Populisme in andere tijden

Ooit hing er ergens in een stemlokaal een koekoeksklok als stemwijzer, die a.h.w. om het kwartier opriep om op boer Koekoek te stemmen. Duidelijk, maar een stemwijzer bij een huidig stemlokaal, met de boodschap STEM LOKAAL laat ook weinig te raden over, al zal dat ongetwijfeld niet de bedoeling zijn. Tja, de Nederlandse taal is moeilijk, een foutje is zo gemaakt. Boer Hendrik Koekoek (1912-1987) had ook moeite met de taal. Hij had trouwens in de 2e kamer met zijn curieuze en idiote acties en uitspraken in dialect so wie so vaak de lachers op de hand. Een legendarisch politicus, maar vooral een populist pur sang.

Lentekriebels.

Hoewel de astronomische lente op ons halfrond officieel op 20 maart begint, was het bij ons gisteren al zover. Dat ene weekje deed er wat ons betrof niet meer toe, en dat vonden ook onze kleinkinderen (en achterkleinkinderen) die we gisteren, samen met hun geliefden, hadden uitgenodigd om o.m. dit heuglijke feit te vieren. Heerlijk dat gevoel, dat langzaam maar zeker veranderende licht, te merken hoe de zon elke dag een beetje warmer wordt en hoe de natuur daarop reageert. Ik werd er, ondanks het bij vlagen zwaarmoedige getob over die misdadige oorlog bij ons om de hoek, helemaal blij van. Samen met al die jonge mensen gisteren, kreeg ik de kriebels om het leven weer een frisse draai te geven!

Een etentje in Putten.

Tijdens een etentje onlangs in het aloude restaurant 'De Heerdt' naast de Oude Kerk in Putten, ging het gesprek een tijdje over de toestand in Oekraïne. Hoe kan het ook anders, de ellende, de machteloosheid en de geopolitieke dreun die daar momenteel wordt uitgedeeld houdt ons de laatste tijd behoorlijk bezig. Dat in feite één man in staat is dit allemaal te veroorzaken is toch haast niet te geloven!

Toen op een gegeven moment dergelijke voorbeelden uit de geschiedenis ter sprake kwamen, passeerde Hitler uiteraard ook even de revue. En ineens realiseerden we ons dat we eigenlijk op een zeer beladen plek zaten te eten. Of een schuldige plek, zoals kunstenaar Armando (1929-2018) een plek placht te noemen dat getuige is geweest van een groot menselijk drama. Op 2 oktober 1944 werden immers als vergeldingsactie op een aanslag van het verzet op enkele Duitse officieren nabij kasteel Oldenaller, vanaf hier bijna alle mannen uit Putten door de Duitse bezetters weggevoerd, 601 in totaal, waarvan er 553 nimmer terug kwamen! 

Voorts werden de meeste huizen en gebouwen in Putten door de bezetters in brand gestoken, waaronder ook het (herbouwde)pand waarin we nu in alle vrijheid genoeglijk zaten te eten!

Authentiek in plagiaat.

Kunstenaar Rob Scholte (Amsterdam, 1958) is authentiek in plagiaat. Hij wordt wel de koning van het copyright genoemd. Gisteren in museum De Fundatie de omvangrijke expositie 'Reproductie Verplicht' gezien. Zonder enige géne gebruikt hij bestaand werk, dat hij vervolgens voorziet van toevoegingen, aanpassingen en contextverschuivingen. Hij legt zodanig onverwachte verbanden en goochelt met de betekenis. Originaliteit en eigendomsrechten zijn voor Rob Scholte kennelijk niet van belang. Zijn kunst wordt gekenmerkt door reproducties in welke vorm dan ook. Persoonlijk kan ik niet zeggen dat ik Rob Scholte door deze manier van werken zo'n boeiende kunstenaar vindt, maar bij veel mensen schijnt dat volgens Bartjens wel het geval te zijn. Misschien moet ik mij ook eens echt gaan verdiepen in zijn werk voor een beter inzicht.

Koester de ruimte.

De rust en ruimte van het Wad heb ik altijd gekoesterd. In al de jaren die ik daar zeilend heb doorgebracht heb ik de geultjes aardig leren kennen, ondanks dat ze steeds van plaats veranderen. De dynamiek van de Waddenzee, altijd in beweging, stroming, hoogwater, laagwater, het zwerk, de vogels, de geur en het geluid van het zilte nat, het blijft mij eindeloos boeien. Maar hoe prachtig ook, tegen de onmeetbare ruimte in het hart, die schrijfster en dichter Marieke Lucas Rijneveld (1991) zo mooi weet te verwoorden kan ze niet op. Zij schreef speciaal voor de Volkskrant onderstaand gedicht naar aanleiding van de Russische aanval op Oekraïne  

'Een krijgszuchtige tijd'. 

Steeds gedacht: één soldaat maakt nog geen oorlog. Maar nu met man en macht gezocht naar geruststelling, naar de winter in een zwaluw zien overgaan, of de boter 

op het aanrecht bestuderen en hoe snel zacht, dat iets nog zacht kán worden in deze wereld en we allemaal zo smeerbaar, maar de kou spat van beeldschermen, uit radiostemmen. 

Ze zeggen dat de veldslag is begonnen, dat anderhalve rus en een paardenkop dit wilden, terwijl wij toch weten dat vrede meer aanzien geeft dan geweld, dat alleen menslievendheid

je een stoel in de geschiedenis geeft. En ook: een vechtersjas of een ijzervreter is geen identiteit, het is een mal waar je jezelf in giet. Wie het zwaluwnest bevuilt, broedt uiteindelijk zijn eigen ei kapot. 

Het volgende moeten we onthouden: dat we allemaal als vluchteling geboren worden, op zoek naar de juiste plek, naar veiligheid en wat voorspoed, een liefkozende blik. 

Dus maak vrij baan in het hart, want daar is een onmeetbare ruimte. En bedenk dit: in ieder welkom zit een schuilkelder.

Mooi, vooral die laatste zin, zo zie je maar weer dat in poëzie één zin al genoeg kan zijn!

Moerascipres met knietjes.

Een wandelingetje door het park van Kasteel Oldenaller tussen Nijkerk en Putten doen we elk seizoen wel een keer. Winter, voorjaar, zomer, herfst, elk seizoen heeft daar zijn bekoring, ook al kennen we het park bijna als onze broekzak. 

