the sount of the silence

Knettergek wordt ik af en toe van de verbouwingsherrie bij de buren. Om dat het tijdelijk is kan en wil ik het accepteren, maar het is en blijft moeilijk, vooral nu het wat langer lijkt te gaan duren. De vaak oorverdovende herrie van het timmeren, hakken, fraisen en boren in muren en vloeren gaat door merg en been en begint mij behoorlijk op m'n zenuwen te werken. Maar goed, zoals gezegd zijn het gelukkig tijdelijke ongemakken, en dat houdt me overeind. Straks is het weer heerlijk stil! 

Hoewel heerlijk stil eigenlijk ook niet bestaat. Voor een geluidsstudiocomplex heb ik eens een z.g. 'dode kamer' moeten ontwerpen, een 100% stille en geluidsdichte ruimte voor het doen van allerlei akoestische metingen e.d. Toen het ding klaar was en de zware geluidsisolerende deur achter mij dicht viel, hoorde ik nog enkel mijzelf. Geluiden die je gewoonlijk in een reguliere omgeving niet of nauwelijks hoort. Ik hoorde prominent mijn adem en hartslag, het ruisen van mijn bloed en het gerommel van mijn ingewanden, verder niets. Vreselijk, dat was na een verblijf van een kwartiertje al gekmakend! 

Nee, de aangenaamste beleving van stilte, vind ik stilte die als het ware wordt geaccentueerd door een geluid. Door bijvoorbeeld het ruisen van de golven van de zee of van de wind in de bomen, het kabbelen van een beek, het zoemen van een bij of de eenzame roep van een vogel. Maar ook het tikken van een klok thuis op een stille zondagmiddag. Dat is voor mij 'the sount of the silence'!

Keith Jarrett speelt niet meer

Achteraf gezien heeft de Amerikaanse pianist Keith Jarrett (1945) mijn belangstelling voor jazz met zijn in 1975 uitgekomen 'The Köln Concert' behoorlijk weten te stimuleren. Mooie composities, tot op de dag van heden, ook zijn latere optredens met muzikanten als o.m. Art Blakey, Miles Davis en vele anderen. Maar nadat Keith Jarrett een paar jaar geleden een beroerte heeft gehad die zijn linkerkant deels verlamde, kan hij niet meer spelen. Ontzettend jammer, voor ieder mens uiteraard een ramp, maar voor een pianist van zijn statuur zo ongeveer het ergste denk ik wat je kan overkomen!

 

'post 65 architectuur' in Edam

Dat het Hoogheemraadschap van de Uitwaterende Sluizen in Kennemerland en West-Friesland in 2003 is opgegaan in het Hoogheemraadschap Hollands Noorderkwartier en als zodanig niet meer in Edam is gevestigd was mij bekend. En dat vervolgens het voormalige Gemeenlandshuis in 2010 is verkocht aan de gemeente ook. Maar dat de gemeente het in 2015 weer had doorverkocht aan een Haarlemse projectontwikkelaar, die met plannen rond liep om een gedeelte van het voormalige Gemeenlandshuis te slopen t.g.v. een nieuw te bouwen appartementencomplex las ik pas vrij recent. Dat gaat niet gebeuren zal de Edammer Tjeerd Dijkstra (Amsterdam, 1931), de nog steeds sterk betrokken architect van het voormalige Gemeenlandshuis hebben gedacht. Hij besloot daarom het pand eigenhandig te kopen om zelf een verbouwingsplan te maken voor zijn, inmiddels in de rijkslijst van te beschermen 'post 65 architectuur' opgenomen geesteskind. 'Tjeerd Dijkstra begint aan zijn laatste kunstje' las ik onlangs in het Noordhollads Dagblad  Toch mooi dat ze nog zo op je negentigste over je kunnen schrijven. 

    

Bij de uitbreiding van het Gemeenlandshuis in Edam voor het Hoogheemraadschap van de Uitwaterende Sluizen in Kennemerland en West-Friesland, was ik in de jaren 70 tijdens de ontwerp- en bouwfase betrokken als projectleider. Het één en ander in opdracht en nauwe samenwerking met architect en werkgever prof.ir.Tjeerd Dijkstra. Het was een mooie, maar geen eenvoudige opgave, een relatief groot gebouw realiseren in een kleinschalig stadsbeeld. Temeer omdat het moest worden opgetrokken aan de rand van de stad op een in het oog springende plek. Het gevaar dat het pittoreske silhouet van Edam ernstig zou worden aangetast was levensgroot aanwezig. Lastig dus, maar uiteindelijk heeft de ingreep op het bestaande stadsbeeld zich op verantwoorde wijze voltrokken, en werd het Gemeenlandshuis destijds door, toen nog en trouwens nu weer, prinses Beatrix feestelijk geopend.

Baltus, de ultieme zwevende kiezer

Je blijft lachen, patiènt en pseudo intellectuele piekeraar Baltus weer in de bocht bij zielknijper Sigmund!

Op de groote, stille heide

Op de groote, stille heide 

dwaalt de herder eenzaam rond 

wijl de witgewolde kudde 

trouw bewaakt wordt door den hond. 

En, al dwalend ginds en her, 

denkt de herder: "Och, hoe ver, 

hoe ver is mijn heide, 

hoe ver is mijn heide, mijn heide!" 

Mooi liedje uit vervlogen tijden, hoewel, als de liedschrijver (Pieter Louwerse 1840-1908) destijds de Ermelosche Heide voor ogen heeft gehad is het nog immer actueel. Met dit uitgestrekte heidegebied van bijna 400 hectare voor ogen, kom je haast vanzelf uit op de vragen in het liedje. Ik vroeg mij tenminste op enig moment inderdaad af hoever de bosrijke horizon, met name de heiige verte in zuid-oostelijke richting, van me afstond. De stilte is een ander verhaal, altijd hoor je wel verkeersgeluiden in de verte. En door de vele wandelpaden hoor en zie je ook vaak aardig wat mensen rond scharrelen, hoewel dat deze keer meeviel, waarschijnlijk door de snijdende kou. Het is niet anders, andere tijden, jammer genoeg ook voor 'de groote, stille heide'. Maar het is en blijft alsnog een prachtig gebied!

Vertrokken, samen met zijn vriend.

Gisteren is Jeroen van Merwijk (1955), één van de beste, zo niet de beste tekst- en liedschrijver van Nederland op 65 jarige leeftijd overleden. Samen met zijn vriend is hij naar elders vertrokken.

JEROEN VAN MERWIJK: 'Mijn Vriend De Dood' (zie youtube) 

Ik heb een vriend die ik al ken 

Van voordat ik geboren ben 

Al met de zaadcel en het ei 

Was hij erbij 

En hij heeft me sinds die tijd 

Van ver en dichtbij begeleid 

Hij is een trouwe reisgenoot 

Mijn vriend de dood

Hij is rustig, zegt niet veel 

Geeft zwijgend iedereen zijn deel 

Je kunt van hem altijd op aan 

Hij zal nooit iemand overslaan 

Het is zeker dat hij vroeg of laat 

Een keertje aan de voordeur staat 

Hij maak een eind aan al ieders nood 

Mijn vriend de dood 

Mijn vriend de dood 

Wordt vaak gevreesd 

Door de armen van geest 

Want hij heeft een frisse kijk 

Hij is ad rem en vindingrijk 

Nu eens gebruikt hij snelverkeer 

Een losse steen en beestenweer 

Dan weer een torpedoboot 

Mijn vriend de dood 

Ooit al weet ik niet wanneer 

Zie ik hem voor de eerste keer 

Dan zegt ie:zo, daar zijn we dan 

Ouwe reus, dacht je ervan? 

Zullen we maar weer eens gaan? 

