4e zondag p.m.

Het sneeuwde als een gek toen ik gistermorgen de gordijnen opende. De zoveelste keer deze winter, een winter die ik zo langzamerhand spuug zat ben. Er lag al een behoorlijke laag, en volgens het weerbericht zou er vandaag nog het één en ander bijkomen. Daar konden ze zo te zien best eens gelijk in hebben. Gewoonlijk blijf ik liever thuis als ze sneeuw en gladheid voorspellen, maar deze keer hebben we de stoute schoenen toch maar aangetrokken, en zijn we richting Echten in Drenthe gereden, alwaar we een afspraak hadden met de familie. Het viel overigens mee, van sneeuwval en gladheid hadden we op de A28 nog nauwelijks last. En geheel conform afspraak stonden we dan ook rond twee uur met z'n allen op een parkeerplaats aan de Oshaarseweg in Echten tot onze verrassing van de koffie te genieten, die J en Y hadden meegebracht. Zo begon onze 4e zondag p.m. een middagje met broers, zussen en aanhang zoals we er al reeds 3 hebben gehad (zie mijn stukjes 1e, 2e en 3e zondag p.m. van resp. 7/5'12, 28/8'12 en 27/11'12), deze keer georganiseerd door J en Y.

De wandeling van ongeveer één uur rond de omgeving van vakantiepark Westerbergen, voerde ons soms door dicht struikgewas en dan weer langs bosrand en uitgestrekte akkers. 't Was af en toe behoorlijk glibberen, door de sneeuw zag je uiteraard niet goed hoe de ondergrond was. Maar goed dat ik laarzen aan had, want op een gegeven moment zakte ik tot m'n enkels in de prut. Peanuts natuurlijk, de wandeling was prachtig! Terug in de auto's reden we met z'n allen achter J en Y aan richting Hoogeveen, maar even verderop, bij café restaurant Bosch-Zicht in Echten, hadden ze tot onze verrassing nog een pitstop ingelast voor een traktatie in de serre op koffie, thee en chocolademelk.

En toen we eindelijk thuis waren bij J en Y, waren we natuurlijk weer aan een hapje en een pikketanisje toe. Er was van alles genoeg, we hebben met z'n allen dan ook onder vrolijk gekeuvel een tijdje behoorlijk zitten snaaien en pimpelen. En toen na verloop van tijd ook de rijsttafel gedekt was, gingen we, nadat we ons allemaal hadden verplaatst, weer gezellig verder. Al discussiërend over van alles en nog wat, van koetjes, kalfjes en kinderen tot onderwijs en politiek, van hak op de tak zal ik maar zeggen, vloog de tijd voorbij. Gezelligheid kent ook geen tijd, maar rond een uur of halfacht hebben we er toch maar een punt achter gezet, en afscheid van elkaar genomen. J en Y bedankt voor alles, het was gezellig, en bij leven en welzijn zien we elkaar over drie maanden terug bij A en M in Zwolle voor de volgende happening.

Indianen

Van jongs af aan heb ik me middels boeken en films een beeld gevormd van de Noord-Amerikaanse indianen. De boeken over Winnetou en Old Shatterhand in het Wilde Westen van Karl May of Arendsoog en Witte Veder van Johannes Nowee staan me nog helder voor de geest. De gevechten die werden geleverd met woeste Apachen, Comanches, Navajo's of Cheyenne's in diverse westerns met acteurs als John Wayne, Bud Spencer, Clint Eastwood en Terence Hill om er maar enkele te noemen, staan me ook nog aardig bij. Dat de zo opgedane beeldvorming van de oorspronkelijke bewoners van Noord-Amerika niet klopte, wist ik natuurlijk allang. Desalniettemin vond ik de tentoonstelling afgelopen vrijdag in De Nieuwe Kerk in Amsterdam over de diverse indianenculturen van vroeger en nu fascinerend.

In de Verenigde Staten schijnen heden ten dage nog meer dan vijfhonderd indianenstammen te leven met een eigen cultuur en taal, veelal beïnvloed door ligging en klimaar. Veel stammen leven als minderheid in reservaten die over het hele land verspreid liggen. De gebruiken en tradities van de indianen waren aan het eind van de negentiende eeuw zo goed als verdwenen door wetgeving, uitbuiting en langdurige onderdrukking door de machthebbers. Dat de Nederlanders zich in dit opzicht bepaald niet onbetuigd hebben gelaten geeft de volgende anekdote wel aan: Indianen 'verkopen' Manhattan. In 1626 schreef de Nederlander Pieter Schaghen, bewindvoerder van de West-Indische Compagnie, een brief aan de Staten-Generaal dat 't'eylant Manhattes' van 'de wilden' was gekocht 'voor de waerde van 60 gulden'. De oorspronkelijke bewoners van Manhattan zagen de overdracht echter niet als verkoop. Indianen waren namelijk niet bekend met het begrip 'privébezit'. Alles werd gedeeld met familie en stamgenoten.
In de huidige tijd werken veel kunstenaars succesvol aan herstel van oude gebruiken en tradities van de oorspronkelijke bewoners van Noord-Amerika, waarvan het belang steeds meer wordt onderkend.



Boeiend ook vond ik de Reel Injun documentaire die we daar hebben gezien. De makers van deze documentaire gingen middels intervieuws en verhalen uit de geschiedenis op zoek naar de oorsprong van het stereotiepe beeld van de indiaan in de Hollywood speelfilms.
Een mooie tentoonstelling die daar nog tot half april te zien zal zijn, daarna, las ik, wordt De Nieuwe Kerk in gereedheid gebracht voor een heel ander verhaal, dan wordt prins Willem Alexander daar namelijk tot koning gekroond. 't Ja, dat behoord kennelijk tot één van onze oude gebruiken en tradities. Maar dan wel een traditie, die niet als bij de indianen werd onderdrukt, maar meer één die tot op de dag van heden door de hotemetoten in ons kleine kikkerlandje in stand gehouden wordt. In 't Nieuwe Kafé hebben we de opgedane indrukken maar even laten bezinken.

wandeling

De zon schijnt, zullen we deze dag maar eens met een wandeling beginnen? Goed idee, en zo waren we even later op weg naar Staverden. Een rondje dat we kennen als onze broekzak, maar het blijft trekken. En helemaal als je ondanks de vrieskou het voorjaar nabij voelt.

We hebben de z.g. gele route gelopen, een wandelingetje v.v. kasteel Staverden van ca. 3 km door loofbossen en langs graslanden, akkers, beekjes en witte pauwen. We hebben het rondje deze keer maar weer eens tegen de wijzers van de klok in gelopen. Na het z.g. bezoekerscentrum te zijn gepasseerd, liepen we door een stukje loofbos het licht van het open landschap weer tegemoet. De akkers en weilanden aan beide zijden van het zandpad waren vergeven van de molshopen. Dat moet haast wel komen doordat op deze tot het oude cultuurlandschap behorende akkers geen kunstmest en bestrijdingsmiddelen worden gebruikt. De overvloed aan regenwormen, insectenlarven en naaktslakken die daardoor ontstaat, moet gezien het kolossale aantal mollen wel een waar paradijs voor ze zijn. Maar gezien de hoeveelheid pootafdrukken in het zandpad is landgoed Staverden kennelijk voor meer dieren een paradijs. Het barst hier zo te zien van de everzwijnen, herten en reeën, en gezien de massa's keutels naast het zandpad van hazen en/of konijnen komen die hier ook in respectabele aantallen voor.

Even voorbij Hoeve 'Oldhof', een fraaie boerderij links van het pad uit 1880, wandelden we weer een beetje een loofbos in. De prachtige doorkijkjes naar de lager gelegen weilanden links en rechts van het pad, accentueren we even verder met een kiekje door de cirkelvormige ornamentering op een boeren hekwerk. Op zoek naar enige vorm van leven, hebben we op het bruggetje over de snel stromende Staverdense Beek een poosje in het water staan turen. We hebben niets gezien, maar er moet leven inzitten, want de IJsvogel komt hier ook voor en nestelt hier in de steile oevers. Een stukje verderop bij de Molenbeek (een aftakking van de Staverdense Beek) liepen we linksaf het parallelle pad op richting kasteel Staverden. De gedeeltelijk kaarsrechte Molenbeek is ooit aangelegd om de watermolen en de gracht nabij het kasteel van water te voorzien. De inmiddels eeuwen oude beek en de houtwal vormen samen met het paralelle pad een prachtig geheel als grens tussen het open en het lommerrijke landschap. Nabij de verderop gelegen vijver, die als reservoir dient voor de watermolen, staken we de Molenbeek over, en stonden we even later een poosje bij de witte pauwen te kijken, die hier volgens Bartjes al eeuwen worden gehouden voor de pauwenveren op de helm of hoed van hotemetoten als de Hertog van Gelre en de Commissaris van de Koningin van Gelderland. In de Brasserie op het landgoed probeerden we een kopje koffie te bemachtigen, maar daar waren ze helaas nog gesloten. Jammer, die houden we straks thuis dan maar tegoed, even later waren we op weg. Einde van een leuke ochtendwandeling in een prachtig gebied dat zich steeds weer verrassend anders toont, hoe vaak we er ook komen.

Samen & Alleen

Zeer waarschijnlijk in het kader van Nederland-Ruslandjaar 2013, heeft het Drents Museum in Assen een Russische expositie ingericht, bestaande uit de thema's De Sovjet Mythe - Socialistisch Realisme 1932-1960 en Samen en Alleen - Leven in Rusland van 1900 tot nu. De Russische geschiedenis van de vorige eeuw wordt in de tentoonstelling middels het werk van belangrijke kunstenaars als Alexander Dejneka, Alexander Samochvalov, Isaak Brodskij, Arkadi Plastov, Kazimir Malevitsj en anderen in een breed maatschappelijk spectrum belicht. Met hun veelal uit de kluiten gewassen kunstwerken, hebben de kunstenaars a.h.w. een moderne mythologie gecreëerd die de Sovjet maatschappij verheerlijkte. De in deze totalitaire staat ontstane kunstwerken, die vaak in opdracht van de staat werden gemaakt, waren doorgaans bestemd voor grote publieke ruimtes, zoals kantoren, fabrieken, kazernes en diverse andere overheidsgebouwen.

