drummertjes in de dop

Leuk, ze kregen er niet genoeg van. En toen we op het laatst met z'n viertjes stonden te rammen kregen de kleine drummertjes helemaal de geest, ze hebben talent. Dat vonden de buren denk ik ook.

Schurend Paradijs in de Elleboog

Het sacrale van de Elleboogkerk, een neoclassicistische hallenkerk uit 1820 aan de Langegracht in het centrum van Amersfoort, was er in 1963 al af toen het gebouw aan de eredienst werd onttrokken, en een architectenbureau zich er vervolgens in vestigde. Een inspirerende werkruimte, waarin ik destijds met veel plezier een aantal jaren heb gewerkt. Toen na vele jaren het architectenbureau vertrokken was, vond eind vorige eeuw uiteindelijk het Armandomuseum onderdak in het voormalige kerkgebouw. Maar toen het gebouw en een groot gedeelte van de kunstvoorwerpen op 22 oktober 2007 in vlammen opging, was het einde Armandomuseum. Omdat o.m. de muren waren blijven staan, is het kerkgebouw inclusief toren toch weer herbouwd. Maar om allerlei reden wel op een heel eigentijdse manier. Aan het exterieur is niets veranderd, die is gebleven zoals het altijd al was, maar binnen is het andere koek. Vooral door de nieuwe draag- en kapconstructie en de lichtstraat heeft de belevingswereld een metamorfose ondergaan. Prachtig en bevreemdend, een totaal andere beleving dan in het interieur van de vroegere neoclassicistische hallenkerk. 

Toen we gisteren over de Langegracht wandelden, ontdekten we dat de Elleboog momenteel als tweede locatie in gebruik genomen is door Kunsthal KAdE in Amersfoort. Een kijkje binnen deed mijn mond van verbazing open vallen. Zoals gezegd had ik de ruimte al als bevreemdend ervaren, maar nu was ze bevreemdend in het kwadraat. Als onderdeel van de tentoonstelling 'Schurend Paradijs' waren nu alle muren van top tot teen beschilderd door muralist Gijs Frieling en een groep assistenten. De wandschilderingen verbeelden de zoektocht van de menselijke natuur in een toenemend technologische samenleving. Waarbij kunstenaarsduo Sander Breure en Witte van Hulzen op vloerniveau een installatie hadden gemaakt, die de figuren middels geluiden met elkaar in verbinding bracht.

Over het Waddengebied.

Samen met 6 andere filmliefhebbers zaten we gisteren rond het middaguur geboeid naar 'Silence of the Tides' te kijken in de grote filmzaal van theater 'De Lieve Vrouw' in Amersfoort. Een prachtige film over het waddengebied, gebaseerd op de continue ademhaling van de wadden, tegen een decor van licht, mist, wind, water en land. Een observatie van het in- en uitademen van de getijden en de terugkomende cycli en contrasten van de natuur, het licht, het geluid en de mens. De film riep eigenlijk ook min of meer de vraag op, of de Waddeneilanden tot het water of het land behoren. Maar bovenal gaf de film vorm en betekenis aan het dynamische karakter van het Waddengebied en haar bewoners. 'Silence of the Tides' is gewoon een prachtig document over het Waddengebied!

Koolmees dakloos.

Het was zondagmorgen op ons terras met een bakje koffie, lekker uit de wind goed uit te houden. Vogelenzang alom, muzikaal accent op een haast sacraal zondagochtendsfeertje. Toen ik in deze prachtige ochtend serenade ook het bekende 'ti-tu-ti-tu-ti-tu' van de koolmees herkende, keek ik onwillekeurig even naar ons druk bezette nestkastje in de tuin, en zag ik tot mijn schrik dat het dakje eraf was. Waarschijnlijk afgewaaid, het lag op de grond eronder. 

Mevrouw Koolmees, die daarbij ongetwijfeld de schrik van haar leven zal hebben gehad, was nergens meer te bekennen. Of ze nog terug komt waag ik te betwijfelen, koolmezen staan erom bekend dat ze om minder een voltooid nest soms verlaten, om elders weer opnieuw te beginnen. Jammer van zo'n prachtig nestje, alles voor niets gebouwd. Tien eitjes had ze reeds gelegd, wit met rode vlekken. Waarschijnlijk was ze net met broeden begonnen, toen die vreselijke rukwind het dakje van haar woning blies!

Kleinkoor Cantiamo weer in Harderwijk

Nu corona even voor onbepaalde tijd op een zacht pitje staat, is er weer ruimte voor leuke dingen. Vanmorgen Kleinkoor Cantiamo uit Putten eindelijk weer eens zien optreden in de Catharinakapel in Harderwijk. Een feest, voor mijn gevoel hebben ze na ca. 2 jaar non-actief te zijn geweest door de corona-misère, niets of nauwelijks aan kwaliteit ingeboet. Wel veel bestaande nummers, begrijpelijk natuurlijk na zo'n lange periode van niets doen. Maar ondanks het verlies van enkele leden voel en hoor je de spirit van het koor. Ze zijn helemaal klaar voor het repertoire van de toekomst!

Over Paleis het Loo

We lazen ergens dat Paleis Het Loo vanaf 15 april a.s. weer geopend is voor bezoekers. En dat het paleis duurzaam is gerenoveerd, de interieurs gerestaureerd en de vertrekken heringericht zijn. Mooi, na ruim drie jaar verstoken te zijn geweest van een bezoek aan dit populaire paleis, waren we uiteraard beniewd wat ze er van gemaakt hebben. Dus togen we afgelopen dinsdag met z'n drietjes richting Paleis Het Loo om het één en ander te gaan bekijken. Lekker weertje, lekker sfeertje, we hadden er zin in. en de verwachtingen waren, in iedergeval wat mij betreft, vrij hoog gespannen. 