Ik zal hem op de schouders slaan 

Ouwe jongens krentenbrood 

Mijn vriend de dood

over een tijdperk zonder franjes

Kijk toen die Belgische veelschrijver Herman Brusselmans (1957) zich in een bui van zelfreflectie fileerde als een overschatte eikel met vies lang haar, kon ik het daar wel een beetje mee eens zijn. En toen hij en passant Ilja Leonard Pfeijffer (1968) in HP/De Tijd een pretentieuze eikel noemde, kon ik mij daar ook wel iets bij voorstellen, want een literaire ijdeltuit is hij zeker. 

Maar wel een ijdeltuit die prachtig kan schrijven! Zijn pakkende romans 'La Superba', een ode aan het mooie Genua, en 'Grand Hotel Europa', over explotatie van het oude Europa door het overheersende toerisme, heb ik in één adem uitgelezen. 

En nou kwam ik via een goede fasebook vriend 'Leven zonder franjes' tegen, een pakkend relaas in 'De Standaard' van Ilja, over zijn kijk op de hedendaagse problemen door de corona-misère. Een mooi inhoudelijk stuk dat eindigt met de woorden 'het gaat om de franje'. Bovenstaande foto van literaire ijdeltuit Ilja, die behoudens zijn gewicht mogelijk associaties oproept met een franjeaap, is in deze een toevallige bijzaak. 

'Leven zonder franjes' 

Er zijn grotere problemen, dat geef ik onmiddellijk toe, maar nu iedereen aan de beurt is geweest om zichzelf terecht of nochtans met goede redenen te presenteren als het grootste slachtoffer van het virus en van de beperkingen die zijn bedoeld om het virus in te dammen, de ouderen en de jongeren, de kroegbazen en de acteurs, de eenzamen en de mondainen, de boekhandelaren en de schrijvers, de vrijgezellen en de ouders van rumoerig kroost, de voetbalsupporters en de zakkenrollers, de alcoholisten en de sportschoolverslaafden, mag ik misschien de vrijheid nemen om te spreken namens de esthetici. 

Het virus maakt de wereld lelijk. De angst voor besmetting is van plexiglas. Waar ooit fluweel en goudbrokaat mochten verstoffen, worden thans in paniek steriele en makkelijk afwasbare materialen aangebracht. De ooit zo smaakvol ingerichte taveernes zijn verpest door spatschermen. Het is maar goed dat ze gesloten zijn. Het eeuwenoude plaveisel van de binnenstad wordt ontsierd door fluorescerende pijlen die angstige voetgangers tot eenrichtingsverkeer proberen te dwingen. Overal geïmproviseerde hekjes, waarschuwingsstickers en afzettingen met rood-wit lint. Geen dame draagt lippenstift onder haar mondmasker. Niemand kleedt zich voor de opera, want de opera is achtergebleven in een vorig leven. 

Ik heb zelf ook de grootste moeite om de motivatie op te brengen om mij dagelijks als een heer te kleden, wanneer er geen aperitief meer bestaat waar mijn dasspeld kan blinken.We leven in een wereld die is vormgegeven door medici en bange beleidsmakers die er uit pure onmacht nog maar een schepje bovenop doen. Beter te veel plastic, pijlen en stickers dan stijgende grafieken, waarop ze politiek afgerekend kunnen worden. 

Het is de angst die de wereld lelijk maakt. Je ziet het aan de halve gezichten op straat. Het is de woede die de wereld lelijk maakt. Frustratie verdraagt zich niet met schoonheid. Esthetiek is irrelevant en stompzinnig voor wie de toekomst ziet als de bittere consequentie van een onttakeld heden. Het leven is gereduceerd tot overleven. 

Maar zonder de franjes is er geen reet meer aan. Dat is de les die het virus ons inpepert. Wat werkelijk van waarde is, is onhygiënisch. Zingen in een vol theater, dansen in de bedompte gewelven van een afgeladen club, onbekenden zoenen, flaneren met een lachende vrouw aan je arm, samenzweren met vrienden in de kroeg, onzichtbaar huilen in een volle bioscoop, geraakt worden door een toneelstuk en daarover na afloop niet uitgepraat raken in de van geestdrift zoemende foyer, dat zijn de dingen die het overleven zin zouden moeten geven. 

Onze vleugels moesten worden afgeknipt voordat we beseften hoe graag we vlogen. Wie zegt dat kunst slechts franje is, heeft gelijk, want het gaat om de franje.

ouwe tijden versus coronaperikelen

Een halve eeuw geleden studeerde en werkte ik in Amsterdam. Studeren deed ik aan de Academie van Bouwkunst aan het Waterlooplein en werken bij een architectengroep aan de Prinsengracht ter hoogte van de Elandsgracht. De hele jaren 70 en deels 80, een mooie tijd waar ik nog tot op de dag van heden met genoegen aan terug kan denken. Die sfeer, en van Airbnb en een rolkofferplaag had nog niemand gehoord. Behalve studeren en werken maakten we natuurlijk ook tijd vrij voor momenten van ontspanning met een pikketanisje o.i.d. in één van de vele bruine kroegjes of/en eetcafe's in de buurt. 

Aan die gezellige kroegjes in en nabij de Jordaan moet ik door de problemen in de horeca de laatste tijd nogal eens denken. De corona-misère zal ze niet in de kouwe kleren zijn gaan zitten. Zullen ze het wel redden en hoe dan, vraag ik me vaak af. Café's waar we graag kwamen en nog wel eens komen, waren 'De Doffer' aan de Runstraat, 'de Pels' aan de Huidenstraat, 'De Eland' op de hoek Prinsengracht-Elandsgracht, 'de Looier' aan de Looiersgracht, 'de Pieper' op de hoek Prinsengracht-Leidsegracht, 'Van Puffelen' aan de Prinsengracht, 'Hegeraad' aan de Noordermarkt, 'Hoppe' aan het Spui, 'Welling' achter het concertgebouw aan de Jan Willem Brouwerstraat, ''t Hooischip' aan de Amstel nabij de Blauwbrug, en zo kan ik nog even doorgaan, want er zijn er nogal wat. Ik hoop dat ze het allemaal redden!

een retorisch stijlfiguur

De boodschap van de van oorsprong retorische vraag 'Wie schetst mijn verbazing toen ik u gisteren met een vrouw zag' in de strip Sigmund van Peter de Wit gisteren in de Volkskrant, is dat de verbazing eigenlijk zo groot is dat niemand hem zou kunnen schetsen. Maar het antwoord op een retorische vraag ligt altijd besloten in de vraag, zodat de vraag eigenlijk geen antwoord meer behoeft. Het gaat er bij deze stijlfiguur vooral om dat degene aan wie de vraag is gericht zich aangeproken voelt, en zich min of meer aanpast aan hetgeen de vraagsteller verlangt. Als de ontvanger van een vraag de vraag toch tracht te beantwoorden, kan je daarom stellen dat de retorische vraag feitelijk mislukt is. Die nare zielknijper Sigmund weet kennelijk hoe hij met zijn patiënten of cliënten moet omgaan, of toch niet helemaal?

kruiend ijs en voorjaar in Gaasterland

Prachtig dat kruiende ijs tegen de, ooit in de ijstijd opgestuwde keileemrug van dat mooie Gaasterland. Al waren we voor de echt spectaculaire beelden afgelopen zaterdag wel een beetje aan de late kant. Maar het voorjaarsachtige weer maakte veel goed op de Oude Mirdumer Klif, de Mirnser Klif, Roode Klif en nabij het zo rustige haventje van Laaxum. Alhoewel, zo rustig was het nou ook weer niet, zo te zien waren 's morgens kennelijk meer mensen in hun winterholen op dezelfde gedachten gekomen als wij. En in de verte, een eindje voorbij het pakijs, zag ik zowaar al een eenzame zeiler op het verder nog lege en verstilde IJsselmeer.