'De onweersbui is overgetrokken' 1960-1961 van V. Zagonek.

'Kolchozenboerin' 1935 van A. Dejneka.

Propagandakunst dus, die moest voldoen aan de door de Sovjetmaatschappij gewenste schoonheidsidealen. Kunst die in het algemeen minder veelzijdig en kritisch is, dan kunst die in een vrijere samenleving ontstaat. Opvallend echter is, dat de in Assen tentoongestelde werken, binnen de gestelde kaders evengoed een grote verscheidenheid laat zien in met name de schilderkunstige methoden, de artisticiteit zal ik maar zeggen. De verschillende kunstwerken geven als zodanig een duidelijk en genuanceerd beeld van niet alleen de Russische samenleving in de vorige eeuw, maar ook van de individuele Rus destijds.

'Kinderen' 1957-1960 van Aleksej en Petrovitsj Tkatsjev.

'Op vredige velden' 1950 van Andrej Mylnikov.

Een prachtige tentoonstelling in een prachtig museum! We hadden de nieuwe ondergrondse uitbreiding van het Drents Museum al eerder gezien (zie m'n stukje 'De Gouden Eeuw van China' van 4 december 2011) maar evengoed werd ik gisteren toch weer verrast door de dynamiek en de magnifieke lichtval in dit mooie museum, dat een paar jaar geleden is gebouwd naar een ontwerp van de Amsterdamse architect Erick van Egeraat (1956).

toeren

De chauffeur van de regiotaxi waarmee M gekomen was kwam uit Wapenveld en woonde in het huis aan de Klapperdijk, waar ze bijna negentig jaar geleden geboren was! Jeetje, wat een toeval, dan hadden jullie onderweg zeker wel gesprekstof, ja dat hadden ze zeker. Het huis gebouwd in de beginjaren van de vorige eeuw is sindsdien menig maal verbouwd, maar omdat met name voorgevel en dakvorm zo prominent intact zijn gebleven, oogt het nog als vroeger.

Nadat we hadden bijgepraat en genoeg hadden van de koffie, appeltaart, drankjes, hapjes en filmpjes van vroeger, stelden we M voor om een eindje te gaan toeren. Dat was niet tegen dovemansoren gezegd, daar heeft M altijd wel zin in. Leuk, dan kom ik nog eens ergens is haar standaard reactie. Maar alvorens de deur uit te gaan hebben we M toch eerst nog even onze vorderingen in de fluitkunst laten horen. Gezien haar reactie op onze muzikale aspiraties weet ik eigenlijk niet goed of ze het nou wel of niet mooi gevonden heeft. Enfin dat horen we nog wel eens, we gaan eerst een eindje toeren.

Om te beginnen heb ik haar even de plek van mijn nieuwste project laten zien. Een verbouwings- en uitbreidingsplan voor een dierenopvangcentrum midden in het bos. Behalve dat mensen daar hun huisdier tijdens vakanties tegen betaling kunnen achterlaten, worden daar jaarlijks ook honderden dakloze honden en katten opgevangen. Zwerfdieren, dieren die zijn achtergelaten of dieren waarvan mensen afstand hebben gedaan omdat ze er niet meer voor kunnen zorgen om wat voor reden dan ook. De dieren worden daar goed verzorgd, het loopt zo goed dat ze zelfs moeten uitbreiden.

Vervolgens zijn we even langs 'Het Roode Koper' gereden. Een plek waar we samen met M de afgelopen decennia leuke herinneringen aan overgehouden hebben. 'Het Roode Koper' is een landgoed in het Leuvenumsebos dat in 1912 is gesticht als buitenverblijf door graaf Van Limburg-Stirum. Later werd het 2700 hectare grote landgoed, waar 'Het Roode Koper' een onderdeel van is, gekocht door de 'Vereniging tot Behoud van Natuurmonumenten'. En in 1947 werden de opstallen van 'Het Roode Koper' verkocht aan een familie, die er tot op de dag van heden een horecabestemming aan gaf.
Over het ontstaan van 'Het Roode Koper' gaat de sage van de molenaar. Meer dan honderd jaar geleden draaiden aan de Leuvenumsche Beek nog verscheidene watermolens die oude lompen tot papier verwerkten. Een van de molenaars liep alle lompen na op koperen knopen. Hij spaarde net zolang tot hij er een grote kist mee kon vullen. De molenaar zag kans de knopen voor een flink bedrag te verhandelen en van dat geld liet hij een huisje met de naam 'Het Roode Koper' bouwen.

Via 'De Zwarte Boer' reden we naar Staverden, een plek waar we in het verleden ook aardig wat aangename uurtjes met M hebben doorgebracht. Kasteel Staveren behoorde tot de oudste bezittingen van de Gelderse graven (sedert 1339 hertogen), die er waarschijnlijk al in de 12de eeuw een hof hadden. In 1299 verkreeg graaf Reinald I van de keizer toestemming Staverden tot een stad te maken, maar een stedelijke ontwikkeling heeft nooit plaatsgevonden. Kasteel Staverden bleef een hof, die sinds 1400 door de Gelderse hertogen in leen werd uitgegeven onder de verplichting witte pauwen te houden en pauwenveren te leveren voor de helm van de hertog. De oude traditie van de witte pauwen werd door vader en zoon s' Jacob in ere hersteld. De pauwenveren worden nu jaarlijks aangeboden aan de commissaris van de koningin in Gelderland.

Voor een kopje thee en een plak droge, maar smakelijke cake, zijn we een eindje verderop gereden naar restaurant-theehuis Uddelermeer. Het Uddelermeer, dat 17 meter diep schijnt te zijn, vormt de bron van de Hierdensche Beek, het is waarschijnlijk ontstaan als een z.g. pingoruine of ijskernheuvel. In het geval van het Uddelmeer gebeurde dit tijdens het Saalien, een van de laatste ijstijden. Na het smelten van de ijskern bleef alleen het gat over, dat het huidige Uddelermeer vormt. Na de thee konden de dames het niet laten om even 't Winkeltje binnen te wippen. Een piepklein, maar volgens mij peperduur kledingboetiekje dat onder hetzelfde dak is gevestigd als het restaurant-theehuis. In afwachting tot ze waren uitgekeken op al het moois ben ik maar vast in m'n auto gaan zitten, kopen zouden ze daar volgens mij vast niet doen. Lang heb ik niet hoeven wachten, inderdaad kwamen ze even later met lege handen aan schuifelen en kwamen ze weer gezellig bij me zitten in de reiskoets, verder maar weer.

Via het meer dan honderd jaar oude hotel 'Oranjeoord' en het prachtige monumentendorp Hoog Soeren, volgens Bartjes het hoogste punt van de Veluwe, zijn we vervolgens door een eindeloos boslandschap naar Radio Kootwijk gereden. Daar in het hart van de Veluwe, hebben we even een blik geworpen op het zendstation dat in de jaren twintig van de vorige eeuw werd gebouwd voor radiotelegrafisch contact met toenmalig Nederlands-Indië. Het imposante gebouw, dat het midden houdt tussen een tempel en een sfinx, contrasteert prachtig met de lege, woeste omgeving. Het liep inmiddels tegen vijven, zo'n moment van de dag dat het prachtige licht in deze tijd van het jaar me altijd zo blij en verwachtingsvol kan stemmen. Daarom op naar 'De Keet van Heerde' waar we een tafeltje voor drie besproken hadden. Apeldoorn, Vaassen, Emst en Epe lagen snel achter ons, en tegen schemerdonker zaten we met een heerlijk pikketanisje aan de leestafel van 'De Keet van Heerde' de menukaart te bestuderen.

Een grote eter is M niet meer, ook nooit geweest overigens, maar de porties die ze nu nam waren wel erg klein. Maar het had haar, net als ons trouwens, goed gesmaakt en dat is mooi. Buiten was er inmiddels een dik pak sneeuw bij gevallen, en om de haverklap zag ik de zwaailichten van een strooiwagen voorbij komen. We moeten straks nog naar huis, als dat maar goed gaat.
Maar het ging goed, heel voorzichtig zijn we via Wezep, waar we M rond acht uur bij haar thuis hebben afgezet, over de A28 naar Harderwijk gereden. Einde van een leuk winters toertochtje.

Vrijheid

Augusto Pinochet, de op 10 december 2006 op 91 jarige leeftijd overleden Chileense ex generaal, kwam gesteund door de Amerikaanse CIA in 1973 middels een staatsgreep aan de macht. Daarbij kwam de socialistische president Salvador Allende om het leven, naar verluid door zelfmoord. Pinochet voerde tot aan 1990 een omstreden dictatoriaal bewind in Chili. Maar onder toenemende internationale druk gaf hij eind jaren tachtig het democratiseringsproces in het land z.g. een kans, en liet hij zowaar een referendum organiseren, waarbij je 'ja' of 'nee' kon kiezen voor zijn regering. Pinochet en zijn vazallen gingen er sowieso vanuit dat het een ja zou worden, en zo niet dan konden ze de uitslag middels hun goed geoliede pressiemachine wel in hun voordeel manipuleren. Voor hun stond de uitkomst dus bij voorbaat al vast. Maar dat pakte toch even anders uit. Gistermiddag hebben we in theater film cafe 'De Lieve Vrouw' in Amersfoort in de film 'No' gezien hoe de Chilenen destijds met hun 'nee' tegen Pinochet en de zijnen, de democratie hebben heroverd.

Generaal Pinochet had tijdens zijn bloedige dictatuur niet alleen ellende gebracht maar ook relatieve welvaart. Daardoor leek het of in 1988 de Chileense bevolking een beetje in slaap was gesust. Maar dat was schijn zoals achteraf bleek, toen ook de oppositie zendtijd op televisie kreeg om haar kant van de zaak te bepleiten. Een mooie etalage, maar wat moest erin? Maar Rene Saavedra (gespeeld door de Mexicaanse acteur Gael Garcia Bernal, 1978), een succesvolle reclamejongen en zoon van een gevluchte activist, wist er wel raad mee.

