modernisme

De restauratie van de legendarische 'Villa Tugendhat' in de Tsjechische stad Brno heeft 7 miljoen euro gekost. Daarmee is de villa weer in zijn oorspronkelijke staat terug gebracht. De modernistische villa, in 1930 door de Duitse architect Ludwig Mies van der Rohe (1886-1969) ontworpen, is door de joodse familie Tugendhat maar kort bewoond, omdat ze in 1938 op de vlucht moesten voor de nazi's.
Villa Tugendhat met zijn gigantische glaspartijen ken ik tot op heden alleen vanuit de architectuurboeken. Het geld als een meesterwerk van modernistische architectuur en klassiek functionalisme. De villa is zelfs tot op de dag van heden nog modern en kan zo nog op de cover van Schöner Wohnen staan. De nu als museum toegankelijke villa ga ik misschien toch eens een keer bezoeken, ik ben door het artikel hierover in de Volkskrantbijlage van vrijdag j.l. best nieuwsgierig geworden. (Zie voor info e.d. www.tugendhat.eu)

Maar wat mij ook te binnen schoot, toen ik zo bezig was met het artikel over 'Villa Tugendhat', is een project uit de zelfde periode t.w. 'Maison de Verre' in Parijs, dat ik met een aantal collega's wel een keer heb bezocht. Een modernistisch en functioneel woonhuis met artsenpraktijkruimte op de begane grond, ontworpen en gebouwd in de jaren 1927-1931. 'Maison de Verre' (Het Glazen Huis) ook wel bekend als 'Woonhuis Dalsace' is een project van de Franse architect-decorateur Pierre Chareau (1883-1950) en de Nederlandse architect Bernard Bijvoet (1889-1979). Het drie verdiepingen tellende woon/werkhuis moest worden ingebouwd in een bestaand pand, waarvan de huurster van de bovenste verdieping weigerde te vertrekken. Dit deel moest dus behouden blijven, alleen de onderste lagen van het bestaande pand konden inclusief de draagconstructies worden gesloopt. De volledig nieuwe draagstructuur, bestaande uit stalen kolommen en liggers die er vervolgens voor in de plaats is gekomen, hebben ze zo ontworpen dat de ruimte geheel vrij in te delen was.



Door de grote mate van transparantie in het ontwerp, kregen de functionele elementen van de nieuwe draagstructuur inclusief diverse leidingen e.d. nu ook een decoratieve functie. De vele beweegbare elementen die het interieur bevatte, maakten van het huis een dynamisch geheel, waardoor het de bijnaam 'machine à habiter' ofwel woonmachine meekreeg. En sinds begin jaren tachtig staat in Parijs dit prachtige modernistische huis, reeds 81 jaar geleden opgeleverd aan de Rue Saint Guillaume, als historisch monument te boek.

Sonsbeek & Watermuseum

Park Sonsbeek in Arnhem behoord volgens mij tot de mooiste parken in Nederland. De flora in het 67 ha grote park lag er op schrikkeldag j.l. met dat grijze weer nog winters en mistroostig bij, maar aan het gedrag van de fauna te merken had die daar geen enkele boodschap aan. Het was tijdens de wandeling naar het in het park gelegen Watermuseum één en al reuring en gekwetter om ons heen.

Voor Thijs, Mink en E jr. was het Watermuseum nieuw, wij waren er al eens geweest, zie mijn stukje 'Sonsbeek' van 26 februari 2006. Het Watermuseum is een interactief doe-museum voor jong en oud. Het grootste deel van het museum, ca. 2000 m2, bevind zich ondergronds. Er bevinden zich daar meer dan vijftig interactieve presentaties waarmee je alles ontdekken kan over zoet water. Dijkbeheer, drinkwater, grondwater, riool- en waterzuiveringsinstallaties, water gebruik in Nederland en de rest van de wereld, diverse waterproefjes etc, etc. Maar we zijn daar begonnen met een bezoek aan de Watercinema, waar een korte film over de betekenis en vele facetten van schoon drinkwater in de wereld, onze nieuwsgierigheid aanwakkerde naar wat het museum in deze nog meer te bieden had. Nou dat was heelwat, o.a. de interactieve presentatie van werkzaamheden die in Nederland door Waterschappen of Hoogheemraadschappen worden verricht, hielden Thijs en Mink even goed bezig.



Tijdens de lunch in de serre van 'Brasserie Aquarium', het museumcafé, hadden we een prachtig uitzicht op het park. De boys zaten daar weliswaar met de rug naar toe, maar die vonden het uitzicht op de megatosti's ook mooi. Na de lunch hebben we nog even met z'n allen achter diverse computers zitten rommelen van het Water Informatie Centrum (WIC) op de eerste verdieping. Daar was veel informatie te vinden over allerlei waterwebsites met kleurplaten en spelletjes, maar ook actueel nieuws over water en het klimaat. Via de naast het WIC gelegen fototentoonstelling 'Water beweegt je' zijn we weer afgedaald naar de begane grond, en hebben we daar nog even een kijkje genomen in het Waterlab, waar je allerlei waterproefjes kan doen. Maar door de grote drukte hebben we daar maar van afgezien.

