Afgelopen zaterdag was het springtij, twee dagen na nieuwe maan. Doordat zon en maan dan even op één lijn staan met onze aardbol, wordt er behoorlijk aan het zeewater getrokken, en zijn de verschillen tussen hoog- en laagwater in de Noordzee dan ook het grootst. Het springtij reikte deze keer zelfs, zo als ze zelf zeggen tot in de kolommen van de Volkskrant! En de tekeningen van de Zeeuwse tekenaar Ben Vranken op de rechteronderhoek van een aantal pagina's, vormden een aardig beeldverhaaltje over de Noordzee.
Er is veel te melden over de Noordzee, doorgaans zijn het geen positieve berichten die je hoort. Het gaat meestal over vervuiling, drukke scheepvaart, overbevissing, olie- en gaswinning, windmolenparken, eilandplannen, zeespiegelstijging en ga zo nog maar een poosje door. Als je dat zo allemaal op een rijtje ziet staan, blijft er niet veel goeds van de Noordzee over, zou je denken. Maar dat valt mijns inziens nog reuze mee, al moeten we natuurlijk wel alert blijven met z'n allen. Vooral de plannen op het gebied van ruimtelijke ordening, want die gaan nu al, maar zeker in de toekomst ook over de territoriale strook voor onze kust.
Als zeiler fascineert en inspireert mij de Noordzee enorm. Ook al zijn er natuurlijk mindere momenten, als het koud, rumoerig en nat is en je even niet aan slaap en warm eten toekomt. Desalniettemin is er voor een zeiler nauwelijks een grotere voldoening denkbaar dan het zeil op deze plas te zien bollen, en de nacht in te zeilen. Naar havens langs de kust of op de wadden, maar ook en vooral naar bestemmingen aan de overkant, de Engelse oost- en zuidkust, het Kanaal, de Solent of naar bestemmingen in Scandinavië en de Shetlandeilanden. Een gevoel van vrijheid, even alles achter je laten en helemaal op jezelf zijn aangewezen op die grote plas. Het is een virus dat je te pakken heeft, het Noordzeevirus! En de voldoening van het aankomen na een lange en soms pittige tocht in de haven van je bestemming, is zo mogelijk nog groter dan de zeiltocht zelf.
Voor de kust van Egmond staat sinds 2007 een enorm windmolenpark, de eerste van de grote lijst geplande windmolenparken! Het geeft een dubbel gevoel, enerzijds kan je natuurlijk niet tegen schone energie zijn, anderszijds betekent het nu al een stuk minder vrij zeilen op onze territoriale kuststrook.
'Bride Flight' werd in 1953 de luchtrace van Londen naar het Nieuw Zeelandse Christchurch genoemd. Dit vanwege 29 vrouwelijke emigranten (van de in totaal 64 passagiers aan boord van het winnende KLM-toestel, een DC-6 met de niet al te prozaïsche naam "Dr.Ir.M.H.Damme") die hun verloofdes achterna reisden. In de gelijknamige film van regisseur Ben Sombogaart draait het dan ook om drie totaal verschillende jonge bruiden, die het benepen naoorlogse Nederland achter zich laten, om zich in Nieuw Zeeland met hun daar reeds aanwezige toekomstige en kwartiermakende echtgenoten te verenigen.
De film begint op de prachtige wijngaard 'Druivenbloed' in Nieuw Zeeland, die daar door wijnboer Frank (Rutger Hauer), een Nederlandse emigrant uit de jaren vijftig, in een aantal decennia is opgebouwd. Als de oude Frank op zijn wijngaard tijdens een inspectietocht een hartaanval krijgt, en tussen de druivenranken zijn laatste adem uitblaast, beginnen in de film de scenes uit het verleden en het heden door elkaar te lopen. De flashbacks komen als de vriendinnen van Frank uit de tijden van weleer (Willeke van Ammelrooy als Esther, Pleuni Touw als Ada en Petra Laseur als Marjorie) zijn overlijdensbericht onder ogen krijgen.
De jonge Esther, Ada en Marjorie (resp. Anna Drijver, Karina Smulders en Elise Schaap) zien zichzelf weer in het vliegtuig opweg naar het beloofde land. In hetzelfde vliegtuig zit ook de jonge en aantrekkelijke vrijgezel Frank (Waldemar Torenstra) die in Nieuw Zeeland een wijngaard wil beginnen. Het gaat er vrolijk aan toe in het vliegtuig, en iedereen is vol verwachting over de nieuwe toekomst. De stille en naïeve Ada, een plattelandsmeisje uit een gereformeerde gemeenschap, en reeds zwanger van haar toekomstige echtgenoot waar ze niet van houdt, ontmoet in Frank de liefde van haar leven. Een schrijnend dilemma, want wat moet ze nou, kies ze voor de grote liefde, of kies ze voor wat hoort?
In Nieuw Zeeland aangekomen raakt het jonge gezelschap verstrikt in allerlei gecompliceerde verwikkelingen. Ada kiest na een amoureus avontuur met Frank uiteindelijk toch weer voor wat hoort, ze gaat terug naar de man waar ze niet van houdt maar waar ze wel kinderen van heeft. Esther, die haar joodse identiteit probeert te vergeten omdat ze in de oorlog haar hele familie heeft verloren, bouwt aan een carrière in de mode, maar raakt ook ongewenst zwanger na een avontuurtje met Frank. Het kind laat ze komen, maar ze doet er gelijk na de geboorte afstand van. Ze geeft het aan haar vriendin Marjorie, die het graag wil hebben en opvoeden omdat ze een miskraam heeft gehad en daardoor zelf geen kinderen meer kan krijgen.
De film eindigt als de drie oude vriendinnen elkaar ontmoeten op wijngaard 'Druivenbloed' waar Frank tussen zijn wijnvaten ligt opgebaard. Er wordt heel wat bijgepraat en oude herinneringen worden opgehaald. Ik vond het een mooie film!
Een klap, een vloek, en toen was het aardedonker in de kamer. Het aansluiten van de iPod van E jr. verliep zaterdagavond niet helemaal van een leien dakje. Van alles werd los gehaald en verschoven tot aan de piano toe. Toen E het oude pianolampje beet pakte, kennelijk een beweging teveel voor de overjarige bedrading in het inwendige, kwam de klap. En dat gaf eventjes een heleboel prik in het lijf van zoonlief! Een bof dat de aardlekschakelaar zo goed functioneerde, anders had hij nou nog met dat rood koperen lampje in z'n handen gestaan. Gelukkig is het goed afgelopen, een elektrische schok die wordt veroorzaakt door een dynamische stroomspanning van 230 Volt bij een stroomsterkte van 16 Ampère kan natuurlijk heel verkeerd uitpakken.
Ik krijg de kriebels al van een statische ontlading, die je bijvoorbeeld wel eens ondergaat bij het verschuiven van een bureaustoel of het aan of uittrekken van een bepaald kledingstuk. Maar door de geringe energie-inhoud van deze soort van elektriciteit, is blootstelling daaraan doorgaans ongevaarlijk. Sinds ik als kind eens heb geprobeerd met breinaald een stopcontact te onderzoeken, ben ik eigenlijk al bang voor elektriciteit. Maar ik vind het ook een fascinerende vorm van energie. Stroom, minuscule deeltjes in atomen, elektronen genoemd, die door te bewegen of te stromen een elektrische lading veroorzaken die energie afgeeft. Wij kunnen niet meer zonder!
Bij Coo in de Belgische Ardennen heb ik eens een elektriciteitscentrale bezocht die simpelweg bestaat uit twee waterreservoirs, één boven op de berg en één beneden in het dal. De twee bassins zijn met elkaar verbonden middels een aantal forse stijg- en/of valpijpen die in het dal tevens op een turbine- en generatorsysteem zijn aangesloten. De door het vallende water in beweging gebrachte turbine(s), levert de elektriciteit in bijvoorbeeld dure piekuren op bestelling via generator en transformator af aan het leidingnet. Met door van elders in de goedkope daluren betrokken stroom, wordt het water vanuit het lage bassin weer omhoog gepompt, en is de centrale weer gereed voor de volgende stroomlevering. Een mooi systeem waar ze nog behoorlijk aan verdienen ook!
Maar onlangs zag ik op TV een programma over diverse nieuwe, schone energiebronnen. Het is duidelijk dat zonne-energie in de nabije toekomst een grote rol gaat spelen bij de produktie van elektriciteit!
Het loopt tegen het einde van de middag, als we op de plaats van bestemming aankomen. De hele dag hebben we gevaren, 's morgens op het IJsselmeer nog zeilend, maar later in de smalle vaargeul van de randmeren en tegenwind motorrend. Het is koud en we hebben de kachel aan. De 'Swing' moet deze keer voor de winter op de kant, dus zoeken we in de voor ons vrij onbekende haven een ligplaats dicht bij de hijskraan. Bij het aanleggen staat J doorgaans paraat bij de landvasten voor en leg ik hem na het insturen van de box achter vast. Teamwerk dat we met succes al jaren zo doen. Maar deze keer pakte het anders uit, vanuit mijn ooghoeken zie ik J plotseling uit mijn gezichtsveld verdwijnen, en de plons die ik direct daarna hoor doet mij beseffen dat J de steiger niet gehaald heeft!
Naar voren rennend, zie ik het van schrik en afkoeling naar adem happende hoofd van J, met één van de landvasten nog in haar handen boven water komen. Op mijn buik liggend, probeer ik haar zo hoog uit het water te hijsen dat ze zelf op haar buik op de steiger kan komen, maar dat blijkt snel een onbegonnen zaak. Onszelf tot enige rust manend, begonnen we in de verlaten haven om ons heen te kijken. En zo zagen we al snel de oplossing voor ons probleem een eindje verderop aan de steiger liggen. Een jacht met een zwemtableau op ongeveer waterniveau! Het is even zwemmen voor J, maar wel iets minder ver als naar de zwemtrap van de 'Swing'. Na nog enig geploeter was het leed toen snel geleden, en kon J bij de warme kachel met droge kleren aan van de schrik bekomen.
We konden er gelukkig om lachen achteraf, toch was het voor mij een traumatisch déjà vu. Onze thuishaven in Lelystad een paar jaar geleden, ook in oktober. Op een regenachtige en winderige achternamiddag, ik moest even iets snel van boord halen. Ik kwam zo ergens uit een vergadering, verkeerde kleding, schoenen met leren zolen, dat soort dingen. Bij het van boord stappen ging het mis, plons, kopje onder. Ik kon niet meer op de steiger komen, de trapjes die er nu zijn aangebracht waren er toen nog niet. Bij mijn pogingen om op de steiger te komen had ik veel krachten verspild, bovendien verbeelde ik mij, dat ik me na ruim 20 minuten in het koude water al wat minder soepel kon bewegen. Ik durfde met al die kleren aan eigenlijk geen meter meer te zwemmen en bleef me maar aan de steiger vastklampen.