Met enige tegenzin liet hij zich betrekken bij de `Nee´ campagne, en trapte vervolgens met zijn aanpak al snel op legio harten en tenen. Na jaren van onderdrukking wilden de slachtoffers van Pinochets bewind niets liever dan ruchtbaarheid geven aan diens wandaden. Begrijpelijk, maar Rene Saavedra bleef er op hameren dat ze met die boodschap waarschijnlijk maar weinig stemmers voor zich zouden winnen. Verkoop geluk, en geen oud zeer, was zijn credo. Hij wilde vrijheid aan de man brengen alsof het een hippe frisdrank was. Zijn omstreden aanpak bleek succesvol, maar dwong de tegenstander, de ja stemmers dus, tot ouderwetse intimidatiepraktijken. En ook zetten ze met behulp van René’s baas een net zo commercieel geïnspireerd tegenoffensief in. De strijd die volgde en de heimelijke machinaties van de machthebbers maakte, dat ik tijdens het bijna 2 uur durende drama van de Chileense regisseur Pablo Larrain Matte (1976) van spanning en ontroering vaak op het puntje van m'n stoel zat!

The Magic Flute

De meeste fluitpartijtjes bij 'Hodgepodge' speel ik met m'n Tin Whistletjes in de toonsoort D, F of G. Sommige ballads lenen zich echter beter voor de specifieke klank van de Low Whistle, de grotere variant van de Tin Whistle waarmee je een octaaf lager kan spelen. Maar ja, fluiten zat, maar een Low Whistle had ik nog niet, en die hoorde er eigenlijk wel bij. Eerst maar eens verdiept in de vele verschillende merken, soorten en prijzen. Koop ik een houten, metalen of kunststoffen fluit, en in welke toonsoort dan. Hout viel gelijk al af, metaal of kunststof dus, en ook de toonsoort had ik vrij snel bepaald. Bleef over de klankkleur en de prijs, wat had ik er voor over en wilde ik een tuneable (stembare) of niet. Ook daar was ik vrij snel uit, mijn keus was gevallen op een metalen tuneable Chieftain V3, Low D, kosten ca. €. 255,-. Er zijn niet zoveel muziekzaken in Nederland waar je dit soort fluiten direct kan kopen. Maar op internet ontdekte ik een zaakje in Groningen en Bergen op Zoom die ze in voorraad had.

Toen ik m'n keuze aan de jongens van de band uit de doeken deed, vroegen ze zich hardop af waarom ik niet twee of drie fluiten voor om en nabij dezelfde prijs aanschafte. Voor €. 95,- heb je heus een goeie tuneable kunststoffen fluit, voor een paar tientjes meer heb je dan een Low Whistle D, F en G! Vertwijfeling natuurlijk, temeer ik eerder ook van J al soort gelijk commentaar had moeten verwerken. Moeilijk allemaal, maar na een nachtje slapen, heb ik m'n bakens toch maar verzet. In Bergen op Zoom heb ik zaterdag om te beginnen een prachtige kunststoffen Susato Kildare Low D gekocht. Nu nog wel even de z.g. piper's grip onder de knie zien te krijgen vanwege de grote vingerzetting van dit soort fluiten.



Toen ik thuis kwam met m'n mooie nieuwe fluitje lag er een bekeuring van €. 225,- op de mat. Een beetje te hard gereden op de A1 bij Muiden. Verdorie, daar had ik toch bijna een tuneable Chieftain V3 voor kunnen kopen!

Sperwer

Het duurde even voor de opgewonden sfeer in de tuin tot me doordrong, vooral het hevige gekwetter van de eksters was erg opvallend. Mijn hart sloeg over, toen ik vanachter m'n p.c. zag wat er aan de andere kant van het glas aan de hand was. Op het muurtje van de vijver, amper zes meter van mij vandaan, deed een sperwer met een mus in d'r klauwen hevig haar best de duikvluchten van de eksters te pareren. Het was een vrouwtje zo te zien, want mannetjes zijn beduidend kleiner. Met opgeheven kop volgde ze met felle ogen de duikvluchten op haar van een stel opgewonden eksters. Bang het tafereel met mijn bewegingen te verstoren probeerde ik uiterst voorzichtig m'n mobieltje in stelling te brengen. Maar ze was me voor, met de mus in haar klauw vloog ze een eind verderop de tuin in, waar ze als een razende roeland haar prooi begon kaal te plukken. Foto's maken met een mobieltje van deze afstand had geen zin, maar kijken natuurlijk wel. Gauw m'n verrekijker, die ik redelijk bij de hand had liggen, gepakt. Toen ik de kijker echter voor m'n ogen in stelling had gebracht, zag ik de sperwer nog net met prooi en al het beeld uit vliegen, jammer!

Practice makes perfect

'Hodgepodge' in de bocht, om beter te leren en te presteren hebben we allemaal een digitaal recordertje aangeschaft! De Tascam DR-07 MKII, een handig, slim en makkelijk bedienbaar apparaatje waarmee eigen en andermans muzikale verrichtingen in onze band makkelijk zijn te traceren en te analyseren. Maar als zo vaak met dit soort dingen, is het ook nu weer makkelijker gezegd dan gedaan. Het ding kan zoveel meer dan nodig is, dat je makkelijk verdwaald in het menu. Even een paar onachtzame momentjes, en je bent het spoor bijster en doe je vervolgens maar wat. Een beetje teveel van het goeie, althans voor mij. Opnemen, opslaan en al of niet vertraagd of versneld kunnen afluisteren is voor mij genoeg. Het komt goed, daar ben ik wel zeker van, overdrijven is ook een kunst. Maar voorlopig moet ik naar mijn gevoel behalve in Irish ballads & folk music, teveel tijd steken in de ontdekking van m'n Tascammetje. En dat had ik, gezien de gebruiksvriendelijke verhalen die over dit apparaatje de ronde doen, eigenlijk niet verwacht!

reddingboot

In 'De Reddingboot' een uitgave van de KNRM die ik als donateur vier keer per jaar krijg toegezonden, werd in het recente januarinummer de boot van de toekomst gepresenteerd. De NH 1816-klasse, genoemd naar verzekeraar de Noordhollandsche van 1816, wiens goededoelenstichting de aanschaf van een nieuw type reddingboot financiert. Het duurt nog even voor hij te water gaat, maar bij Damen Shipyards in Gorinchem zijn ze j.l. december met de bouw begonnen. En in oktober a.s. staat de eerste proefvaart van het nieuwe paradepaardje van de KNRM gepland. Ik zie er naar uit.

Reddingsboten hebben me altijd al geboeid, de spannende reddingsverhalen die ik vroeger las van Klaas Toxopeus (1904-1981) die tot 1964 schipper was op de 'Insulinde' hebben daar zeker aan bijgedragen. In welke haven ik ook kwam, als het een KNRM station was ging ik altijd even kijken wat er lag. In Hindeloopen, waar we vaak lagen, was mijn favoriete ligplaats in de Hylperhaven pal naast de 'Alida' een reddingboot van de Valentijn klasse, in 1995 gebouwd op de scheepswerf Habbeké in Volendam. De boot die een bemanning heeft van 4 personen weegt 8 ton en is 10,60 x 4,10 x 0,75 meter, en met een motorvermogen van 2 x 450 pk heeft ze een max. snelheid van 34 knopen. Maar dit terzijde, de nieuwe NH 1816 komt in de plaats voor reddingboten van de Arie Visserklasse, de huidige zware jongens van de KNRM op de Noordzee, die één voor één zullen worden vervangen.

De Arie Visserklasse heeft een romp die lijkt op een grote surfplank met een ronde kop. De NH 1816 heeft een scherpe romp en een bijlvormige boeg. Een rompvorm die zorgt dat de boot minder zware klappen maakt op het water dan de Arie Visser. De NH 1816 snijdt beter door het water en de G-krachten worden rond de 45 % minder. Verder accelereert de NH 1816 beter, waardoor hij wendbaarder is als je brekers wilt ontwijken op ruwe zee. Door de constructie van de boot, het kunststof stuurhuis is akoestisch ontkoppeld van de aluminium romp, heeft de bemanning minder last van trillingen en lawaai. De 90 decibel aan herrie van de Arie Visser wordt daardoor terug geschroefd tot max. 75 decibel, waardoor de bemanning weer zonder headset met elkaar kan communiceren, wat minder vermoeiend is.

Het ontwerp van de NH 1816 is door Damen Shipyards ontwikkeld in samenwerking met KNRM, architect De Vries Lentsch en de TU Delft. Internationaal hebben de beoogde kwaliteiten van deze boot al aandacht getrokken. Het ziet er haast naar uit dat de KNRM met haar keuze in het wereldwijde reddindswezen een voortrekkersrol vervuld.

finish VG

Dit is voorlopig mijn laatste stukje over de Vendée Globe. Over de zwaarste solozeilwedstrijd ter wereld, heb ik het j.l. 24 december en 16 januari ook al gehad, zie resp. mijn stukjes 'wedstrijdje' en 'doldrums'. Gistermiddag om 15:19 uur CET (Centrale Europese Tijd) ging schipper François Gabart in zijn boot MACIF als eerste in Sables d'Olonne over de finishlijn, zie onderstaand filmpje.



De winnaar van de Vendée Globe 2012-2013 zeilde met zijn 60 voets monohull in een recordtijd van 78 dagen, 2 uur, 16 minuten en 40 seconden rond de wereld. Gabart legde met een gemiddelde snelheid van 15.3 knopen 28.646,55 Nm (nautical mile) af (53.053,41 km), terwijl de kortste theoretische route 24.393,41 Nm lang is. Een verbetering van het record van Michel Desjoyeaux (2008-2009) met 6 dagen en 53 minuten, die destijds 28303,2 Nm heeft afgelegd. (zie mijn stukje 'VendéeGlobe' van 13 februari 2009).