Na vervolgens nog een bezoekje aan de even verderop in het park gelegen Witte Watermolen, alwaar we de molenaar nog net even aan het werk zagen, hebben we park Sonsbeek via de vele trappen van de Steile Tuin verlaten. Via Apeldoorn, Uddel en Staverden zijn we terug gereden naar Harderwijk, waar we met een wijntje in de hand, want van water hadden we even genoeg, de vijf in het uur hebben gevierd.

Deunen & Deinen

Voorjaar in de lucht, prachtig dat licht ook! Maar toch, aan de Markerwaardzijde van de dijk Lelystad-Enkhuizen was afgelopen zaterdag tot aan de horizon nog niet veel anders te bekennen dan ijs. Bizar, want aan de IJsselmeerzijde zagen we al enkele zeilboten in de verte. Daar was tot zover je kon kijken juist geen ijs te bekennen, dat zal analoog aan de situatie hier onder Gaasterland dan ongetwijfeld wel het geval zijn. Ik vind het altijd een prachtig ritje over de dijk, die grote vlaktes aan beide zijden blijven aantrekkelijk. Ik raak er niet op uitgekeken, jammer dat je juist op die dijk zo op het verkeer moet letten. Het centrum van Enkhuizen is niet autovriendelijk, trouwens welk centrum wel? We zijn dan ook gelijk naar de Compagnieshaven gereden, waar ik nog altijd een geldige parkeerkaart van op zak had. En zo rond het middaguur zaten we in het centrum aan de lunch in Grand Cafe Bleiswijk aan de Westerstraat.

En tegen enen hadden we een mooi plekje bemachtigd in de kleine zaal van 'Die Port van Cleve' nabij de Oude Haven. Deunen en Deinen, het Enkhuizer winterfestival dat staat voor shanty's, seasongs en folkmuziek uit Nederland, Frankrijk en Engeland kon wat ons betrof beginnen. En dat liet inderdaad niet lang meer op zich wachten, de spits werd afgebeten door 'Trim Rig and a Doxy' een Engels duo uit Liverpool, en twintig minuten later was het de beurt aan 'Paddy's Passion' uit Harderwijk. En zo ging dat de hele tijd door 'Armstrong's Patent' uit Appingedam, 'B & A Express met EH 3 + 1' uit Lemmer/Enkhuizen, 'Onstuimig Schuim' uit Workum, 'O'Conan Quartet' uit Bretagne, 'Kapriol' uit Haulerwijk, 'Les Souillés de Fond de Cale' uit Bretagne, 'Stowaway' uit Appingedam, 'Pekel' uit Mijnsheerenland, 'Denain Trio' uit Normandië en 'Seyl en Treyl' uit Oudewater. Een lijst die wat mij betrof wel even respect afdwong, en dat was nog maar alleen het middagprogramma. En het liep als een trein, als de ene groep zijn twintig minuten sessie er op had zitten, stond de andere al weer in de startblokken. En ondertussen liep het publiek vrolijk heen en weer te banjeren met grote glazen bier, wijn en lekkere hapjes, werden er loten verkocht en werd er in het bijzonder op de Bretonse muziek zo hier en daar gedanst.



Het was een gezellige boel daar in Enkhuizen, maar aan het eind van de middag hadden we het gezien. We moesten bovendien weg want we hadden 's avonds nog weer wat anders te doen in Zwolle. Fascinerend, die zacht deinende ijsmassa in dat diffuse licht van de namiddag, waar af en toe nog een dun zonnestraaltje doorsijpelde. Mooi, de rustgevende, haast sacrale sfeer op de dijk, stond voor ons a.h.w. symbool voor een passend slotakkoord van een dynamische muziekmiddag in Enkhuizen.

Art Deco

Onlangs kregen we van onze kleinkinderen en ex-schoondochter uit Amsterdam een leuk cadeautje in de vorm van een paar podium cadeaukaarten. Kaarten voor theater, concert & festival, hoe en waar we ze gaan verzilveren weten we nog niet, maar ik kan me er nu al op verheugen. Ik heb de Amsterdamse Uitkrant voor Maart al binnen zien komen, dus lang zal het niet duren voor we iets gevonden hebben.

De romantische verpakking van de podiumkaarten bezorgde me al een uitgaansgevoel. Een kopie van een affiche uit 1924 van Jean van Caulaert. Het figuratieve ontwerp van een 'Romance in Art Deco' was destijds het omslag-titelblad voor bladmuziek van R. Demaret met tekst van Ch. Tutelier, genaamd 'Pour te charmer'. Art Deco, een stijlbeweging tussen beide wereldoorlogen in, was eigenlijk een mengelmoes van diverse kunststromingen uit de eerste paar decennia van de 20e eeuw. Art Deco was feitelijk een meer geabstraheerde uiting van bekende kunststromingen als bijvoorbeeld het Franse Art Nouveau en het Duitse Jugendstil. Meer strakke lijnen en geometrische motieven toepassen, inplaats van golvende lijnen en krullenkitsch. Het vond van architectuur tot mode, kortom in alle kunstuitingen, zijn weerslag.