Ik kon het natuurlijk nog lang niet geloven, maar toch schoot even de gedachte door m'n hoofd: Het zal toch niet waar zijn dat ik hier naast m'n bootje mijn Waterloo ga vinden. Maar juist op dat moment voer een duits zeiljachtje de haven binnen, zwaaien, roepen, ze zullen me toch wel zien? Want horen kunnen ze me zeker niet door het gefluit van de wind in de haven. Godzijdank keek één van de drie zeilers mijn kant uit, en zwaaide terug! Nadat ze waren afgemeerd, kwamen ze met z'n drieën over de steiger aanrennen. Even later lag ik languit op de steiger uit te puffen, mijn bril was weg en mijn telefoon deed het ook niet meer, maar ik was gered. De namen van die jongens ken ik niet, maar ik zal de drie duitse zeilers m'n levenlang dankbaar blijven!
Een weekje herfstvakantie met de fam. v. D. Totaal acht bungalow's hadden we gehuurd op landgoed 'De Elsgraven' nabij Enter in Twente. Herfstvakantie met zo'n club, dat is de banden weer eens aanhalen, maar ook enthousiast fietsen, wandelen, tennissen, schaken, filmen, praten, lezen en lekker eten. En daarbij wordt er tussen de bedrijven door natuurlijk af en toe nog een beetje geslapen ook. En voordat je er erg in hebt is zo'n week dan weer voorbij!
Prachtige fietstochten hebben we gemaakt in de omgeving, Enter, Wierden, Rijssen, Goor en Delden. De 'Kasteel Twickelroute', een tocht van ruim 40 km van Enter naar Delden v.v. vond ik verreweg de mooiste. Behalve dat we door een prachtig landschap fietsten, kwamen we onderweg ook nog allerlei aardige bezienswaardigheden tegen zoals het Klompen en Zompen Museum in Enter, het Zoutmuseum, kasteel Twickel, Museumboerderij Wendezoele en de Noordmolen, een oude oliemolen in Delden. Het oude landschap ademt een rustgevende sfeer uit. En als je met Twentenaren aan de praat raakt, krijg je soms de indruk dat het een beetje kat uit de boom kijkerige types zijn, maar aan de andere kant, de loyaliteit en gemoedelijkheid die ze uitstralen valt mij toch altijd ook weer op.
Met een gezamelijke maaltijd in brasserie 'De Zwaan' in Delden hebben we de week stijlvol afgesloten. Bij leven en welzijn gaan we over twee jaar weer met z'n allen op pad. Waar we dan heen gaan weten we nog niet, dat ligt nog in het verre verschiet.
Gisteravond, noaberavond (NOABER foundation) in de Grote Kerk van Harderwijk 'Oud & Nieuw' geheten. Onder leiding van Arie Hoek traden op het Sint-Maarten Projectkoor samen met Cappella Laurentius en het Delphi Consort. De solisten waren Mariët Kaasschieter, sopraan; Elsbeth Gerritsen, alt; Nico van der Meel, tenor en Jelle Draijer, bas. Het Bach programma bestond uit twee cantates waartussen door twee bewerkte delen uit een Trio-sonate t.w.
1) Gottes Zeit is die allerbeste Zeit BWV 106. 2) Trio-sonate in Bes (BWV 1015) bewerkt door Kl. Hofmann: Dolce en allegro assai 3) Herz und Mund und Tat und Leben BWV 147.
We hadden het eten net opgeschept, toen we door J werden gebeld waar we bleven. We waren glad vergeten dat we uitgenodigd waren voor bovengenoemd concert, stom! Gauw de amper aangeroerde borden aan de kant, eten komt later wel, jas aan en nauwelijks vijf minuten later stonden we op het Kerkplein. Toch nog weer ruimschoots op tijd bleek achteraf. Maar toch goed dat J ons gebeld heeft, het prachtige concert was anders wel aan onze neus voorbij gegaan!
Na het concert was er nog een receptie, de hapjes en drankjes die we aangeboden kregen lieten we ons goed smaken.
Vorig jaar bestond de Afsluitdijk in zijn huidige vorm 75 jaar, een gedenkwaardig feit dat in het Zuiderzeemuseum te Enkhuizen is gevierd met de tentoonstelling 'De Dijk' (zie ook blogspot 'Zuiderzeemuseum' d.d. 18/2'07). Onlangs kwam mij middels het magazine over het waddengebied 'Wadden' genaamd, een aantal plannen onder ogen wat er mogelijk in de toekomst allemaal met de dijk kan/gaat gebeuren.
De stelling is, dat de dijk conform de huidige norm niet meer helemaal veilig is. En, omdat het zeewater door het veranderende klimaat stijgt, moet er nu echt iets gebeuren! De dijk hoger maken bijvoorbeeld, of iets anders slims. De regering denkt dat je allerlei spannende dingen met de Afsluitdijk kunt doen. Maar wat precies? Een aantal ontwerpers en bouwbedrijven werd gevraagd hierover eens na te denken. En dat hebben ze zich geen twee keer laten zeggen!
Acht plannen zijn er afgelopen zomer gepresenteerd. Veel over duurzame energie, zoals getijdencentrales, waarin eb- en vloedstromen worden omgezet in elektriciteit. Maar ook aan de natuur is gedacht. Zo zou er een kwelder aangelegd kunnen worden aan de kant van de waddenzee. Of een open verbinding tussen het zoete en zoute water. Maar ook was er sprake van een plan om woningen te bouwen in het dijklichaam. De plannen werden vaak in combinatie met recreatieplannen gebracht. Wandelen boven op de dijk, een vlonderpad langs het IJsselmeer, jachthavens etc. En m.b.t. het openbare vervoer werd de elektrische superbus (plan Wubbo Ockels-TU Delft) genoemd, die je met een snelheid van 250 km per uur naar de overkant kan brengen. Wat het allemaal gaat worden is nog een poosje de vraag, maar indrukwekkend wordt het zeker!
Als het over de Afsluitdijk gaat, komt er steevast een herinnering bij mij boven uit de tijd toen ik een jaar of 15 was. Na, een vooral door het slechte weer nogal in het water gevallen kampeervakantie op Terschelling, hadden mijn vriendje H en ik het plan opgevat om in 3 à 4 dagen via de Afsluitdijk, de Noord-Hollandse duinen, Amsterdam, het Gooi en de Veluwe terug te fietsen naar ons ouderlijk huis in Wezep. Maar halverwege de ongenaakbare Afsluitdijk barste de bom, fietsend tegen wind en regen, kregen we een ontzettende heibel over de eerst volgende plaats van overnachting. Mijn vriendje wilde door fietsen naar Petten, waar een tante van hem woonde, en ik wilde zodra we aan de overkant waren op de eerste de beste camping mijn tent opslaan. De ruzie liep zo hoog op dat, toen we eenmaal in Den Oever waren, we de fietsen stilzwijgend op eigen spullen hebben overgeladen, en we elk ons weegs zijn gegaan. Einde vriendschap, we hebben elkaar nooit meer gezien of gesproken! Mijn fiets heb ik in Den Oever bij Van Gend & Loos gebracht, en per openbaar vervoer heb ik de reis voortgezet. Nog dezelfde avond, of eigenlijk was het al middernacht, kwam ik thuis en heb ik om binnen te kunnen komen, mijn verbouwereerde ouders middels steentjes tegen hun slaapkamerraam moeten wekken.
En zo zie je maar wat de Afsluitdijk allemaal niet kan veroorzaken!
Zeker is dat de Afsluidijk, of eigenlijk Afsluitdam, je hebt immers aan beide zijden water, er over enkele decennia heel anders bij zal liggen.
Rimpelloos lag het IJsselmeer er zaterdag bij, zeilen konden we dan ook wel vergeten. En de kans dat we in het weekend de wind nog in de zeilen zouden krijgen was volgens de voorspellingen nihil. Als we, we zijn JvV, WvD, HvD en ik, dan toch moeten motorren, kunnen we net zo goed een route bedenken waar we met de 'Swing' per definitie veel zullen moeten motorren. Mijn voorstel om het IJsselmeer daarom maar links te laten liggen t.g.v. een rondje NW Overijssel d.w.z. Ketelmeer, Zwarte Meer, Vollenhove, Blokzijl, Blauwe Hand, Zwartsluis, Genemuiden en weer via het Zwarte Meer enz. terug naar Lelystad, werd door de anderen dan ook enthousiast begroet.
Het Ketelmeer op dus, bij Schokkerhaven eventjes bakboord uit, en vervolgens over het kaarsrechte Ramsdiep richting Zwarte Meer. Ongeveer halverwege Schokkerhaven-Zwarte Meer, nabij de Ramspolbrug, passeerden we 'Balgstuw Ramspol', één van de meest bijzondere waterkeringen in ons land. Normaal zie je van de Balgstuw, die eind 2002 officieel in gebruik is gesteld, op de oevers alleen enkele enigszins rupsvormige bouwwerkjes van metaal en beton. Maar als door verhoogde afvoer van rivierwater en/of door storm het water van het IJsselmeer en het Ketelmeer wordt opgestuwd, ziet het er heel anders uit, dan komt de Balgstuw tot leven!
Binnen één uur worden de drie 80 meter lange balgen van 16 mm dik rubberdoek en een doorsnede van 10 meter, die het grootste gedeelte van het jaar onzichtbaar in een drempelconstructie op de waterbodem rusten, automatisch met lucht en water gevuld, en vormen ze een robuust dijklichaam dat ongeveer vier meter boven de waterspiegel uitkomt. Het Zwarte Meer en al het water wat daarachter ligt is dan hermetisch van het Ketelmeer afgesloten. Eigenlijk een paradoxaal gegeven, water en lucht wordt met water en lucht bestreden. Maar het werkt perfect, volgens de gegevens komt de Balgstuw tot nu toe gemiddeld ruim 1 keer per jaar tot leven.
Ben je eenmaal voorbij de Balgstuw en de brug, dan zit je al gauw op het Zwarte Meer en zie je in de verte recht voor je het Vogeleiland liggen. Een terechte naam voor dit stukje natuur lijkt mij, H dacht zelfs dat hij al een Roerdomp zag staan in het riet, maar bij nader inzien bleek het een stuk verwaaid papier te zijn. Echter de Tjiftjaf's die hij daarna dacht te horen maar ook niet zag, moesten volgens hem wel degelijk echt aanwezig zijn. Net even vóór het Vogeleiland ging het bakboord uit en voeren we via het Zwanendiep, Kadoelermeer en Vollenhoverkanaal langzaam naar Blokzijl, waar we voor de nacht aan het eind van de middag afmeerden in de prachtige havenkom die ze daar hebben.