Op de terugweg naar huis hebben we tijdens een pitstop in Urk nog een wandelingetje gemaakt door dit pittoreske vissersdorp. Bij de Urker vuurtoren en het Urker vissersmonument hebben we even een rustmoment ingelast en een tijdje over het IJsselmeer staan staren. Daarbij trokken vooral de vele horizonvervuilende windmolens op en langs de dijk richting Lemmer de aandacht. Jammer, niet mooi, maar een schonere aarde heeft nou eenmaal een prijs, ze leveren een gunstige en remmende bijdrage aan de actuele klimaatverandering!

Dordrecht, en een bijzonder kunstproject.

In de Volkskrant las ik vandaag dat de in Nederland wonende en werkende Schots-Deense kunstenaar Edward Clydesdale Thomson (1982) zich met zijn kunstproject 'Rivier, boot, stad' heeft laten inspireren door de bijzondere geschiedenis van Dordrecht als handelsstad aan het water. 

'Rivier, boot, stad' is een bijzonder kunstproject. Een naar historisch voorbeeld in aanbouw zijnde tjalk van 15 meter lang, zal in het voorjaar (juni?), zwartgeblakerd, door de straten en stegen van het Hofkwartier worden getrokken. De route voert van de tuin van het Dordrechts Museum naar de binnenplaats van het Hof van Nederland. Het schip valt daarbij gecontroleerd uiteen en laat sporen na, die nadien de basis vormen voor permanente kunstwerken die zo de twee monumenten visueel met elkaar verbinden. Het één en ander lijkt mij t.z.t. leuk om mee te maken!

Edward Clydesdale Thomson sluit zodanig met zijn kunstproject aan op de geschiedenis van Dordrecht. Handelsstad Dordrecht, van oudsher een regio van scheepsbouwers, is namenlijk ontstaan aan een plaats in het riviertje de Thuredrith die zo ondiep was, dat schepen er met mankracht doorheen moesten worden getrokken.

mijn kleine medewerkertjes

Veel hebben mijn kleine medewerkertjes nog niet uitgevreten achter de pc, maar ze zaten er wel een poosje bij alsof dat gebeuren ging. Het stemde mij hoopvol en blij, maar helaas vertrokken ze onaangekondigd toch ineens naar een ander project.

over Plataan en vakantiegevoel

Decennia geleden heeft de grote onderste tak van de bejaarde Plataan op landgoed Staverden al een steuntje gekregen. De enorme tak, die vrijwel haaks op de stam staat, reikt tot ver over de gracht van het landgoed. Altijd een imposant en fascinerend gezicht, in het bijzonder gisteren toen sneeuw de textuur en vorm a.h.w. extra accentueerde, wat het geheel een min of meer abstract beeld gaf, prachtig!

Het is trouwens frappant dat een Plataan mij vaak, ook in de winter, een vakantiegevoel bezorgd. Ik associeer de Plataan nogal eens met vakanties in mediterrane landen, waar ze onze terrasjes zo heerlijk in de schaduw konden zetten. In het bijzonder passeert dan vaak een terrasje in Rougon, een dorpje in het Franse departement Alpes-de-Haute-Provence de revue, waar we met onze drie kinderen neergestreken waren na een lange en hete 2-daagse backpacktocht door de 'Grand Canyon du Verdon'. (Zie mijn stukje 'over Martelpad en de Verdon!' van 19/1'15). Uitgeteld door de hitte tijdens de lange klauter- en klimpartijen in de canyon, hebben we daar heerlijk in de schaduw van een aantal lommerrijke Platanen de plaatselijke horeca een paar uurtjes een boost van formaat gegeven.

schaatsbeleving, iedereen op zijn manier.

Even was de tweehonderd kilometer lange 'Tocht der Tochten' weer het gesprek van de dag. Maar inmiddels is de koorts weer aardig gezakt. Het ging sowieso al niet door de coronamisère, maar nu er na het weekend ook nog een dooiaanval wordt ingezet, kunnen we het legendarische 'it giet oan' voorlopig wel helemaal op onze buik schrijven. Jammer, het is niet anders. 

Zelf heb ik de 'Tocht der Tochten' nooit geschaatst, de langste toertocht die ik ooit heb geschaatst, samen met mijn zoon, was rond 125 km. Over de meren van Noordwest Overijssel, slingerend langs de besneeuwde rietkragen van de Weerribben en door plaatsjes als Blokzijl, Kalenberg en Vollenhove. Een prachtige tocht, maar ik was blij dat ik het gehaald had! Ik ben meer een mannetje voor tochtjes over natuurijs van max. 40 à 50 km met onderweg veel koek en zopie. 

Maar het kan nog minder, mijn vriendin destijds, en nu al menig decennia mijn levenspartner in lief en leed, vertelde mij ooit dat ze zwieren op kunstschaatsen leuker vond dan baantjes trekken op noren, laat staan lange tochten. Dat kon ik toen nog min of meer begrijpen, ze hield ook meer van dansen dan ik. Maar dat ze daarmee de mooie beleving van schilderachtige schaatstochten langs molens en rietkragen nooit zou ervaren, kon ik destijds maar moeilijk pruimen.

Winterse beslommeringen.

In de sneeuwjacht van afgelopen weekend vormden zich rond het huis grillige sneeuwduinen. Kennelijk veroorzaakte hier de combinatie windrichting en locatie een bijzondere turbulentie. Een prachtig en dynamisch gebeuren om te zien. Alleen een beetje jammer dat ik na de sneeuwjacht mijn auto niet meer kon vinden, al had ik natuurlijk wel een ernstig vermoeden dat één van de sneeuwduinen naast mijn huis iets te verbergen had. En jawel hoor, na enig speurwerk zag ik ergens uit het duin een stukje buitenspiegel steken. Daar moet vast een auto aan vast zitten, was mijn conclusie. En inderdaad, na een middag sneeuwruimen had ik mijn hele auto weer in beeld!

anecdote over Kasteel Cannenburch

Onlangs zag ik hem weer eens zitten op zijn in brons gegoten bankje voor 'Kasteel Cannenburch' in Vaassen. De berucht en gevreesde Gelderse legeraanvoerder Maarten van Rossum (1478-1555). Voldaan in het zonnetje genietend van zijn kasteeltje, vorm gegeven naar een idee van beeldhouwster Greet Jaspers-Grottendieck (Den Haag, 1943). Maar in dienst van de hertog van Gelre genoot van Rossum destijds niet alleen van zijn kasteeltje. Plunderend en moordend trok hij volgens de geschiedschrijver door de Nederlanden. Zijn lijfspreuk was 'Blaken en branden is het sieraad van de oorlog'. Decennialang verdedigde hij op deze manier van z.g. oorlog voeren de onafhankelijkheid van Gelderland, zelfs toen dat allang een verloren zaak was. Deze nietsontziende ellendeling verdiend wat mij betreft dan ook geen plek op een bankje in het zonnetje, maar hooguit een plekje in de diepste krochten van zijn armetierige kasteeltje!

meneer Baltus versus de lockdown

Bijna elke dag kan ik met plezier genieten van 'Sigmund', de strip in de Volkskrant van Peter de Wit over een akelige gnoom van een psychiater. Zijn praktijk is een smeltkroes van patiënten die met van alles en nogwat zitten wat maar niet over wil gaan. Allerlei types komen voorbij, maar de bizarre persoonlijkheid van meneer Baltus spant wat mij betreft de kroon. Ik kan me rot lachen om de humor en de onnozele woordgrappen tussen Baltus en Sigmund. De psychologische dynamiek in de communicatie tussen die halve gare pseudo-intellectueel en die akelige gnoom, bijzonder vermakelijk!

Terug naar het gewone leven!