Tuschinski

In de Nederlandse architectuur was destijds veelal sprake van een combinatie van stijlen. Het in 1921 gebouwde Tuschinski theater in Amsterdam (architect Hijman Louis de Jong 1882-1944) is daarvan een mooi voorbeeld. Het is een combinatie van Art Deco en Amsterdamse School. Maar ook het in 1923 op de Veluwe gebouwde Radio Kootwijk (architect Jules Maria Luthmann 1890-1973) is daarvan een mooi voorbeeld. En wat te denken van die prachtige lampen van het nog steeds in orginele staat verkerende Art Deco restaurant van het in 1902 gebouwde Hotel American in Amsterdam. Opvallend ook was de Art Deco architectuur van de wolkenkrabbers in de grote Amerikaanse steden. Erg bekend zijn natuurlijk het 381 meter hoge, in 1931 gebouwde Empire State Building, en het 319 meter hoge, in 1930 gebouwde Chrysler Building in New York. De resp. architecten Shreve, Lamb & Harman en William van Alen hebben met deze bouwwerken met hun spitse torens, getrapte opstanden, decoratieve lofwerk en geometrische friezen schoolvoorbeelden van Art Deco architectuur geleverd. Het zijn maar enkele voorbeelden, maar in de meeste grote steden van Amerika en Europa zijn wel Art Decogebouwen te vinden. Veelal utilitaire bouwwerken als warenhuizen, bioscopen en kantoorgebouwen.

Radio Kootwijk

De prachtige Art Decoliften in de lobby van het Empire State Building brengen je in 45 sec. naar het hoogst begaanbare punt van het gebouw. Toen wij daar samen met onze oudste dochter eens een keer stonden, keken we nog uit op het 417 meter hoge, in 1973 geopende World Trade Center (arch. Minoru Yamazaki en Emery Roth & Sons). De modernistische, strakke doosvormige architectuur, met op neogotiek geïnspireerde façades, staat in geen verhouding tot de Art Deco architectuur.  Andere tijden, de Art Deco periode lag ruim 30 jaar achter ons toen de Twin Towers gebouwd werden. Ze stonden symbool voor de moderne tijd, en of ze nou mooi of lelijk waren, doet er niet toe. Ze hoorden als symbolen van de nieuwe tijd in en bij het stadsbeeld van New York.

Maar goed, laat ik stoppen, want ik begin een beetje van m'n onderwerp af te dwalen. Te gek eigenlijk, tot welke gedachtenspinsels een beetje romantische cadeauverpakking al niet toe kan leiden. Overigens een dansmuziekje uit de tijd van R.Demaret moet er nog wel bij, zien we gelijk dat Art Deco ook in de mode zijn weerslag had. Wel een beetje jammer dat ik geen opname van Demaret's 'Pour te charmer' heb kunnen vinden.


Empire State Building, 11-9-2001

  

Top Chrysler Building 

 

't Vinkennest

Het was gisteren ondanks de winterse buien her en der, samen met J even lekker wandelen in 't Vinkennest in Wezep. Een bomentuin die ik al sinds mijn jeugd ken, al was het destijds wel verboden gebied voor ons. 't Vinkennest is een z.g. pinetum-arboretum, een botanische tuin met hoofdzakelijk winterharde houtige gewassen, in het bijzonder naaldboomachtigen. Het ligt aan de overkant van de Zuiderzeestraatweg (N308) schuin tegenover het in 1824 door Richard Andreas Ludolphi Nobel (1777-1839) in neoclassicistische stijl gebouwde landhuis IJsselvliedt. 't Vinkennest is in 1927 aangelegd door Mr. J.P.Graaf van Limburg Stirum, de toenmalige eigenaar van Landgoed IJsselvliedt. In het weiland aan de zuidkant naast 't Vinkennest staat een duiventil van het z.g. hooibergtype met een fraaie windwijzer op de nok. De duiventil is zeer waarschijnlijk in dezelfde tijd gebouwd als landhuis IJsselvliedt.

 Kijkend vanuit 't Vinkennest richting het dorp Wezep, dat behalve een aantal industriële bouwwerken die net boven de A28 uit pieken, niet meer te zien is,  was ik met mijn gedachten even een stuk terug in de tijd. Niets is meer herkenbaar. Als een kolossale gletsjer hebben de veranderingen en uitbreidingen het vroegere weidegebied weggevaagd en versnipperd!
Het is natuurlijk al begonnen met de aanleg van de A28. Die deelde het landschap in tweeën, waardoor het legitiem werd bevonden om de akkerstrook en het weidegebied ten zuiden van de A28 te bestemmen voor uitbreiding van het dorp. Jammer, maar het is niet anders, en in veel gevallen kan het ook moeilijk anders, we moeten ergens naar toe met z'n allen.

Vanuit de achtertuin van mijn grootouders, die toen in het dorp aan de noordkant van de Zuiderzeestraatweg woonden, zagen we in de verte voorbij De Bulten (een smalle akkerstrook en een paar boerderijtjes) en het enorme weidegebied, 't Vinkennest liggen. Gewapend met een polsstok trok ik samen met m'n vriendjes regelmatig het weidegebied in, met zijn prachtige sloten en weteringen om kievitseieren te zoeken, visjes te vangen of gewoon om slootje te springen. Eén van de grotere avonturen was eigenlijk wel om de laatste brede sloot te slechten die ons nog scheidde van 't Vinkennest, en daarna het verboden gebied in te trekken. Niet zelden kwamen we zeiknat met nog een restje eendenkroost achter de oren thuis.