Zondagmorgen, dikke mist, prachtige sfeer dat wel, maar de overkant van de havenkom konden we niet zien. En ja, het is wel wijs om in dit vaarwater met onze diepgang binnen de boeien te blijven, maar dan moet je ze natuurlijk wel kunnen zien! Rond een uur of half twaalf werd het zicht een beetje beter en konden we vertrekken. In Blokzijl eerst de schutsluis met een verval van om en nabij de 30 cm, en toen over het Noorderdiep, Valse Trog, Giethoornse Meer, langs het gehucht Jonen met zijn kabelpontje, over Walengracht en Beulaker Wijde naar de Blauwe Hand. Na de brug bij de Blauwe Hand, moest er een paar km vóór Zwartsluis weer geschut worden, wat natuurlijk weer enig oponthoud met zich meebracht. Maar naar een klein uurtje wachten met een hapje en een drankje, lag ook de Beukersluis weer achter ons. Even later, Zwartsluis lag inmiddels aan stuurboordzijde, voeren we door de brug het Zwarte Water op en zagen we een kwartiertje later aan bakboordzijde Genemuiden alweer liggen. Na een poosje, het Zwarte Water was inmiddels veranderd in het Zwolse Diep, kregen we aan stuurboord het ons reeds bekende Vogeleiland weer in zicht en aan bakboord het Zwarte Meer en de betonning van het Ramsdiep. We waren rond!
De 'Balgstuw' lag er nog net zo rustig bij als gisteren, maar met de herfst- en winterstormen voor de deur, zal ze de komende tijd toch zeker wel een keer tot leven worden gewekt.
In het IJsselmeer hebben ze in 2003 een nieuw eiland aangelegd. De positie van 'de Kreupel', de naam van het eiland, die is ontleent aan de op oude Zuiderzeekaarten (sinds 1860) aangetroffen benaming van de plaatselijke ondiepte aldaar, is 52º47'55" N en 5º13'41" O. Een beetje overdreven misschien om op het IJsselmeer de positie in coördinaten te duiden, terwijl je Medemblik, Andijk en de toren van Enkhuizen in de verte ziet liggen, maar zo doen we dat nou eenmaal op een bootje, leuk toch?
Ik dacht altijd dat dit nieuwe vogeleiland verboden gebied was voor mensen, maar niet dus! Zeilend naar Medemblik, zagen we in de verte nabij het eiland een aantal mastjes die maar niet van hun plaats weken. Naderbij gekomen zagen we enkele zeiljachtjes keurig afgemeerd aan een splinternieuwe steiger. Wat blijkt? Sinds kort, lazen we op een bordje, is het toegestaan om hier vanaf 15/4 tot 15/10 aan te leggen. Prachtig, zo'n eiland midden in het IJsselmeer, volop genieten van de heerlijke rust en het uitbundige vogelleven! Ik hoop alleen niet, dat deze kwaliteit op het slechts 70 hectare grote natuureiland, straks ten onder zal gaan aan de recreatieve druk van het hoogseizoen. Maar goed, het zij zo, de volgende keer als we weer eens een zeilweekendje Lelystad-Medemblik-Enkhuizen doen, zullen we een overnachting op 'de Kreupel' er denk ik toch wel een keer bij inlassen.
Op de terugweg naar Lelystad zagen we "De Soeverein" varen. Eind mei j.l. hebben we in Amsterdam een leuk bruiloftfeestje op dit partyschip meegemaakt (zie 'A wedding day' van 26/5'08) maar dat is dan ook het enige wat ik met dit schip heb. Details en verhoudingen kloppen van geen kant, zelden heb ik een lelijker schip gezien. Zelfs als silhouet aan de horizon en varend onder zeil vind ik het nog een gedrocht van formaat!
Gisteravond zijn we naar het toneelstuk 'KUNST' geweest. Het stuk werd gebracht door theatergroep Suburbia onder regie van Albert Lubbers, de acteurs Michiel Nooter als Serge, Mathias Sercu als Marc en Wouter van Lierde als Yvan, speelden in dit bekende stuk van Yasmina Reza voor mijn gevoel de sterren van de hemel. Het speelde zich af in een speciaal voor dit stuk, door architect Bas ten Brinke ontworpen theater van tentdoek, dat deze zomer voor tijdelijk middenin een schapenweitje is neergezet op stadslandgoed 'De Kemphaan' in Almere.
Door de tragedie die zich tussen de drie vrienden Serge, Marc en Yvan op het podium afspeelde, wilde het daar maar niet gezellig worden. Maar het publiek daarentegen vermaakte zich door het herkenbare en onbedwingbaar komische karakter van het stuk kostelijk. We kwamen bij vlagen niet bij van het lachen, wat een stuk!
Het stuk gaat eigenlijk over de grote kunst die 'vriendschap' heet. Als Serge, kennelijk de meest gefortuneerde van het drietal, een groot wit abstract schilderij heeft gekocht voor maar liefst honderdduizend euro, is dat het begin van de ellende. De aanschaf werkte als een splijtzwam in de vriendschap. Het begon met Marc's oordeel over het witte doek, hij kon en wilde niet begrijpen dat Serge voor die bullshit zo'n enorm bedrag betaald had, en hij vroeg zich af of hij deze snob nog wel als vriend wilde hebben. Serge, die juist helemaal weg was van zijn aankoop, kon hier natuurlijk niet tegen en begon vervolgens allerlei negatieve eigenschappen van Marc uit te vergroten. Hij probeerde daarin de inschikkelijke Yvan ook op zijn hand te krijgen. Maar toen Yvan de druk juist van de ketel wilde halen, en de ruzie probeerde te sussen, werd het er niet beter op. Hij werd ondanks zijn verwoede pogingen nu zelf het mikpunt van alle ellende. Kleine ergernisjes werden uitvergroot en ineens irritaties van formaat, jarenlange frustraties kwamen boven drijven.
Toen Yvan, die ook nog in psychoanalyse zat, een epistel voorlas dat hij bij zijn therapeut had opgeduikeld met de tekst "Als ik ik ben omdat ik ik ben en als jij jij bent omdat jij jij bent, dan ben ik ik en ben jij jij. Als ik, daarentegen, ik ben omdat jij jij bent, en als jij jij bent omdat ik ik ben, dan ben ik ik niet en ben jij jij niet" waren de rapen helemaal gaar, vette onzin natuurlijk. Er ontspon zich een ontluisterende discussie tussen het trio, die uiteindelijk zijn climax bereikte toen Marc door de getergde Serge werd uitgedaagd om het schilderij met een toegeworpen viltstift op te pimpen. Die scene werd zo goed gespeeld door die gasten, dat ik als toeschouwer even vergat dat het maar toneel was waar ik naar keek en dacht, o nee he, hij gaat toch niet dat schilderij naar de ratsmodee helpen! Maar hij deed het echt, later bleek dat het een afwasbare viltstift was, gelukkig maar. Gezamelijk wasten ze het schilderij heel voorzichtig weer in de oorspronkelijke staat, alles was wel gezegd en het drietal was een wrange ervaring rijker. De vriendschap had een behoorlijk knauw opgelopen, en de littekens zullen denk ik wel min of meer blijvend zijn, maar daar valt mee te leven.
Wat we lijkt mij in dit stuk gezien hebben is, dat de vriendschap hier niet door geweldige en grootse zaken werd bepaald, maar wel bijna aan futiliteiten ten onder ging!
"Land of Milk And Money" is de titel van een tentoonstelling van Maria Roosen (1957) en Margriet Smulders (1955) in het Stedelijk Museum in het Paleiskwartier van 's-Hertogenbosch, kortweg het SM's genoemd. Afgelopen zondag hebben we de expositie van beide dames aldaar gezien.
De één (Maria Roosen) nam in het museum in hoofdzaak het vloeroppervlak voor haar rekening, sculpturen van glas en keramiek veelal tentoongesteld op sokkels van mdf namaak meubilair. Kennelijk geïnspireerd door het menselijk lichaam, toont ze hier een oeuvre, waarin ook een aantal in fleurige kleuren uitgewerkte borsten en penissen niet ontbreken. De ander (Margriet Smulders) had alle wanden vol gehangen met op een spiegelend materiaal gefotografeerde complexe en barokke composities van bloemen en vruchten. Ik vond de composities zo complex, dat ik vaak moeite had om te zien wat er nou eigenlijk was gefotografeerd.
De tentoonstelling van het werk van beide kunstenaars zou een eenheid moeten vormen, die gestoeld is op motieven en beeldtaal uit de wereld van het feminisme. Maar ik heb in het werk van beide kunstenaars meer verschillen gezien dan overeenkomsten, dus echt helemaal begrijpen deed ik het niet. Want wat is nou de overeenkomst tussen de geraffineerd gefotografeerde bloemen en vruchten van Smulders, en de harde en kille glazen sculpturen in de vorm van penissen en borsten van Roosen?
Het Paleiskwarter, de wijk waarin SM's gelegen is, vond ik heel wat interessanter. De direct achter het Centraal Station gelegen wijk, één van de grootste binnenstedelijke bouwlocaties van de laatste jaren in ons land, is/wordt gerealiseerd op het voormalige bedrijventerrein De Wolfdonken. De architectuur is heel bijzonder, bijvoorbeeld de gebogen stadsappartementen aan de rand van het water 'Armada' genoemd, van de Londense architect Antony McQuirk (Building Design Partnership), met gevels die doen denken aan volle zeilen van een zeevloot.
De ontwikkeling van het Paleiskwartier is een boeiend en dynamische proces dat enthousiast door JS, mijn ex zwager die daar al weer een tijdje woont, wordt beaamd. En dat zal gezien de plannen die er zijn voor de verdere ontwikkeling en uitbreiding van de buurt, nog wel een tijdje zo blijven ook. Het is een uniek gelegen gebied met een geheel eigen identiteit, dicht aanschurkend tegen het oude historische stadscentrum. Voelbaar is ook, dat de functies wonen en werken hier nauw met elkaar verweven zijn. Het statige Paleis van Justitie, het in scheepsvorm ontworpen gebouw van de ING Bank, perfect passend bij de vloot woongebouwen van de 'Armada', en de strak vormgegeven okergele doos van het nieuwe gymnasium, dat praktisch wordt omarmd door de zijvleugels van het U-vormige woongebouw aan de Leeghwaterlaan. Ik denk dat ik hier over een poosje als ze weer wat verder zijn, nog maar eens een keertje wat uitgebreider kom kijken.