Er waren tijden dat ik mij met m'n escapistische fantasieën nogal eens verzette tegen het gewone leven. Soms wars van enige realiteitszin dagdroomde ik er lustig op los, mijn verbeeldingskracht kende dan bijna geen grenzen. Zo was het vaak, maar door voortschrijdend inzicht, of hoe dat ook heten mag, was mijn verzet tegen het gewone leven de laatste tijd al aardig getemperd. En nu ben ik zover dat ik mij door toedoen van die vermaledijde corona-misère zelfs niets mooiers meer kan voorstellen, dan terug naar het gewone leven! 

Hoe dat precies zal gaan is nog koffiedik kijken, maar waarschijnlijk zal er na een geleidelijke afbouw van alle maatregelen een post-coronatijd aanbreken. Ons sociaal en professioneel leven zal er vast niet meer zo gewoon uitzien als vóór coronatijd. By the way, wat is eigenlijk een gewoon leven? Daar hebben we volgens Bartjens toch allemaal verschillende ideeën over? 

Wandelingetjes in het Sprielder- en Speulderbos.

Morgen elkaar ergens 'toevallig' treffen voor een wandeling? En dan twee aan twee achter elkaar aan wandelen? En dan hopen dat we onderweg ergens een koek en zopie tegenkomen, dat zou leuk zijn. Het wordt morgen heel mooi weer, wel koud, dus lekker warm kleden.

Een voorstel van Simone via WhatsApp afgelopen zaterdag, waar we ons wel in konden vinden. Maar waar? Na wat heen en weer geapp kwamen we uiteindelijk tot de slotsom dat we elkaar ijs en weder dienende op zondagmiddag 'toevallig' zouden treffen voor een wandeling op 'Landgoed Schovenhorst' in Putten, gesticht in 1848 en bekend om zijn bomen.

 

Zo gezegd, zo gedaan, rond half twee troffen 6 goed gemutste wandelaars en één hond elkaar 'toevallig' op één van de (over)volle parkeerplaatsen van het landgoed. Er liepen dus, alle corona-maatregelen ten spijt, heel wat meer wandelaars op het landgoed rond te struinen. Waarbij de anderhalvemeter-regel redelijk in acht werd genomen, en af en toe zelfs voor files zorgde op de smalle wandelpaden van het landgoed. Een landgoed dat uit maar liefst vijf bomentuinen ofwel arboreta's bestaat t.w. Kleine Pinetum (1852), Grote Pinetum (1901), Josinapark (1906), Arboretum (1938) en Drie Continentenbos (1967). In deze tuinen is in de loop der jaren een bijzondere verzameling naaldbomen bijeen gebracht uit overwegend gematigde klimaatzones. 

Bij 'Brasserie Schovenhorst' hebben we ook nog even om het hoekje gekeken. Druk, druk, druk, de tent was i.v.m. de Covid-19 misère uiteraard alleen geopend voor 'to go'. Koffie, thee, gebak, warme chocolademelk, glühwein, dat soort dingen die je dan buiten staand bij een vuurtje kon nuttigen. We hebben dit feestje maar aan ons voorbij laten gaan, en namen, alvorens weer in de auto's te stappen, en passant het besluit om nog een wandelingetje te maken in de buurt van Boshuis Drie.

Boshuis Drie maakt samen met enkele boerderijen, woningen en schuren deel uit van de kleine buurtschap Drie in het Speulderbos. Een oude buurtschap ook, in een opgedoken document wordt Drie al in het jaar 855 genoemd. Of dat waar is weet ik niet, het lijkt mij wel erg oud. Maar wat zeker waar is, is dat de omringende bossen met hun z.g. 'dansende bomen' er oud en spookachtig uitzien, vooral in mist en schemering. Deze keer zijn we echter niet het bos ingetrokken, maar hebben we een wandeling door de buurtschap gemaakt. Terug bij het Boshuis overwogen we nog even om een 'to go' versnapering tenemen, maar door de grote drukte daar zagen we er ook hier maar vanaf. 't Is mooi geweest, we nemen thuis wel een pikketanisje!

Finish Vendée Globe 2020-2021.

Yannick Bestaven (48), schipper van Maître Coq IV, is de overall winnaar van de negende editie (2020-2021) van de Vendée Globe. Hoewel hij donderdagochtend 28 januari als derde finishte in Les Sables-d’Olonne om 04:19:46,  pakt hij toch de zege. Dit door de toekenning van 10 uur en 15 minuten dispensatie, voor zijn hulp bij de redding van Kévin Escoffier (PRB). Charlie Dalin (APIVIA) en Louis Burton (Bureau Vallée 2) maken het podium compleet, dat er als volgt uitziet:  

1 – Maître Coq IV (Yannick Bestaven), eindigde op 28/01/2021 03:19:46 UTC, verstreken tijd 80 dagen, 13 uur, 59 minuten en 46 seconden. Tijdcompensatie: -10 uur en 15 minuten, Officieel gecorrigeerde tijd: 80 dagen, 3 uur, 44 minuten en 46 seconden. 28.583,80 nm (52.937,20 km) gezeild met een gemiddelde van 14,78 Kn. 

 2 – APIVIA (Charlie Dalin) eindigde op 27/01/2021 19:35:47 UTC. verstreken tijd 80 dagen, 6 uur, 15 minuten en 47 seconden. geen tijdcompensatie. Tijdsverschil met de eerste 2 uur, 31 minuten en 1 seconde. 29.135,01 nm (53.958,04 km) gezeild met een gemiddelde van 15,13 Kn. 

 3 – Bureau Vallée 2 (Louis Burton) eindigde op 27/01/2021 23:45:12 UTC verstreken tijd 80 dagen, 10 uur, 25 minuten, 12 seconden, geen compensatie. Tijdsverschil met de eerste 6 uur, 40 minuten en 26 seconden, tijdsverschil met APIVIA 04 uur, 9 minuten en 25 seconden. 28.649,99 nm (53.059,78 km) gezeild met een gemiddelde van 14,84 Kn.

Armel Le Cléac'h, de destijds 39 jarige schipper van de Banque Populaire VIII, en winnaar van de achtste editie (2016-2017) van de Vendée Globe was sneller. Hij deed er 74 dagen, 3 uur, 35 minuten en 46 seconden over. Hij vestigde daarmee een rekord, maar de algemene weersomstandigheden waren destijds kennelijk gunstiger en derhalve ook debet aan deze topprestatie.

De schoonheid van houtwal of struweelhaag.

De Puttensteinsveldweg in Wezep liep vroeger vanaf de Oranjeboomlaan min of meer parallel aan de Stationsweg richting de buurtschap Engeland. Een zandpad dat aan de westzijde middels een houtwal of struweelhaag tot aan het bosrijke Engeland de begrenzing vormde tussen een akkergebied, en tot aan de achterzijde van de diverse bebouwingen aan de westzijde van de Stationsweg, een ruig, meer onbestemd gebied. Alles bij elkaar een prachtig gebied waar ik als adolescent regelmatig rond dwaalde. 

Aan genoemde houtwal of struweelhaag, die al sinds lange tijd verdwenen is, moest ik ineens denken toen ik onlangs in de Volkskrant een artikel las over de teloorgang van soorten bijen, vlinders en allerlei andere insecten. Bij die houtwal, bestaande uit een gevarieerde begroeiing van o.m. sleedoorn, braam, meidoorn, hondsroos en weet ik allemaal niet wat nog meer, gonsde het altijd van de bijen, hommels, vliegen en vlinders. Opvallend veel soorten, waarbij vooral de vele soorten vlinders de show stalen. Prachtig, uren kon ik er soms doorbrengen!

Terug dus naar de gevarieerde natuur van de houtwal of struweelhaag, willen we de teloorgang van insecten en vlinders een halt toeroepen. Want zoveel zie je die niet meer, in het verleden hadden ze diverse functies, wie een bepaald gebied wilde ontginnen en in cultuur brengen, wilde dat afbakenen. Veel houtwallen of struweelhagen zijn verdwenen of vervangen door schuttingen en hekken en afrasteringen van gaas of puntdraad en dergelijke. Oersaai en slecht voor de natuur!