Echter na het zien van de introfilm en de aansluitende tocht door de westelijke paleisroute, waren mijn verwachtingen al aardig getemperd. De herinrichting van de diverse ruimtes kan dan wel gereed zijn, maar vergeleken met de 'oude' inrichting was de belevingswaarde voor mij niet veranderd. En ik was niet de enige die dat zo beleefde. Een tegenvaller die we met koffie en appelgebak in de colonnade achter in de barokke paleistuin verwerkt hebben. Overigens kreeg ik tijdens de wandeling naar de colonnade niet de indruk dat de paleistuin al helemaal gereed was. Na de koffie wekte onze tocht door de oostelijke paleisroute ook al geen andere belevingswaarde op, ook al hadden we deze keer wel voor audiobegeleiding gekozen. Jammer zo'n geforceerde opening, wat mij betreft kom ik weleens een keer terug als alles klaar is, dus ook de nieuwe ondergrondse ruimten onder het opnieuw ingerichte voorplein en de horeca-vleugel. En dat zal zeker niet eerder zijn dan medio 2023! 

Om nou te zeggen dat ons bezoek aan het heropende Paleis Het Loo een echec-bezoek was gaat te ver. Het weertje en het sfeertje hield ons ondanks de tegenvallers onveranderd goed gemutst, we hadden er nog steeds zin in, vooral in iets te eten en te drinken. Het was 'tijd voor andere koffie' zal ik maar zeggen. Niet zo gek natuurlijk, het was ook al ver voorbij lunchtijd. Met de shuttlebus zijn we daarom naar 'Grand café Prins Hendrik Garage' gereden aan het Stallenplein. Alwaar we ons met een hapje en een drankje in het zonnetje een tijdlang goed hebben weten te vermaken. Dat was nog eens andere koffie!

Leerprocessen

'Education permanente', ofwel de voortdurende her- en bijscholing om de snel verouderende kennis bij te spijkeren. Een begrip dat tijdens mijn studiejaren vaak ter sprake kwam, terwijl de studiematerie die voor ons lag nota bene nog eigen gemaakt moest worden. Nu, zoveel jaren later, is het begrip 'Education permanente' nog immer actueel, meer dan ooit zelfs. Ontwikkelingen in wat dan ook, gaan nu zo hard, dat wat vandaag geleerd wordt morgen bij wijze van spreken alweer verouderd is. Curieus, een leerproces om daarmee rustig om te kunnen gaan, is volgens mij op zichzelf al 'Education permanente'.

De warmoezenier van Cannenburch.

De directe omgeving van kasteel Cannenburch in Vaassen kennen we wel zo'n beetje. Een wandeling door het kasteelpark is ons in elk jaargetijde niet vreemd. Blijft leuk, zo ook nu weer, maar we kwamen deze keer primair voor een kijkje in het kasteel. Want veel verder dan het nuttigen van een kopje koffie in de catacomben van het kasteel, waren we om de één of andere reden tot dusver niet gekomen. Een hiaat waar we deze keer verandering in hebben aangebracht. Alles hebben we gezien, van ingerichte ontvangsthal, keuken en eetkamer tot slaapkamer, herenkamer, boudoir, jachtkamer, salon, bovenzaal, zwarte kamer, rode kamer, kapel en meer. Interessant, maar persoonlijk was ik blij dat ik weer buiten in het zonnetje stond toen ik het allemaal gezien had.

Na de lunch in het Koetshuis hebben we, alvorens de auto weer op te zoeken, 'De warmoezenier' ofwel de moestuin van het kasteel bekeken en er nog een poosje in het zonnetje gezeten. De nostalgische naam van de moestuin hoort natuurlijk bij de eeuwenoude groentes zoals o.m. kardoen, pastinaak, aardpeer en warmoes die daar worden geteeld, al was daar nu, zo vlak na de winter uiteraard nog weinig van te zien.

eetfestijntje met vrienden

Voor het tweemaandelijks etentje met 6 oude vrienden, was het deze keer onze beurt om het één en ander te organiseren. Na het genoeglijke aperitief zat de stemming er, ondanks de tobberige tijd waarin we met z'n allen momenteel leven, met enkele lichtvoetige grappen en grollen aardig in en gingen we aan tafel vrolijk verder. Om te beginnen werd een lekker kruidig soepje met knoflook, bieslook, broccoli en peper opgediend, gevolgd door een pittige Thaise curry met kabeljauw, pandanrijst, zoetzure komkommer en nog veel meer als hoofdgerecht, uiteraard met de nodige spiritualiën. Daarna werd middels een dessert van tiramisu of ijs met slagroom en koffie, bonbons en een pikketanisje een punt achter het etentje gezet. Het was weer gezellig, tot over twee maand maar weer, maar dan zijn Roel en Herma de klos.

Purmerends vermaak.

Al 400 jaar houden ze volgens de expositie in het Purmerends Museum dankzij o.m. Jan Adriaansz. Leeghwater droge voeten in de Beemster en de Purmer. Maar afgelopen zondag zou je dat niet zeggen, het regende bij vlagen letterlijk pijpenstelen in Purmerend. We moesten vanaf de parkeerplaats even stevig doortippelen om met enigszins droge voeten over te komen in het museum op de Kaasmarkt. Maar het was de exercitie wel waard, de tentoonstelling gaf een mooi beeld van de droogmakerijen en verkavelingen destijds van de Beemster en de Purmer. Maar er was meer te zien in het museum o.m. een mooie collectie keramische objecten van kunstenaar Inge Becka in haar tentoonstelling Spot On, en verder o.m. een prachtige museumcollectie Purmerends Jugendstil Aardewerk. 

Toen we het allemaal samen met Hans en Carla wel gezien hadden, waren we een beetje toe aan een versnapering. Daartoe zijn we voor een hapje en een drankje neergestreken in café Rooie Sien op de Koemarkt. En daar hebben we ons een tijdje prima weten te vermaken. Van een door Hans geplande wandeling door Purmerend is het niet meer gekomen, maar dat kwam natuurlijk ook door het weer.

over architectuur

Wat moet dit eigenlijk worden, werd mij nogal eens gevraagd. Architectuur zei ik dan maar, gewoon een stukje architectuur dat zich in deze straat aan het eind van de dag laat zien als een verstild tafereel, ontdaan van alle leven. En voorts is het ook nog een onaantastbaar stukje investering. Doorgaans werd ik dan vervolgens een beetje glazig aangekeken en vroegen ze niet verder. Maar dat hadden ze zeer waarschijnlijk ook niet gedaan, als ik gewoon gezegd had dat het een woonhuis werd. Tja, architectuur is tenslotte het vormen van ruimtes op een zodanige manier, dat de mens zich er prettig in voelt, en dat kan verschillen.