De wandeling gisteren in die oude bomentuin was uiteraard van een andere orde als destijds. Bovendien betraden we het gebied nu via de normale entree met die fraaie beukenhagenpoort. Een andere fase ook, je bekijkt de omgeving nu met andere ogen dan toen. Maar waar we gisteren vooral van genoten, was dat we ondanks de nog winterse sfeer, toch al een beetje het voorjaar konden ruiken!

Perpetuum Jazzile met de Avsenik Medley

Gisteravond kreeg ik van m'n zus en brother-in-law in Kampen een stuk muziek te horen waar ik even helemaal blij van werd. De 'Avsenik Medley', een eerbetoon van het Sloveense koor Perpetuum Jazzile aan de Sloveense componist en muzikant Slavko Avsenik (1929). Ik had er nog nooit van gehoord, maar dat zegt meer over mij dan over de groep, want die bestaat in de huidige vorm al sinds 2001 las ik. Vorig jaar zijn ze zelfs op 'World Tour' geweest o.a. naar de Verenigde Staten en Canada. Het koor, dat zowel uit vrouwelijke als mannelijke zangers bestaat, maakt gebruik van een breed spectrum van jazzy stijlen in de volksmuziek. Polka's, walsen, Bossa nova, swing, funk, gospel, pop noem maar op. Ze hebben een zeer uitgebreid repertoire, covers van songs van o.m. de Beatles, Van Halen, maar ook van meer hedendaags als bijvoorbeld Lady Gaga. Wat mij vooral zo trof was het jeugdige elan, de dynamiek en het aanstekelijke enthousiasme van de groep.

In de 'Avsenik Medley', als gezegd een eerbetoon aan Slavko Avsenik & seine Original Oberkrainer, nemen de zangers en zangeressen van Perpetuum Jazzile a.h.w. de plaats van het orkest in. Het hele stuk wordt a capella gebracht, waarbij de instrumenten vocaal worden verbeeld en geïmiteerd tot aan de percussie sectie toe.

Mozart in de Dominicanenkerk

Het concert van The Bach Choir & Orchestra of the Netherlands gisteravond in de Dominicanenkerk in Zwolle vond ik ongeëvenaard mooi, en op het applaus afgaande ik niet alleen. In een stampvolle kerk werd door koor en orkest o.l.v. Pieter Jan Leusink o.m. het Requiem en de Krönungsmesse van Wolfgang Amadeus Mozart (1756-1791) ten gehore gebracht. Van de toch vrij ongemakkelijke zithouding op die steile harde houten banken heb ik in die paar uurtjes nauwelijks iets gemerkt. De prachtige ambiance van de Dominicanenkerk gaf de sacrale composities van Mozart a.h.w. een haast natuurlijke meerwaarde.

De Dominicanenkerk en -klooster in Zwolle, een neogotisch in baksteen opgetrokken complex, ontworpen door architect Johannes Kayser, is tussen 1890 en 1901 gebouwd. De enorme kruisbasiliek en het kloostercomplex dat in carrévorm is gebouwd, omsluiten een binnentuin waar ondanks het hedendaagse drukke stadsverkeer nog absolute stilte schijnt te heersen.

Het concert begon met het spectaculaire 'Miserere Mei' van Gregorio Allegri (1582-1652). Een werk dat ooit alleen in het bezit was van het Vaticaan. Daarbuiten mocht in opdracht van Paus Urbanus VIII, die erg gesteld was op deze compositie, het stuk door niemand worden uitgevoerd op straffe van excommunicatie. De hoge C voor de sopraan in het solisten kwartet, bestaande uit de sopranen Olga Zinovieva en Rachel Nicholls en de alt Sytse Buwalda en bas Ben Bevan, maakt het stuk vooral zo bijzonder.



Bij het zien van dit filmpje gaan m'n gedachten ver terug. Terug naar een concert van het King's College, op die vroege Paasmorgen in 1973 in de kapel van Cambridge. Ontroerend mooie musicale momenten waren dat. Momenten van een orde die je met z'n tweeën veel vaker mee zou willen maken. Ze zijn me tot op heden bijgebleven als de dag van gisteren!

Na dit stuk kwam Mozart aan de beurt met Exsultate, Jubilate (kv 165) en de Krönungsmesse (kv 317). En na de pauze kregen we het Requiem (kv 219) te horen. En zoals gezegd, alles van een ongeëvenaarde schoonheid, geen kuchje was te horen in die immense kerk.

sprokkelmaandparty

De sprokkelmaandparty zaterdagavond was natuurlijk weer voorbij voor we er goed en wel aan begonnen waren. Ging het met de voorbereiding ook maar zo, dat zou naar m'n gevoel denk ik een hoop gedoe schelen. Sprokkelmaandparty, een naam die ons wel toepasselijk leek in februari, al is het natuurlijk niet bijster origineel. Maar goed, zoals Shakespeare al zei: What's in a name? Het gaat om wat het is, en dat viel mee!