De uren voor de finish viel de wind voor de Franse westkust compleet weg, zodat Gabart de 77 dagen overschreed en de IMOCA 60 MACIF op een nog behoorlijke deining maar zeer langzaam naar en over de lijn gleed. François Gabart, de 29 jarige solo zeiler schijnt het zeilen als zoon van vertrekkers met de paplepel ingegoten te hebben gekregen. Maar hij zal naar alle waarschijnlijkheid in zijn kindertijd ook gewoon begonnen zijn met een optimistje o.i.d. De werktuigbouwkundig ingenieur van nu en vader van een zoontje van één jaar, wist zijn naaste concurrent Armel Le Cléac’h (Banque Populaire) tot het laatste toe nog zo’n 60 mijl voor te blijven. De overwinning van deze vierjaarlijkse race met in zeilkringen het hoogste aanzien, schijnt Gabart €. 160.000 te hebben opgeleverd, niet verkeerd lijkt me. De aankomst trok tienduizenden bezoekers, waarschijnlijk meer dan welke zeilwedstrijd ook. Onderstaand filmpje geeft wat dat betreft een aardige indruk van het zeilenthousiasme van de Fransen.

traditie

Mooie tradities moet je in ere houden, lijkt me. Herenleed, zoals we in ons clubje de periodieke bijeenkomst noemen, is zo'n mooie traditie die we al sinds eind 1982 met alle plezier in stand houden. Woensdagmiddag j.l. rond vijf uur troffen we elkaar dan ook weer eens in Amsterdam op de Noordermarkt, in ons sfeervolle stamcafé Hegeraad. In de huiskamer, zoals we vaak tegen elkaar zeggen. Door de ziekte van één van ons waren we hier deze keer niet compleet. We hopen maar dat E er de volgende keer weer bij kan zijn, want het is niet zomaar een griepje o.i.d. wat hij heeft. Enfin we zullen het wel horen, want we gaan straks aan de Van der Palmkade bij hem thuis even op ziekenbezoek. Wat dat betreft doen we onze naam dus wel eer aan.

Het mooie van café Hegeraad is, dat het daar zo lekker stil is. Muziek wordt daar niet gedraaid. Je kan daar een goed gesprek hebben met elkaar, maar ook lekker ouwehoeren of een krant lezen zonder takkeherrie aan je kop. Prima sfeertje! Maar goed, na een paar drankjes daar waren we wel weer bij gepraat. Maar alvorens ergens te gaan eten, hebben we dus aan de Van der Palmkade wel eerst onze patiënt een hart onder de riem proberen te steken. In hoeverre dat is gelukt zullen we mogelijk nog wel eens te horen krijgen. E was in ieder geval op dat moment blij met ons bezoekje.

In Caramba, een prima Mexicaans eetcafé aan de Lindengracht, hebben we daarna de avond met z'n vieren verder doorgebracht. Rond middernacht was ik weer thuis. Maar het mooie is, dat we over ca. drie maanden, dan is het gelukkig weer lente, bij leven en welzijn weer een Herenleedje hebben. Hopenlijk zijn we dan ook weer compleet!

de onaantastbaren

Intouchables is een Franse film van het regisseursduo Olivier Nakache en Éric Toledano die reeds in november 2011 z'n première beleefde. Vele miljoenen bioscoop bezoekers hebben de film sindsdien gezien. Gisteravond hebben wij Intouchables gezien in theater film cafe De Lieve Vrouw in Amersfoort. Het was te merken dat Intouchables al een tijdje meedraaid, aanvankelijk zaten we met z'n tweetjes in de zaal, later, de film was al begonnen, kwamen er nog drie mensen bij zitten.

Intouchables (onaantastbaren) vertelt het verhaal van de steenrijke, maar vanaf zijn nek verlamde Philippe (gespeeld door François Cluzet) die een vriendschap opbouwt met zijn uit de banlieue afkomstige verzorger Driss (gespeeld door Omar Sy). De film is gebaseerd op het autobiografische boek Le Second Souffle van Philippe Pozzo di Borgo.
Tussen de gehandicapte aristocratische Philippe en Driss, een jonge ex-delinquent uit de banlieue van Parijs, ontstaat een bijzondere vriendschap. In het begin van de film zie je Driss aan het stuur van een Maserati Quattroporte, met naast hem Philippe. Driss rijdt op volle snelheid door Parijs en wordt tenslotte tegengehouden door de politie. Door een truc is het duo de agenten echter te slim af en kunnen ze uiteindelijk weer verder rijden. Na dit moment manifesteert de film zich als één grote flashback die laat zien hoe de twee hoofdpersonen elkaar hebben leren kennen, en waarderen. Ik heb gelezen dat de film in Frankrijk in 2011 de meest bekeken film was, en dat ze inmiddels in de top 3 van meest bezochte films in 2012 staat met 19 miljoen bezoekers en met een opbrengst van 398.834.000 dollar wereldwijd.

Het aardige is ook, dat Intouchables niet helemaal verzonnen is. De Parijse zakenman Philippe Pozzo di Borgo raakte na een parapente ongeluk ernstig verlamd. Zijn verzorger, de jonge immigrant Abdel Yasmin Sellou, werd een van zijn beste vrienden. In de film nemen Cluzet en Sy hun plaats in, en zij doen dat fantastisch. Het is een eenvoudig feel good-verhaal en het slot is een beetje zoet, maar de chemie tussen die twee is onweerstaanbaar. Cluzet, niet gehinderd door het feit dat hij alleen met zijn hoofd mag acteren, en Sy, die helemaal nergens door gehinderd is.

Een prachtige film die ons vrolijk maakte. Na afloop hebben we in naast gelegen bistro 't Kannetje dan ook een heerlijk visje gegeten.

Tuinvogeltelling

Tuinvogeltelweekend, ik heb een halfuurtje uit het raam naar m'n tuintje zitten staren. Ik zag een vink, een koolmees, een ekster en een ufo en verder heel veel huismussen. Echt een grote groep of zwerm moet ik misschien zeggen, het was één en al getjielp wat ik hoorde. En ze woonden zo te zien allemaal in de hoge coniferenhaag. Het ene moment hoorde ik ze alleen maar in het binnenste van de haag, het andere moment zag ik ze te voorschijn komen en vlogen ze als één wolk een rondje om de haag of daalden ze af naar maaiveldniveau, om daar gezellig met z'n allen tussen de dode bladeren en plantenresten een kostje bij elkaar te scharrelen. Mussen, ik vind het gezellige vogels, straatjongens zijn het. Ik ben blij dat ik in een huis woon, waar ze in het voorjaar nog massaal onder de pannen kunnen nestelen!
Ik geloof overigens dat ik ook nog enkele heggemussen heb gezien, maar helemaal zeker ben ik daar niet van.
De mus is een zangvogel die met z'n eenvoudige getjielp de dichter Jan Hanlo (1912-1969) in 1949 geïnspireerd heeft tot het maken van het gedicht 'De Mus' dat inhoudelijk simpelweg bestaat uit 20 keer het woordje tjielp en 1 keer etc. (Bekijk in dit verband eens via mijn Blogarchief het filmpje De Mus (the original) in mijn stukje 'Boekenweek' van 13 maart 2009). Het is niet anders, elk vogeltje zingt nou eenmaal zoals het gebekt is. Ik kwam trouwens op het net een knorrige gast tegen, die kennelijk droomde dat ie net zo mooi kon zingen als een mus!

Gedicht 'De Mus' van Jan Hanlo op gevel Nieuwe Rijn 107 in Leiden.

doldrums

Posities VendéeGlobe race op woensdag 16 januari '13 rond 12.00 uur.

Een eigen zeilboot heb ik jammer genoeg niet meer, maar virtueel zeil ik tegenwoordig nog dagelijks. Ik volg de VendéeGlobe, een solo non-stop zeilwedstrijd rond de wereld (zie ook mijn stukje 'zeilwedstrijdje' van j.l. 24 december) elke dag via www.vendeeglobe.org. Leuk, maar vooral ook spannend, met name de race tussen de koploper en de nummer twee. Die zitten elkaar al sinds de start in de Bretonse plaats Les Sables d'Olonne op 10 november j.l. dicht op de huid. Alhoewel er momenteel een gat van rond 200nm tussen de nummers één en twee zit, kan dat in de Intertropical Convergentie Zone, de windluwe zone rond de evenaar, die door zeilers de doldrums wordt genoemd zo weer teniet gedaan worden. De koploper heeft de doldrums reeds bereikt, ben benieuwd! In ieder geval is de strijd met nog ca. 3000nm voor de boeg absoluut nog niet beslist.

In welke hoek zal de wind ons straks brengen?

Wat ik trouwens ook aardig vond is dat ik gisteren door een zeilmaatje werd gebeld. Of ik misschien niet weer eens zin had, om ergens in april a.s. met hem naar de overkant te zeilen. Afhankelijk van de wind de River Orwell op naar Woolverstone of Ipswich of naar Lowestoft of Great Yarmouth. Een zeiltochtje heen en terug vanaf IJmuiden van om en nabij 270nm. Dat staat uiteraard in geen enkel opzicht in verhouding met wat die gasten in de VendéeGlobe presteren, maar het is zeker zo leuk!

Daar heb je het al! Toen ik gisteravond bovenstaand stukje over de VendéeGlobe schreef, zat er nog een gat van rond de 200nm tussen beide koplopers. Nu, amper driekwart etmaal later, is dat gat al meer dan gehalveerd. François Gabart, de nummer één in MACIF heeft op 03º55'33"N/28º03'54"W op een koers van 20º nog een kruissnelheid van 9,9kts (nm), terwijl Armel Le Cléac'h, de nummer twee in Banque Populaire op 01º07'1"N/28º13'15"W op een koers van 25º nog een snelheid heeft van 15,2kts (nm). Die komt dus snel naderbij, maar goed die valt straks uiteraard ook terug in snelheid, terwijl die van nummer één geleidelijk aan weer gaat oplopen. Maar voor het zover is, blijft de vraag hoe dicht ze elkaar dan genaderd zullen zijn. Hoe dan ook, het is en blijft tot aan de finish in Les Sables d'Olonne spannend!

birthday celebration

Ik moet zeggen dat het vriendelijke verzoek van H en C, dat ik op dinsdag 6 november j.l. in mijn mailbox aantrof, om 9 en 10 januari a.s. vrij te houden, me wel enigszins verraste. H, die binnenkort Abraham ging zien, wilde dat heuglijke feit graag samen met ons en vele anderen vieren met o.a. een diner, overnachting en ontbijt in een mooi hotel aan het IJ. Leuk zo'n verjaardagviering zoals hij dat zelf noemden, tegen zo'n uitnodiging zeg je natuurlijk geen nee. Afgelopen woensdag was het zover en melden we ons rond een uur of half vijf aan de balie van het Amsterdamse Mövenpick, een vier sterrenhotel aan de Piet Heinkade met een prachtig uitzicht over het IJ!