Ik zeg bijna, want dat we nog steeds niet weten wat daar allemaal groeit en bloeit werd gisteren wel duidelijk. Een wandelaar attendeerde ons op een majestueuze Moerascipres (Taxodium distichum) met z.g. knietjes. Knietjes of ademwortels zijn holle houten kanalen, die naast de boom als torentjes uit de grond komen, en deze van extra lucht voorziet omdat de boom vaak in het water staat. Ze kunnen wel een meter hoog worden, maar in onze contreien komen ze doorgaans als houten stompjes niet veel hoger dan een decimeter boven het maaiveld uit. En dat was ook hier het geval. 

Bijzonder, dat de boom waar we al zovaak langs gewandeld waren een Moerascipres is was al nieuw voor ons, maar dat deze ook nog knietjes had vonden we helemaal een noviteit. Weer wat geleerd!

Een verlangen naar mijmeringen.

De rust die in mij daalde door het uitzicht vanuit ons huisje nabij Farstad (zie mijn stukje 'rondreisje' van 5/10'12) aan de Noorse kust, zal ik denk ik nooit vergeten. Mijmerend over van alles en nogwat kon ik er niet genoeg van krijgen. De oceaan, de rust, de haast magische verstilling en verwachting, en op de voorgrond klippen, rotsen en sparren. Een waardevol belevingsmoment waaraan ik in de huidige stressvolle tijd nog wel eens aan terug denk. 

Want langzaam maar zeker begin ik door alle toestanden, de laatste tijd toch een beetje met een knoop in mijn maag rond te lopen. Coronapandemie, zware stormen, overstromingen, inflatie, lekkage tot een plas water in mijn plafonniere aan toe. En dan het aantal volslagen idioten in ons parlement, met de met pathalogische drang naar vervreemding vragende Thierry Baudet van Forum voor Democratie voorop. En of dat nog niet genoeg is ontketend de van alle realiteit losgezongen Russische president Poetin een misdadige oorlog in Oekraïne. Paulien Cornelisse vraagt zich vandaag in haar column volgens mij terecht af of Poetin een 'civilization ending event' is. De laatste treurige gebeurtenis heeft trouwens wel het cynische voordeel dat de berichtgeving over de coronapandemie eindelijk verdrongen lijkt. 

Als klap op de vuurpijl reed ik gisteren bij het uitparkeren ook nog een forse deuk in andermans auto. En ook dat gaf een hoop gedoe, maar vergeleken met het voorgaande natuurlijk maar zeer klein leed.

Een mooie tentoonstelling!

Gepassioneerd kunstenaar Gaby Bovelander (1931-2020) probeerde zich in zowel techniek als onderwerp altijd te vernieuwen. Die indruk had ik in een eerdere, meer beperkte expositie in het Noord-Veluws Museum (zie mijn stukje 'Bijzondere expo in Nunspeet' van 12/10'19) zelf ook al opgedaan. 

In de huidige expositie in het NVM werd wat mij betreft het één en ander nog weer eens bevestigd. Wat een buitengewoon omvangrijk en gevarieerd oeuvre heeft die vrouw nagelaten. Schilderijen, tekeningen, schetsen, objecten, ontwerpen voor wandschilderingen, glas-in-loodramen, mozaïeken en grafieken. En dat allemaal ook nog eens in diverse stijlen en technieken. Van magisch realistisch en lyrisch abstract tot aan experimenteren met digitale kunst toe, toen voor haar het schilderen fysiek te zwaar werd. Een mooie tentoonstelling!

Een mis voor vrede.

De ouwe jazz- en rockmuzikant en componist van o.m. reclamemuziek Karl Jenkins (Wales, 1944) heeft wat mij betreft als componist van o.m. 'A Mass for Peace' laten zien dat hij behalve reclamemuziek nog heel wat meer in zijn mars heeft.

The Armed Man, a Mass for peace 'Een mis voor de vrede.’ Met deze ondertitel ging in 2000 ter gelegenheid van de eeuwwisseling in de Londense Royal Albert Hall ‘ The Armed Man’ in première. De componist Karl Jenkins baseerde het werk op het bekende Franse volkslied (soldatenlied) uit de 15e eeuw L’homme armé. Dit lied is in de loop der eeuwen in ontelbare composities als hoofdthema gebruikt. De mis (Mass For Peace) bestaat uit dertien delen afgewisseld met literaire teksten en gebeden uit de hele wereld. Deze teksten gaan over oorlog en geweld, de gevolgen hiervan, en de hoop op duurzame vrede. Het werk werd opgedragen aan de slachtoffers van de Kosovo oorlog. Om het werk goed te kunnen uitvoeren is er tenminste een koor van 100 zangers en zangeressen nodig plus een symfonieorkest. Indrukwekkend is al direct het begin wanneer in een stevige driekwartsmaat een stampvoetend koor met begeleiding van trommels haar intrede doet. Daarna wordt het L’homme armé gezongen, gevolgd door het Kyrie uit de katholieke mis met later het Sanctus en Agnus Dei. Verder Bijbelteksten, gedichten die betrekking hebben op de Vietnamese oorlog en het bombardement op Hiroshima, en een Islamitisch gebed en teksten uit het Hindoeïsme. Een geweldige climax wordt bereikt wanneer in het slotdeel wederom het L’homme armé klinkt met daarop volgend een koraal gebaseerd op het Bijbelboek Openbaring 21.

    

Storm!

Waarom krijgen zware stormen in onze omgeving tegenwoordig een naam, vroeg ik mij af. Nou het schijnt zo te zijn dat uit onderzoek is gebleken, dat naamgeving bij het publiek het bewustzijn van gevaarlijk weer verhoogd. Een consistente boodschap beweegt mensen ertoe sneller actie te ondernemen om schade en letsel te voorkomen. Tja, what's a name? Voor mijzelf sprekend betwijfel ik of een naam mij sneller in actie doet komen, dan een simpele mededeling dat we windkracht 9 of meer kunnen verwachten.    

Storm Eunice die j.l. vrijdagmiddag en -avond over ons land raasde, dankt haar naam aan één van eerste klimaatwetenschappers t.w. de Amerikaanse natuurkundige Eunice Newton Foote (1819-1888). De naam is bij het samenstellen van de namenlijst voor het stormseizoen 2021-2022 ingebracht door het Nederlandse KNMI. Samen met de weerdiensten van Engeland en Ierland wordt sinds 2019 per seizoen een namenlijst gemaakt voor stormen in onze omgeving waarvoor code oranje of rood wordt afgegeven.

Ik las trouwens ergens dat de 18 jarige scholiere Eunice Storm uit Zeeland gisteren bijzonder verrast was door alle belangstelling voor haar naam.

Mérida, zuid Spanje.