Keizerswoert, een wandeling apart

We hadden een wandelingetje van ca. 3 km in ons hoofd, in een mooi gebiedje dat we aardig goed kennen. Het is meer dan het dubbele geworden. We begonnen op de Beekweg in Putten bij de kruising Kerkepad. We kozen nabij deze kruising echter voor een ander mooi voetpad dat hier ook begint en uiteindelijk bij Keizerswoert uitkomt, de industriewijk van Putten, waar we nu uiteraard niet wilden zijn. Maar zover hoefde het echter ook niet te komen, want we wisten nog van vroeger dat we net vóór Keizerswoert via een afslag ook weer op de Beekweg uit zouden kunnen komen. 

Dat pakte echter iets anders uit. De afslag naar de Beekweg, net vóór Keizerswoert bestond jammergenoeg niet meer, en zo raakten we uiteindelijk toch tussen de fabriekshallen, kantoren en opslagruimten verzeild. Er zijn op zaterdagmiddag leukere dingen denkbaar dan een wandeling op een uitgestorven industrieterrein. Bij nader inzien hadden we beter dezelfde weg terug kunnen wandelen. So be it! Aan de andere kant hadden we dan vanwege hoge nood geen gebruik kunnen maken van de voortreffelijke sanitaire voorzieningen van Puttens NS station. Het was alles bij elkaar genomen een bijzondere wandeling.

De heuvel die we beklimmen!

De inauguratie van Joe Biden heb ik op tv gezien. Ondanks alle spanningen rond dit festijn een feestelijk gebeuren. Daarvoor had ik het vertrek van Donald Trump gezien, ook een feestelijk gebeuren, Ik zag hem wegvliegen, de pathologische leugenaar, ik kan niet begrijpen dat zoveel Amerikanen nog op die ouwe psychopaat hebben gestemd. Wat is er eigenlijk aan de hand in Amerika? Maar goed hij is weg! Nog één keer mocht hij met de Air Force One naar zijn geliefde golfterreintje in Florida, waar hij voorlopig ook zal blijven heb ik begrepen. Al hoop ik echter voorgoed, een Hole in One van formaat!

Wat mij tot tranen toe ontroerde was het optreden na de inauguratie van de 22-jarige Amanda Gorman. Prachtig hoe zij haar zelfgeschreven gedicht 'The Hill We Climb' voordroeg. Een gedicht over een nieuw tijdperk van hoop en saamhorigheid, maar ook een gedicht waarin de donkere dagen van de afgelopen tijd niet werden geschuwd. In één klap dacht ik weer, kijk, dit is óók Amerika! Een Amerika waarin ik weer kan en wil geloven, jong, vitaal en veerkrachtig!

De eerste zinnen van 'The Hill We Climb' 

When day comes we ask ourselves, 

where can we find light in this never-ending shade? 

The loss we carry, 

a sea we must wade 

We’ve braved the belly of the beast 

We’ve learned that quiet isn’t always peace 

And the norms and notions 

of what just is 

Isn’t always just-ice 

And yet the dawn is ours 

before we knew it 

Somehow we do it 

Somehow we’ve weathered and witnessed 

a nation that isn’t broken 

but simply unfinished 

We the successors of a country and a time 

Where a skinny Black girl 

descended from slaves and raised by a single mother 

can dream of becoming president 

only to find herself reciting for one

Een fantastisch zeildagje!

Toen we onderweg naar Workum op het IJsselmeer door een forse windvlaag uit het roer liepen, hadden we de Lorentzsluis in Kornwerderzand alweer even achter ons liggen. Ondanks de steeds verder aantrekkende wind, hadden we komende van Vlieland, tot dan toe met gereefde zeilvoering heerlijk gezeild. Maar met een klap die de zaling bijna het water deed raken, werd ons duidelijk gemaakt dat we nu toch echt nog meer zeil moesten minderen, wilden we tenminste de 'Felis Onca' bestuurbaar houden. 

Maar ook met minder zeil viel de 'Felis Onca' nauwelijks te trimmen. Er moest iets met het roer aan de hand zijn, maar wat? Na inspectie kon ik niet anders concluderen dat het probleem in de bevestiging van de roerarm aan de roerkoning moest zitten. Zachtjes zijn we al slalommend, recht uit varen ging gewoon niet meer, op de motor naar een werf aan 'it soal' gevaren, waar ze het euvel hebben verholpen middels het aanbrengen van een nieuwe borg in eerder genoemde bevestiging. In de havenkom voor de sluis in Workum hebben we vervolgens voor de nacht aangelegd en een lekker biertje gedronken op een fantastisch zeildagje!

....door tegenspoed gelouterd

In de Volkskrant las ik pas een stuk over herbestemde kerken in Nederland van Kirsten Hannema. Daarin kwam ook de mij wel bekende Broerekerk in Bolsward aan de orde. De in de 13e eeuw gebouwde kloosterkerk, een driebeukige pseudobasiliek met een éénbeukig koor en een gotisch interieur, ging nadat het al jaren niet meer als kerk in gebruik was, op 8 mei 1980 in vlammen op. Pas in 2006 hebben ze de markante, maar door weer en wind steeds verder afbrokkelende ruïne, naar een ontwerp van Jelle de Jong Architecten, voorzien van een transparante overkapping met uitzicht op het immens grootse hemelgewelf. Zodoende is de door het vuur gelouterde en van religieuze relikwieën ontdane Broerekerk uiteindelijk geschikt geworden voor van alles en nogwat, voor opvoeringen, exposities en feesten om maar wat te noemen. 

De Elleboogkerk in het centrum van Amersfoort, een van oorsprong neoclassicistische hallenkerk gebouwd in 1783, is een ander en al veel langer voorbeeld van herbestemming. Vóór de brand op 22 oktober 2007 was het al vanaf de beginjaren zestig in gebruik als architectenbureau en als laatst, tot aan de verzengende brand, als het Armando Museum. Sinds 2012 is de Elleboogkerk weer in gebruik voor allerlei sociale en culturele activiteiten. Van het neoclassicistische interieur met zijn kenmerkende zuilen-colonnades is niets meer te bespeuren. Naar een ontwerp van Verlaan en Bouwstra Architekten wordt het totale dak nu gedragen door een paar joekels van portalen en vakwerkliggers. Je hebt zo voor minder geld wel iets meer netto vloeroppervlak ter beschikking, maar interessanter is deze door het vuur gelouterde ruimte er niet op geworden!

Leuk ommetje door Harderwijk.

Leuk Harderwijks ommetje, bekend als de spreekwoordelijke broekzak, maar evengoed altijd weer anders!

A hole in one for the White House

Aan zijn sippe gezicht te zien is Donald op zijn ouwe dag nog immer een slecht verliezer, maar dat wisten we reeds!

Kaap Hoorn gerond!

De twee koplopers in de Vendée Globe zijn weer gearriveerd in de Atlantische Oceaan. Het rondje Antartica zit er alvast op, nu de weg omhoog nog naar de finish in Frankrijk in Les Sables-d'Olonne. Als eerste ronde de 48 jarige Fransman Yannick Bestaven in zijn 'Maitre Coq IV' Kaap Hoorn, en ongeveer een uur of 7 later slechte de 36 jarige Fransman Charlie Dalin in zijn 'Apivia' deze beruchte, en onder zeilers zeer tot de verbeelding sprekende kaap aan het uiterste puntje van Zuid-Amerika.