Want ondanks het treurige feit, dat wegens ziekte en andere geoorloofde absentiereden 15 vrienden en vriendinnen het hebben moeten laten afweten, en ondanks het feit dat toen de laatste gasten zich melden, de eersten alweer opstapten, en de meeste gasten er kennelijk geen weet van hebben gehad, dat er boven ook van alles te genieten viel en er bovendien lekker bij gezeten kon worden, heb ik me ondanks de gebrekkige regie onzerzijds in deze, dankzij alle goedgeluimde gasten bijzonder goed vermaakt.

Bijna ging het mis toen good old Margje me de dansvloer opsleepte. Met haar, 60+ er en oma, maar nog steeds een notoire rock 'n rollster, verzwikte ik bekant m'n enkel met die rubberen zooltjes op het projecttapijt. Maar met een time out en een biertje kwam ik er gelukkig snel weer bovenop!
Tot slot hebben we met ons Ierse muziekgroepje 'Hodgepodge' en aanhang, nog tot in de kleine uurtjes zitten ouwehoeren en stokbrood zitten eten met van alles en nogwat erop.

fotografie, waarom?

De zwart-wit foto van die grote paddestoel op z'n kop, heb ik in 1966 van dichtbij genomen met een eenvoudige kleinbeeld zoekercamera m.b.v. parallax opheffer en duimstok. De foto vond ik zo goed gelukt, dat ik er een vergroting van heb laten maken van ca. 1050 x 700 mm. Jarenlang heeft de foto in ons huis aan de muur gehangen. (zie ook de collage van m'n stukje 'architectuur' van 16 december 2009) De foto van de stapel betonstenen, waarmee we ons huis eind jaren zestig hebben gebouwd, is met dezelfde camera gemaakt. En ook van deze zwart-wit foto heeft jarenlang een forse vergroting bij ons aan de muur gehangen.

Al vanaf mijn pubertijd maak ik foto's. Eerst alleen zwart-wit foto's, maar later ook kleurenfoto's en dia's. Om weer later, toen ik een eigen doka had, me weer helemaal op de zwart-witfotografie te concentreren. En sinds het digitale tijdperk zijn entree gemaakt heeft, zijn bij mij de remmen helemaal los. Duizenden foto's heb ik in de loop der jaren al gemaakt. Maar al te vaak heb ik moeite ze terug te vinden op m'n computer. Waarom, vraag ik me vaak af, fotografeer ik eigenlijk?

In het Nederlands Fotomuseum in Rotterdam las ik een keer het volgende:
Zonder fotografie is de huidige wereld ondenkbaar. Hoe vreemd het ook mag klinken, zonder fotografie is de huidige wereld zelfs grotendeels onzichtbaar. Want al zijn we nog zo reislustig, het meeste wat wij van de wereld zien, zien wij via foto's: in kranten, tijdschriften, boeken en sinds kort internet. Televisie, film en video spelen anno 2012 weliswaar ook een grote rol in het zichtbaar maken van de wereld, maar de fotografie ging aan deze media vooraf. Zij is de oudste van de 'nieuwe media' en zij heeft sinds de officiële bekendmaking van de uitvinding ervan, in 1839 aan de Franse Academie van Wetenschappen in Parijs, ons wereldbeeld fundamenteel veranderd.

Mooi gezegd, maar veel wijzer wordt ik er niet van. Eind jaren zeventig heb ik van Susan Sontag (1933-2004) 'Over fotografie' gelezen. Een reeks essays waarin zij zowel vanuit esthetisch als ethisch oogpunt de alomtegenwoordige fotografie aan de kaak steld. Ze behandelt de verhouding tussen enerzijds fotografie en anderzijds kunst, kennis en zelfervaring. Hoewel ze het fenomeen 'fotografie' vanuit diverse oogpunten benaderde, werd ik toch ook van haar niet veel wijzer. Eigenlijk vond ik het maar een lastig boek om te lezen.

Recensent Achilles van den Branden beschouwt 'Over fotografie' van Susan Sontag als een lappendeken met losse uitspraken, hij biedt een selectie uitspraken aan die het overdenken waard zijn.

1. Een foto is niet alleen het resultaat van een ontmoeting tussen een gebeurtenis en een fotograaf; het nemen van een foto is een gebeurtenis op zichzelf.
2. Door de krachten van de fotografie is ons realiteitsbesef eigenlijk gedeplatoniseerd, want ze hebben het steeds minder aannemelijk gemaakt over onze ervaring na te denken volgens het onderscheid tussen beeld en ding, tussen kopie en origineel.
3. Door foto's wordt gesuggereerd dat de tijd bestaat uit interessante gebeurtenissen.
4. Een foto verbergt meer dan hij onthult.
5. De rol van de camera bij het mooier maken van de wereld heeft zo’n succes gehad, dat foto’s meer een norm voor schoonheid zijn geworden dan die wereld zelf.
6. Voorbeeld: mensen die overvoerd zijn met plaatjes vinden een zonsondergang vaak sentimenteel, omdat die in onze tijd helaas te veel op een foto lijkt.
7. Veel mensen zijn bang om fotografeerd te worden omdat ze vrezen dat de camera hen zal afkeuren.
8. Fotografisch kijken staat gelijk met een talent om schoonheid te ontdekken in de dingen die iedereen ziet, maar veronachtzaamt.
9. Fotografie heeft aangetoond dat schoonheid overal bestaat; voor een fotograaf is er geen verschil tussen het streven de wereld mooier te maken en het tegengestelde streven om de wereld te ontmaskeren.
10. Hoewel de fotografie op zichzelf geen kunstvorm is, bezit ze de merkwaardige eigenschap dat ze al haar onderwerpen tot kunstwerken maakt.