Een andere tijd.

We leven nu, en de toekomst ligt voor ons, en dat houdt mij tot op heden heel aardig bezig. Evengoed gaan mijn gedachten toch ook regelmatig naar het verleden terug. In het bijzonder naar de jaren '70 van de vorige eeuw. Toen we nog op de wolken leefden die we in de jaren '60 hadden gecreëerd. Het was weliswaar een decennium met vele gezichten, lang niet alles was uiteraard rozegeur en maneschijn. Maar de teneur was toch overwegend hoopvol, vrolijk, links en optimistisch. Ik denk er doorgaans met veel plezier aan terug!

de 23e zondag p.m.

Op 20 maart j.l. kregen we van Jan en Yvonne onderstaande App.: 

Dag allemaal, 

Volgende week zondag Brussendag. Wij verwachten jullie hier om 11.30 uur, want we willen graag dan uitgebreid lunchen. Na de lunch maken we een korte wandeling (ong. 2km) waarna we naar een Horecagelegenheid gaan voor een borrel en/of wat anders. Van daaruit nemen we afscheid. We hopen op mooi weer en tot volgende week. 

Voor het eerst geen zondag p.m. maar een zondag a.m. dacht ik, al was het uiteraard maar voor een half uurtje. En dat we, alvorens aan het actieve deel van de dag begonnen, eerst uitgebreid gingen lunchen was ook eens wat anders dan het gewoonlijke diner achteraf. Leuk, maar de realiteit pakte enigzins anders uit dan gepland. Iedereen kwam te laat, in plaats van 11.30 uur kwamen we door een file op de A28 pas rond 13.00 uur aankakken, dus toch weer in het p.m. deel van de dag! 

(PS Oorzaak van de uren lange file op de A28 was een gecrashte Lamborghini ter hoogte van De Lichtmis. De Lamborghini was door onbekende oorzaak tegen de vangrail geklapt, waarbij zowel de peperdure sportwagen als een substantieel deel van de vangrail total loss raakten. Gelukkig is daarbij wonder boven wonder niemand gewond geraakt. Maar ja, we hebben wel zo'n zes kwartier stilgestaan.)

Goed, genoeg gezeurd, er was met ons gelukkig niets aan de hand. Alles schoof in tijd alleen maar iets verder op dan gepland, dat was het enige. We werden met z'n allen door Jan en Yvonne dan ook hartelijk verwelkomt op hun zonnige terras met koffie en koek. Na een tijdje heerlijk in het zonnetje te hebben bijgepraat, ging de sessie binnen aan een 'uitgebreide lunchtafel' vrolijk verder met zelfgemaakte soep en allerlei heerlijkheden met en zonder brood. En ja, na al het lekkers waren we dan toch toegekomen aan de korte wandeling, het meer actieve deel van de dag zal ik maar zeggen. Daartoe hadden Jan en Yvonne een wandelroute uitgedacht in Echten, we moesten dus eerst even een stukje met de auto. Maar dat was de moeite waard, het resultaat was een prachtige wandeling van om en nabij 4km (dus niet ong. 2km).

In 'Paviljoen Nijstad', een leuk restaurant aan de rand van een grote plas nabij Hoogeveen, hebben we alvorens afscheid van elkaar te nemen een tijdje zitten borrelen. Gezellig, aan zo'n traktatie waren we op de één of andere manier ook al weer aan toe geraakt, bedankt J en Y. Na het aperitief hebben we met z'n allen nog even een poosje over de sfeervolle plas staan staren en elkaar tenslotte een goede thuisreis gewenst. Volgende p.m. bij leven en welzijn over 3 à 4 maanden bij A en M in Zwolle.

Bij de molen in Ankeveen

In het zonnetje, samen met Ab, Coby en Joke, geluncht op het terras van 'Bistro de Molen' aan de Loodijk in Ankeveen. De bistro in/bij molen 'Hollandia', als poldermolen gebouwd omstreeks 1640 en grotendeels in 1766 vernieuwd, staat nabij de Ankeveense Plassen. Al sinds de jaren 30 van de vorige eeuw doet de poldermolen als zodanig geen dienst meer, en is er sprake van een horecavestiging op deze locatie, die uiteindelijk is uitgegroeid tot de sfeervolle 'Bistro de Molen' van nu. Het was daar dan ook afgelopen vrijdagmiddag samen met onze vrienden even een gezellig intermezzo!

Vrolijke voorjaarsdag!

Je hebt van die dagen die je bij het opstaan reeds het gevoel geven dat ze al niet meer stuk kunnen. Gisteren was zo'n dag, en niet alleen voor J en mij, ook de tuinvogels zongen het hoogste lied. Iedereen was blij zo te horen, hoe kon het ook anders op zo'n mooie voorjaarsdag, en dat in maart waarbij zelfs de 20º grens al werd overschreden. Op ons ochtendprogramma stond als eerste een z.g. 'vrije inloop boosterprik', de tweede alweer. Heerlijk, maar het moet niet te gek worden, anders raken we nog verslaafd ook. Als tweede actie die morgen hadden we een bezoekje aan FENZ Reizen ingepland.

Goed, op dus naar onze 2e boosterprik. Via Zeepad, Wellenpad en Strandboulevard peddelden we vrolijk naar onze bestemming aan de Strekdam, alwaar wederom na verrichting van de nodige formaliteiten het Covid-19 vaccin in onze bovenarm werd gejast. Zo die zit, nu konden we met een gerust hart op vakantie!? 

Bij FENZ Reizen, in dat leuke Art Nouveau pandje op de Vischmarkt, hebben we ons onder het genot van een aangeboden kopje koffie laten bijpraten over de diverse fiets- en wandelvakanties. Ze bieden daar een wereld aan mogelijkheden in zowel binnen- als buitenland, dat werd ons wel duidelijk. Met die kennis en voorpret zijn we eerst maar weer eens huiswaarts gefietst. We hadden volgens ons voorlopig genoeg informatie om een goede en evenwichtige keuze te kunnen maken.