Dat ik ooit naar de bioscoop zou gaan om de de film 'Mamma Mia' te zien, had ik natuurlijk nooit kunnen denken van mezelf. En toch is dat afgelopen week wel gebeurd, al was het niet mijn persoonlijke keuzefilm. Mama Mia! een verhaal over een meisje (Amanda Seyfried) dat met haar moeder (Meryl Streep) op een zonnig Grieks eiland woont en wil gaan trouwen met haar jeugdliefde, maar voor het zover is wil ze eerst graag antwoord op een vraag die haar al lang bezig houd namelijk, wie is haar vader? Maar van haar moeder die nogal een heftig amoureus verleden schijnt te hebben wordt ze in deze niet veel wijzer. Daarom beraamd ze zelf maar een plannetje om er achter te komen. Het verhaal is om de liedjes van de zweedse popgroep ABBA, één van de succesvolste popformaties uit de jaren 70 en 80 van de vorige eeuw, heen gesponnen.
Eind jaren 70 begin jaren 80 werd de muziek van ABBA, bestaande uit de vier vocalisten Agnetha Fältskog, Björn Ulvaeus, Benny Andersson en Anni-Frid Lyngstad, door met name mijn oudste dochter grijs gedraaid bij ons thuis. Als Frank Zappa liefhebber moest ik daar natuurlijk niet veel van hebben. De muziek van ABBA was perfekt en gelikt, dat wel, maar dat vond ik ook gelijk het grote probleem. Ik vond het emotieloze muziek, alsof het door een machine werd geproduceerd. Maar goed je moet wat voor de lieve vrede in huis over hebben, dus heb ik destijds ongewild heel wat keertjes naar ABBA moeten luisteren. Omgekeerd was mijn dochter natuurlijk vaak de klos als ik mij weer eens liet gaan in de de muziek van Zappa.
Decennia later luister ik heel anders naar ABBA. Gek, maar ik vind het helemaal niet zo vreselijk meer. Hoe zou dat toch komen? Zou het komen door gewenning, want vergeleken bij de hedendaagse computer gestuurde popsound die ik om mij heen vaak hoor, en waar ik op enkele uitzonderingen na ook geen bal aan vind, is de ABBA sound van weleer haast warm, sfeervol en gevoelig te noemen. Ik weet het niet! Maar goed hoe dan ook terug naar de film. 'Mama Mia', eerst was er al de musical, die ik nooit gezien heb maar waar ik wel veel goeds van gehoord heb, en nu is er onder regie van Phyllida Lloyd ook nogeens een film van gemaakt met in de hoofdrollen Meryl Streep, Amanda Seyfried, Pierce Brosnan, Colin Firth, Stellan Skarsgård, Christine Baranski en Julie Walters.
Mogelijk kwam het nog door mijn innerlijk tegenstribbelen, dat weet ik niet, maar het begin van de film vond ik dramatisch slecht. Ik dacht als dit nog vijf minuten zo doorgaat ben ik weg. Maar naar mate de film vorderde ging het gelukkig beter, en kreeg ik zelfs zin om gewoon mee te zingen. Ik vond het op een bepaald moment zelfs moeilijk om bij dit energieke zang- en dansfestijn rustig op mijn stoel te blijven zitten.
Het avondje in bioscoop Atlantic j.l. 2 september was daarom zo gek nog niet, al moet ik eerlijkheidshalve wel zeggen dat het bij mij wel niet beklijven zal.
Het was gisteren echt weer om er op uit te gaan. Over het doel waren we het snel eens, want het idee van J om de 10e internationale beeldententoonstelling in Park Sonsbeek eens te bekijken sprak mij ook aan. En zo kon het gebeuren, dat we rond het middaguur vrolijk rond liepen te banjeren in dat prachtige Arnhemse park.
'Grandeur' is de beeldententoonstelling getiteld. Streven naar menselijke grootsheid, las ik in de folder, waartoe artistiek directeur Anna Tilroe 28 internationale kunstenaars van wereldfaam heeft uitgenodigd om dit op bijzondere wijze te verbeelden. Een kant en klare invulling van het begrip 'Grandeur' kunnen ook kunstenaars niet geven, maar ze kunnen natuurlijk wel het streven naar de grootsheid verbeelden. Vanuit verschillende invalshoeken zijn alle kunstwerken van deze tentoonstelling dan ook een representatie van het verlangen naar menselijke grootsheid.
In een bovenzaal van 'Villa Sonsbeek' verzeilden we in een interessante lezing over het thema 'Grandeur' van filosoof Patricia De Martelaere. Het begrip 'Grandeur' werd door haar vanuit zowel het filosofische gedachtengoed van Nietzsche (1844-1900) belicht, met het begrip Übermensch als thema, als vanuit het gedachtengoed van de legendarische taoïstische wijsgeren Laozi en Zhuangzi (4e eeuw voor Christus) die de allesomvattende universele natuurwet als centraal thema stelden.
'Grandeur' het streven om boven jezelf en je beperkingen uit te stijgen is van alle mensen en van alle tijden. Het is een verlangen dat in de menselijke cultuur kennelijk samenhangt met een gevoel van innerlijke leegte.
Friedrich Nietzsche.
Nietzsche zegt dat de werkelijkheid in ons leven een betekenisloze chaos is. En dat de massa daarom leugens als metafysica, moraal, religie en wetenschap als waarheid heeft aangenomen, om maar enigszins in het leven te blijven geloven en het draaglijk te maken.
In zijn filosofie stelt Nietzsche hier een positieve mensopvatting tegenover middels zijn keuze voor de Übermensch. Dat is een wezen dat wetend dat hij droomt, dicht en interpreteert, aan die wetenschap niet ten gronde gaat of ervoor op de vlucht slaat. Maar juist in staat is 'met goede wil en geweten' verder te dromen, te dichten en te interpreteren d.w.z. onophoudelijk verder te vormen en te transformeren, te bepalen en te overschrijden. Een kunstenaar en avonturier die vormen schept en iedere maat, grens of vorm overschrijdt, voortgedreven door een wil tot experimenteren, ook met zichzelf!
Jammergenoeg is het gedachtengoed van Nietzsche tijdens het Nazi-regime in Duitsland misbruikt en totaal verkeerd geïnterpreteerd.
Taoïsme.
De Chinese filosofische en religieuze stroming die ze het Taoïsme noemen, gaat uit van de natuur, waaraan de mens zich moet aanpassen. Een vitaal, energiek en geestrijk leven in eenheid met het 'ons-alles-omringende' en waarbij de interactie van de kosmische krachten yin en yang belanfrijke is, dat is het grote streven. Het taoïsme hecht dan ook evenveel waarde aan het behoud van het menselijk lichaam en de levensenergie, als de westerse godsdiensten aan het behoud van de ziel.
Binnen het kader van het onderwerp 'Grandeur' werden vanuit deze filosofie door Patricia de Martelaere in haar lezing onderwerpen belicht als "Wat moet een mens doen om echt groot te zijn" en "Welke weg moeten wij volgen? Of bestaan wij juist temeer wanneer wij de weg niet doelbewust volgen, maar meegaan met de stroom?"
Tja, 'Grandeur' streven naar menselijke grootsheid, streven om boven je dagelijkse beperktheden uit te stijgen, boeiend en de moeite van het proberen meer dan waard! Maar ik ben er niet elke dag mee bezig, het is trouwens ook bepaald niet makkelijk. En dat ik daarin niet alleen sta heeft het middagje Sonsbeek mij wel laten zien.
Hoe dan ook wij hebben ons, alvorens weer over te gaan tot de orde van de dag, na afloop van de lezing even lekker laten meevoeren met de stroom. En zo kon het gebeuren dat wij even later achter een heerlijke versnapering zaten op het zonnige terras van 'Villa Sonsbeek'.
Fotograaf Martijn Steiner Lovisa ken ik via mijn zoon al sinds zijn middelbare schooltijd, begin jaren 80. Maar de jonge veertiger van nu heeft een behoorlijk bekende plek verworven in de wereld van de fotografie. Namen van 'All over the world' kom ik tegen op zijn site. Bekende namen uit de wereld van de mode, muziek, politiek, zaken, journalistiek en reclame. Voor zijn werk reist hij de hele wereld rond, en door een aantal van zijn opdrachtgevers wordt hij zelfs sterfotograaf genoemd. En ik kan mij dat heel goed voorstellen.
Al tijdens zijn opleiding was Martijn zeer gedreven, en volgens mij ook al behoorlijk bedreven in zijn vak. Voor mij heeft hij in die tijd diverse architectuurprojecten en studio's gefotografeerd in het hele land. We gingen dan samen op pad, en soms dacht ik dan wel eens als ik het wat lang vond duren, jongen maak die foto nou even snel, want dan kunnen we weer verder naar het volgende project. Maar hij liet zich absoluut niet verleiden tot versnelde acties. Het moest goed gebeuren en anders maar niet! Allerlei standaards met lampen en reflectoren werden er opgesteld en soms moest de boel verduistert worden of juist weer niet. Van alles werd er uit de kast gehaald om de ultieme foto maar te kunnen maken. En het resultaat mocht er zijn, wat hij mij een aantal dagen later liet zien was als regel perfect.
Op zijn site staan veel foto's en verhalen. Verhalen die bij de foto's horen en door hem zelf geschreven zijn. Maar ook veel verhalen door anderen geschreven, wat zij in de foto's van Martijn zien en beleven. Zo vraag ik mij al jaren af, wat de bedoeling is van de hamer op tafel bij die sherry drinkster, of zou ze de man met de hamer al reeds zijn tegen gekomen? Een pakkende anekdote las ik van ene Herbert van Hoogdalem over het werk van Martijn voor een fotoproject voor Quote Media:
Adembenemend werk. Fris, verrassend, erotisch, warm, echt en technisch briljant. Hier liep een onontdekt talent rond en ik begreep er niets van dat hij niet al lang ergens in een museum voor Contemporary Art in een stad als Londen, Berlijn of New York hing!
In deze mooie woorden over het werk van Martijn kan ik mij wel vinden, alleen zou ik er de kwaliteit humoristisch nog aan willen toevoegen.
Er bestaat sinds 23 januari 2004 een stichting genoemd naar deze kunstenaar. Deze stichting stelt zich ten doel om leven en werk van de beeldend kunstenaar Antonie Theodorus (Amp) Smit (1903-1976) in de breedst mogelijke zin onder de aandacht te brengen bij kunsthistorici, kunstliefhebbers en verzamelaars lees ik op internet.