Inderdaad 10 quotes die de moeite van het overdenken waard zijn. Maar van een onbekende (of was het misschien de Franse fotograaf Henri Cartier-Bresson 1908-2004) las ik één van de mooiste uitspraken over fotografie t.w. Fotografen zijn als jagers met een geweer. Van veilige afstand schieten ze leven dood. Tegelijkertijd kunnen fotografen jagers met een geweer tot leven schieten!

Hoe dan ook, voor mij is en blijft fotograferen gewoon een leuke hobby!

microscopisch landschap

Er zit een wereld van verschil tussen een foto van een ver zonnestelsel, genomen door de WISE-infrarood telescoop of de Hubble-ruimtetelescoop, en een foto van bijvoorbeeld koolstof nanobuisjes van ongeveer 4 miljoenste millimeter dik, die onder je neus door een microscoop is genomen. (Zie over nano's ook m'n stukje 'Nano' van 24 januari 2011) Maar ze hebben gemeen dat het spectaculaire beelden zijn. Steeds vaker tref ik ze in de krant aan, de één nog mooier en raadselachtiger dan de andere. Ze zijn met de nieuwe opnametechnieken tot steeds meer in staat. Nooit eerder vertoonde beelden, boeiend, maar als je niet een beetje in de materie bent ingewijd, weet je eigenlijk niet wat je ziet!

In 'Microscopisch kleine wereld', onderstaand artikel van Maarten Keulemans in de Volkskrant afgelopen vrijdag, stonden enkele topfoto's van het beste wetenschappelijke beeld. Resultaat van een door het blad 'Science' uitgeschreven fotowedstrijd. Ze deden me inderdaad soms aan de psychedelische vloeistofdia's denken die we vroeger vaak met feestjes maakten en op de wand projecteerden. (Zie mijn stukje 'vloeistofdia's' van 26 september 2006)



Rotskliffen, satellietfoto's? Nee hoor. Deze landschappen zijn detailfoto's van bijvoorbeeld een komkommer en een muizenoog. Donderdag werden ze bekroond.
 

Diep daarbeneden, waar de millimeters reusachtig worden en de stofjes als bergen zijn, ontvouwt zich een schoonheid die maar weinigen kennen. Neem die rotspunt hier boven. Niets rots. De laagjes 'gesteente' zijn in het echt zo'n vijf atomen dik en gemaakt van ti­taankoolstof, een exotisch materiaal dat wordt onderzocht vanwege mogelijke toepassingen in zonnecellen of sensoren. De microscoopfoto viel, net als de andere beelden op deze pagina, donderdag in de prijzen bij de negende 'visualisatiewedstrijd' van het wetenschapsblad Science en de Amerikaanse National Science Foundation.

Zie de kleurrijke cirkel. Het is het netvlies van een muizenoog, geschaafd in een plakje 500 keer dunner dan een mensenhaar dik is. Hersenwetenschapper Bryan Jones besprenkelde het weefsel met speciale stoffen die de afzonderlijke celtypen in verschillende kleuren laten oplichten: de gele vezels links zijn spiertjes, het diepblauwe midden is de oogzenuw, het groen rondom het oogwit. Liefst 70 soorten cellen zitten er in zo'n netvliesje verwerkt, kunnen wetenschappers zo vaststellen.

Die rare mutsjes? Dat zijn nu de ruwe haartjes die je kunt voelen op een jonge komkommer, honderden keren vergroot. Voor de komkommer vormen ze een verdedigingslinie tegen ongedierte: de haartjes hebben een venijnige punt van boven en daaronder een zakje vol met het bitter smakende gif cucurbitacine.

De psychedelische dia deed mee in de categorie 'illustratie'. Het betreft hier een nieuwe manier om complexe wiskundige functies te tekenen, waarbij kleur en helderheid twee grafiek-assen vervangen. Zodat zich een nieuwe getallenwereld ontvouwt.

Nederrijn

Dinsdag 31 januari j.l. was het 'Kasteel van Amerongen' gesloten, jammer andere keer beter. De autorit naar Wijk bij Duurstede over de dijk door de karakteristieke rivierennatuur was er niet minder om. Het feeërieke en oer-Hollandse landschap ademde een weldadige rust onder een glashelder zwerk! Halverwege de route, ongeveer ter hoogte van het 'Eiland van Maurik' passeerden we het in 1965 gebouwde stuwcomplex 'Amerongen'. De kolossale betonnen constructies in het weidse landschap, deden me in mijn fantasie een beetje denken aan prehistorische dino's. Met dit waterstaatkundige kunstwerk kan in de meeste gevallen de waterstand in de Nederrijn tussen Amerongen en Driel voor scheepvaart en de zoetwaterwinning op peil worden gehouden.