Mérida, een stad van rond 59.000 inwoners, ligt in het dal van de Guadiana, ongeveer 200 km ten noorden van Sevilla. De stad is ooit ontstaan uit een Romeinse kolonie van 25 v.Chr. en dat is te zien. Ik kwam daar, samen met een paar vrienden in de architectuur, om moderne bouwkunst te bekijken. Maar we raakten zo geboeid door de vele restanten van Romeinse bouwkunst, dat we daar nauwelijks aan toe zijn gekomen. Om maar een paar restanten van bouwwerken uit de oudheid te noemen t.w.  

Het indrukwekkende 'Teatro Romano' van 18 v. Chr. dat aan 6000 bezoekers plaats bood. Daarnaast het ongeveer even oude 'Anfiteatro', waar 14000 toeschouwers konden plaatsnemen. Prachtig, de restanten doen nog altijd dienst als podium voor klassiek toneel. En het imposante 'Acueducto de los Milagros', een 827 meter lange, soms 25 meter hoge bogenrij, overblijfselen van een Romeins aquaduct. Een wonderlijk en respectvol bouwwerk, dat na 2000 jaar nog immer overeind staat.

Oekraïne

Bij de berichtgevingen rond de spanningen tussen Rusland en Oekraïne begin ik mij in toenemende mate af te vragen 'wie nou wie op de spits zit te drijven'. Het westen met zijn zo langzamerhand paniekerige reacties en berichtgevingen, of Rusland met zijn overdreven groots opgezette militaire oefeningen nabij het grensgebied. Het westen raad momenteel landgenoten aan om Oekraïne z.s.m. te verlaten, terwijk Rusland stellig zit te beweren helemaal geen invasie van plan te zijn. Wel spannend natuurlijk, maar hopelijk blijven beide partijen met elkaar praten!

Over Donkere Bomen en het Solsche Gat.

Dansende bomen in het Donkere Bomen Bos.

Het mysterieuze Speulderbos in Putten, vroeger bij ons om de hoek, noemde ik tijdens de vele wandelingetjes met mijn kinderen vaak het Donkere Bomen Bos. (Van Olivier B Bommel). We liepen dan, vaak tegen schemeren, gezellig te griezelen met z'n allen. De Dansende Bomen, waar het Donkere Bomen Bos mee vergeven was, deden nog een schepje extra op onze griezelfantasieën. De kinderen kropen steeds dichter tegen mij aan, spoken zagen ze, en ik ook, in allerlei gedaanten. Lang geleden, maar ik denk zo af en toe nog met veel plezier terug aan deze mysterieuze wandelingetjes in het schemerdonker.

Verderop in het Donkere Bomen Bos lag, en ligt nog steeds, het Solsche Gat. En dat stond pas bekend als een echt mysterieuze plek. Het reële verhaal over dit gat is, dat het zeer waarschijnlijk tijdens de laatste ijstijd, evenals bijvoorbeeld het Uddelermeer, is ontstaan als een pingoruïne. En dat het als zodanig ontstane gat uiteindelijk Solsche Gat is gaan heetten, is mogelijk te verklaren door het feit dat Sol volgens het Middelnederlands Handwoordenboek van Verdam, poel betekent. Klinkt plausibel, maar dat is natuurlijk een alles, maar behalve mysterieus verhaal waar het Donkere Bomen Bos zo om vraagt.

 

Nee, dan is de legende over het klooster dat hier ooit door de aarde is verzwolgen veel spannender. 

Volgens de legende stond op de plek van het Solsche Gat eens een klooster. Vanwege het liederlijke gedrag van de monniken, die ook nogeens de zonnegod Sol vereerden, verzwolg de aarde het klooster. Op gezette tijden zouden de klokken van het klooster nog te horen zijn, en zouden de geesten van de monniken verschijnen. Een zeer tot de verbeelding sprekend verhaal. Toch hebben we in al die keren dat wij daar waren, jammer genoeg geen klok horen luiden, en evenmin geesten van monniken tussen de Donkere Dansende Bomen zien zweven. Evengoed is en blijft het een mysterieuze plek.

Gedateerde posters.

Al sinds de beginjaren '80 hangt bij mij de poster AMSTERDAM aan de muur, maar ik blijf hem leuk vinden, ook al is ie een beetje verbleekt. Het is een ontwerp van de Amerikaans-Roemeense kunstenaar Saul Steinberg (1914-1999), vooral bekend geworden door 'View of the World', een illustratie die hij in 1976 maakte voor de omslag van een editie van The New Yorker. Vanuit Manhattan presenteert hij een uitzicht op de wereld. Manhattan, als centrum van de wereld. 

Steinberg's AMSTERDAM, een poster uit 1981, gedrukt door J.S. Faber, is in stijl duidelijk vergelijkbaar. Ook hier heb je vanuit het centrum van Amsterdam uitzicht op een groot deel van de wereld. Amsterdam met zijn pittoreske grachtengordels manifesteert zich hier als centrum van de wereld.

Een Schoemrakker bij De Walvis.

Met de verleidelijke welvingen van een verkoelend glas Terschellinger Schoemrakker voor mijn neus, volop genietend van het achterliggende weidse landschap van Noordsvaarder en Waddenzee, mijmerde ik op het terras van paviljoen 'De Walvis' nog even na over het stukje, in zouthout gekaderd proza aan het plafond van ene Marleen, dat ik zonet toen ik even binnen was gelezen had. 

Al lopend over het Wad, 

verander ik langzaam in mijn omgeving. 

Ziltig ruikt de lucht, zout proeft mijn huid. 

Zand kriebelt zich een weg naar overal, 

mijn gedachten worden weggevoerd door de wind, 

zodat ik zweef tussen hemel en aarde. 

Wat rest is stilte en tevredenheid. 

Mooi of niet, wel raak getypeerd! Ik kan mij er tenminste tijdens mijn aanwezigheid op Terschelling helemaal in vinden. En zeker op deze plek, met dat fantastische uitzicht!

ontwikkelingen vismigratierivier

Over de plannen rond de z.g. vismigratierivier in de Afsluitdijk, schreef ik in mijn stukjes 'rivier in Afsluitdijk' en 'een mooi & innovatief project' van resp. 10/12'14 en 10/7'20 al het één en ander. Maar de ontwikkelingen rond dit plan gaan nu hard, de doorbraak onder de A7 op de Afsluitdijk is reeds een feit. De bouwkuip aan de IJselmeerzijde is verbonden met de bouwkuip aan de Waddenzijde. Er moet nog een dijk aan werk worden verzet voordat de vissen vice versa van zout- naar zoetwater kunnen zwemmen, maar het gaat de goede kant op. Naar verwachting is de vismigratierivier klaar in 2024.

Ode aan het leven.