Brand!

Een forse brand heeft in de nacht van zaterdag op zondag meerdere boten, hoofdzakelijk zeiljachten, verwoest bij een jachtwerf in Harderwijk. De schade is enorm las ik, zo’n vijftien jachten werden door het vuur getroffen. En dan ook nog die stank en rookontwikkeling, die door de heersende windrichting tot ver in de polder reikte. Wat een treurigheid, maar als je ziet hoe dicht de jachten op op elkaar staan gestouwd, vind ik het nog een wonder dat de schade tot 15 jachten beperkt gebleven is! Want ergens een vrije strook tussen de jachten om o.m. vuuroverslag te voorkomen, zoals je dat bijvoorbeeld in de bossen vaak ziet, ontbrak zo te zien.

Verbeelding en zeggingskracht.

Onlangs in Museum Elburg de expositie 'Fijn van Draad' van de Nederlandse kunstenaar Daniella Hefter (Boedapest, 1976) gezien. Een verzameling textielschilderijen die ons meenam in de fantasierijke wereld van Hefter. Creaties die mij bij nadere bestudering verrasten door de levendige verbeelding en zeggingskracht. Overigens spreekt de sfeer in het oude gebouw van Museum Elburg ook al aardig tot de verbeelding.

Populisme in andere tijden

Ooit hing er ergens in een stemlokaal een koekoeksklok als stemwijzer, die a.h.w. om het kwartier opriep om op boer Koekoek te stemmen. Duidelijk, maar een stemwijzer bij een huidig stemlokaal, met de boodschap STEM LOKAAL laat ook weinig te raden over, al zal dat ongetwijfeld niet de bedoeling zijn. Tja, de Nederlandse taal is moeilijk, een foutje is zo gemaakt. Boer Hendrik Koekoek (1912-1987) had ook moeite met de taal. Hij had trouwens in de 2e kamer met zijn curieuze en idiote acties en uitspraken in dialect so wie so vaak de lachers op de hand. Een legendarisch politicus, maar vooral een populist pur sang.

Lentekriebels.

Hoewel de astronomische lente op ons halfrond officieel op 20 maart begint, was het bij ons gisteren al zover. Dat ene weekje deed er wat ons betrof niet meer toe, en dat vonden ook onze kleinkinderen (en achterkleinkinderen) die we gisteren, samen met hun geliefden, hadden uitgenodigd om o.m. dit heuglijke feit te vieren. Heerlijk dat gevoel, dat langzaam maar zeker veranderende licht, te merken hoe de zon elke dag een beetje warmer wordt en hoe de natuur daarop reageert. Ik werd er, ondanks het bij vlagen zwaarmoedige getob over die misdadige oorlog bij ons om de hoek, helemaal blij van. Samen met al die jonge mensen gisteren, kreeg ik de kriebels om het leven weer een frisse draai te geven!

Een etentje in Putten.

Tijdens een etentje onlangs in het aloude restaurant 'De Heerdt' naast de Oude Kerk in Putten, ging het gesprek een tijdje over de toestand in Oekraïne. Hoe kan het ook anders, de ellende, de machteloosheid en de geopolitieke dreun die daar momenteel wordt uitgedeeld houdt ons de laatste tijd behoorlijk bezig. Dat in feite één man in staat is dit allemaal te veroorzaken is toch haast niet te geloven!

Toen op een gegeven moment dergelijke voorbeelden uit de geschiedenis ter sprake kwamen, passeerde Hitler uiteraard ook even de revue. En ineens realiseerden we ons dat we eigenlijk op een zeer beladen plek zaten te eten. Of een schuldige plek, zoals kunstenaar Armando (1929-2018) een plek placht te noemen dat getuige is geweest van een groot menselijk drama. Op 2 oktober 1944 werden immers als vergeldingsactie op een aanslag van het verzet op enkele Duitse officieren nabij kasteel Oldenaller, vanaf hier bijna alle mannen uit Putten door de Duitse bezetters weggevoerd, 601 in totaal, waarvan er 553 nimmer terug kwamen! 

Voorts werden de meeste huizen en gebouwen in Putten door de bezetters in brand gestoken, waaronder ook het (herbouwde)pand waarin we nu in alle vrijheid genoeglijk zaten te eten!

Authentiek in plagiaat.

Kunstenaar Rob Scholte (Amsterdam, 1958) is authentiek in plagiaat. Hij wordt wel de koning van het copyright genoemd. Gisteren in museum De Fundatie de omvangrijke expositie 'Reproductie Verplicht' gezien. Zonder enige géne gebruikt hij bestaand werk, dat hij vervolgens voorziet van toevoegingen, aanpassingen en contextverschuivingen. Hij legt zodanig onverwachte verbanden en goochelt met de betekenis. Originaliteit en eigendomsrechten zijn voor Rob Scholte kennelijk niet van belang. Zijn kunst wordt gekenmerkt door reproducties in welke vorm dan ook. Persoonlijk kan ik niet zeggen dat ik Rob Scholte door deze manier van werken zo'n boeiende kunstenaar vindt, maar bij veel mensen schijnt dat volgens Bartjens wel het geval te zijn. Misschien moet ik mij ook eens echt gaan verdiepen in zijn werk voor een beter inzicht.

Koester de ruimte.

De rust en ruimte van het Wad heb ik altijd gekoesterd. In al de jaren die ik daar zeilend heb doorgebracht heb ik de geultjes aardig leren kennen, ondanks dat ze steeds van plaats veranderen. De dynamiek van de Waddenzee, altijd in beweging, stroming, hoogwater, laagwater, het zwerk, de vogels, de geur en het geluid van het zilte nat, het blijft mij eindeloos boeien. Maar hoe prachtig ook, tegen de onmeetbare ruimte in het hart, die schrijfster en dichter Marieke Lucas Rijneveld (1991) zo mooi weet te verwoorden kan ze niet op. Zij schreef speciaal voor de Volkskrant onderstaand gedicht naar aanleiding van de Russische aanval op Oekraïne  

'Een krijgszuchtige tijd'. 