In de verte zagen we Wijk bij Duurstede al liggen met de karakteristieke silhouetten van de in 1648 gebouwde molen 'Rijn en Lek', de onvoltooide toren van de 15e eeuwse 'Oude Kerk' en de restanten van het 13e eeuwse 'Kasteel Duurstede'.
Wijk bij Duurstede kreeg in 1300 stadsrechten. In de Romeinse tijd stond er een fort, het was de noordelijke grens van het Romeinse rijk. Dorestad, zoals Wijk bij Duurstede bij de splitsing van Rijn en Lek in de vroege middeleeuwen genoemd werd, is ooit door de Vikingen aangevallen en geplunderd. Op één van de bekende schoolplaten van Isings kunnen we nog zien, hoe dat er destijds in zijn fantasie aan toe gegaan moet zijn. Dorestad was in die tijd één van de belangrijkste en succesvolste internationale handelssteden.
Behalve de kennis van dit roerige en roemrijke verleden, doet het huidige stadje buiten eerder genoemde zaken daar nog weinig aan denken. Maar een aantal vondsten uit tijden van weleer zijn nog te zien in het plaatselijke museum 'Dorestad'. Er heerste tijdens onze wandeling door het oude centrum van het stadje een haast doodse stilte, bijna niemand te zien op straat. En in restaurant 'Pippijn' aan de Markt waren we tijdens de lunch de enige gasten. Maar de soep van de dag en de sandwich pippijn en geitekaas smaakten prima.

Huiswaarts rijdend over de meanderende dijk terug naar Amerongen en verder, vormden in de verte de contouren van de ruim 69 meter hoge Amerongse Berg en andere toppen van de Utrechtse Heuvelrug een markante begrenzing met het rivierenlandschap van de Nederrijn.

koffieconcert

Gisteren, zaterdag 28 januari zijn we 's morgens samen met Daan, onze op één na jongste kleinzoon naar een koffieconcert geweest in de Catharinakapel. De kapel met die prachtige gebrandschilderde ramen was de gastlocatie voor het duo Professor Peter & Doctor Dick.
Sinds de zomer van 2005 zijn Peter van Alphen en Dick Heijmans als resp. Professor Peter & Doctor Dick actief in de muziek van de jaren '20 en '30 met als grote voorbeelden de Bill Brookers Jugband, Robert Crumb, The Singing Detective en Boulevard of Broken Dreams.
Hun keuze van het muziekinstrument lag voor de hand, toen ze van elkaar vernamen, dat ze al jaren een ukulele in huis hadden en daar ook nog goed mee overweg konden. In combinatie met de leuke, grappige en soms toch ook wel kritische teksten uit tijden van weleer, maken ze dus alweer een aantal jaren doorgaans grappige muziek die lekker in het gehoor ligt.
Momenteel worden voor elk optreden minstens vier verschillende ukuleles meegenomen, en ook nog een banjolele en een bas-o-lele (uitvinding van de Doctor). Verder bespelen ze ook nog een mandoline, zingende zaag, kazoo's, jug, washboard, mondharmonica's en een minidrumstel, die met één voet te bedienen is.



Op hun visitekaartje staat de vermelding Professor Peter and Doctor Dick, Members of the Small Instrument Society; Twenties and Thirties Swing On Ukulele and other Small Instruments. Leuk, alleen van de aanblik dat die twee opa's zo vrolijk tekeer gingen op die mini instrumentjes werd ik al blij, de muziek deed daar nog eens een schepje boven op!

lunchprogramma

Al heel wat jaartjes luister ik vaak op de radio rond het middaguur naar 'Licht op Vier'. Een opgewekt programma van de AVRO dat onder redactie van Monique Meeuwis op werkdagen bij toerbeurten wordt gepresenteerd door Hans van den Boom en Maartje Stokkers.
Behalve een Prijs-CD kent dit programma ook het spelletje 'Nootschieten'. De luisteraars krijgen een zeer kort muziekfragment te horen uit een bepaald stuk, waarvan componist en naam van het stuk moet worden geraden. Elke middag komen er maximaal tien bellers door, de beller met het goede antwoord krijgt het geldbedrag uit de pot in CD-bonnen, waarna het spel de andere dag weer opnieuw begint met een muziekfragment en een tientje aan CD-bonnen in de pot. Wordt het stuk niet geraden, dan komt er een tientje in de pot bij, en kunnen de luisteraars de andere dag een nieuwe poging wagen.

Het spelletje kent een enthousiast groepje serieuze deelnemers. Maar één deelnemer die het in bijna elke uitzending lukt om door te komen is 'Kees uit Bloemendaal'. Een irritante flapdrol, een mannetje die zichzelf kennelijk heel graag op de radio hoort praten. En nooit heeft hij het goede antwoord, maar wel altijd maar weer dat geneuzel over de Spiegelzaal in het Concertgebouw, dat hij daar de afgelopen zondag weer zo ontzettend genoten heeft, van die dingen.
De tijd is echter beperkt in het spelletje 'Nootschieten'. Om maximaal tien bellers per keer aan de lijn te krijgen moeten de antwoorden daarom kort en bondig zijn, willen de overige bellers ook een kans maken om door te komen. Weliswaar doen Hans van den Boom of Maartje Stokkers altijd hun uiterste best om het met 'Kees uit Bloemendaal' zo kort mogelijk te houden, maar dat lukt vaak maar amper. Een irritante stoorzender, eigenlijk zouden ze hem moeten kunnen belemmeren nog langer mee te doen met 'Nootschieten'!