Ons tweemaandelijkse etentje met vier oude en vertrouwde vrienden, vind ik door de gesprekken en de humor sowieso een ode aan het leven. Zonder dat ik met zo'n uitspraak, de deze keer door Hillie en Albert voortreffelijk verzorgde spiritualiën en toastjes vooraf, en de groentesoep, ratatouille en diverse wijntjes met een lekkere tiramisu-ijscake na, en de uiteindelijke afsluiter van koffie en likeur, tekort wil doen. In tegendeel, het was heerlijk allemaal. Daarom graag maar weer tot over twee maanden samen met Herma en Roel, maar dan bij Joke en ondergetekende!

De nieuwe zeesluis.

De opening van de nieuwe zeesluis in IJmuiden j.l. 26 januari in het bijzijn van koning Willem-Alexander, heeft IJmuidenaar Cees de Baare (1954) geïnspireerd onderstaand gedicht op een tegeltje te zetten: 

De nieuwe sluis. 

Uit het oude zachte duinzand ontsproten 

Gebouwd als 's werelds grootste zeesluis 

Aan de wilde Noordzee uit beton gegoten 

Die ons huis zal beschermen als een kluis. 

Bij ontsproten in de eerste regel, gingen mijn gedachten naar de geschiedenis van het in 1876 geopende, en praktisch geheel met de hand gegraven 21 km lange Noordzeekanaal. Haast onvoorstelbaar dat de ontelbare kuubs zand door honderden dagloners met de hand zijn gegraven en met kruiwagens zijn afgevoerd. De vele kanaalgravers die zich voor een habbekrats half dood werkten, leefden een erbarmelijk bestaan in zelfgemaakte hutten en holen dicht bij de werkplek.

De nieuwe zeesluis op deze historisch beladen plek, is uiteraard gebouwd met behulp van hedendaagse technieken, waarbij mankracht niet of nauwelijks nog een rol speelt. Maar toch, ik zie op deze z.g. 'uit het oude zachte duinzand ontsproten' plek, al die buffelende kanaalgravers van weleer voor me. Bij het werkwoord 'ontspruiten' staat me toch een heel ander beeld voor ogen.

de verstilde wintertuin

Zondagochtend vroeg, grijs en geen zuchtje wind, in een soort sacrale stilte sta ik naar onze mooie en rommelige wintertuin te staren. Winter, prachtig die verstilling in de natuur met al die silhouetten in wit, grijs en bruine tinten, ze hebben een bijzondere schoonheid en charme. Maar ergens in een hoek staat ook al een rose winter- of naaktbloeier in volle glorie. Het is nog lang geen voorjaar, maar het komt eraan, en dat is ook weer mooi!

Heerenleed anders

Keuvelend over van alles en nogwat met soep, stokbrood en een lekker visschoteltje bij een glaasje wijn. Ziedaar de ingrediënten voor een Heerenleed-lunch in Weesp bij één van de leden thuis, een Heerenleed anders dus. Geen bezoek vooraf aan ons bekende stamcafé en geen discussie over naar welke eettent we daarna gaan, om maar te zwijgen over of en waar we ons afzakkertje nog gaan nemen. Zo houden we hopelijk het inmiddels redelijk bejaarde, maar immer genoeglijke Amsterdamse Heerenleed-clubje nog jaren instant!

Lastige beklimmingen op de fiets.

Op een door mijn vader opgeknapte en aan mijn lengte aangepaste fiets, die hij bij zijn vriend FvE had gescoord, heb ik in het verleden aardig wat beklimmingen gedaan. Met blokken op de trappers en een verlaagd zadel trapte ik mij als kind helemaal suf op dat op de groei aangeschafte klotefietsje. Bergen die ik het vaakst moest beklimmen, al of niet stevig door mijn vader in de kraag gevat, waren de 45 meter hoge Wezeperberg en de 50 meter hoge Filipsberg, stuwwallen uit de ijstijd. Nu lach ik erom, maar als kind was het een hele opgave om met zo'n vehikel, waarvan de juiste verhoudingen door die malle aanpassingen van geen kant meer klopten, de berg op te komen. Evengoed denk ik er met warme gevoelens aan terug, bovendien heb ik er goed van leren fietsen!

Let your dreams set sail.

De Noordzee is hard bezig uit te groeien tot de energiecentrale van Noordwest-Europa. Met enorme windparken en stopcontacten zo groot als boorplatforms levert ze nu al een aardige bijdrage aan de energietransitie. Maar het is dus bij lange na nog niet genoeg. Om de groene revolutie te laten slagen, moet het in de nabije toekomst nog veel voller en drukker worden op de Noordzee. Het is niet anders, maar jammer is het wel! Toen ik pas op zee zeilde zag je nog een ongerepte horizon, nu zie je waar je ook kijkt windmolens in de verte, en vooral ook 's nachts. De Noordzee is nu al reeds verworden tot een industriegebied van formaat. De opmerking 'Let your dreams set sail' ofwel 'Laat je droom varen' in onze laatste wildernis heeft voor mij een dubbele betekenis.

Schoothondje.

De fossiele schedel van een Dinogorgon Rubidgei, op foto gezet door Jonathan Blair/Corbis, is volgens Bartjens zo'n 250 miljoen jaar oud. Rond die tijd, het einde van het z.g. Perm, heeft volgens Chinese onderzoekers door supervulkanisme de ernstigste uitstervingsgolf uit de geschiedenis plaatsgevonden. Het één en ander hebben ze kunnen berekenen aan de hand van o.m. het radioactief verval van uranium en kalium in de aardlagen. Boeiend, de wordingsgeschiedenis van onze aarde, die feitelijk nooit ophoudt. 

Het meest intrigeerde mij echter de fossiele schedel en de tandjes van de Dinogorgon Rubidgei. Enorm, wat heeft hier allemaal niet rondgelopen, ik moet er niet aan denken om zoiets tegen te komen. (Een ontmoeting die trouwens nooit plaats heeft kunnen vinden, want de eerste mensachtige verscheen pas zo'n 300000 jaar geleden op het toneel.) Maar desalniettemin, hiermee vergeleken is een roofdier als onze hedendaagse Wolf een Chihuahua-achtig schoothondje!

Zuid-Italiaanse dansmuziek.

 

Vanmorgen hoorde ik op Radio 4 Tarantella Calabrese van het L'Arpeggiata ensemble o.l.v. Christina Pluhar (Graz, 1965). De Tarantella is de populairste van alle Zuid-Italiaanse volksdansen die door paren wordt uitgevoerd in 6/8 maat. De naam is afgeleid uit een legende, die vertelt dat als iemand door een tarantula-spin gebeten is, moet dansen tot het vergif is uitgezweet. Nou ik ben vanmorgen niet door een tarantula gebeten, maar ik kreeg wel zin om mij in het zweet te dansen toen ik deze muziek hoorde!