Steeds gedacht: één soldaat maakt nog geen oorlog. Maar nu met man en macht gezocht naar geruststelling, naar de winter in een zwaluw zien overgaan, of de boter 

op het aanrecht bestuderen en hoe snel zacht, dat iets nog zacht kán worden in deze wereld en we allemaal zo smeerbaar, maar de kou spat van beeldschermen, uit radiostemmen. 

Ze zeggen dat de veldslag is begonnen, dat anderhalve rus en een paardenkop dit wilden, terwijl wij toch weten dat vrede meer aanzien geeft dan geweld, dat alleen menslievendheid

je een stoel in de geschiedenis geeft. En ook: een vechtersjas of een ijzervreter is geen identiteit, het is een mal waar je jezelf in giet. Wie het zwaluwnest bevuilt, broedt uiteindelijk zijn eigen ei kapot. 

Het volgende moeten we onthouden: dat we allemaal als vluchteling geboren worden, op zoek naar de juiste plek, naar veiligheid en wat voorspoed, een liefkozende blik. 

Dus maak vrij baan in het hart, want daar is een onmeetbare ruimte. En bedenk dit: in ieder welkom zit een schuilkelder.

Mooi, vooral die laatste zin, zo zie je maar weer dat in poëzie één zin al genoeg kan zijn!

Moerascipres met knietjes.

Een wandelingetje door het park van Kasteel Oldenaller tussen Nijkerk en Putten doen we elk seizoen wel een keer. Winter, voorjaar, zomer, herfst, elk seizoen heeft daar zijn bekoring, ook al kennen we het park bijna als onze broekzak. 

Ik zeg bijna, want dat we nog steeds niet weten wat daar allemaal groeit en bloeit werd gisteren wel duidelijk. Een wandelaar attendeerde ons op een majestueuze Moerascipres (Taxodium distichum) met z.g. knietjes. Knietjes of ademwortels zijn holle houten kanalen, die naast de boom als torentjes uit de grond komen, en deze van extra lucht voorziet omdat de boom vaak in het water staat. Ze kunnen wel een meter hoog worden, maar in onze contreien komen ze doorgaans als houten stompjes niet veel hoger dan een decimeter boven het maaiveld uit. En dat was ook hier het geval. 

Bijzonder, dat de boom waar we al zovaak langs gewandeld waren een Moerascipres is was al nieuw voor ons, maar dat deze ook nog knietjes had vonden we helemaal een noviteit. Weer wat geleerd!

Een verlangen naar mijmeringen.

De rust die in mij daalde door het uitzicht vanuit ons huisje nabij Farstad (zie mijn stukje 'rondreisje' van 5/10'12) aan de Noorse kust, zal ik denk ik nooit vergeten. Mijmerend over van alles en nogwat kon ik er niet genoeg van krijgen. De oceaan, de rust, de haast magische verstilling en verwachting, en op de voorgrond klippen, rotsen en sparren. Een waardevol belevingsmoment waaraan ik in de huidige stressvolle tijd nog wel eens aan terug denk. 

Want langzaam maar zeker begin ik door alle toestanden, de laatste tijd toch een beetje met een knoop in mijn maag rond te lopen. Coronapandemie, zware stormen, overstromingen, inflatie, lekkage tot een plas water in mijn plafonniere aan toe. En dan het aantal volslagen idioten in ons parlement, met de met pathalogische drang naar vervreemding vragende Thierry Baudet van Forum voor Democratie voorop. En of dat nog niet genoeg is ontketend de van alle realiteit losgezongen Russische president Poetin een misdadige oorlog in Oekraïne. Paulien Cornelisse vraagt zich vandaag in haar column volgens mij terecht af of Poetin een 'civilization ending event' is. De laatste treurige gebeurtenis heeft trouwens wel het cynische voordeel dat de berichtgeving over de coronapandemie eindelijk verdrongen lijkt. 

Als klap op de vuurpijl reed ik gisteren bij het uitparkeren ook nog een forse deuk in andermans auto. En ook dat gaf een hoop gedoe, maar vergeleken met het voorgaande natuurlijk maar zeer klein leed.

Een mooie tentoonstelling!

Gepassioneerd kunstenaar Gaby Bovelander (1931-2020) probeerde zich in zowel techniek als onderwerp altijd te vernieuwen. Die indruk had ik in een eerdere, meer beperkte expositie in het Noord-Veluws Museum (zie mijn stukje 'Bijzondere expo in Nunspeet' van 12/10'19) zelf ook al opgedaan. 

In de huidige expositie in het NVM werd wat mij betreft het één en ander nog weer eens bevestigd. Wat een buitengewoon omvangrijk en gevarieerd oeuvre heeft die vrouw nagelaten. Schilderijen, tekeningen, schetsen, objecten, ontwerpen voor wandschilderingen, glas-in-loodramen, mozaïeken en grafieken. En dat allemaal ook nog eens in diverse stijlen en technieken. Van magisch realistisch en lyrisch abstract tot aan experimenteren met digitale kunst toe, toen voor haar het schilderen fysiek te zwaar werd. Een mooie tentoonstelling!

Een mis voor vrede.

De ouwe jazz- en rockmuzikant en componist van o.m. reclamemuziek Karl Jenkins (Wales, 1944) heeft wat mij betreft als componist van o.m. 'A Mass for Peace' laten zien dat hij behalve reclamemuziek nog heel wat meer in zijn mars heeft.