Nieuwjaarsdag

Gisteravond bij C en J.R. op tv naar de oudejaarsconference van Youp van 't Hek gekeken. 'Korrel Zout', een vrolijke maar vooral relativerende conference. Behalve dat hij het overschot aan dagelijkse deskundigen in allerlei talkshow's op tv meedogenloos op de hak nam, liet hij vooral ook een zonnig en opgeruimd licht schijnen over een toekomst met iets minder zinloze welvaart. Klasse, anderhalf uur lang, ik werd er blij van!

altijd leuk zo'n oudejaarsavond

Op oudejaarsdag 2013 schreef de Antwerpse dichter Bert Deben het gedicht 'Oudejaarsavond', een gedicht over het gedoe rondom vuurwerk dat gaat als volgt: 

Het oorlogt hier een beetje buiten 

want elke kleine psychopaat 

gooit weer bommen in de straat 

om zo het jaartal af te sluiten

 

naar auto’s of in vuilnisbakken 

in gesloten brievenbussen 

achter mensen of er tussen 

die heeft hij zeker goed te pakken

 

oudjes krijgen hartstilstanden 

dieren liggen zwaar bedrukt 

en beven bang voor het gevaar

 

en af en toe worden er handen 

zwaar verbrand of afgerukt 

toch altijd leuk zo’n oudejaar! 

Een enigszins cynisch maar ook raak en tijdloos gedicht lijkt mij zo, of toch niet? Want is het met het vuurwerkverbod niet min of meer achterhaald? Zou kunnen, maar ik las dat de politie zich vanavond evengoed schrap zet voor een onrustige jaarwisseling. Want het vuurwerkverbod is niet het enige probleem, waar de politie zich zorgen over maakt. Het algehele maatschappelijke ongenoegen over de beperkingen door corona is groot, met name onder de jeugd. De vrees is daarom dat dit op veel plekken tot gedoe gaat leiden.

Maar laten we hopen dat het meevalt, en dat we met z'n allen een echt leuke oudejaarsavond gaan beleven!

er gloort hoop aan de horizon

Het jaar 2020 nadert z'n einde, blij toe, want het was in menig opzicht een nogal tobberig jaar. Maar met de komst van de Covid-19 vaccins lijkt het begin van het einde van de coronamisère in zicht. Nog even afwachten hoe het één en ander zich in het nieuwe jaar zal ontwikkelen, maar er breken naar mijn overtuiging vast betere tijden aan. Zoals gezegd, er gloort hoop aan de horizon!

storm Bella versus Sjostakovitsj

Zondagmiddag net na de kerst, buiten is het koud, grijs en nat, en ondanks dat storm Bella langzaam maar zeker raakt uitgeraast, trekt het mij niet om er even op uit te gaan. Waarom zou ik ook, ik geniet van de prachtige muziek op radio 4. Het Koninklijk Concertgebouworkest speelt onder leiding van de Russische topdirigent Valery Gerglev (1953) het rond 1947 gecomponeerde vioolconcert nr. 1, op.77 van Dmitri Sjostakovitsj (1906-1975) met violist Sergei Dogadin (1988) als solist. Een energiek en tegendraads werk dat destijds nooit door de strenge sovjet-censuur had kunnen komen. Sjostakovitsj hield het dan ook onder de pet tot Stalin overleden was, waarna het zowel op zijn landgenoten als in het buitenland enorme indruk maakte. Dmitri Sjostakovitsj, voor mij altijd weer verrassend nieuw, en al helemaal op een druilerige zondagmiddag na de storm!

oceanische pool van ontoegankelijkheid

De koplopers in de huidige Vendée Globe, de zwaarste non-stop solozeilrace rond de wereld die om de vier jaar gevaren wordt, passeren één dezer dagen 'Point Nemo', de meest afgelegen en desolate plek op Aarde. De plek ligt midden in het zuidelijk deel van de Stille Oceaan op zo'n 1666 nm (nautical mile) van het dichtst bijgelegen eiland. Het is feitelijk de plek die het verst ligt van elke vorm van beschaving op Aarde. De dichtstbijzijnde mensen zijn vaak degenen aan boord van het internationale ruimtestation ISS, dat op ca. 400 km hoogte zijn rondjes draait. Behalve microplastics die zelfs hier in het oceaanwater worden aangetroffen, is het volgens de verschillende ruimtevaartorganisaties ook de ideale plek om tonnen ruimteafval te storten. Een plek op Aarde dus die dienst doet als ruimteschipkerkhof, honderden grote stukken ruimtetuig moeten hier volgens Bartjens al op de oceaanbodem liggen.

Hoewel de kans dat je getroffen wordt door een stuk ruimteafval minimaal is, lijkt het mij geen plek om lang te vertoeven. Maar dat doen de schepen in de Vendée Globe, die daar soms met 20 kts of meer (tegen de 40 km per uur) door het water vliegen sowieso al niet!

Over de 'Transition Twenties'

In de vorige eeuw zijn de 'Roaring Twenties' aan het eind van de Eerste wereldoorlog begonnen en ongeveer een decennium later geëindigd met een beurskrach en een wereldwijde financiële crisis. De 'Roaring Twenties' waren jaren van ongekende voorspoed. Een decennium van groei, wetenschappelijke ontdekkingen, industrialisering en massaproductie. Een boeiende tijd van creativiteit en de opkomst van jazz, feminisering en medische doorbraken om maar wat te noemen. Kortom een tijd van aanzienlijke sociale en economische veranderingen. De mens leek goed onderweg in een wereld waarin de bomen zo ongeveer tot in de hemel groeiden, maar waarin hij zich uiteindelijk moeilijk staande kon houden vanwege onevenwichtige ontwikkelingen in de maatschappij. 

De 'Transition Twenties', de jaren twintig van de huidige eeuw, worden beschouwd als het tijdvak waarin op allerlei economische en maatschappelijke terreinen een transitie moet gaan plaatsvinden. Zullen de jaren ’20 van deze eeuw net zo roaring worden als de twenties van de vorige eeuw? We lijken goed opweg, de voortekenen zijn positief ondanks de misère van de coronapandemie. Wetenschappelijke ontdekkingen, muziek, cultuur, democratie, positie van de vrouw, onderwijs, duurzaamheid, overal is beweging. De informatierevolutie is in volle gang, de kwantumcomputer kan zomaar doorbreken. Robots die onze routinetaken overnemen en op weg zijn naar een volgende fase met ingewikkeldere taken. De tijd zal ons leren hoe we deze keer op termijn met al deze ontwikkelingen kunnen omgaan. Want wat er ook gebeurt, ze zullen op alle gebieden van ons leven impact hebben en voor iedereen gevolgen hebben. 'Áuf dem weg', maar hoe, waar willen we eigenlijk naar toe?

impressionistische voorstellingen

Onlangs werk van Jaap Hiddink (Nunspeet 1910–2000), Veluws vitalistisch impressionist gezien in het Noord-Veluws Museum in Nunspeet. Een mooie overzichtstentoonstelling van de bekende Nunspeetse autodidact, waarin we aardig wat van zijn beste werk hebben gezien. Ik las dat voor Hiddink's ontwikkeling de plaatselijke kunstschilders Jos Lussenburg en Ben Viegers belangrijk zijn geweest, en dat is wel te zien. 

Mooie stillevens, portretten, stadsgezichten, allerlei taferelen, zoals woonwagens en markten, landschappen, boerderijen, botters en havens. En ook zag ik een schilderij hangen van het in 1907 door Ir. Frank van Vloten (1858-1930) gebouwde, maar in 1967 afgebroken 'Ronde Huis' in Nunspeet. Een bijzonder huis met een al even bijzondere geschiedenis, waarover tot op de dag van heden nog vele verhalen en geruchten de ronde doen. 

Maar goed dit terzijde, de expositie van Jaap Hiddink in het Noord-Veluws Museum was hoe dan ook prachtig!

Een Sinterklaasverhaal anders

In het Sinterklaasverhaal 'een goede les' zette wijlen Gerard Reve Sinterklaas in 1974 neer als een oude pedofiel die door een jongen met een "heel mooi, fijn, lief, stout jongenskontje" wordt afgewezen. Als wraak laat de Sint een grote drol achter in de schoen van de jongen. Hieronder de volledige tekst van het Sinterklaasverhaal van de bekende volksschrijver. Ik heb er smakelijk om kunnen lachen toen hij met die droogkomische stem van hem het verhaal voor de eerste keer voordroeg.