Over een gedicht.

Nog even terug naar eind vorig jaar, naar een gedicht van Marieke Lucas Rijneveld (Nieuwendijk, 1991) dat ze voor de laatste editie van 2021 voor de Volkskrant schreef om het jaar uit te luiden. Het al in 2015 uitgeroepen literaire talent van Nederland, dat in 2020 met de Engelse vertaling van haar debuutroman 'De avond is ongemak' als eerste Nederlandse schrijver ooit, ook nog even de prestigeuze International Booker Prize won, schreef het volgende: 

December

Hoe je, als ik bijna moet huilen, zegt: er zit
sneeuw in de lucht. Maar de wolkenvelden
zijn blauw en in mij zit een grijsgedraaid
verdriet. De winter is zo wit dat alles uit vacht

bestaat, alsof er een grote hond uitgestrekt in
de straat ligt. Ik leerde dat als mijn boosheid
een sneeuwvlok in april is en als ik weer iemand
ter aarde bestel, dat ik mij dan puntgaaf

presenteer. Zie mij de lak van mijn tanden
glimlachen, mij dansen als een prooidier in
het vizier van de jager, ach, kom, dans,
laat me zwieren in mijn dodemanswals.

En toch, zodra ik alleen ben tuur ik de
boze lucht af, verdraai ik mijn stem tot wat
kraaiengezucht en denk: hoeveel zwarte
sneeuw kan een mens zien vliegen?

Mooi, al moest ik het wel een aantal keren herlezen voordat er iets in mij begon te dagen. Het typische is dat ik dat in zekere mate ook met haar debuutroman had. Een schrijfstijl die mij boeit en noopt tot herlezen, maar die mij ook tegenstaat en irriteert. Mogelijk dat juist in die contradictie de kracht van haar schrijverschap schuilt.

Een stip op de horizon.

Een stip op de horizon, daar begint het mee. Een stip en een streep, veel meer heb ik er in het nieuwe jaar dat voor mij ligt, uiteraard nog niet van kunnen bakken. Maar dat gaat veranderen, lockdown of niet. Mijn streven is dat ik, naar voorbeeld van Museum Gouda, samen met anderen de rest van het jaar creatief en met een optimistisch perspectief ga invullen!

Prettige jaarwisseling.

Prettige afsluiting van het Faccinerende jaar 2021, met mooi fop- en schertsvuurwerk en hoop 
en vertrouwen op een snelle en effectieve knock-out van het vermaledijde Coronavirus in 2022!

Met fop- en schertsvuurwerk als bengaals vuur, fonteintjes, knalerwten, knetterballen, knetterlinten, sterretjes en trektouwtjes kan je tijdens de jaarwisseling weinig overkomen. Een zelfde lot als die arme oom Niels van tekstschrijver Ivo de Wijs (1945) zal je, wanneer je even iets te diep in het glaasje hebt gekeken, lijkt mij dan sowieso beschoren blijven. Oom Niels ging even na twaalven nogal lelijk het hoekje om. 

31 december 

Het feest van oudejaar, met drank en eten 

Met tranen, kussen - vuurwerk bovendien 

Het meest uitbundig vierde dat misschien 

Mijn ome Niels - ik zal hem nooit vergeten 

De laatste keer nog, na een glas of tien 

Was hij weer zo rumoerig en bezeten 

Alsof hij van tevoren scheen te weten 

Dat hij het nieuwe jaar maar kort zou zien 

't Werd twaalf uur, het vuurwerk spatte rond 

Oom joeg de brand in een van zijn sigaren 

En stak daarmee zijn rotjes aan, maar toen... 

Hij wierp iets weg, hij stak iets in z'n mond 

Om met een klap, een doodklap te ervaren 

Dat hij dat andersom had moeten doen

Jeugdsentiment.

Bovenste foto heb ik begin jaren 60 gemaakt, de onderste is van eind jaren 50. Ze geven beide een prachtig beeld weer van de omgeving rond het ouderlijk huis destijds. Nu, 60 jaar later, is van beide schilderachtige beelden weinig of niets overgebleven. Het enige wat nog rest zijn twee gebouwen waar ik destijds een gloeiende hekel aan had t.w. een kerk en alles wat daarmee te maken had, en een gebouw, nog net zichtbaar door de besneeuwde bomen, waar de tandarts zijn barbaarse praktijk botvierde en nota bene Jeugdvreugd heette. Beide, opzich fraaie gebouwen, zijn overigens vanuit boven genoemde positie allang niet zichtbaar meer. Een in de zeventigerjaren gebouwd kerkje omgeven door een suffig woonwijkje met veel kaarsrecht asfalt en parkeermogelijkheid domineert nu de omgeving.

Ik snap natuurlijk ook wel dat tijden veranderen, en dat niet alles kan blijven zoals het ooit was. Toch kan het wel anders, met meer respect voor het oude. In dorpen als bijvoorbeeld Orvelte, Laren of Bergen, om er maar enkele te noemen, is het aardig gelukt om oude structuren te respecteren.

Centre Georges Pompidou

Zaterdag 18/12 j.l. is Richard Rogers (1933-2021) overleden, de Engelse architect die in de jaren zeventig samen met de Italiaanse architect Renzo Piano (1937) Centre Georges Pompidou, het nieuwe Franse nationale museum voor kunst uit de 20e eeuw in Parijs heeft ontworpen. Een binnenstebuiten gekeerd gebouw, het structurele frame van het gebouw, alsmede de verwarmings- en airconditioningkanalen aan de buitenkant zijn geschilderd in felle kleuren. En de roltrap, gesitueerd in een transparante buis, kruist diagonaal de voorgevel van het gebouw. Destijds een verbazingwekkend en succesvol ontwerp, het maakte architect Richard Rogers en Renzo Piano in één klap wereldberoemd.

spectaculaire overwinning in Abu Dhabi

Ik ben niet bepaald een Formule 1 liefhebber, laat staan een kenner, toch heb ik gisteren met plezier naar de race in Abu Dhabi gekeken. Een spannende race die zich hoofdzakelijk tussen de twee koplopers t.w. regerend wereldkampioen Lewis Hamilton (1985) en Max Verstappen (1997) afspeelde, en na een krankzinnige slotfase in de laatste ronde op spectaculaire wijze door Max Verstappen werd gewonnen.

De Vaandeldrager.

Vandaag hoorde ik dat de Nederlandse Staat met steun van de Vereniging Rembrandt en het Rijksmuseum Fonds, De Vaandeldrager (1636) van Rembrandt wil kopen van de familie Rothschild, de huidige eigenaren. 