De kunstenaar Amp Smit is in de periode tussen de 1e en 2e wereldoorlog, het interbellum genaamd, met zijn opleiding en loopbaan begonnen. Hij was een kunstenaar die zich met allerlei disciplines in de kunst bezig hield, ceramiek (hij ontwierp o.a. eind jaren twintig bij plateelbakkerij Zuid Holland van allerlei mooie Art deco vazen, kandelaars, schalen etc.), schilderkunst, houtskooltekeningen, emaille, aquarellen, glas in lood, muurdecoraties, grafische vormgeving, beeldhouwen en zelfs poëzie. Onvoorstelbaar eigenlijk, of hij overal even goed in was is mij niet bekend.
Maar het humoristische waterverfwerkje van 25 x 30 cm voorstellende "Bij de kapper" (zie middelste afbeelding in de collage) dat hij omstreeks 1975 gemaakt moet hebben, aan het eind van zijn leven dus, vind ik in ieder geval hardstikke goed. En ook de overige aquarellen en plastieken in de collage, die ik op het internet heb gevonden vind ik prachtig.
De belangrijkste doelstellingen van de Stichting Amp Smit zijn het organiseren van een overzichtstentoonstelling en het uitgeven van een boek over zijn leven en werk. Ik ben benieuwd wanneer het zover is!
Veel heb ik jammer genoeg niet kunnen vinden van haar, toch moet ze aardig wat stukken bij elkaar hebben gekwast. Tonia Johanna (Hannie) Bouman, geboren in 1919 in Willemstad (Curacao). Na haar opleiding aan de Academie van Beeldende Kunsten in Rotterdam is ze in deze stad blijven wonen en werken. Volgens Art Gallery Simonis & Buunk in Ede vertoont haar oeuvre een brede belangstelling, stadsgezichten, stillevens, interieurs, figuurstukken en katten.
Behalve de in het trapgat hangende fraaie aquarel uit 1964, getiteld "Locmariaquer" voorstellende bootjes op het droge strand aldaar, heb ik in de catalogus van Simonis & Buunk alleen nog een olie op doek van haar hand ontdekt uit 1962, getiteld "Stilleven met kat". Maar zoals gezegd, er moet veel meer zijn van haar, maar op internet heb ik dat tot op heden nog niet kunnen ontdekken.
Het Franse departement Morbihan in Bretagne, een prachtige streek waar we grofweg gekozen tussen de plaatsen Locmariaquer en Quiberon wel eens hebben rond gefietst. Een streek van mooie luchten, wind en water en van vissers, bootjes en prachtige havenplaatsjes met grote getijde verschillen. Maar ook een streek van oude steenmonumenten, menhirs genoemd. Bekend is de in vier delen gebroken Grand Menhir waarvan het grootste stuk 12 meter lang is. De totale hoogte van dit bouwwerk bedroeg ruim 20 meter en het geschatte gewicht 347 ton. Hoe hebben ze dat destijds ooit voor elkaar gekregen?
Ik vind het een prachtige streek om te vertoeven, alleen de kleur van het licht al! Ik kan soms jaloers zijn op de kunstenaar die de gave heeft, de sfeer daar met penseel en verf zo mooi vast te kunnen leggen.
De in 1951 in de Peel geboren Anna Verrijt is van jongs af aan al gefacineerd door mensen die niet in het gareel passen. Na haar middelbare school was ze een tijdje als verpleegster werkzaam in de psychiatrie, mogelijk dat de daar opgedane ervaring ook een beetje debet is aan die fascinatie. Contrast is wat ze zoekt, verschillen en zelfs schrille tegenstellingen, maar altijd ook het slotakkoord waarin die in harmonie samenvloeien.
Haar opleidingen in de kunst heeft Anna Verrijt genoten aan de Vrije tekenacademie en de Rietveldacademie in Amsterdam. Verder heeft ze voor haar ontwikkeling in de kunst ook veel over de wijde wereld gereisd, en heeft ze een tijd in India gewoond. Zij maakt kleurrijke en fantasievolle werken. Door gedichten, symbolen en beelden uit het dagelijks leven geïnspireerd. Elementaire menselijke motieven als een huis, ladder of doorgang keren telkens terug, evenals de thema's bevrijding en losmaking. Niet dramatisch, maar juist licht van toon, met een zweem van humor. De schilderijen van haar groeien langzaam, laag over laag. Door het wegkrassen van verflagen of het werken met de schuurmachine ontstaan haar schilderijen. Grote doeken en panelen met een doorleefde en gelaagde huid. Alle lagen blijven min of meer zichtbaar, de ontstaansgeschiedenis is zo aan elk schilderij af te lezen.
Haar kleinere werken zijn echter speelser van opzet, en zoals ze zelf zegt, ook met meer plezier gemaakt. Meer met de onbevangenheid van een kind. Hoe dan ook, een feit is dat ze steeds weer nieuwe grenzen opzoekt, waardoor ze het zichzelf natuurlijk niet makkelijk maakt. Maar het werk dat daaruit voortkomt laat wel steeds nieuwe ontwikkelingen zien die niet gauw vervelen. Ze houd de spanning er zo wel in.
De drie paneeltjes van haar zonder titel (middelste rij, verticaal) die ik regelmatig zie hangen, hebben volgens de gegevens niets met elkaar te maken. Toch zie ik ze als een soort drieluik, verbeeldend het ontstaan van leven.
Een kleurenlitho (14/90) uit 1978 van Bram van Velde (Zoeterwoude-Rijndijk 1895 - Grimaud (Frankrijk) 1981). Die heeft hij dus 3 jaar voor zijn dood gemaakt, 83 jaar was hij toen. Het is een litho in typische Bram van Velde stijl, een lyrisch abstract dus, waar een grote mate van spanning en emotionaliteit vanuit gaat. Een jaar of zes geleden zagen we de litho hangen in galerie "Spiegeling" aan de Spiegelgracht in Amsterdam. We waren gelijk verkocht!
Van Velde die in een arm gezin geboren werd was een natuurtalent. Vanaf z'n twaalfde jaar begon hij reeds oude meesters te kopieëren en decoraties aan te brengen op meubels en lampenkappen. Op aanraden van o.a. zijn werkgever begon hij zijn schilderkunst verder te ontwikkelen in o.a. de kunstenaarskolonie van Worpswede in Duitsland en later in Parijs, Corsica en Mallorca, waar hij afwisselend verbleef. In Parijs kreeg hij vlak na de tweede wereldoorlog zijn eerste persoonlijke expositie, waarna de waardering voor z'n werk groeide en er meer tentoonstellingen van zijn werk volgden.
Maar pas nadat hij ene Jacques Putman, een Belgisch kunstcriticus die zich in Parijs had gevestigd, had ontmoet ging zijn ster echt rijzen. En sinds de jaren zestig ging het met het lithografisch oeuvre van Bram van Velde dan ook sterk bergopwaarts. Een litho van hem is onmiskenbaar! Zijn hoofdthema is veelal een kleurig labyrint van mysterieuze wegen zonder begin en zonder einde.
Uiteindelijk bevrijd van allerlei wiskundige dogma's in zijn zoektocht, wist hij als geen ander de abstracte schilderkunst te verrijken met de dimensie van het gevoel. Een belangrijke factor in het ontstaan van een meer vrije en virtuele gevoelsuiting in de kunst.
"Regards sur la mer" luid de titel van de middelste afbeelding in bovenstaande collage. Het is een kleurenlitho van twee zwemmers of zwemsters in actie van de Franse kunstschilder Maurice Sarthou. De kunstenaar Sarthou, (Bayonne 1911 - Parijs 2000) deed zijn studies aan de Hogeschool voor de Schone Kunsten van Montpellier en Parijs. Hij werkte in workshops van de Mont Saint-Clair in Sète, één van de grootste Franse vissershavens aan de Middellandse Zee, ook wel het Venetië van de Languedoc genoemd, aan zijn favoriete onderwerpen zon, water, vuur en wind. En vanuit zijn Parijse atelier volgde hij actief de nationale en internationale ontwikkelingen in de wereld van de kunst.
In 1953 won hij de 2e Buhrle Prijs, in 1955 de Prix de la Critique, in 1957 de 1e prijs van de Biënnale van Menton en in 1980 de 1e prijs van de Internationale Biënnale van Merignac. Tentoonstellingen van zijn werk "50 jaar van de schilderkunst" en "Retrospectief" waren er nog in de jaren negentig te zien in Merignac, Agde en Montpellier.
Waar gaan de zwemmers of zwemsters in "Regards sur la mer" naar toe? Zijn ze bezig met een wedstrijd, een estafette misschien? Of zijn het gewoon zwemmers die hun dagelijkse baantjes trekken? Zijn het mogelijk lange afstandzwemmers die elkaar in het eindeloze blauw toevallig passeren? Is het ieder voor zich? Wie het weet mag het zeggen. En om het gevoel van het soort afstandelijke verwarring dat je bekruipt bij deze litho compleet te maken, komt de vertekening van de figuren in het heldere water er nog bij. Het is en blijft een intrigerende compositie!
"Zeezicht" heet het schilderij van José van Gool (15 november 1945 te Baarle Hertog) dat sinds begin januari 2004 bij ons aan de muur hangt. Het is een olieverf op linnen van 0,90 x 1,25 meter. Bij Galerie Hoopman aan de Spiegelgracht in Amsterdam hadden we destijds een fraai schilderij van haar zien hangen, het probleem was echter dat het reeds was verkocht. Hoopman rook natuurlijk handel, en hield ons de maanden daarna op de hoogte van de verrichtingen van José, die toen in de periode van strand- en zeegezichten zat. Op een gegeven moment kregen we een seintje van Hoopman dat ze weer iets moois had afgeleverd, en of we niet eens wilden komen kijken. En dat hebben we toen maar gedaan, een paar uur later zaten we thuis met "Zeezicht", een schilderij waarvan de verf nog heerlijk geurde en dat nog maar nauwelijks was opgedroogd.
José van Gool woont en werkt sinds 1968 in Amsterdam. Haar opleiding heeft ze gevolgd aan o.a. de Rietveld Academie, in de werkplaats van het van Gogh Museum en masterclasses bij het A.I.S. in Amsterdam. Over de vele exposities in het verleden en het heden in binnen- en buitenland, lees je in de diverse dag- en kunstbladen alleen maar positieve recensies over haar werk.
Haar werken bestaan hoofdzakelijk uit olie op linnen en acryl op papier, maar ook maakt zij collages van diverse materialen. Kenmerkend in haar werk is de positie van mensen in het dagelijks leven. Door kleur en compositie kan zij op een stijl die haast onnavolgbare te noemen is emoties als verlatenheid, solidariteit en geluk op het doek tot uitdrukking brengen. Ze laat de verschillende toonzettingen in kleur haast ongemerkt in elkaar overlopen, waardoor ze elkaar versterken en verdiepen. Ze suggereert met haar kleurgebruik een wereld waar de harde contrasten zijn uitgebannen, waar zelfs de meest harde kleurverschillen als vanzelfsprekend met elkaar in harmonie zijn.