'een goede les' 

Er was eens een jongen die heel stout en ondeugend was. Hij was ook erg ongehoorzaam en lui en hielp nooit zijn moeder eens bij de afwas. Ja, beste jongens en meisjes, ik ben het met jullie eens dat het helemaal geen lieve jongen was. Maar... hij was wel erg mooi en hij had een heel mooi, fijn, lief, stout jongenskontje. Daarom was Sint Nicolaas, die - zoals jullie weten - een echte kindervriend is, helemaal gek op hem.

Jullie willen allemaal graag wat van Sint Nicolaas, maar nu wilde Sint Nicolaas iets van die jongen, maar die jongen die moest niets van Sint Nicolaas hebben. Omdat Sint Nicolaas zou oud en zo dik en helemaal kaal op zijn hoofd was met allemaal kleine schilfertjes. En die jongen zei dus tegen Sint Nicolaas: "Ga weg, oude viezerd! Je bestaat niet eens echt!

Jullie begrijpt wel hoe dat die goede lieve kindervriend Sint Nicolaas ten zeerste verdroot. Hij zon alsmaar op iets, waardoor hij die ongehoorzame luie, mooie jongen eens een lesje kon leren. Nu had die jongen wel gezegd dat Sint Nicolaas niet echt bestond, maar hij zette evengoed op Sinterklaasavond wel zijn schoen onder de schoorsteen. Sint Nicolaas die wist dat en kwam met zijn paard over het dak.

Jullie weten allemaal dat Sint Nicolaas alleen maar een jurk om zijn blote kont draagt, net als de paus en kardinaal Alfrink. Dat kwam nu goed van pas. Want Sint Nicolaas kwam dus van zijn paard af, spreidde zijn jurk over de schoorsteen heen en ging zelf met zijn blote reet op de schoorsteenpot zitten. Want ik was nog vergeten jullie te vertellen, dat die ondeugende jongen ook nog tegen Sint Nicolaas gezegd had: "Van mij kan je de pot op!

Toen kakte Sint Nicolaas dus uit zijn reet een grote dikke drol en die drol viel in duizelingwekkende vaart recht door de schoorsteen naar beneden, precies... Ja, jullie raden het al, jongens en meisjes! Precies in de jongensmolière, precies in de schoen van die stoute, ongehoorzame deugniet.

Nu, jullie hebben allemaal vast wel eens een kikker of een beestje van chocolade gehad met groen of rood zilverpapier eromheen, met van binnen van die lekkere roze of gele zachte snot erin. Maar dit was nu eens heel andere koek, wat jullie? Ik denk dat jullie net zo graag als ik de volgende ochtend wel eens het gezicht van die stoute jongen hadden willen zien. Zo komen de snoepers te pas. Wie de schoen past, trekke hem aan.

de ultieme solo zeilrace

Vervolg op mijn stukje 'De ultieme oceaanrace weer van start' van maandag 9 november j.l.

Op het moment dat ik dit stukje over de Vendee Globe schrijf, hebben een aantal deelnemers na 25 dagen zeilen Kaap De Goede Hoop reeds gerond, en zijn ze begonnen aan het linke stuk door de Indische Oceaan. Aan de leiding gaat de Franse zeiler Charlie Dalin (Le Havre, 1984) in zijn APIVIA. De theoretische te zeilen afstand is 21638 nm ofwel 40075 km, de meeste deelnemers leggen door de vele valkuilen echter wel zo'n 28000 nm ofwel zo'n 51858 km af. 

De Vendee Globe van 2016-'17 werd gewonnen door de toen 39 jarige Fransman Armel Le Cléac'h in zijn Banque Populaire VIII. Na de start in Les Sables-d'Olonne ging hij na 74 dagen, 3 uur, 35 minuten en 46 seconden in Les Sables-d'Olonne over de finish. De huidige koploper heeft momenteel zo'n 10000 nm afgelegd in 25 dagen, gemiddeld zo'n 400 nm per dag. Charlie Dalin zal de resterende afstand van grofweg 18000 nm in 49 dagen moeten afleggen, wil hij op zijn minst het vorige rekord kunnen evenaren. 18000 nm is nog een roteind te gaan, er kan nog van alles gebeuren, maar als Dalin overeind blijft en de zaak heel weet te houden, ziet het er naar uit dat dat lukken kan.

over een paddestoel en architectuur

De grote parasolzwam (Lepiota procera) schijnt één van de grootste eetbare zwammen te zijn die in Nederland voorkomen. De wit-bruinige parasolachtige hoed kan op een steel van maximaal 40 centimeter hoog, maar liefst een diameter van 30 centimeter bereiken. Je treft hem in de herfst doorgaans aan in natte grasgebieden. In de herfst van 1966 zag ik op de oever van de Deuverdensebeek in Putten waar we toen woonden, eens zo'n joekel op z'n kop liggen. Gewapend met een eenvoudige kleinbeeld zoekercamera heb ik er m.b.v. een z.g. parallax opheffer en een meetlat van dichtbij een foto van gemaakt. Het was daar destijds een zeer nat gebied, en de Deuverdensebeek was van een vriendelijk watertje door de vele regen veranderd in een woest kolkende stroom, maar dit terzijde. 

De foto vond ik zo goed gelukt, dat ik er een vergroting van heb laten maken van ongeveer 105 x 70 centimeter die jarenlang in ons nieuwe huis aan de muur heeft gehangen. Samen met een foto van een stapel betonstenen, waarmee we ons huis eind jaren zestig hebben gebouwd, gaven ze een sfeervolle bijdrage aan de inrichting en de binnenhuisarchitectuur.

Een warme 'vino to go' in Staverden.

De merkwaardige gewoonte om rond kerst warme zoete, met kruiden en citrusschillen verknoeide wijn te drinken is volgens Bartjens ergens in de vorige eeuw ontstaan. Het zij zo, er zijn in het verleden wel meer merkwaardige gewoontes ontstaan, die we nog tot op de dag van heden normaal vinden. Daarom hebben wij gisteren na de wandeling aan een sta-tafeltje op het terras van Brasserie Staverden, samen met Simone en Wilco dan ook een gezellig warme 'vino to go' ofwel een 'glühwein' uit een kartonnen bekertje gedronken. Ik hou helemaal niet van verknoeide wijn, desalniettemin gaf deze warme versnapering mij daar simpelweg toch een goed gevoel. En de erwtensoep bij Christa en Jan Richard thuis deed er daarna nog een schepje bovenop!

Wellness aan een Fins meer.

'In de sauna geven Finnen zich bloot' las ik pas in de Volkskrant, in een met foto's van de Finse fotograaf Jussi Puikkonen verluchtigd artikel van Marjon Bolwijn. Een saunabad neem je met familie of vrienden om bij te kletsen en lol te maken. Aan de serene stilte in wellness-complexen in Nederland kan de sinds tien jaar in Nederland wonende Jussi Puikkonen maar niet wennen. Hij is de vaak kleine, eenvoudige bouwsels in Finland gewend. Bouwsels zonder poespas of sessies met klankschalen en etherische olieën, die vaak in de meeste grootschalige sauna's in Nederland wel worden aangeboden. 

Met onderstaand stukje, dat ik eerder o.m. schreef n.a.v. mijn eigen, eerste sauna-ervaring ooit in Finland, wil ik graag laten blijken dat ik de afkeer van Puikkonen over de Nederlandse wellnessbranche goed kan begrijpen.

Een midzomernachtwandeling. 