Vandaag is ook onze 18 jarige prinses Amalia, tijdens een z.g buitengewone vergadering in Paleis Kneuterdijk in Den Haag, officieel bij de Raad van State geïntroduceerd. De Raad van State (reeds door keizer Karel V in 1531 opgericht als adviseur van de landvoogd) is onafhankelijk adviseur van regering en parlement over wetgeving en bestuur en hoogste algemene bestuursrechter van het land. De Raad van State is een instituut dat in de Grondwet is geregeld. Het heeft een eigen taak in de democratische rechtsstaat, die het onafhankelijk van de regering uitvoert. De Raad van State was en is een belangrijke factor in de (wordings) geschiedenis van Nederland. 

En eigenlijk waren de moedige vaandeldragers, die in de 80-jarige oorlog (1568-1648) voor de troepen uit liepen, dat ook een beetje. Het één en ander heeft uiteindelijk geleid tot het Nederland van nu. In het grote zelfportret van Rembrandt schildert hij zichzelf in 1636 min of meer als een rebelse vaandeldrager vol bravoure. Het schilderij is eigenlijk onlosmakelijk verbonden met de geschiedenis van Nederland. Het kost een paar cent, maar ik hoop dat het lukt om het op korte termijn te kunnen bezichtigen in het Rijksmuseum in Amsterdam.

Loos alarm!

Onderstaande quote van onze bekende taalvirtuoos Wim Daniëls kwam ik onlangs ergens tegen in het  illustere social media circus:

Sinds iemand met de naam Van der Loo mij schreef dat ze bij hem thuis een alarm hebben aangebracht dat ze Loo's alarm noemen, moet ik bij elk alarm dat ik hoor aan Loo's alarm denken. 

Ooit heb ik op een vroege zondagochtend, bij het krieken van de dageraad, een loos alarm meegemaakt in een hotel in Glasgow. Nog heerlijk op één oor in dromenland vertoevend, drong het langzaam tot J en mij door dat het loeiharde weep, weep, weep van de gang kwam en geen droom was, maar een sein om in actie te komen. Nog lichtelijk verdwaasd vlogen we vanuit ons bed de gang op, waar enkele hotelgasten al even verdwaasd om zich heen stonden te kijken. Geen paniek, nergens rook, nergens de geur van rook, nergens vuur, alleen slaperige mensen en een hoogst irritante sirene boven één van de gangdeuren die maar bleef loeien. En vanuit ons kamerraam zagen we buiten ook al geen activiteiten, die je in verband kon brengen met dat indringende geloei bij ons op de gang, dat trouwens net was opgehouden. Loos alarm ging het gerucht, dat even later over de intercom werd bevestigd. 

Amper een half uurtje later, we lagen net weer te dommelen, herhaalde het hele circus zich voor de eerste keer, en weer een uurtje later voor de tweede keer. Beide keren gelukkig van korte duur, maar van uitslapen is het die zondagochtend uiteraard niet meer gekomen.

Het voorvalletje is wel blijven hangen in mijn hoofd, ook ik denk sindsdien bij elk alarm: Loos alarm!

dynamisch landschap

In het Waddenmagazine las ik dat gaswinning in het Waddengebied voor bodemdaling zorgt, en sommige zandplaten bij laagwater nu al minder lang droogvallen. En dan doet de zeespiegelstijging er ook nog eens een schepje bovenop. De Waddenzee wordt voor veel vogels te diep om te foerageren! Een plausibele gedachtengang lijkt mij. 

Ergens anders las ik echter het min of meer omgekeerde verhaal. Zeespiegelstijging zorgt volgens deskundigen van Rijkswaterstaat en TU Delft juist voor verzanding van de Waddenzee. Zand dat mede door veranderende zeestromingen vooral van de Noordzeekust komt. Daar moeten ze immers steeds meer zand aanvoeren om de kust te beschermen. Mede gezien het eeuwige gebagger in de Waddenzee om vaargeulen bevaarbaar te houden, lijkt mij dat ook een plausibele gedachtengang. 

Landschappen veranderen in de tijd, al of niet door activiteiten van de mens. Jarenlang hebben we op de Waddenzee rond gevaren in ons zeilbootje. Als we dan van Vlieland of Terschelling naar Texel wilden, gingen we vaak over de Waddenzee via de geulen Vliestroom, Inschot, Scheurrak en Texelstroom, dat vonden we vaak leuker dan over de Noordzee. Varend op het Inschot kwamen we dan altijd vrij dicht in de buurt van het z.g. Zuidwalplatvorm, een platvorm voor aardgaswinning op 53º13' NB 5º11' OL. Een lelijke puist, een dissonant van formaat in het mooie en weidse waddenpanorama. 

Later kwam ik er achter dat de z.g. Zuidwalvulkaan, een dode stratovulkaan, actief in het Jura tijdperk, 160-145 miljoen jaar geleden, op exact dezelfde locatie in de Waddenzee ligt als het Zuidwalplatvorm, alleen wel een heel stukje dieper, zo'n 2000 meter onder de zeespiegel! De kegelvormige Zuidwalvulkaan had volgens Bartjens een hoogte van ongeveer 1000 meter en was aan de basis ongeveer 15 kilometer in doorsnede. Allemaal verdwenen in een tijdperk dat de mens nog in de verste verte niet in beeld was.

Aan tafel!!

Gisteren hadden we weer ons twee maandelijkse huistafelfestijntje. Gezellig met vrienden rond een huistafel vol eten en drinken. Een betere plek voor sterke en minder sterke verhalen is nauwelijks denkbaar, hoewel, de toon was al reeds tijdens het aperitief in de zitkamer gezet. Vrienden zijn we al sinds de begin jaren zeventig. We zijn met z'n zessen en kennen na al die jaren elkaars hebbelijk- en onhebbelijkheden wel zo'n beetje. De sfeer is doorgaans heel ontspannen, zo ook deze keer.

De carpaccio van Herma en Roel, met pesto, basilicum, pijnboompitjes en Italiaanse kaas vooraf was heerlijk, evenals de kip pilav met rijst en het toetje met ijs, vruchten en slagroom. En met een kop koffie werd ook achter dit sfeervolle huistafelfestijntje uiteindelijk weer een punt gezet.  Ik kan mij nu al verheugen op de volgende keer, als ik samen met Joke, Roel en Herma over twee maanden kan aanschuiven bij Hillie en Albert.

opmars van de Japanse duizendknoop

In mijn stukje 'natuur als de transformeerder' van 30 maart 2017 had ik het over de potentie van het onbedwingbare karakter van de natuur, en hoe die kan worden ingezet om een z.g. gefaald bouwwerk langzaam maar zeker te laten transformeren naar een landschap. Zeg maar een langzame, natuurlijke transformatie als alternatief voor sloop. Het één en ander n.a.v. het afstudeerproject van landschapsarchitect Hannah Schubert in 2015. 