The Armed Man, a Mass for peace 'Een mis voor de vrede.’ Met deze ondertitel ging in 2000 ter gelegenheid van de eeuwwisseling in de Londense Royal Albert Hall ‘ The Armed Man’ in première. De componist Karl Jenkins baseerde het werk op het bekende Franse volkslied (soldatenlied) uit de 15e eeuw L’homme armé. Dit lied is in de loop der eeuwen in ontelbare composities als hoofdthema gebruikt. De mis (Mass For Peace) bestaat uit dertien delen afgewisseld met literaire teksten en gebeden uit de hele wereld. Deze teksten gaan over oorlog en geweld, de gevolgen hiervan, en de hoop op duurzame vrede. Het werk werd opgedragen aan de slachtoffers van de Kosovo oorlog. Om het werk goed te kunnen uitvoeren is er tenminste een koor van 100 zangers en zangeressen nodig plus een symfonieorkest. Indrukwekkend is al direct het begin wanneer in een stevige driekwartsmaat een stampvoetend koor met begeleiding van trommels haar intrede doet. Daarna wordt het L’homme armé gezongen, gevolgd door het Kyrie uit de katholieke mis met later het Sanctus en Agnus Dei. Verder Bijbelteksten, gedichten die betrekking hebben op de Vietnamese oorlog en het bombardement op Hiroshima, en een Islamitisch gebed en teksten uit het Hindoeïsme. Een geweldige climax wordt bereikt wanneer in het slotdeel wederom het L’homme armé klinkt met daarop volgend een koraal gebaseerd op het Bijbelboek Openbaring 21.

    

Storm!

Waarom krijgen zware stormen in onze omgeving tegenwoordig een naam, vroeg ik mij af. Nou het schijnt zo te zijn dat uit onderzoek is gebleken, dat naamgeving bij het publiek het bewustzijn van gevaarlijk weer verhoogd. Een consistente boodschap beweegt mensen ertoe sneller actie te ondernemen om schade en letsel te voorkomen. Tja, what's a name? Voor mijzelf sprekend betwijfel ik of een naam mij sneller in actie doet komen, dan een simpele mededeling dat we windkracht 9 of meer kunnen verwachten.    

Storm Eunice die j.l. vrijdagmiddag en -avond over ons land raasde, dankt haar naam aan één van eerste klimaatwetenschappers t.w. de Amerikaanse natuurkundige Eunice Newton Foote (1819-1888). De naam is bij het samenstellen van de namenlijst voor het stormseizoen 2021-2022 ingebracht door het Nederlandse KNMI. Samen met de weerdiensten van Engeland en Ierland wordt sinds 2019 per seizoen een namenlijst gemaakt voor stormen in onze omgeving waarvoor code oranje of rood wordt afgegeven.

Ik las trouwens ergens dat de 18 jarige scholiere Eunice Storm uit Zeeland gisteren bijzonder verrast was door alle belangstelling voor haar naam.

Mérida, zuid Spanje.

Mérida, een stad van rond 59.000 inwoners, ligt in het dal van de Guadiana, ongeveer 200 km ten noorden van Sevilla. De stad is ooit ontstaan uit een Romeinse kolonie van 25 v.Chr. en dat is te zien. Ik kwam daar, samen met een paar vrienden in de architectuur, om moderne bouwkunst te bekijken. Maar we raakten zo geboeid door de vele restanten van Romeinse bouwkunst, dat we daar nauwelijks aan toe zijn gekomen. Om maar een paar restanten van bouwwerken uit de oudheid te noemen t.w.  

Het indrukwekkende 'Teatro Romano' van 18 v. Chr. dat aan 6000 bezoekers plaats bood. Daarnaast het ongeveer even oude 'Anfiteatro', waar 14000 toeschouwers konden plaatsnemen. Prachtig, de restanten doen nog altijd dienst als podium voor klassiek toneel. En het imposante 'Acueducto de los Milagros', een 827 meter lange, soms 25 meter hoge bogenrij, overblijfselen van een Romeins aquaduct. Een wonderlijk en respectvol bouwwerk, dat na 2000 jaar nog immer overeind staat.

Oekraïne

Bij de berichtgevingen rond de spanningen tussen Rusland en Oekraïne begin ik mij in toenemende mate af te vragen 'wie nou wie op de spits zit te drijven'. Het westen met zijn zo langzamerhand paniekerige reacties en berichtgevingen, of Rusland met zijn overdreven groots opgezette militaire oefeningen nabij het grensgebied. Het westen raad momenteel landgenoten aan om Oekraïne z.s.m. te verlaten, terwijk Rusland stellig zit te beweren helemaal geen invasie van plan te zijn. Wel spannend natuurlijk, maar hopelijk blijven beide partijen met elkaar praten!

Over Donkere Bomen en het Solsche Gat.

Dansende bomen in het Donkere Bomen Bos.

Het mysterieuze Speulderbos in Putten, vroeger bij ons om de hoek, noemde ik tijdens de vele wandelingetjes met mijn kinderen vaak het Donkere Bomen Bos. (Van Olivier B Bommel). We liepen dan, vaak tegen schemeren, gezellig te griezelen met z'n allen. De Dansende Bomen, waar het Donkere Bomen Bos mee vergeven was, deden nog een schepje extra op onze griezelfantasieën. De kinderen kropen steeds dichter tegen mij aan, spoken zagen ze, en ik ook, in allerlei gedaanten. Lang geleden, maar ik denk zo af en toe nog met veel plezier terug aan deze mysterieuze wandelingetjes in het schemerdonker.

Verderop in het Donkere Bomen Bos lag, en ligt nog steeds, het Solsche Gat. En dat stond pas bekend als een echt mysterieuze plek. Het reële verhaal over dit gat is, dat het zeer waarschijnlijk tijdens de laatste ijstijd, evenals bijvoorbeeld het Uddelermeer, is ontstaan als een pingoruïne. En dat het als zodanig ontstane gat uiteindelijk Solsche Gat is gaan heetten, is mogelijk te verklaren door het feit dat Sol volgens het Middelnederlands Handwoordenboek van Verdam, poel betekent. Klinkt plausibel, maar dat is natuurlijk een alles, maar behalve mysterieus verhaal waar het Donkere Bomen Bos zo om vraagt.

 

Nee, dan is de legende over het klooster dat hier ooit door de aarde is verzwolgen veel spannender. 