Daar troffen we in de loop van de namiddag ook de andere gasten aan de bar. Een aantal van hun hadden de uitgebreide aanbevelingen van H en C, om eens even lekker te gaan stappen in de stad ter harte genomen, en er een dagje van gemaakt. Ze waren de stad in geweest of hadden een museum bezocht. Hoe dan ook, de stemming zat er al aardig in. En toen we met z'n allen ons plekje in het 'Silk Road Restaurant' op de 2e etage gevonden hadden, kon de avond niet meer stuk. Het diner, verluchtigt met een enkele toespraak en een duet van zangduo, broer en schoonzus J en I, was een feest. Alleen jammer dat zus W plotseling kramp in de benen kreeg dat zich tamelijk heftig manifesteerde. (Maar een goede nachtrust heeft kennelijk wonderen gedaan, ik heb er tenminste niet veel meer over gehoord). Na een kleine wandeling hebben we ons in de bar op de begane grond nog tot in de kleine uurtjes vermaakt. Vanuit mijn kamer op tien hoog heb ik daarna nog een tijdje over de stad en het IJ zitten staren, naar alle lichtjes die de rust in de nachtelijke stad a.h.w. accentueerde.

Na het ontbijt de andere morgen volgde de grote uittocht en ging een ieder zijns weegs. Met een aantal hadden we afgesproken naar de expositie Vincent & Impressionisme te gaan in de Hermitage. Aldus geschiedde, de één ging met openbaar vervoer de binnenstad in, de ander met eigen vervoer. Hoe dan ook rond een uur of elf troffen we elkaar op de koffie in het restaurant van de 'Hermitage' aan de Amstel. De tocht daarna door het museum was ondanks de grote drukte boeiend. Mooi dat we Vincent van Gogh kunnen blijven zien in museum de Hermitage tijdens de 7 maande durende renovatie van het Van Gogh Museum. De meeste werken van hem hadden we al vaker gezien, maar nooit in een expositie samen met impressionisten als o.a. Monet, Pissarro, Renoir, Cézanne en Gauguin. Prachtig!

Na de lunch in het nabij gelegen eetcafé 'De Blauwbrug' gingen A en W huiswaarts en wij naar een tentoonstelling van Oskar Fischinger (1900-1967) in het EYE. Eén van de meest bekende filmkunstenaars uit de 1e helft van de 20e eeuw. Samen met H, C, J en A hebben we daar verder de film 'Like Someone In Love' van de Iraanse meestercineast Abbas Kiarostami (Teheran 1940) gezien. Een film over min of meer complexe relaties in Tokio. Om haar studie te bekostigen, werkt hoofdrolspeelster Akiko bij in de prostitutie. Als ze op zekere dag een merkwaardige klant treft, groeit er een bijzondere relatie tussen de twee. Alles is reflectie, je leert mensen nooit helemaal kennen en je moet niet alles willen weten, zegt cineast Kiarostami. Dat je dat uiteindelijk van de personages in de film toch zou willen, is misschien wel de grootste verdienste van 'Like Someone In Love'. Ik vond het zonder meer een stijlvolle film over een langzaam menselijk verhaal, met mooi camerawerk en goed acteerwerk. Toch kon de film mij niet tot het einde toe boeien, ik heb mooiere filmervaringen gehad.



We hebben er tenslotte nog even over nagepraat tijdens een hapje in het nabij gelegen Eetcafé 'De Pont'.

Familieconcert

We zaten d'r mooi bij gisteravond op rij twaalf. Stoel 1, 3, 5 enz. t/m 15, acht stoelen op rij, wij en onze kleinkinderen, in leeftijd variërend van tien tot zestien jaar. Vol overgave luisterend naar een mooi familieconcert in de grote zaal van 'Schouwburg Almere' met de muzikale broertjes Jussen en het Gelders Orkest o.l.v. dirigent Bas Wiegers. De jonge in de wereld van klassieke muziek furore makende pianisten Arthur Jussen (16) en Lucas Jussen (19) hebben ons daar o.a. met een uitvoering van Poulencs Dubbelconcert eens even goed laten horen, hoe ondeugend en vrolijk muziek kan zijn!

Maar voor het zover was, hebben we in 'Grand Café Le Baron' aan de Grote Markt in het stadshart natuurlijk wel eerst een gezellig hapje gegeten. Met stokbrood, pesto en een drankje vooraf, ging de zalm, slibtong, kip of spareribs er daarna in als koek. De wandeling door het nog (kerst)feestelijk verlichte stadshart van Almere was prachtig, het was gezellig druk. De schouwburg van Almere aan de Esplanade kon niet missen. Sinds het afgelopen voorjaar staat de naam met grote letters hoog op de gevel van de reeds in 2006 opgeleverde schouwburg. De Japanse architecten Kazuyo Sejima en Ryue Nishizawavan van bureau SANAA hadden namelijk bedongen dat het aanzien van de gevel de eerste vijf jaar niet veranderd mocht worden. (zie ook mijn stukje 'Stadshart Almere' van 6 november 2006)

Zoals gezegd het concert was prachtig. Een ergerlijk dissonantje vond ik echter het tenenkrommende koppel wat de verschillende stukken aankondigde en ook nog eens de broertjes Jussen kort intervieuwde. Ze voerden een soort van spreekstalmeesterachtige act op die in een circus nog tot een fluit protest zou hebben geleidt, laat staan in een concertzaal. Wat een stel flapdrollen, alsof ze met een zaal vol debiele kinderen te doen hadden. Maar goed, ik heb mijn avond er natuurlijk niet echt door laten verpesten, daar duurde het optreden van die twee te kort voor. Het deed me trouwens deugd, toen ik mijn kleinkinderen na afloop hoorde zeggen dat ze van de muziek hadden genoten, maar dat gezwets van die twee halve garen maar raar hadden gevonden.

Na afloop kregen we in de foyer nog een drankje van het huis aangeboden. En het reeds beloofde IJstoetje hebben we onderweg tijdens de wandeling naar de parkeergarage nog ergens in het stadshart opgeduikeld. Al likkend aan onze koude lekkernij vervolgden we ons pad naar de auto's. Een half uurtje later waren we thuis, einde van een leuk avondje muziek samen met onze kleinkinderen in Schouwburg Almere.

evergreen

In het programma Kunststof TV hadden ze gisteren een cultureel overzicht gemaakt van 2012. Boeiend, maar ik schrok een beetje van het aantal min of meer bekende Nederlanders dat dit jaar het tijdelijke met het eeuwige heeft verwisseld. En lang niet allemaal alleen maar door ouderdom! In genoemd overzicht passeerde ook het liedje 'Geneet van 't laeve' uit 1978 van de bekende Limburgse troubadour Sjef Diederen (30/4'32 - 28/8'12) de revue. Een nog immer aanstekelijke evergreen die we volgens mij ook weer in 2013 als de voorlopige achterblijvers op onze prachtige blauwe planeet ter harte mogen nemen!



Geneet van 't laeve zolang este kins.
Maak sjpas en plezeer, de laefs toch mèr ins.
Want sjtraks, es 't te laat, is hubste sjpiet dervan.
Geneet dus van 't laeve zolang es 't nog kan.

Den eine wil dit en d´n andere dat.
Soms moste 't nog kriege of hubste 't gehad.
´t Is sjravele en sjoefte, belangriek is geld.
Mèr gezond zin is mieë waert hie op dizze welt.
Geneet van 't laeve....

't Kan toch zoeë sjoeën zin, vergaet dat toch neet.
Al hubste dien zurrug en auch dien verdreet.
Wat ooit maog gebeure, verlees noeëts de mood.
Want vreug of laat kump toch alles weer good.
Geneet van 't laeve ....

in Diepenheim

'Klein stadje grote kunst' las ik vorige week in het V-katern van de Volkskrant. Een intrigerend artikel over beeldende kunst in Diepenheim van Nell Westerlaken met foto's van An Sofie Kesteleyn. Het Twentse 'stedeke' Diepenheim, met slechts 2700 inwoners, werd als belangrijk centrum voor moderne kunst nota bene in één adem met New York en Londen genoemd. Met bescheidenheid verover je tenslotte de wereld niet, zullen ze hebben gedacht. Hoe dan ook, onze belangstelling was gewekt, en sowieso waren we nog nooit in Diepenheim geweest.

De tocht naar Diepenheim verliep gisteren relax, aan het verkeer te merken maken maar weinig mensen zich op de laatste dagen van het jaar nog druk. En toen we tegen het middaguur aankwamen in het kleine stadje temidden van het Twentse coulissenlandschap, kon je een kanon afschieten zonder iemand te raken. Om de tijd te doden, de deuren van het museum gingen om twaalf uur open, en zover was het nog niet, hebben we een wandelingetje gemaakt rond kasteel 'Huis te Diepenheim'. Prachtig, maar aan de staat van onderhoud te zien vergane glorie. Vervolgens hadden we natuurlijk een beetje trek gekregen, trouwens met een lege maag is het lastig kunst kijken. Maar na de lunch in Café-Taria "Uit de Kunst" konden we er weer tegen. Op naar de expositie van de 80 jarige kunstenaar Cornelius Rogge in Drawing Centre Diepenheim, en vervolgens via een wandeling langs de vervallen 'Herberg de Pol', na de restauratie het middelpunt van het nieuwe z.g. 'culturele erf' naar de expositie van de 30 jarige kunstenaar Stefan Ruitenbeek in het even verderop gelegen gebouw van Kunstvereniging Diepenheim.