Lang geleden maakte ik samen met twee bevriende vakbroeders tijdens een architectuurexcursie in Finland een avond/nachtwandeling langs een meer nabij Jyväskylä. Het was 17 juni, 4 dagen voor de langste dag op het noordelijk halfrond. Maar donker werd het op deze breedte sowieso al niet meer. Bovendien was het hier al dagen lang glashelder weer, en was er geen wolkje aan het zwerk te bekennen geweest. Het eindeloze berkenbos en de glinstering van het meer tussen de witte stammen was mystiek en sprookjesachtig. Het diffuse zonlicht in het lichtgroene lommer en de verstilde sfeer was haast onaards te noemen. De zon die hier om twaalf uur 's nachts, op iets meer dan 4º ten zuiden van de poolcirkel amper onder de horizon zakte, was alweer aan zijn of haar opmars begonnen. Een nachtelijke beleving daar, die ons drieën geleidelijk aan in een euforische staat van vervoering had gebracht! Prachtig allemaal, maar onze midzomernachtwandeling nam een onverwachte wending toen we op een gegeven moment in de buurt van een hutje liepen. Met een klap van een openslaande deur of zoiets, direct gevolgd door een plons werd de serene rust plotseling verstoort. Een paar tellen later zagen we een poedelnaakte, enigszins corpulente man van middelbare leeftijd uit het water komen, en hoorden we hem iets naar ons roepen. Het klonk vriendelijk, maar Fins is een hele vreemde taal, dus begrijpen deden we hem niet. Tot onze verbazing kwam hij ons vervolgens tegemoet lopen en stelde hij zich met een stevige handdruk aan ons voor. Dat we zijn taal niet verstonden had hij inmiddels begrepen, moeiteloos was hij overgeschakeld op Engels, en bood hij ons voor zijn rokende sauna-hut in een inmiddels omgeslagen handdoek een heerlijk koud biertje aan.

 

Where are you from? From the Netherlands, we are here with a group of designers to view the Finnish architecture and industrial design. I see, and what you all have seen before? Well several projects in Helsinki, Turku, Tampere and of course here in Jyvaskyla, all too many to mention here. Interesting read, are you going next? Yes tomorrow we go to Lahti and then back to Helsinki and we fly back to Amsterdam. Okay, by the way, if you sometimes feel like a sauna, then you are welcome. I'll do one more lap, because he is still warm.

 

Een bizarre maar kostelijke situatie! Rond één uur 's nachts nog door een wild vreemde Fin worden uitgenodigd voor een sauna. We lieten onze kleren vallen evenals de latente gêne die we aanvankelijk nog hadden. En zo kon het gebeuren dat we ons even later samen met onze dikke gastheer te pletter zaten te zweten, terwijl we ons zelf op zijn aanwijzingen evengoed ook nog bewerkten met berkentwijgen. De duik daarna in het meer en de verkwikkende biertjes na de afkoeling staan me nog bij als de dag van gisteren. Evenals de wandeling terug naar ons hotel trouwens, toen de zon me een paar uur na middernacht de oogjes alweer deed dichtknijpen en de biertjes in m'n benen waren gezakt. Maar het is voor mij daar wel de ultieme sauna beleving geweest! (Zie ook mijn stukje 'badderen' van 14 januari 2011) Die malle Fin in dat primitieve hutje aan het meer, de midzomernachtelijkesfeer, helemaal te gek. Ik kan me niet heugen dat ik daarna ooit méér van een sauna heb genoten dan die keer daar in Jyväskylä.

bekend boswandelingetje in Putten

Lang geleden woonden we in Putten vlak bij het bos, amper vijf minuten lopen. We kenden het bos dan ook praktisch als onze broekzak. Maar niet in het donker, want dan was het heel anders in het bos, het kreeg een andere dimensie en de zintuiglijke waarneming werkte anders. De bomen werden schimmen, en je zag en voelde a.h.w. dingen die er niet waren. Met mijn kinderen maakte ik vaak een boswandelingetje in het donker. Schoorvoetend bijna, bang dat we tegen een boom zouden lopen en heel dicht naast elkaar, het liefst zouden ze op mijn rug willen zitten. En onze fantasie sloeg af en toe op hol, heel spannend allemaal! Maar als we dan weer thuis bij de open haard zaten, hadden we weer van alles en nog wat te vertellen. Leuke herinneringen die mij gisteren even te binnen schoten tijdens een bekend boswandelingetje in Putten.

brexit met of zonder deal

'Kijk de brexit drijft over' zei Wim Daniëls tegen zijn buurman, waarmee hij kennelijk zijn fantasie verwoorde toen hij in het zwerk een op het VK gelijkende wolk ontdekte, waarop zijn buurman zei 'Overdrijf niet'. Leuk! Maar was het maar waar dat de brexit overdreef, het zou een hoop misère schelen. Nog een goeie maand en dan is brexit jammergenoeg een feit, met of zonder deal.En dat moeten we ons terdege bewust zijn. De tijd dringt dus!

een late herfstwandeling

Bij zomerse temperaturen nog even volop genoten van een late herfstwandeling op Landgoed Hulshorst.

Anno 1970, mijn eerste auto.

Wat was ooit jou eerste auto vroeg mij onlangs iemand. Nou dat kon ik hem wel vertellen. Want de eerste auto ben ik in tegenstelling tot de meeste andere auto's, behoudens de huidige, die ik in de loop der jaren heb gehad, nooit vergeten! De uit 1963 daterende Wartburg 311 uit het voormalige Oost-Duitsland, zag er in 1970 nog uit om door een ringetje te halen, prachtig, en dat voor een habbekrats! Nergens roest, en als je het portier dicht gooide klonk het zeer massief en degelijk. En ook het interieur zag er nog bijna als nieuw uit. 

Alleen onder de motorkap was het niet pluis! De daar aanwezige 3 cilinder tweetaktmotor liet het te vaak afweten. Na bijna elk ritje van enige betekenis, zat ik weer met mijn hoofd onder de motorkap. Alsof ik er verstand van had. Maar op één of andere manier kreeg ik hem toch meestal wel weer aan de praat, al was het niet van harte. Toen echter tijdens een toertje door een weidegebied op een zondagmiddag de hele uitlaat er onderuit klapte, en niet alleen wij maar ook de koeien in de wei zich lam schrokken door de oorverdovende herrie, en de koeien met de staarten omhoog op hol sloegen, was het mooi geweest. Naar de sloop met dat ding, een halfjaar voornamelijk ergernis was genoeg geweest!

Nijkerk, om en nabij Het Sluishuis

Een sporadische opklaring in het overwegend sombere wolkendek, deed ons afgelopen zaterdagmiddag besluiten er toch maar even op uit te trekken. Je kan in deze coronatijd wel nergens terecht, maar een wandelingetje kan natuurlijk altijd. En zo kwamen we min of meer bij toeval bij het Eemmeer en de Arkersluis nabij Nijkerk terecht, en stonden we naar de verrichtingen van een eenzame zeiler op het verstilde meer te kijken, en haalde J jeugd herinneren aan over de tijd toen ze hier vaak met vriendinnetjes kwam om te zwemmen in het toenmalige IJsselmeer. 

De Arkersluis en de voormalige sluiswachterswoning in de Arkemheen polder, dateren uit de tijd van ver voor de Flevopolders. Via de Arkersluis en de Arkervaart was het centrum van Nijkerk destijds nog rechtstreeks verbonden met het IJsselmeer, en nog vroeger met de Zuiderzee. Het in de 18e eeuw gebouwde sluishuis van het schoutambt Nijkerk, deed dienst als woning voor de sluiswachter maar ook als herberg en café, waar schippers konden bijkomen van hun soms zware tocht over zee. Een sluiswachterswoning zal het sluishuis niet meer worden en evenmin een herberg en café. Maar nu ze in 'Het Sluishuis' een restaurant hebben gerealiseerd, dat zich volgens Bartjens gaat richten op het hogere segment van de horeca, kan je toch zeggen dat het tot op zekere hoogte in oude glorie is hersteld.