Dat de natuur langzaam maar zeker een gebouw overneemd als je het aan zijn lot overlaat, is een bekend verschijnsel. Uiteindelijk is het door de kleinste scheurtjes in steen, beton of asfalt een welig tieren van planten en bomen. Hannah Schubert is niet de eerste die daar een studieproject van heeft gemaakt, Louis G. Le Roy (1924-2012) was haar daarin al veel eerder voorgegaan. Zie o.a. mijn stukjes over bijvoorbeeld de Ecokathedraal, een land art-project bij het Friese dorp Mildam, in de gemeente Heerenveen. 

Maar goed, een gefaald bouwwerk dus langzaam maar zeker laten transformeren naar een landschap, dat was het item. Nou las ik vanmorgen een artikel in de krant over de opmars van de 'Fallopia japonica', ofwel in gewone mensentaal de 'Japanse duizendknoop', een z.g. invasieve exoot in ons land. Exoot, omdat ze niet op eigen kracht, maar door de mens in Nederland terecht gekomen zijn, en invasief vanwege hun explosieve verspreiding en de negatieve gevolgen daarvan voor natuur, volksgezondheid, veiligheid en economie. Zo dat weten we dan ook weer, een feit is dat als ze in en om een gebouw zo snel groeien, je in iedergeval eerder kan spreken van een explosie dan van een langzame transformatie. 

De 'Japanse duizendknoop' heeft één twijfelachtig voordeel: Je kan hem eten, het schijnt rabarberachtig te smaken. Mogelijk schuilt daarin een deel van de oplossing, om de plant hier onder de duim te krijgen.

'woke', maken of breken?

De samenleving wordt steeds meer 'woke' las ik ergens. Het is een actieterm die is komen overwaaien uit het Amerikaans/Engels die staat voor wakker zijn voor de maatschappij. Zeg maar, weten wat er allemaal speelt, bijvoorbeeld sociale ongelijkheid, racisme en het coronabeleid van de overheid. Factoren die het bewustwordingsproces van de huidige samenleving volgens Bartjens ruimschoots van brandstof voorzien, maar die vooral ook een bijdragen schijnen te leveren aan polarisatie en escalatie.

In verschillende steden, maar vooral in Rotterdam kunnen ze sinds afgelopen vrijdag meepraten over de gevolgen daarvan. Recht van vrijheid op demonstratie en vrije meningsuiting, is in ons land een groot goed. Maar dat rechtvaardigt natuurlijk niet de weerzinwekkende geweldsexplosie van de in razernij ontstoken meute. Vernielingen, brandstichtingen en geweld tegen brandweermensen, politiemensen en ambulancemedewerkers, de rede was totaal zoek, ongekend! 

De samenleving wordt steeds meer 'woke', prima natuurlijk! Maar laten we wel ons verstand erbij houden en bij onvrede met elkaar in discussie gaan. Laten we elkaar vinden in de schoonheid en veelzijdigheid van taal. Taal verbindt, verbeeldt, verwondert en verrast ons uiteindelijk. Laat in die zin het gedicht 'Maken of Breken' van Tanja Helderman (1974) maar goed tot je doordringen, ook dat is 'woke'.

mysterieuze super vulkaan

De recentelijke uitbarsting van de vulkaan 'Cumbre Vieja' op het Canarische eiland La Palma is al zo'n twee maanden aan de gang. En het einde is volgens Bartjens nog niet in zicht, ook al lijkt de actieviteit soms iets af te nemen. De twee, in de oceaan uitmondende, lavastromen hebben op hun pad al zo'n kleine 3000 gebouwen verwoest, terwijl ruim 7000 inwoners moesten worden geëvacueerd. Ruim 1000 ha land is met lava bedekt, terwijl as uit de vulkaan overal op het eiland schijnt te liggen. En aan de reusachtige tsunami, als gevolg van een in de oceaan stortende westelijke kraterwand willen we liever niet denken. 

Wel even wat anders dan de 'Zuidwalvulkaan' en de 'Mulciber', de twee vulkanen in het Nederlandse deel van resp. de Waddenzee en de Noordzee. Ze zijn allebei al 150 miljoen jaar zo dood als een pier, dus daar hebben we geen last meer van. 

Iets anders schijnt het gesteld te zijn met de mysterieuze 'Campi Flegrei' een slapende, maar volgens wetenschappers wakker wordende super vulkaan, deels onder de zeespiegel, maar verder onder een dicht bevolkt gebied nabij Napels. De 'Campi Flegrei' schijnt één van de weinige supervulkanen in de wereld te zijn. Anderen zijn o.m. Yellowstone, de Eifel, Tambora en Santorini. Aan de gevolgen van een (reeds voorspelde) uitbarsting van de 'Campi Flegrei' wil eigenlijk ook nog niemand denken.

déjà vu momentje langs de A27

Als ik, tot voor enige jaren terug, over de A27 langs het Utrechtse Science Park 'De Uithof' reed, werd mijn oog altijd getrokken door het Wentgebouw, de 50 meter hoge kubus met de z.g. ponskaart-gevel uit 1974. Het was het voormalige gebouw van de faculteit Tandheelkunde van de Utrechtse Universiteit, ontworpen door mijn voormalige werkgever architect Joost van der Grinten (1927-2017) met medewerking van architect Teun Koolhaas (1940-2007). Het was echter ook het gebouw waaraan ik destijds intensief heb meegeholpen aan de gedetailleerde uitwerking van het ontwerp. Ik zeg was, want het gebouw is reeds rond 2015 gesloopt.

Ruim 40 jaar lang domineerde de kubus, waar ik zo'n verleden mee had, het landschap van 'De Uithof' nabij de A27, en ineens was er niets meer, alsof er iets in het landschap was geamputeerd. Een situatie die overigens niet lang heeft geduurd, geleidelijk aan zag ik op dezelfde locatie 4 hoge betonnen torens verschijnen. Dat was wel even heel wat anders dan de oude kubusvorm, zeer benieuwd wat dat gaat worden, Lang liet het antwoordt echter niet op zich wachten, toen ik weer eens in de buurt was zag ik de verdere opbouw. De 4 betonnen torens waren de constructieve kernen, waar omheen het gebouw in combinatie met de vloerdragende betonnen gevelelementen laag voor laag verder werd opgebouwd. Voordeel van deze bouwmethode is kolomvrije werkgebieden.