Cornelius Rogge.
Cornelius Hendrik Rogge (Amsterdam, 1932) is een Nederlandse beeldhouwer, installatiekunstenaar en tekenaar. Ik kende deze kunstenaar eigenlijk alleen van zijn driedimensionale werk. Als één van de meest vooraanstaande naoorlogse beeldhouwers van Nederland. Wat we nu zagen was zijn vroegere werk op papier, echter niet alleen in het platte vlak. Menige tekening had een min of meer driedimensionale uitstraling door dat hij ook met het papier wat had gedaan. Hij had er gaten in gescheurd of geknipt en er vervolgens weer één of meerdere lagen papier onder geplakt, die hij dan ook weer had bewerkt. Subtiel misschien, maar het perspectief of de diepgang was nou niet alleen een kwestie van tekentechniek. Aardig maar ik zie toch liever zijn latere beeldhouwwerken.

Stefan Ruitenbeek.
Stefan Ruitenbeek (Breda, 1982) is een Nederlandse kunstenaar die in 2005 is afgestudeerd aan de Rietveld Academie. Werk van zijn hand was ook in het Stedelijk Museum in Amsterdam te zien. Een mythologische pornofilm die hij met behulp van Kim Holland en haar modellen tot stand had weten te brengen. Aan dat werk lagen volgens hem verschillende oorzaken ten grondslag. Als kunstenaar is hij geïnteresseerd in de moraal van esthetiek. Ons oordeel over schoonheid ligt diep geworteld in onze moraal en wat we goed vinden. Er is ook een andere wereld, de pornografische wereld, die zich lijkt te onttrekken van de esthetische moraal, en van alles wat we in een andere omgeving politiek correct houden of met respect behandelen. Maar er is wat hem betreft ook nog een hogere wereld, namelijk de wereld van de kunst, en daar wordt een toneelstuk gespeeld met allerlei esthetiek en moraal. Daarin stelt hij ongemakkelijke, maar relevante vragen over welke rol de kunst kan spelen in deze maatschappij, en welke rol hij als kunstenaar heeft. Door zo expliciet ons verborgen verlangen schaamteloos prachtig te tonen, wil hij ons confronteren met onze diepste verlangens. De fotoexpositie 'He moved outward from himself into the world which contained him' die we in Diepenheim van hem zagen vond ik inderdaad nogal van een overweldigend en overrompelend niveau!

In een aardig boetiekje vlak bij het museum, kwam na de laatste enigszins enerverende ervaring, ons esthetisch denkpatroon met een kopje koffie van de eigenaresse weer in een wat rustiger vaarwater terecht. Diepenheim, onvervalst bijzonder!

diner noël

Elk jaar weer komt het terug, de vraag wat doen we en wat eten we met de kerst? En elk jaar weer zeg ik dan gewoon thuis met hutspot of boerenkoolstamppot met worst en verder geen flauwe kul! Maar helaas wordt mijn wens tot op de dag van heden niet ingewilligd. Jammer, of eigenlijk toch ook weer niet! Want het is toch ook best wel weer leuk om er thuis met z'n allen bij toerbeurten iets meer van te maken. En zo gebeurde het dat we deze keer op 2e kerstdag met z'n dertienen bij C en J aan tafel zaten.

Na de borrel en de hapjes zat de stemming er al goed in, en waren we in meer of mindere mate in-gegeten en gedronken. We waren klaar voor het echte calorieën werk! En dat kwam al snel op tafel in de vorm van met garnalen gevulde tomaatjes uit Harderwijk, romige spinaziesoep uit Zwolle, stoofpot rundvlees met rode wijn, rode kool en aardappelpuree uit Harderwijk en een heuse ijsbom uit Amsterdam!

De Amsterdamse bijdrage zou aanvankelijk bestaan uit een zelfgemaakte kaastaart met bosvruchten, maar om de calorieën te drukken had A'dam op eigen houtje besloten deze keuze te veranderen in een royale ijstaart met chocolade en vanille ijs. Deze z.g. ijsbombe had per 100 gram slechts een voedingswaarde van 1260Kj ofwel 300 kCal.! Ik kan het mis hebben, maar volgens mij heeft A'dam zich met deze herziene keuze aardig vergist. Maar goed, de smaak was er niet minder om.

Het einde van ons genoeglijk samenzijn op deze 2e kerstdag werd ingeluid met koffie en likeur. Iedereen, maar vooral C en J bedankt voor de organisatie en de bijdragen, het was gezellig!

Brasserie

Al eerder hadden we geprobeerd om bij 'De Bank' binnen te komen. Maar de onlangs in Harderwijk geopende nieuwe brasserie in het voormalige bankgebouw van de SNS-bank aan de Smeepoortstraat is erg populair, elke avond volle bak. Crisis? What crisis? Maar nu is het ons zonder afspraak vooraf toch gelukt, om daar een vorkje mee te prikken.

Het enigszins strenge voormalige bankgebouw heeft met name intern een verrassende metamorfose ondergaan. Mooi gedaan, ik voelde me bij binnenkomst gelijk al aardig senang. Ruimtelijkheid, vormgeving, materiesering en de transparante veelkleurigheid van diverse elementen van het interieur verhielden zich evenwichtig met elkaar.

Nou de bediening nog en het eten en de prijs. Maar ook dat klopte naar onze smaak allemaal als een bus. Brasserie 'De Bank', goeie tent! Eindelijk een bank die in deze, economisch gezien, enigszins barre tijden weer populair is! Ik hoop wel dat het zo blijft.

zeilwedstrijdje

In gedachten zeil ik mee, dat gebeurt vanzelf als zeilen je liefhebberij is en je de 'Vendee Globe' veilig vanachter je p.c. kan volgen. De Vendée Globe, die om de vier jaar wordt gehouden, is een wedstrijd rond de wereld voor solozeilers, zonder aanleggen en zonder assistentie, via de drie kapen: Kaap de Goede Hoop (Zuid-Afrika), Kaap Leewin (Australië) en Kaap Hoorn (Chili). De route van de Vendée Globe gaat minimaal over een afstand van ruim 24.000 Nm. (Michiel Desjoyeaux, de winnaar van de race in 2008-2009 heeft met zijn schip 'Foncia' 28303,2 Nm afgelegd in 84 dagen, 3 uur + 9 minuten en 8 seconden, zie mijn stukje VendéeGlobe van 13 februari 2009)

De kracht van de Vendée Globe ligt in zijn looptijd. De solozeilers zijn minimaal rond drie maanden lang aan zichzelf overgeleverd en laten in die tijd aardig wat van hun persoonlijkheid kennen. Het reglement van de indrukwekkende solozeiltocht rond de wereld, bekrachtigt de capaciteit van de zeilers om technisch in te kunnen grijpen op hun boot op momenten dat ze onder zware druk staan. De voorbereiding is essentieel, de zeiler bepaalt zijn eigen navigatiefilosofie. Tussen de strijd tegen het gewicht en de noodzaak om reservemateriaal aan boord te nemen moet een subtiel evenwicht gevonden worden dat de omstandigheden bepaalt gedurende de hele race. De race wordt gevaren met schepen van de Open 60 Klasse (60 voet). Start en finish is in Les Sables d’Olonne in het Franse departement Vendée, de start was j.l. 10 november, ze zijn nu dus bijna 44 dagen onderweg en varen momenteel in de South Pacific Ocean. De twee koplopers bevinden zich grofweg bijna halverwege New Zealand en Kaap Hoorn, om wat preciezer te zijn op ca. 49º20'11"S en 151º55'11"W en hebben tot de finish nog ongeveer 10.000 Nm voor de boeg. De eerste schipper(s) wordt rond eind januari 2013 aan de finish verwacht. De 'Vendee Globe' is in de huidige tijd volgens mij de meest tot de verbeelding sprekende zeilwedstrijd van de wereld. Zonder twijfel dé zwaarste zeilrace die er momenteel bestaat, en terecht vaak aangekondigd als de 'Mount Everest van het zeilen'.


Day 41 highlights - Thursday, December 20, 2012 door VendeeGlobeTV

Het spannende van deze race is dat twee Franse zeilers t.w. de 35 jarige Armel Le Cléac'h met 'Banque Populaire' en de 29 jarige François Gabart met 'MACIF' na 44 dagen zeilen nog altijd in elkaars nabijheid verkeren (momenteel op ca. 11 Nm) en om de beurt op kop liggen. De nummer 3 en 4 liggen op resp. 515 en 978 Nm, daar hebben beide koplopers dus niet veel van te vrezen. Alhoewel, de schepen kunnen stuk voor stuk gemiddelde topsnelheden halen van rond de 20 Nm per uur. Mens en materiaal hebben sowieso heel wat te verduren, bij zwaar weer ligt pech in welke vorm dan ook op de loer. En dat kan zomaar gebeuren, je koppositie kan je dan met ruim een etmaal al hebben verspeeld aan de nummer 3. Prachtig om te volgen allemaal, spannend!
Onze 'Swing' haalde gemiddeld 6 Nm per uur, dat was dus andere koek. Maar ook dat was prachtig en vooral heel ontspannend!

feestje

Zaterdagnamiddag, de vijf in het uur, zoals we soms zeggen als we gaan borrelen, deze keer bij A en K in Weesp. Daarna met z'n viertjes in de trein verder naar het feestje van André in Amsterdam. Naar station Amsterdam-Centraal, schuin tegenover 'De Schreierstoren', ons feestadres aan de Prins Hendrikkade. 'De Schreierstoren', de enig overgebleven toren van de oude middeleeuwse stadsmuur. Strategisch gelegen op de hoek van het IJ en de vestinggracht (de huidige Geldersekade) was de toren destijds een verdedigingsbolwerk aan de noordoostzijde van de stad. Aan het tot op de dag van heden geheel intacte bolwerk, waren ze kennelijk ook even na de middeleeuwen al gehecht. Want toen ze de stadsmuur rond 1600 sloopten, hebben ze 'De Schreierstoren' laten staan. Prima besluit, want het huidige grand café in dit imposante bouwwerkje, is ruim 400 jaar later een gewilde locatie voor wie eens wat te vieren heeft.

Nu ook de jongste van het Herenleed de 65 is gepasseerd, kan je wel stellen dat het een belegen clubje is geworden. Een heuglijk feit lijkt mij, want we zijn er op één na allemaal nog. Ook André was die mening kennelijk toegedaan, want waarom zou hij zijn verjaardag anders zo uitbundig vieren. In de deuropening werden we nog door hem welkom geheten, maar daarna heb ik 'the good old boy' in de gezellige drukte maar weinig meer gezien of gesproken. Geen probleem, op één van onze Herenleed-avondjes praten we wel bij. De jongens en meiden achter de tap deden het dankzij de jongens en meiden vóór de tap uitmuntend. Ik denk dat ook André dat op een bepaald moment ongetwijfeld aan de hand van de rekening zal kunnen beamen.