Volgens de legende stond op de plek van het Solsche Gat eens een klooster. Vanwege het liederlijke gedrag van de monniken, die ook nogeens de zonnegod Sol vereerden, verzwolg de aarde het klooster. Op gezette tijden zouden de klokken van het klooster nog te horen zijn, en zouden de geesten van de monniken verschijnen. Een zeer tot de verbeelding sprekend verhaal. Toch hebben we in al die keren dat wij daar waren, jammer genoeg geen klok horen luiden, en evenmin geesten van monniken tussen de Donkere Dansende Bomen zien zweven. Evengoed is en blijft het een mysterieuze plek.

Gedateerde posters.

Al sinds de beginjaren '80 hangt bij mij de poster AMSTERDAM aan de muur, maar ik blijf hem leuk vinden, ook al is ie een beetje verbleekt. Het is een ontwerp van de Amerikaans-Roemeense kunstenaar Saul Steinberg (1914-1999), vooral bekend geworden door 'View of the World', een illustratie die hij in 1976 maakte voor de omslag van een editie van The New Yorker. Vanuit Manhattan presenteert hij een uitzicht op de wereld. Manhattan, als centrum van de wereld. 

Steinberg's AMSTERDAM, een poster uit 1981, gedrukt door J.S. Faber, is in stijl duidelijk vergelijkbaar. Ook hier heb je vanuit het centrum van Amsterdam uitzicht op een groot deel van de wereld. Amsterdam met zijn pittoreske grachtengordels manifesteert zich hier als centrum van de wereld.

Een Schoemrakker bij De Walvis.

Met de verleidelijke welvingen van een verkoelend glas Terschellinger Schoemrakker voor mijn neus, volop genietend van het achterliggende weidse landschap van Noordsvaarder en Waddenzee, mijmerde ik op het terras van paviljoen 'De Walvis' nog even na over het stukje, in zouthout gekaderd proza aan het plafond van ene Marleen, dat ik zonet toen ik even binnen was gelezen had. 

Al lopend over het Wad, 

verander ik langzaam in mijn omgeving. 

Ziltig ruikt de lucht, zout proeft mijn huid. 

Zand kriebelt zich een weg naar overal, 

mijn gedachten worden weggevoerd door de wind, 

zodat ik zweef tussen hemel en aarde. 

Wat rest is stilte en tevredenheid. 

Mooi of niet, wel raak getypeerd! Ik kan mij er tenminste tijdens mijn aanwezigheid op Terschelling helemaal in vinden. En zeker op deze plek, met dat fantastische uitzicht!

ontwikkelingen vismigratierivier

Over de plannen rond de z.g. vismigratierivier in de Afsluitdijk, schreef ik in mijn stukjes 'rivier in Afsluitdijk' en 'een mooi & innovatief project' van resp. 10/12'14 en 10/7'20 al het één en ander. Maar de ontwikkelingen rond dit plan gaan nu hard, de doorbraak onder de A7 op de Afsluitdijk is reeds een feit. De bouwkuip aan de IJselmeerzijde is verbonden met de bouwkuip aan de Waddenzijde. Er moet nog een dijk aan werk worden verzet voordat de vissen vice versa van zout- naar zoetwater kunnen zwemmen, maar het gaat de goede kant op. Naar verwachting is de vismigratierivier klaar in 2024.

Ode aan het leven.

Ons tweemaandelijkse etentje met vier oude en vertrouwde vrienden, vind ik door de gesprekken en de humor sowieso een ode aan het leven. Zonder dat ik met zo'n uitspraak, de deze keer door Hillie en Albert voortreffelijk verzorgde spiritualiën en toastjes vooraf, en de groentesoep, ratatouille en diverse wijntjes met een lekkere tiramisu-ijscake na, en de uiteindelijke afsluiter van koffie en likeur, tekort wil doen. In tegendeel, het was heerlijk allemaal. Daarom graag maar weer tot over twee maanden samen met Herma en Roel, maar dan bij Joke en ondergetekende!

De nieuwe zeesluis.

De opening van de nieuwe zeesluis in IJmuiden j.l. 26 januari in het bijzijn van koning Willem-Alexander, heeft IJmuidenaar Cees de Baare (1954) geïnspireerd onderstaand gedicht op een tegeltje te zetten: 

De nieuwe sluis. 

Uit het oude zachte duinzand ontsproten 

Gebouwd als 's werelds grootste zeesluis 

Aan de wilde Noordzee uit beton gegoten 

Die ons huis zal beschermen als een kluis. 

Bij ontsproten in de eerste regel, gingen mijn gedachten naar de geschiedenis van het in 1876 geopende, en praktisch geheel met de hand gegraven 21 km lange Noordzeekanaal. Haast onvoorstelbaar dat de ontelbare kuubs zand door honderden dagloners met de hand zijn gegraven en met kruiwagens zijn afgevoerd. De vele kanaalgravers die zich voor een habbekrats half dood werkten, leefden een erbarmelijk bestaan in zelfgemaakte hutten en holen dicht bij de werkplek.

De nieuwe zeesluis op deze historisch beladen plek, is uiteraard gebouwd met behulp van hedendaagse technieken, waarbij mankracht niet of nauwelijks nog een rol speelt. Maar toch, ik zie op deze z.g. 'uit het oude zachte duinzand ontsproten' plek, al die buffelende kanaalgravers van weleer voor me. Bij het werkwoord 'ontspruiten' staat me toch een heel ander beeld voor ogen.

de verstilde wintertuin

Zondagochtend vroeg, grijs en geen zuchtje wind, in een soort sacrale stilte sta ik naar onze mooie en rommelige wintertuin te staren. Winter, prachtig die verstilling in de natuur met al die silhouetten in wit, grijs en bruine tinten, ze hebben een bijzondere schoonheid en charme. Maar ergens in een hoek staat ook al een rose winter- of naaktbloeier in volle glorie. Het is nog lang geen voorjaar, maar het komt eraan, en dat is ook weer mooi!

Heerenleed anders

Keuvelend over van alles en nogwat met soep, stokbrood en een lekker visschoteltje bij een glaasje wijn. Ziedaar de ingrediënten voor een Heerenleed-lunch in Weesp bij één van de leden thuis, een Heerenleed anders dus. Geen bezoek vooraf aan ons bekende stamcafé en geen discussie over naar welke eettent we daarna gaan, om maar te zwijgen over of en waar we ons afzakkertje nog gaan nemen. Zo houden we hopelijk het inmiddels redelijk bejaarde, maar immer genoeglijke Amsterdamse Heerenleed-clubje nog jaren instant!