Wat ik echter ook zag, was dat ik langzaam maar zeker ook weer een kubus zag verschijnen. Oké geen perfecte misschien, deze oogde iets hoger dan de basis breedte en diepte, maar toch had ik een déjà vu momentje. Het gebouw, dat bestemd is als nieuwe huisvesting van het ons, door het coronavirus zo langzamerhand zeer bekende RIVM en CBG, is ontworpen door Felix Claus Dick Van Wageningen Architecten uit Amsterdam. Het is een zeer duurzaam gebouw, waarmee mijn, op de kubusvorm gebaseerd déjà vu momentje eigenlijk nergens op slaat, want alles is verder anders aan dit gebouw. De regelgeving in de bouw van 1974, is alleen al door o.m. de Europese klimaateisen, ook bij lange na niet meer te vergelijken met de huidige!

Nogmaals Urk

In het in 2020 uitgekomen boek 'De ontdekking van Urk' van de Vlaamse schrijver en journalist Matthias M.R. Declercq (Gent, 1985) rekent hij af met de vooroordelen over Urk en laat hij een wereld zien die bijna niemand kent. Declercq heeft zich daarvoor uiteraard wel een tijd moeten laten onderdompelen in het reilen en zeilen vam de Urkse gemeenschap, die zich ondanks haar gesloten en veelal onbegrepen imago dag na dag steeds meer voor hem opende. 

Een fascinerend boek dat een nogal andere kijk geeft op dit voormalige eiland en haar bewoners, ik heb het in één ruk uitgelezen. Urk, in het verleden ook wel Orck genoemd, zoals op oude kaarten staat vermeld. Mogelijk dat de orka door deze oude spelling van Urk bij de dorpsingang is gekomen. Ook de vorm van het eiland destijds deed aan een orka denken. In de haven van Urk heb ik heel wat keertjes gelegen met m'n zeilbootje. (Zie ook in mijn blogarchief stukje Urk van 3-7-'09) Urk, een mooie plek, in het bijzonder vanaf het IJsselmeer gezien!

Een mysterieuze boswandeling.

Afgelopen maandag hebbeb we een wandelingetje gemaakt in het Leuvenumse Bos nabij het Roode Koper. Het was doodstil in het bos, wat wil je ook, maandag, geen mens te bekennen en geen zuchtje wind. Soms hoorde je even het gekabbel van de Leuvenumse Beek als we in de buurt kwamen, of een specht hameren ergens hoog in een boom, maar dat was het, het accentueerde de stilte als het ware. Dan te bedenken dat het bos hier volgens Bartjens wemelt van wilde zwijnen, herten, dassen, vossen en sinds enige tijd ook een stel wolven. Sporen genoeg, vooral van de wilde zwijnen, maar geen van deze dieren zijn we tijdens onze wandeling in het verstilde herfstbos tegengekomen, of hebben we zelfs ook maar gehoord. Maar goed ook misschien, temeer konden, en hebben we genoten van de stilte en de herfstkleuren van het mysterieuze Leuvenumse Bos!

Singer Laren versus Singel Blaricum.

De E-Ticket's voor ons bezoek aan Singer Laren waren j.l. vrijdag geldig vanaf 12.40 uur. De covid misére verhinderd nog immer een spontaan museumbezoek op willekeurig tijdstip. Het is niet anders! 

Gewoonlijk nemen we op de A27 de afslag Laren, en rijden we vervolgens via de Eemnesserweg naar het centrum en het Singer museum. Maar J had deze keer maar eens een alternatieve route bedacht, waar ik overigens van meet af aan mijn bedenkingen tegen had. Via de smalle en zeer lommerrijke Blaricummertollaan, die ons langs leuke optrekjes voerde, kwamen we uiteindelijk op de Singel in Blaricum terecht. Foutje, dat is nogeens uit koers raken! Maar via allerlei leuke kronkellaantjes, waar dit schilderachtige dorp om bekend staat, kwamen we gelukkig nog net op tijd in Singer Laren aan. 

In de tentoonstelling 'De ontdekking van het heden' zagen we een honderdtal werken uit een vrijwel onbekende particuliere kunstverzameling. Moderne en hedendaagse kunst, werken van o.a. Picasso, Dalí, Mondriaan, Klee, Miró, Léger en Daniëls. Vrijwel alle grote Europese kunststromingen uit de twintigste en eenentwintigste eeuw waren vertegenwoordigd! Een mooie tentoonstelling, we hebben genoten.

over een parallelle soloexpositie

Onlangs heb ik de parallelle soloexpositie 'Natasja Kensmil & Sadik Kwaish Alfraji' in de Amersfoortse Kunsthal KAdE bezocht. Alles bij elkaar genomen een interessante maar nogal treurig stemmende expositie. 

In de schilderijen en tekeningen van Natasja Kensmil (Amsterdam, 1973) zag ik haar fascinatie voor het verborgene, raadselachtige en duistere. De werken in haar expositie 'A Poison Tree' vonden hun oorsprong in de geschiedenis, religie, mystiek en mythologie van de mens. Een sombere en beladen expositie. 

In 'In Search of Lost Baghdad', de expositie van de sinds de jaren negentig in Nederland wonende Iraakse kunstenaar Sadik Kwaish Alfraji (Bagdad, 1960), zag ik veel werken die reflecteerden op zijn vlucht uit Irak. In een expressieve en beladen zwart-wit stijl toont hij middels tekeningen en animatie-video's zijn herinneringen en associaties aan Irak. En ook in deze expositie kwam naar mijn gevoel een weinig hoopvol mensbeeld naar voren.

Sinkholletje in de tuin?

Op onverklaarbare wijze was er zomaar een diep gat ontstaan in onze tuin. Een soort sinkhole zal ik maar zeggen. Ik heb er tot aan het maaiveld bijna 4 zakken zand van 25 kg per stuk in moeten mikken. Een sinkhole? Niet echt voor de hand liggend leek mij, maar wat dan wel zo ineens? Na enig graafwerk in mijn geheugen, schoot mij de oude Noorse Esdoorn te binnen die hier 25 jaar geleden is geveld. De stronk, die ik destijds nog enkele jaren in de tuin als een soort afzettableau heb laten staan, heb ik uiteindelijk toch maar weg laten fraisen. Dat hebben ze natuurlijk maar tot een bepaalde diepte gedaan, een substantieel deel van de ondergrondse wortelmassa is toen mogelijk blijven zitten. Zou de ruimte die door het rottingsproces moet zijn ontstaan, de oorzaak kunnen zijn dat de boel hier na al die jaren alsnog in één keer in elkaar is gezakt? Het lijkt mij stug, maar iets anders weet ik niet te bedenken!