En dan het VOC schippersmaal! Tomatensoep, zuurkoolstamppot, boerenkoolstamppot, rookworst, gebakken spekjes, gehaktballen en een dessert van warme appeltaart met slagroom. Lekker, te gek allemaal, en perfect georganiseerd, het liep ondanks de grote drukte als een tierelier. Zelf begon ik met een bord boerenkool en worst, en toen ik dat naar binnen had gewerkt, was de verleiding te groot om de heerlijke zuurkoolstamppot en gehaktbal te laten staan. Heerlijk, maar het eind van het liedje was natuurlijk wel dat ik te veel gegeten had. Maar godzijdank was ik niet de enige schrokop aan onze tafel. Toch hielden we daarna weer evengoed de bediening achter de bar stevig onder druk, maar die hadden daar allesbehalve moeite mee. Prachtig, het was weer eens een ouderwets gezellig feest daar in 'De Schreierstoren' met heel veel oude vrienden en bekenden.

Met één van de laatste treinen zijn we samen met A en K weer huiswaarts getogen. In de trein naar Weesp werden we even bezig gehouden door een jolige conducteur, die kennelijk nogal blij was dat zijn werk er voor vandaag bijna opzat.

kerstconcert

Het pittoreske kerkje van de Rooms-Katholieke Parochie 'Heilige Maria Zuivering' aan de Puttense Brinkstraat, staat door de perfecte ruimteakoestiek altijd garant voor mooie, klankvolle concerten. Zo ook afgelopen vrijdagavond weer met het kerstconcert van het Puttense kleinkoor Vol-Luid, waarvoor het kerkje als gegoten blijkt te zitten. Als je niet beter wist zou je kunnen denken dat het kerkje speciaal voor dit kleinkoor gebouwd is. Maar het kerkje dateert reeds van 1939, het is in 1938 ontworpen door de Amsterdamse architect J.J. Hellendoorn (1878-1959) en kleinkoor Vol-Luid bestaat sinds 1996. Maar goed, dit terzijde, ik kwam voor het kerstconcert!

Dat was als gezegd weer mooi. Iedere keer als ik het kleinkoor Vol-Luid hoor, zijn ze weer een stukje beter geworden. Met name als het hele koor zingt, de solopartijen van die en gene vond ik (nog) iets minder. Maar ja, je moet als solist ook wel van goeie huize komen wil je kritiekloos kunnen scoren. En volgens mij lag het met het lied 'What Child is this' ook wel een beetje aan de begeleidende harp, dat ik af en toe een dissonant hoorde. Enfin een kniesoor die daar op let.

Tussen de liederen door werd in drie delen een kerstverhaal voorgelezen genaamd: 'De belofte van de harpspeler' Een verhaal dat in het kort ging over een beroemde muzikant, die door de koning werd gevraagd voor hem te komen spelen. Hij gaat op weg maar belooft zijn vrouw, zijn kind en zijn kleine bruine hondje dat hij Kerstmis met hen thuis zal vieren. En wat de koning ook probeert om hem bij zich te houden en hoe zwaar de weg naar huis ook is, de harpspeler moet en zal zijn belofte nakomen. En aldus geschiedde!



Mooi was ook de samenzang met het publiek, met de canon 'Gloria' en het ons aller bekende 'Stille Nacht' waarmee het concert werd besloten. Na afloop in het café van het naast het kerkje gelegen cultureel centrum 'Stroud' nog even met de koorleden zitten napraten. En zo kwam een einde aan een mooie kerstconcertavond met kleinkoor Vol-Luid.

hoofdzaken

Knap als je uit je hoofd 69 keer 17 kan vermenigvuldigen terwijl je tegelijkertijd als automobilist deelneemt aan het verkeer, een adres invoert in je navigatiesysteem en ook nog iemand probeert te bellen. Een extreem voorbeeld van multitasken, een actueel fenomeen of beter gezegd probleem in de huidige samenleving. Onlangs las ik, dat uit een serieus onderzoek is gebleken, dat het voor het menselijk brein niet of nauwelijks mogelijk is om twee, laat staan meer dingen tegelijk goed te doen, we zijn namelijk geen computer!

Als je twee compleet verschillende taken uitvoert gaat het nog wel. Bijvoorbeeld een gesprek voeren tijdens de afwas of een wandeling. Je schijnt dan heel verschillende mechanismen in je brein aan te boren, terwijl je tegelijkertijd anticipeert op elkaars gedrag en nabijheid. Dat in tegenstelling tot een telefoongesprek met iemand vanuit je auto, terwijl je actief deelneemt aan het verkeer. Zo'n gesprek is niet zelfregulerend m.a.w. de gesprekspartner aan de andere kant van de lijn is zich niet bewust van jou verkeerssituatie, en weet niet wat voor gevaarlijke manoeuvres je mogelijk aan het uithalen bent.

Multitasken, laat dat dus maar over aan computers. Alhoewel die dat ook niet echt schijnen te kunnen, maar die doen de verschillende taken zo snel achter elkaar dat het lijkt alsof!

meesterarchitect

Mensen kun je niet verbeteren, maar de wereld wel, was het motto van Oscar Niemeyer. De meester- of starchitect die zo van mooie vrouwen hield, wie niet trouwens, maakte dan ook prachtige dingen. Maakte, want hij is dood, de veelvuldig gelauwerde Braziliaanse architect is j.l. 4 december op 104 jarige leeftijd in het Samaritano de Rio ziekenhuis in Rio de Janeiro overleden. Terwijl we met z'n allen net een beetje begonnen te geloven dat hij onsterfelijk was, want hij bleef maar doorwerken. Naar verluidt zelfs de laatste weken nog in zijn ziekenhuisbed.

Hij was dus bepaald niet een legende die teerde op de oude roem van Brasilia. Zo werd nog twee jaar geleden een door hem ontworpen druppelvormig auditorium in het Italiaanse Ravello opgeleverd. Oscar Niemeyer was de bekendste architect van Brazilië en een wereldster. Zijn gebouwen met sexy welvingen maakten hem beroemd. Al een paar keer eerder kwam het bericht dat Oscar Niemeyer op sterven lag. Maar telkens stond de Braziliaanse architect op om weer aan de slag te gaan. Nog onlangs kwam er een door Niemeyer ontworpen serie sportschoenen van het merk Converse op de markt, met als uitgangspunt zijn ‘Poema da Curva’ uit 1988, het jaar dat hij de Pritzkerprijs kreeg, de Nobelprijs voor de architectuur. Niemeyer, de beroemdste Braziliaanse architect aller tijden en de laatste grote held van het modernisme, was een levende legende. Zijn naam is voor eeuwig verbonden met Brasilia, de nieuwe, modernistische hoofdstad die op initiatief van de Braziliaanse president Juscelino Kubitschek de Oliveira omstreeks 1960 in de binnenlanden van Brazilië uit de grond werd gestampt.

Eén van zijn meest tot de verbeelding sprekende ontwerpen vind ik Niemeyers museum voor moderne kunst in het Braziliaanse Niterói uit 1996. De sterk door architect Le Corbusier (1887-1965) beïnvloede Niemeyer, liep al tegen de 90 toen hij dat museum ontwierp. Zo bezien hebben we in ons werk nog een tijdje te gaan!

De Pont II

Onderweg naar museum 'De Pont' in Tilburg voor mijn reeds een aantal weken terug aangekondigde bezoek (zie m'n stukje 'De Pont' van j.l. 23/11) kwamen we j.l. dinsdagmiddag door het aardige Brabantse plaatsje Vught. Een plaatsje waar we op weg naar één of andere bestemming beneden de grote rivieren, al menigmaal langs gereden zijn, maar niet of nauwelijks kennen. 'Nationaal Monument Kamp Vught' lazen we in het voorbij gaan op een bord, ook dat hadden we nog nooit bezocht.

Te gek eigenlijk, want als er nou één plek in dit kleine landje is waar ik met name vroeger regelmatig aan herinnerd werd is het wel 'Kamp Vught'. Steevast kreeg ik op mijn verjaardag altijd te horen dat ik ben geboren op de dag dat mijn oma, na een gevangenschap van ongeveer een halfjaar in 'Kamp Vught', werd vrijgelaten. Samen met mijn opa, die een week later werd vrijgelaten, werden ze daar door de bezetter als gijzelaars vast gehouden, om zodoende mijn oom Jan, in het verzet bekend onder de schuilnaam Cor Zeeland en later als Cor Overijssel, te pakken te krijgen. Uiteindelijk heeft de S.D. hem inderdaad kunnen arresteren. De oorlog heeft hij niet overleeft, slechts 26 jaar is hij geworden!

We hadden nog tijd zat voor museum 'De Pont'. En zo kon het gebeuren dat we even later rond liepen in het 'Nationaal Monument Kamp Vught' aan de Lunettenlaan. In 'Kamp Vught' lazen we, werden in de Tweede Wereldoorlog ruim 31.000 mensen gevangen gehouden. Nu is het een modern herinneringscentrum, maar ook een centrum waar de sporen van destijds goed zichtbaar zijn. Op deze manier wordt een leerzame verbinding gelegd tussen het heden en het verleden.
In het enige SS-concentratiekamp in Nederland werden destijds mensen van allerlei pluimage voor lange of kortere termijn opgesloten. Joden, politieke gevangenen, verzetsstrijders, Jehova's Getuigen, gijzelaars, studenten, zwervers, zwarthandelaren en criminelen. Voor het gros van de gevangenen was 'Kamp Vught' een tussenstation, 12.000 joodse gevangenen werden van hieruit doorgestuurd naar vernietigingskampen in Duitsland.
De mensen in het kamp hadden het zwaar. Ze werden slecht behandeld, moesten zwaar werk doen en kregen weinig te eten. Heel wat gevangenen hebben het daardoor niet overleeft, en op de fusilladeplaats vlakbij het kamp werden ook nog vele gevangenen geëxecuteerd!