De Nederlandse kunstschilder John Bévort (Utrecht 1917-1996 Schoorl) is vooral bekend geworden om zijn met het paletmes geschilderde naturalistische landschappen, strand- en zeegezichten en jachttaferelen. Ook maakte hij naam door o.a. exposities in Europa en de Verenigde Staten, en door uitgave van reprodukties van zijn werk. Hij woonde sinds 1960 in Schoorl, daar aan de voet van de Noord-Hollandse duinen werkte hij tot aan zijn dood toe met een spartaanse discipline, die voor veel van zijn generatiegenoten zo kenmerkend is. Hij stond daarom bekend als "de Schoorlse schilder". Maar ook reisde hij ondanks zijn gevorderde leeftijd nog regelmatig naar de grote steden in Europa, waarbij hij een voorliefde had voor Parijs.
John Bévort heeft zijn opleiding gevolgd aan de Academie Artibus Utrecht waar hij les kreeg van twee van 's lands meest prominente leermeesters destijds t.w. Chris Agterberg en G. Nijenhuis. John Bévort was lid van de International Organization of Free Art en leermeester van bekende schilders als Gerard Emens en Peter Brouwer.
Wat Bévort met het paletmes kon was heel bijzonder. Met rake streken wist hij op het doek, hoe direct ook opgebracht, een geheimzinnige maar eigentijdse romantiek te creëren. Als toeschouwer wordt je tot stellingname gedwongen, en tot onderzoek van je eigen emoties. Het zijn bijzonder karakteristieke schilderijen die hij gemaakt heeft, de taferelen die hij op het doek heeft weten te creëren, dringen zich als het ware met een haast dwingende kracht aan je op.
Een bijkomstigheid is, dat door de paletmestechniek de verf aardig dik op het doek is opgebracht. De voorstellingen "Parijs" en "Loosdrechtse Plassen", waar ik elke dag wel even een moment bij stil sta, ervaar ik daarom haast ook nog eens als een tastbare belevenis.
Time: "The mountain in the house of shame" staat achter op het middelste schilderij geschreven in bovenstaande collage van werk van beeldend kunstenaar Anthony de Baat. Het expressionistische olieverfschilderij op linnen van 1,20 x 1,20 meter, is in de 90er jaren gemaakt en heeft bij ons al een aardige witte plek op de muur gecreëerd. De op 20 mei 1945 in Oud-Beyerland geboren kunstenaar, heeft behalve een opleiding aan de Vrije Akademie in Den Haag, ook een architectuur opleiding gevolgd aan de TU in Delft.
Anthony de Baat hield zich in de 60er en 70er jaren voornamelijk bezig als beeldhouwer. Middels gebruik van allerlei materialen (staal, plastic, hout, papier enz.) probeerde hij de onderlinge relatie tussen de (stedelijke) omgeving en de mens (bewoner) drie dimensionaal futuristisch te verbeelden.
Toen hij in de 80er en 90er jaren meer en meer ging schilderen raakte bovengenoemd thema min of meer op de achtergrond. De schilderijen die hij maakte in genoemde periode gingen qua stijl van figuratief naar abstract tot zeer expressionistisch.
Momenteel is het lyrische karakter in zijn werk min of meer verdwenen. De laatste jaren heeft hij een bijna geometrische stijl ontwikkeld. Zelf noemt hij zijn verfkunst tegenwoordig architecturale schilderijen. De gebouwde omgeving en de perceptie daarvan, en hoe de ervaring van de toeschouwer wordt gemanipuleert, speelt in zijn huidige werk weer een belangrijke rol.
Anthony de Baat is dus na veel omzwervingen weer terug bij z'n oude beeldhouw thema. Hij schildert nu het totale decor waarbinnen stad en mens elkaar beïnvloeden. Hoe de mens altijd maar weer nieuwe omgevingen maakt en zich daar ook steeds weer in moet oriënteren. Hoe hij zoekt naar een leven in en voorbij de nieuwe omgeving.
De filosofie achter zijn werk, hoe hij de dingen benoemd en hanteerbaar probeert te maken, hoe hij alsmaar zoekende is naar de oerelementen van de menselijke beschaving, dat is denk ik wat mij in deze kunstenaar zo aantrekt.
In de hoek van mijn werkkamer staat al jaren een Didgeridoo. Mijn kleinkinderen proberen er vaak op te spelen, maar veel bakken ze er nog niet van. Het ding is voor die kleine mondjes natuurlijk nog veel te volumineus. Zelf krijg ik er wel de karakteristieke klank uit, maar omdat ik de techniek van de circulaire ademhaling niet beheers, is dat maar van korte duur. Overigens net lang genoeg om Teun, de hond van C, de stuipen op het lijf te jagen. Doodsbang is hij voor de didge, als ik hem alleen al pak begint hij al te blaffen als een oordeel en schijnaanvallen te ondernemen.
Het is een goedkope didge's, een souvenir eigenlijk van bamboe, in 1997 gekocht op Gili Air, een eilandje bij Lombok. Bovendien is er destijds in het vliegtuig naar huis al een barst ingekomen die het timbre uiteraard niet ten goede kwam. Maar met een strookje plakband blijft mijn didge's tot op de dag van heden nog redelijk klinken.
De didgeridoo, of kortweg didge's komt uit Australië. Het is een blaasinstrument van de oorspronkelijke bewoners, de Aboriginals, die het instrument zelf afhankelijk van de taal van hun stam, Gurrmurr, Yirdaki of Gindjunggang noemen. De naam didgeridoo is bedacht door de Europeanen, de klank die ze hoorden toen ze daar kwamen leek wat op Did-zju-rrrie-doeh, Did-zju-rrrie-doeh, Did-zju-rrrie-doeh enz. Een Didgeridoo ritme klinkt dus ongeveer als didgeridoo, net als het geluid van bijvoorbeeld de zingende koekoek, kievit en grutto klinkt als hun naam. Deze klanknabootsingen worden in de taalkunde een onomatopee genoemd.
De echte en betere didge's maakt de Aboriginal meestal van een eucalyptus boom. Termieten die hun nest vaak in de buurt van een eucalyptus schijnen te hebben, vreten het voor hun lekkere binnenste van boom en takken weg. Door op de holle takken te kloppen, weet de aboriginal al wat voor een klank hij kan verwachten. Hij snijd een geschikte tak uit de boom, nog een beetje afwerken aan de binnenkant en opleuken aan de buitenkant en klaar is de didgeridoo!
Volgens de organisatoren wordt in de expositie "Black is beautiful" in De Nieuwe Kerk in Amsterdam, voor het eerst aandacht besteed aan de aantrekkelijkheid van de zwarte mens in de Nederlandse kunst. De expositie vult volgens De Nieuwe Kerk een lacune in de studie van de Nederlandse kunst. Uit de in totaal 135 schilderijen, tekeningen en manuscripten uit binnen- en buitenlandse collecties, van o.a. Rubens, Rembrandt, Jordaens, Mostaert, Breitner, Sluijters, Appel en Dumas, die we de afgelopen vrijdag hebben kunnen zien, kon je dan ook opmaken dat de zwarte mens al heel lang deel uitmaakt van onze kunstgeschiedenis.
Binnen de kaders van de thema's De Oude Wereld, De Nieuwe Wereld en de Moderne Wereld, zijn in de expositie aparte categorieën gemaakt. Over bijvoorbeeld de zwarte koning, sterke vrouwen en sterke mannen, Afrika en de Afrikanen en (Zuid-)Amerika en de slaven en portretten. Van de slavernij zeggen de organisatoren overigens zelf, dat ze karikaturen of afbeeldingen van dit onderwerp achterwege hebben gelaten, of slechts zijdelings hebben belicht. In de tentoonstelling is volgens hun alleen maar een positieve kijk te zien van kunstenaars op zwarte mensen.
Ik vond het een fraaie en interessante tentoonstelling, al was de belichting niet al te best, teveel weerspiegelingen! Na afloop hebben we op het terras van Star*Ferry bij het Muziekgebouw aan het IJ nog een tijdje zitten napraten, en hebben daar gelijk, alvorens naar huis te rijden, ook maar een hapje gegeten. Maar in de recensie in de Volkskrant gisteren, van Wieteke van Zeil onder de kop 'Ongemak bij naïeve overcorrectie' kon ik mij toch ook bijzonder goed vinden. De bezoeker wordt krampachtig een verhaal ingewurmd dat niet helemaal correct is. Het is zegt ze verder, als kijken naar het fotoboek van een gemolesteerd kind en steeds weer roepen: die verjaardag was zo leuk! De gruwelijkheden worden zo zijdelings genoemd dat de boodschap is: dat was slechts een detail. En daarmee schiet de Nieuwe Kerk zich in de voet. Want hoe begrijpelijk het streven van deze tentoonstelling ook is, je komt er niet door de geschiedenis voor de helft weg te wuiven. Kunstwerken die in een racistische context zijn gemaakt, haal je daar niet zo maar even uit.
Het wringt met name in de teksten. Je leest ergens 'Door de eeuwen heen hebben veel zwarte mensen de Nederlanden bezocht' Bezocht? Hoe vrijwillig was dat? Ongemak, allemaal ongemak in woorden. Er staat ook ergens 'Ik ben zwart maar bekoorlijk' maar dat is natuurlijk net zomin positief als het jaarlijks terugkerende 'ook al ben ik zwart als roet, 'k meen het toch goed'. Er zit in de informatie een vergoelijking en overcorrectie die zo naïef is als Balkenendes VOC mentaliteit, en zo geloofwaardig als Sinterklaas. De bedoelingen zijn wel goed, maar dat zijn ze doorgaans altijd.
Volgens mij zijn er niet veel omgevingen waar je zo met het weer bezig bent als op het water!
Komt wind voor regen, dan is er niets aan gelegen; Doch komt regen voor wind, berg dan de zeilen gezwind.
of
Een krimpende wind, is een stinkende wind.
en nog één
Zo de wind waait staat zijn petje.
En zo zijn er nog veel meer, honderden gezegden en spreuken zijn er met het weer als motief. In het zeilerswereldje geldt de wind natuurlijk als het belangrijkste klimaatelement. Als je in onze omgeving gedurende een periode van één jaar dag en nacht de windrichtingen aantekent, krijg je onderstaande windroos te zien. Het is wel duidelijk dat hier de zuidwestelijke windrichting overheerst.