Lastige beklimmingen op de fiets.

Op een door mijn vader opgeknapte en aan mijn lengte aangepaste fiets, die hij bij zijn vriend FvE had gescoord, heb ik in het verleden aardig wat beklimmingen gedaan. Met blokken op de trappers en een verlaagd zadel trapte ik mij als kind helemaal suf op dat op de groei aangeschafte klotefietsje. Bergen die ik het vaakst moest beklimmen, al of niet stevig door mijn vader in de kraag gevat, waren de 45 meter hoge Wezeperberg en de 50 meter hoge Filipsberg, stuwwallen uit de ijstijd. Nu lach ik erom, maar als kind was het een hele opgave om met zo'n vehikel, waarvan de juiste verhoudingen door die malle aanpassingen van geen kant meer klopten, de berg op te komen. Evengoed denk ik er met warme gevoelens aan terug, bovendien heb ik er goed van leren fietsen!

Let your dreams set sail.

De Noordzee is hard bezig uit te groeien tot de energiecentrale van Noordwest-Europa. Met enorme windparken en stopcontacten zo groot als boorplatforms levert ze nu al een aardige bijdrage aan de energietransitie. Maar het is dus bij lange na nog niet genoeg. Om de groene revolutie te laten slagen, moet het in de nabije toekomst nog veel voller en drukker worden op de Noordzee. Het is niet anders, maar jammer is het wel! Toen ik pas op zee zeilde zag je nog een ongerepte horizon, nu zie je waar je ook kijkt windmolens in de verte, en vooral ook 's nachts. De Noordzee is nu al reeds verworden tot een industriegebied van formaat. De opmerking 'Let your dreams set sail' ofwel 'Laat je droom varen' in onze laatste wildernis heeft voor mij een dubbele betekenis.

Schoothondje.

De fossiele schedel van een Dinogorgon Rubidgei, op foto gezet door Jonathan Blair/Corbis, is volgens Bartjens zo'n 250 miljoen jaar oud. Rond die tijd, het einde van het z.g. Perm, heeft volgens Chinese onderzoekers door supervulkanisme de ernstigste uitstervingsgolf uit de geschiedenis plaatsgevonden. Het één en ander hebben ze kunnen berekenen aan de hand van o.m. het radioactief verval van uranium en kalium in de aardlagen. Boeiend, de wordingsgeschiedenis van onze aarde, die feitelijk nooit ophoudt. 

Het meest intrigeerde mij echter de fossiele schedel en de tandjes van de Dinogorgon Rubidgei. Enorm, wat heeft hier allemaal niet rondgelopen, ik moet er niet aan denken om zoiets tegen te komen. (Een ontmoeting die trouwens nooit plaats heeft kunnen vinden, want de eerste mensachtige verscheen pas zo'n 300000 jaar geleden op het toneel.) Maar desalniettemin, hiermee vergeleken is een roofdier als onze hedendaagse Wolf een Chihuahua-achtig schoothondje!

Zuid-Italiaanse dansmuziek.

 

Vanmorgen hoorde ik op Radio 4 Tarantella Calabrese van het L'Arpeggiata ensemble o.l.v. Christina Pluhar (Graz, 1965). De Tarantella is de populairste van alle Zuid-Italiaanse volksdansen die door paren wordt uitgevoerd in 6/8 maat. De naam is afgeleid uit een legende, die vertelt dat als iemand door een tarantula-spin gebeten is, moet dansen tot het vergif is uitgezweet. Nou ik ben vanmorgen niet door een tarantula gebeten, maar ik kreeg wel zin om mij in het zweet te dansen toen ik deze muziek hoorde!

Over een gedicht.

Nog even terug naar eind vorig jaar, naar een gedicht van Marieke Lucas Rijneveld (Nieuwendijk, 1991) dat ze voor de laatste editie van 2021 voor de Volkskrant schreef om het jaar uit te luiden. Het al in 2015 uitgeroepen literaire talent van Nederland, dat in 2020 met de Engelse vertaling van haar debuutroman 'De avond is ongemak' als eerste Nederlandse schrijver ooit, ook nog even de prestigeuze International Booker Prize won, schreef het volgende: 

December

Hoe je, als ik bijna moet huilen, zegt: er zit
sneeuw in de lucht. Maar de wolkenvelden
zijn blauw en in mij zit een grijsgedraaid
verdriet. De winter is zo wit dat alles uit vacht

bestaat, alsof er een grote hond uitgestrekt in
de straat ligt. Ik leerde dat als mijn boosheid
een sneeuwvlok in april is en als ik weer iemand
ter aarde bestel, dat ik mij dan puntgaaf

presenteer. Zie mij de lak van mijn tanden
glimlachen, mij dansen als een prooidier in
het vizier van de jager, ach, kom, dans,
laat me zwieren in mijn dodemanswals.

En toch, zodra ik alleen ben tuur ik de
boze lucht af, verdraai ik mijn stem tot wat
kraaiengezucht en denk: hoeveel zwarte
sneeuw kan een mens zien vliegen?

Mooi, al moest ik het wel een aantal keren herlezen voordat er iets in mij begon te dagen. Het typische is dat ik dat in zekere mate ook met haar debuutroman had. Een schrijfstijl die mij boeit en noopt tot herlezen, maar die mij ook tegenstaat en irriteert. Mogelijk dat juist in die contradictie de kracht van haar schrijverschap schuilt.

Een stip op de horizon.

Een stip op de horizon, daar begint het mee. Een stip en een streep, veel meer heb ik er in het nieuwe jaar dat voor mij ligt, uiteraard nog niet van kunnen bakken. Maar dat gaat veranderen, lockdown of niet. Mijn streven is dat ik, naar voorbeeld van Museum Gouda, samen met anderen de rest van het jaar creatief en met een optimistisch perspectief ga invullen!