Goed dat we 'Nationaal Monument Kamp Vught' nu een keer gezien hebben. We hadden in een paar uurtjes een goed beeld gekregen hoe het daar in de oorlog allemaal aan toe gegaan is. Enigszins bedrukt vervolgden we daarna onze weg richting Tilburg. Maar eenmaal in museum 'De Pont' was onze stemming toch vrijsnel weer omgeslagen naar de meer blijmoedige kant van het bestaan.

Op vrijdag 23 november j.l. schreef ik in mijn stukje 'De Pont' o.a. het volgende: Wat mij opviel in het stuk over Anish Kapoor (daar is ie weer, zie ook mijn stukjes 'Anish Kapoor'; 'contemplatieve ervaring' en 'uitkijktorentje' van resp. 2/10'09; 11/5'11 en 31/5'12) was de conclusie van Pontzen dat Kapoors werk zowaar ook subtiel kan zijn. Het is een expositie wars van alle grootsheid die Kapoor doorgaans wil uitstralen. Dat wil ik zien binnenkort, alhoewel ik nog tot 27 januari 2013 de tijd heb.
Nou we hebben het gezien! Om te beginnen zijn waskanon uit 2009, maar nu in het echt, genaamd 'Shooting into the Corner' ( zie de video in mijn stukje 'Anish Kapoor' van vrijdag 2 oktober 2009), een in mijn ogen weinig subtiel kunstwerk. Maar dat moest ik anders zien, het is namelijk een kunstwerk dat zich in twee werelden beweegt. Het is zowel een object als een kunstwerk in uitvoering. Het verandert en ontwikkelt zich tijdens de expositie, doordat de om het half uur met 80 km per uur afgeschoten rode wasprop van ca. 9 kilo, zich steeds meer tegen de muur ophoopt als een enorm ruimtelijk schilderij.
En zo moeten we in museum 'De Pont' min of meer ook de andere kunstwerken van zijn hand beoordelen. Diverse reflecterende objecten van hoogglanzend roestvrij staal. Niets kan als vaststaand worden beschouwd, elke verandering in licht, ruimte en beweging maakt de beleving anders!

Met de foto's van Wout Berger is dat ook al het geval. Boeiend is het vluchtige samenspel van de weerselementen, en de weerslag daarvan op het landschap, in dit geval het IJsselmeer. Niet het uitzicht op het IJsselmeer, maar de verschillende verschijningsvormen van het licht maken de foto's interessant en boeiend. Soms lijken lucht en water zich aan elkaar te spiegelen, dan weer vormen ze een scherp contrast. Op sommige foto's is water water en de hemel lucht, en op andere foto's lossen beide op in tere kleurschakeringen. Stuk voor stuk beelden van een abstracte kwaliteit en een mediatieve lading, helemaal in de ogen van zeilliefhebbers die het IJsselmeer in al zijn verschijningsvormen decennia lang aan den lijve ervaren hebben. Prachtig!

starchitect

'De spannende gebouwen van starchitect Ma Yansong veroveren de wereld' las ik j.l. vrijdag 30 november in de V bijlage van de Volkskrant. Starchitect ? Mogelijk dat ik even niet heb opgelet, maar voor zover ik mij herinner was ik deze woordspeling in de architectuur nog niet eerder tegengekomen.

Architect Ma Yansong (Peking, 1975) studeerde aan het Beijing Institute of Civil Engineering and Architecture en deed een masteropleiding aan de Universiteit van Yale. Daar kreeg hij onder meer les van beroemde architecten als Peter Eisenman en Zaha Hadid. Vooral de Brits-Iraakse Hadid, die volgens hem geen dozen tekende maar curves, inspireerde Ma om tot organische architectuur te komen. In 2004 richtte Ma het bureau MAD op, het eerste Chinese bureau dat op internationaal niveau ging werken. Ma's alternatief voor het rationele modernisme is een intuïtieve benadering. Hij werkt niet met geometrische patronen, maar met onregelmatige vormen, vooral met rondingen. Zijn ontwerp uit 2005 voor de onlangs opgeleverde 'Absolute Towers' in Toronto, Canada betekende voor hem de internationale doorbraak.

En nou heeft hij dus ook een project lopen op de prestigieuze Amsterdamse Zuidas. Het stedenbouwkundige plan voor deze zakenwijk vond hij maar ouderwets. Die rigide gridstructuur, die doosvormige gebouwen, torens kon hij ze nauwelijks noemen, met hun suffe geveltjes, die nota bene ontworpen zijn door architecten met grote namen als Rafael Vinoly, UN Studio en Erick van Egeraat, afgrijzelijk. En nu worden dat soort gebouwen in China ook nog klakkeloos gekopieerd. Het is vooral een economisch model, het gaat over efficiency en duidelijke regels. Maar Ma vindt al die uniforme dozen maar niks, hij vindt ze onmenselijk. Hij is zoals gezegd in zijn ontwerpen voor de intuïtieve en meer organische benadering. Voor duurzaamheid en leefbaarheid, maar hebben we dat ook al niet veel eerder gezien?

Want nieuw is die benadering helemaal niet. Organische architectuur is een stroming in de architectuur die rond 1900 opkwam, al meer dan een eeuw geleden. Een stroming die voortkwam uit een zoektocht naar een nieuwe stijl en moest passen bij de eigen tijd, zonder dat werd teruggegrepen op stijlkenmerken uit het verleden. Verder probeerden ze met die stroming een oplossing te bieden voor de sterke industrialisering en het gebruik van nieuwe materialen. Belangrijke grondleggers van de organische architectuur waren o.a. Gaudí, Hundertwasser, Steiner en Wright. Enkele voorbeelden van organische architectuur zijn o.a. de Sagrada Família in Barcelona; het Goetheanum in Dornach; het Gasuniegebouw in Groningen en het hoofdkantoor van ING Bank in Amsterdam.

Maar goed nu de Chinese starchitect Ma Yansong ook in Nederland voet aan de grond heeft gekregen, gaan we er in de nabije toekomst aan de Amsterdamse Zuidas mogelijk een paar iconen van organische bouwkunst bijkrijgen. Mooi, maar ook wel bijzonder in een tijd, dat in onze contreien iconen in welke stroming van architectuur dan ook, sinds de economische crisis min of meer taboe zijn verklaard.

Liefde

Gisteravond in theater De Lieve Vrouw in Amersfoort Amour gezien, een filmdrama dat volgens mij niemand onberoerd liet. Zelden heb ik het in de bioscoop tijdens de film zo stil meegemaakt.

Aan onderstaande door Pauline Kleijer geschreven recensie in de Volkskrant van j.l. 15 november heb ik weinig of niets toe te voegen.

Politieagenten dringen een Parijs appartement binnen. Rustig maar grondig gaan ze te werk. Zakdoeken voor de mond, snel een raam open. In de slaapkamer vinden ze waarnaar ze op zoek zijn. De proloog van Amour, de nieuwe film van Michael Haneke, is even simpel als verpletterend. Dit begin is tevens het einde; zo loopt het af. Zo loopt het, in zekere zin, altijd af. Nu hoeven we alleen nog maar te zien hoe het zo ver is gekomen. Het appartement, met zijn parketvloer en hoge plafonds, met zijn vele boeken en schilderijen en een vleugelpiano in de woonkamer, zal langzaam vertrouwd worden.

Hier wonen Georges (Jean-Louis Trintignant) en Anne (Emmanuelle Riva), hoogbejaard maar nog vief. Anne was vroeger muzieklerares; in een van de eerste scènes van de film bezoekt het echtpaar een concert van een oud-leerling. Rustig registreert Haneke hun leven, dat niet lang zo comfortabel blijft. Anne krijgt een beroerte, en dan nog een. Ze raakt halfzijdig verlamd, nog later kan ze bijna niets meer. Ze begint te dementeren. Voor Haneke, die in films als Caché (2005) en Das Weisse Band (2009) nauwkeurig sinistere sociale processen blootlegde, lijkt Amour een opmerkelijk zachtmoedig uitstapje.

De liefde uit de titel staat niet ter discussie en nooit voert de spanning verder dan de persoonlijke onmacht en ontreddering van Georges en Anne. Toch is ook Amour weer typisch Haneke. Zijn blik blijft gericht op alles wat ongemak veroorzaakt. In Funny Games (1997 en 2007) was het geweld, in La pianiste (2001) onderdanigheid en masochisme, in Das Weisse Band onderdrukking en sadisme. Amour draait om ouderdom, aftakeling en dood - onderwerpen die in de huidige gezondheids- en jeugdigheidscultus misschien wel net zo choquerend zijn.

Wat gebeurt er precies, wanneer ziekte toeslaat en de dood dichterbij sluipt? Wat blijft er nog over van liefde, verbondenheid en identiteit? Het zijn confronterende vragen, die door Haneke zonder omwegen worden opgeworpen. Anne wordt steeds hulpbehoevender en angstiger. Georges heeft beloofd tot het eind voor haar te zorgen, maar die taak vergt een enorm incasseringsvermogen en stuit op onbegrip van zijn dochter (Isabelle Huppert). Op het filmfestival van Cannes werd Amour bekroond met de Gouden Palm, de tweede voor Haneke in drie jaar.

Het is een terechte bekroning voor een regisseur die met elke nieuwe film een mokerslag uitdeelt. Zijn films zijn niet alleen perfect uitgevoerd, maar tonen bovendien met een ongelooflijke precisie waar het in het leven pijn doet. Waar het briljante Das Weisse Band overdonderde door zijn duistere gelaagdheid, blinkt Amour uit in liefdevolle, haarscherpe eenvoud. Minder spannend, maar des te ontroerender. Dat is misschien nog wel het meest verrassend: Haneke weet dit keer niet alleen het intellect, maar ook het hart van zijn publiek te raken.

Als gezegd, het was heel stil in de zaal, ook na afloop, het duurde lang voor we met z'n allen in beweging kwamen. In gedachten verzonken reden we vervolgens huiswaarts. Meer en meer kwam de film bij me binnen, een eerlijke en oprechte film over een liefde in hoofdletters!