De wind is een luchtstroom die de zeiler nodig heeft om vooruit te komen met zijn boot, maar er zijn grenzen. Met de juiste zeilvoering blijft het op de "Swing" genieten tot en met ongeveer 7 Bft, wat daarna komt vind ik in toenemende mate bagger. Tijdens de 'Colin Archer Memorial Race' hebben we op de terugweg 's nachts in de Duitse Bocht op een aandewindse koers lange tijd 8 Bft. gehad met soms uitschieters naar 9 Bft. Op een 34' zeilboot als de "Swing" een spannende en vermoeiende bezigheid! Toen we 's morgens rond zes uur eindelijk de marina van Den Helder invoeren, dronken we van voldoening een neut om vervolgens als een blok inslaap te vallen. Rond het middaguur werden we pas weer wakker!
De wind ontstaat doordat een luchtstroom in onze dampkring zich verplaatst van een hogedruk gebied naar een lagedrukgebied. Op het noordelijk halfrond gaat dat met de wijzers van de klok mee, en op het zuidelijk halfrond in tegengestelde richting.
Ook toeteraars moeten een goede conditie hebben, ze moeten middels hun amazuur voldoende druk kunnen opbouwen om de zo ontstane luchtstroom, die zich door het blaasinstrument een weg baant naar de lagere drukzone ofwel de uitgang, een toon te laten produceren. Dat is niet altijd zo gemakkelijk als het lijkt. Ik moet daarbij denken aan mijn vader vroeger die de tuba bespeelde. Thuis stond dit instrument altijd rechtop met de uitgang of kelk omhoog in een hangkast. Hij heeft zich een tijdje te barsten geblazen, windkracht 12 zullen we maar zeggen, maar de goede toon wilde maar niet komen. Toen hij eindelijk op het lumineuze idee kwam, om de tuba maar eens een keer door te spoelen met heet water, kwam er bij het uitgieten rood water uit. En even later een rood wollen kindertruitje! Van het schap in de hangkast zo in de kelk gevallen, en ja dan kan je blazen tot je scheel ziet, maar dan krijg je nooit een goede toon. Dat was lachen natuurlijk! Een voordeel was dat hij uit ongerustheid over z'n gezondheid en amazuur in tussentijd wel even met roken was gestopt.
Nog maar een gezegde over de wind:
Krimpende wind en kijvende vrouwen, daar is doorgaans geen huis mee te bouwen.
We voeren tegen de vaarrichting in. Bij vertrek kennelijk niet helemaal de routekaart in de goede stand gehouden. Maakt niet uit, verdwalen kun je hier nauwelijks zeggen we tegen elkaar. Maar uiteindelijk waren we de kluts door al het gedraai met de routekaart toch een beetje kwijt. Het duurde tenminste even voor we doorhadden waar we nou zo'n beetje zaten op de kaart. We waren het natuurgebied ten zuidoosten van de Bovenwijde ingevaren! Tussen het riet van de Volkensvaart, Hoosjesgracht en Paasloërvaart varend, kwamen we uiteindelijk op de Bovenwijde uit, of zoals ze het meer hier noemen, het Bovenwiede. Daar hadden we weer ruim zicht, zodat we de ingang naar de Dorpsgracht, waar ergens ons bootje weer moest worden afgeleverd, vrij snel hadden getraceerd.
Het ging trouwens ontzettend langzaam met dat fluistermotortje van ons, er moest echt iets mee aan de hand zijn, niet vooruit te branden! Of zou het gewicht van de zeskoppige bemanning voor ons Giethoornse puntertje toch een beetje teveel van het goede zijn? In iedergeval bootjes met hetzelfde motortje die ons achterop kwamen, gingen ons stuk voor stuk allemaal voorbij. En dan hadden we ook nog vaak wier in de schroef dat er dan weer uit moest, lagen we natuurlijk eventjes helemaal stil. Het schoot voor geen meter op! Maar ach wat maakte het eigenlijk uit, het was lekker weer en we hadden het met z'n allen goed naar ons zin daar tussen het riet. Twee uur varen in een Giethoorns fluisterbootje door een prachtige natuur is een bijzondere en rustgevende ervaring, al zal je dat laatste in het drukke hoogseizoen wel wat minder ervaren stel ik mij zo voor.
Na afloop van dit spannende avontuur zijn we met z'n allen moe maar voldaan neergestreken op het terras van restaurant "De Witte Hoeve" en werden we door S en W op heerlijke pannenkoeken getrakteerd.
Onlangs hebben we even met de "Swing" in de mooie jachthaven "Ketelmeer" gelegen aan de Vossemeerdijk in Ketelhaven. In 2005 heeft Rijkswaterstaat en het Waterschap Zuiderzeeland daar de bestaande dijk versterkt, om de achterliggende woonwijk(en) te beschermen tegen wateroverlast. Het unieke van deze dijkverhoging, heb ik een keer gelezen, zit in het feit dat ze t.g.v. het uitzicht op de jachthaven een gedeelte in glas hebben uitgevoerd. Dat moest ik dus wel even bekijken!
De glazen waterkering is onderdeel van de dijkversterking bij Ketelhaven. In totaal is daar ca. 800 meter dijk met ongeveer 1 meter verhoogd, waarvan het grootste stuk met behulp van een betonnen keerwand. Maar een stuk van totaal 50 meter (2 stukken van 6 meter en stuk van 38 meter) is uitgevoerd in gelamineerd blank hardglas. Panelen van ca. 1,5 meter breed, bestaande uit 2 lagen hardglas van elk 12 mm dik, waartussen een transparante kunststoflaag is geperst van 4 mm dik. De totaal 28 mm dikke panelen zijn gevat in een verzinkt stalen frame dat stevig in het dijklichaam is gefundeerd op betonnen hoekelementen. De totale hoogte van de waterkering is met deze ingreep op 3,87 meter boven NAP gekomen.
Het is zoals reeds gezegd een uniek dijkprojectje in Nederland, al zullen de meesten onder ons dat waarschijnlijk niet beseffen. Het is natuurlijk ook niet zo´n opvallend project in het voorbij gaan, je moet het weten of je oog moet er maar net op vallen. Maar in een land waar Rijkswaterstaat altijd een zeer dikke vinger in de dijk heeft, mag het volgens mij wel zo ongeveer een gotspe heten dat een handjevol bewoners deze dure constructie, enkel en alleen voor het uitzicht voor elkaar heeft gekregen. De bewoners vlak achter de Hondsbossche Zeewering zouden met zo´n oplossing waarschijnlijk een gat in de lucht springen.
Aan de bouw van het 'City Inn Hotel' op het zuidelijk deel van het Oosterdokseiland, ten oosten van Centraal Station in Amsterdam wordt momenteel hard gewerkt. Het nieuwe hotel van de gelijknamige Engelse hotelketen, is een ontwerp van architect Rab Bennetts van Bennetts Associates Architects uit Londen. Het hotel en congres- centrum met winkels, horeca en parkeergarage is onderdeel van het door EEA (Erick van Egeraat Associated Architects) uit Rotterdam ontworpen masterplan, dat uitgaat van één groot ensemble van bouwvolumes. In totaal wordt op het Oosterdokseiland ca. 200.000 m2 gevarieerde bebouwing toegevoegd aan de stad, waaronder behalve genoemd hotel etc. een Openbare Bibliotheek en een Conservatorium.
In 'Ventana', het stoere kantoorgebouw van mijn opdrachtgever in Almere, werk ik momenteel in een team en in nauw overleg met de Londense architect, een paar maandjes mee aan de ontwikkeling en uitwerking van het 'City Inn Hotel'. De oplevering van dit dynamische bouwwerk met ruim 30.000 m2 vloeroppervlak, volgens de projectorganisatie met ruim 540 kamers het grootste hotel van Nederland, zal conform de planning ergens in 2009/2010 plaats vinden. Momenteel zijn ze nog steeds in de grond bezig, zowel in de ontwerpsfeer als op de bouwplaats moet er dus nog heel wat werk worden verzet.
Het muzikale intermezzo, halverwege onze vakantie in het kleine intieme en schilderachtige Zeemanskerkje van Oudeschild, was van korte duur. Anderhalfuur denk ik en toen stonden we weer buiten, maar ik heb er wel ontzettend van genoten. Muziek van Dvorak (1841-1904) t.w. -Lento maestoso, Allegro vivace - Poco adagio, Vivace non troppo - Andante, Vivace non troppo - Andante moderato, Allegretto scherzando - Allegro en Lento maestoso, Vivace. Van Schostakowitsch (1906-1975) Trio nr. 2 op. 67 het 3e deel, Largo en het 4e deel , Allegretto. En tenslotte van Bloch (1880-1959) Three Nocturnes t.w. Andante - Andante quieto en Tempestoso. Alles prachtig vertolkt door het trio Jeanny Beerkens-cello, Carmen Keijzer-piano en Jussi Paananen-viool.
In vijf etappes waren we vanaf Lelystad via Muiden (twee overnachtingen in de KNZ&RV), Zaanstad (één overnachting nabij Krommenie), Alkmaar (één overnachting) en Den Helder (vier overnachtingen) naar Oudeschild gevaren. Een route over Markerwaard, IJ, Noordzeekanaal, Zaan, Noord Hollands Kanaal en Marsdiep die we nog nooit zo hadden gevaren. Het ligt natuurlijk ook niet zo voor de hand om met een zeilboot het Noord Hollands Kanaal op te varen met al die bruggen. Het laatste stuk van Alkmaar naar Den Helder zal ik maar zeggen, is vrij saai, maar het stuk vanaf Zaanstad over de Zaanse Schans langs al die prachtige molens en het Alkmaarder Meer naar Alkmaar was een verrassing.
In Alkmaar vonden we een ligplaats in het van het Noordhollands Kanaal afgesneden kanaalvak pal naast het politiebureau. Met de rubberboot hebben we de prachtige grachten van Alkmaar verkend. Vanaf de Singelgracht via de Baangracht onder lage bruggetjes door naar de Oude Gracht, en via de Turfmarkt en het Verdronkenoord over de gracht langs het Waaggebouw en de Kaasmarkt weer terug naar onze ligplaats. Alkmaar, de stad van de historische panden, het Wildemanshofje uit 1717, het Kaasmuseum, het Biermuseum en nog veel meer.
Dan Den Helder, geen plek waar je opgewonden van wordt. Toch hebben we ons daar een aantal dagen prima weten te vermaken. Leuk plekje in jachthaven Breewijd aan het Nieuwe Diep, waar op een gegeven moment de hele Nationale Bottervlood aan voorbij kwam varen, het Marinemuseum, het Nationaal Reddingmuseum Dorus Rijkers, fort Kijkduin en de mooie fietstochtjes door de duinen en langs de zeedijk. Leuke anekdote: Toen we door de periscoop van de op het Marinemuseumterrein gestalde duikboot richting Marsdiep keken, voer daar toevallig een duikboot alleen met de toren nog boven water.
Het mooie Texel aan de overkant van het Marsdiep, is voor ons zolangzamerhand een overbekend eiland geworden. Maar het blijft trekken, al vind ik de jachthaven van Oudeschild zeker na de uitbreiding niet één van de gezelligste. Texel staat bij ons vrijwel synoniem aan fietsen, ook deze keer zijn we weer het hele eiland over gepeddeld. Vaak met een stevige tegenwind, maar daar voelden we ons soms ook juist wel weer lekker bij. Behalve het 'muzikale intermezzo' in Oudeschild, hebben we ook de 'De Zelfpuktuin' bezocht, waar je o.a. heerlijke aardbeien kan eten. En dan was er ook nog het Luchtvaart & Oorlogsmuseum bij De Cocksdorp en FLORA, het Schipbreuk- en Juttersmuseum ergens tussen Den Burg en De Koog.
Over de waddenzee via de sluizen bij Kornwerderzand naar Makkum. Altijd een mooi tochtje, zeker bij mooi weer en stroom en wind mee. Onze ligplaats aan de steiger nabij het centrum van Makkum delen we vaak met de grote zeilcharters van de bruine vloot. De traditionele Klippers, Tjalken, Aken en Skutsjes die daar 's avonds afmeren met gezelschappen, varierend van schoolklassen tot groepen geestelijk gehandicapten zorgen vaak voor vertier en gezelligheid. Deze keer werden we door de eigenaar/bewoner van zo'n groot schip uitgenodigd voor de voetbalwedstrijd Nederland-Rusland. Op een enorm plasmascherm hebben we bij die mensen aan boord goed kunnen zien en beleven, dat Nederland terecht heeft verloren van de ploeg van Hidding.
Van Makkum naar Hindeloopen is maar een klein stukje varen. In Hindeloopen liggen we altijd in het kommetje, zo ook deze keer weer. De havenmeester kennen we goed, maar dat hij ook kookboeken schrijft wisten we nog niet. Een mooi boek over lekker eten rondom het IJsselmeer, we zijn aan boord weer een kookboek rijker. Op de fiets naar Workum en een terrasje pikken, en 's avonds op de haven Hindelooper zeemans's koren.
Over de laatste etappe van Hindeloopen naar Lelystad hebben we ongeveer vijf uur gedaan. Naarmate we dichter bij de eindbestemming kwamen, nam de wind tot grote vreugde van J toe tot ca. 6 Bf. Geen probleem, kwestie van een beetje zeil minderen. Maar ja, op een gegeven moment moesten de zeilen toch omlaag, want de vakantie zat erop!
Een imposant gezicht gisteren, al die grote Amerikaanse bakken op een rijtje aan de Parkweg. Grote bakken is natuurlijk oneerbiedig gezegd, het waren volgens mij stuk voor stuk collectes item's die daar werden getoond. Chevrolet's, Buick's, Mercury's, Ford's, Chrysler's en nog veel meer moois uit het Amerika van de jaren zestig en zeventig. Bij een zilvergrijze Ford Mustang en een knalrode Chevrolet stond de motorkap omhoog. Van het zicht op de enorme krachtbron van beide auto's werd ik pas echt stil, wat een vermogen zit daar wel niet in? En ze zagen er uit als nieuw, ze glommen als een spiegel, zoiets kan alleen maar de bevlogen liefhebber voor elkaar krijgen. Na elke rit gaat de poetslap er over heen.
Of de gisteren gehouden eerste American Meeting in Harderwijk succesvol verlopen is voor de organisatie die volgens mijn info in handen lag van Jan Besselsen en Marco Driesenaar, kan ik niet beoordelen. Als niet autokenner vond ik het in iedergeval een imposant gebeuren. De sfeer en de entourage van het geheel vond ik ook goed, het klopte volgens mij wel. Het met rood-wit lint gemarkeerde grasveld, klapstoeltjes, grote auto's en motoren, mannen met spierballen en tatoes, mooie vrouwen, de live band in een vrachtwagen met stevige nummers uit de jaren zestig van o.a. The Rolling Stones, de geur van olie en poetskatoen, bier, leer en grote motoren.
Een mooi evenement dat in Harderwijk nog behoorlijk kan uitgroeien lijkt mij zo. Alleen begreep ik niet wat die grote speedboot op een trailer daar nou moest, maar dat zal wel iets met de sponsoring te maken hebben.
CORPUS 'reis door de mens'! De vorige keer dat we daar waren konden we er nog niet in, terwijl we toch in de krant gelezen hadden dat het door koningin Beatrix was geopend. Ja dat wel, maar het grote publiek moet nog even een weekje geduld hebben, sorry. Gisteren waren we weer in Leiden maar nu had ik vantevoren moeten reserveren, of we moesten het geduld kunnen opbrengen om tot het eind van de middag te wachten. Het was nog maar half één, dus ga maar op dak zitten met je corpus, we verzinnen wel wat anders. Maar goed, ik wil het van binnen toch wel een keer zien, wat me de volgende keer te doen staat als we naar CORPUS willen is me nu dus wel duidelijk. Driemaal is scheepsrecht zullen we maar zeggen!
In strand paviljoen 'De Klink' in Noordwijk aan Zee waren we met z'n drieën de enige gasten. Erg rustig dus, toch hadden ze daar lekkere tosti's en was het op het terras goed uit te houden. Tussen de geestgronden en de Amsterdamse waterleiding duinen vervolgden we onze weg richting Vogelenzang, Aerdenhout en verder. Over de Duinlustweg langs landgoed Elswout en Kraantje Lek, een bekende historische plek in Overveen vlak bij Haarlem en Bloemendaal. De bekende eeuwen oude holle boom bij Kraantje Lek, een Olm die er al tijdens het beleg van Haarlem in 1572 en 1573 zou hebben gestaan, is vorig jaar verwijderd wegens gevaar voor de mensheid. Spannende verhalen over de boom werden van generatie op generatie doorverteld aan de kinderen. En in de jaren zestig heeft Lennaert Nijgh het liedje "De holle boom bij Kraantje Lek" geschreven, dat door Cobi Schreijer zo mooi werd gezongen. Het liedje is te lang voor dit stukje, maar het refrein ging zo:
De holle boom, de volle boom, de hoge holle toverboom, de holle boom, de volle boom, de boom bij Kraantje Lek.
Onlangs hebben ze een door Kees Verkade gemaakte bronzen replica geplaatst, waarin de jeugd weer naar hartelust kan klimmen.
In het prachtige landschap van de Kennemer Duinen zijn tijdens de bezetting in de tweede wereldoorlog, honderden verzetsstrijders en gijzelaars door de Duitsers geëxecuteerd. Als stille getuige van dit drama ligt daar in de duinen nabij de Zeeweg de 'Erebegraafplaats Bloemendaal', 347 her en der in de duinen opgegraven slachtoffers zijn daar herbegraven onder wie de bekende verzetsstrijdster Hannie Schaft, de enige vrouw op deze begraafplaats. Het is een plek waar je wel even stil van wordt.
Via Bloemendaal aan Zee, Zandvoort, Haarlem en Halfweg zijn we naar Amsterdam gereden. Daar werden we door mijn oude M zowaar getrakteerd op een rondvaarttochtje. Met de 'Toon Hermans' een schip van rederij Lovers, v.v. centraal station over het IJ, Oude Schans, Amstel en Herengracht een uurtje varen. Leuk, ik had dit nog nooit gedaan.
Met het IJveer zijn we vervolgens vanaf Centraal Station naar de IJ-Kantine gevaren, een vrolijk en eigentijds ingerichte brasserie aan de NDSM haven in Amsterdam Noord. Een beetje jammer dat we daar vrij lang op ons eten hebben moeten wachten, maar het was er gelukkig niet minder lekker om. M daarna nog naar Wezep gebracht, rond half twaalf waren we weer thuis in Harderwijk. Een pittig dagje, zeker voor M met acht en een halve decennia op haar kerfstok, maar ze heeft wel genoten en wij ook.
's Middags waren we eerst naar het Zuiderzeemuseum geweest in Enkhuizen. Naar de familietentoonstelling 'De Walvis', niet dat we daar speciaal voor gekomen waren, maar die troffen we daar nou eenmaal aan. Met eigen ogen hebben we daar kunnen zien hoe het denken over walvissen is veranderd. En dat internationaal nu wel het bewustzijn leeft dat de walvis bescherming nodig heeft, en dat het dier voor velen van gebruiksproduct is veranderd in een beschermde bezienswaardigheid.
Daarna hebben we bij cafe 't Ankertje aan de Oude Haven tegenover de Drommedaris een tijd in de zon gezeten, en daar waren we behoorlijk rozig en loom van geworden. Dat kon natuurlijk niet, de hele avond lag nog voor ons bovendien waren we door E in Amsterdam uitgenodigd voor een etentje. We moesten ons dan ook wel even herpakken, een proces dat enige doorzetting heeft vereist maar verder gelukkig zonder problemen is verlopen. Rond acht uur zaten we dan ook weer helemaal fit aan het aperatief in de Bloedstraat bij T thuis in Amsterdam.
Na het aperatief zijn we met z'n vieren naar 'Teppanyaki Nippon' gewandeld, een Japans restaurant in de Reguliersdwarsstraat. In het Japans betekent 'Teppan' ijzeren plaat of blad van staal en 'yaki' roerbakken. En 'Nippon' dat in het Japans wordt uitgesproken als 'Nihon' betekent letterlijk 'oorsprong van de zon', mooi om te weten allemaal. Toen we het restaurant verlieten was het al ver na twaalf uur. Het met stokjes wegwerken van een Osaka menu, twee Tokyo menu's en een Nippon special rond de ijzeren plaat was dan ook niet niks, om van het wijnarrangement nog maar te zwijgen. Nog bedankt E, het was ontzettend lekker allemaal maar mijn 'Nippon special' was wel een beetje veel van het goede. De eerst komende dagen moet ik het met eten maar even wat rustiger aan doen, kijken of me dat gaat lukken.
Japan is nog één van de weinige landen waar ze nog op walvissen jagen. Voor wetenschappelijk onderzoek zeggen ze zelf, maar dat geloofd niemand. Toch ben ik blij dat ik vrijdag bij 'Teppanyaki Nippon' geen walvisvlees op mijn menukaart heb aangetroffen.