Maar mijn mening over 'Kees uit Bloemendaal' is een beetje veranderd, toen hij eindelijk een keer als winnaar uit de bus kwam. Er ontpopte zich een bijna kinderlijk emotionele Kees. Kees, de notoire praatjesmaker, bleek een bijkant ontroerend emotioneel mannetje te zijn. Spontaan brak hij in snikken uit toen hij gewonnen had, en ik voelde dat het niet gespeeld was. Allemaal een beetje overdreven, dat wel, maar toch vind ik sindsdien 'Kees uit Bloemendaal' een stukje sympathieker overkomen. Oordeel zelf maar door onderstaand fragment te googelen op Internet en te beluisteren.

http://www.radio4.nl/pip-nieuws/lichtopvier/2025/kees-uit-bloemendaal-wint-nootschieten.html

De oplossing was dus 'Agnus Dei', een deel uit het requiem "Messe des Morts" van Marc-Antoine Charpentier (1643-1704) door koor/orkest Concert Spirituel o.l.v. Hervé Niquet.
Ik denk dat erbij de componist in z'n graf ook wel een minzaam glimlachje vanaf zou kunnen, als hij zou horen hoe 'Kees uit Bloemendaal' aan de goede oplossing gekomen is. Gewoon van een lijstje uit 2008 waar allerlei componisten op stonden. Zucht, buitengewoon knap aldus Hans van den Boom, nou dat lijkt mij ook, hoe is het mogelijk!

Mantelmeeuw

Dat een meeuw grote afstanden kan afleggen wist ik al wel. Zeilend op de Noordzee ergens halverwege IJmuiden-Harwich of Great Yarmouth, kruisten we doorgaans wel een keer het pad van een eenzame meeuw. Maar dat ze in één werkdag 332 km uit en thuis vliegen om voedsel voor hun jongen te zoeken, had ik niet gedacht. Hoewel, ik moet ineens wel denken aan die keer op de Afsluitdijk, toen een mantelmeeuw moeiteloos naast m'n auto mee zweefde, terwijl ik toch rond de 100 km per uur reed. Zo bezien is een afstand van 332 km weer een peuleschilletje voor zo'n beest.
Maar toch, het prachtige fragment 'Meeuw doet een dagje Amsterdam' uit de aflevering 'Natuur van Nederland' van docu-serie 'Nederland van Boven' is indrukwekkend.



Om de mantelmeeuw tijdens haar zoektocht naar voedsel te kunnen volgen, hebben ornitholoog Kees Camphuysen en de zijnen een meeuw met drie jongen uitgerust met een elektronisch enkelbandje. Op die manier konden ze middels GPS de hele zoektocht op de voet volgen. Verbluffend, ik wist niet wat ik zag! Zo'n beest wat even van Texel via Hoorn naar Amsterdam vliegt voor een patatje nabij de Dam, vervolgens via Zaandam de Noordzee op vliegt, en daar achter een kotter nog een maaltje vis probeert te verschalken. Aan het eind van de middag vliegt ze eindelijk terug naar de Razende Bol voor Texel, naar het nest met haar hongerige jongen. Prachtig die natuur!

Achterhoek

Eenmaal over de IJssel bij Arnhem ben je in de Achterhoek aanbeland. Maar voor je zover bent moet je vanuit Harderwijk wel eerst de Veluwe hebben doorkruist. Leuvenum, Staverden, Uddel, Apeldoorn, Hoenderloo, Deelen, Arnhem en vandaar via de A12 en de A18 richting Doetichem, om vervolgens via Varsseveld, de geboorteplaats van onze beroemde voetbaltrainer Guus Hiddink (1946) uiteindelijk bij schoonzus Alida (1943) in Aalten te belanden. Geen punt, ik hou van autorijden, en helemaal als ik rustig door kan rijden en een favoriet concert op heb staan. Ultieme momenten van genieten zijn dat! En de heer had het afgelopen zondag kennelijk ook goed met me voor, want hij liet eindelijk het zonnetje weer eens schijnen!

Maar die scheen natuurlijk ook voor de honderden mensen die ik onderweg in het bosrijke gebied van de Veluwe was tegengekomen. Wandelaars, fietsers, hardlopers, noem maar op, iedereen genoot van deze eerste zonnige, zachte dag in januari. Gevoelsmatig was het al een beetje voorjaar, maar dat moet je in januari natuurlijk niet te hard roepen. Voor je er erg in hebt wordt je dan afgestraft met een winterperiode, en daar zit ik eigenlijk niet op te wachten. Maar goed, hoe dan ook die zondag pakken ze me niet meer af!

doelstellingen KK

Het liep de laatste tijd niet echt lekker meer bij de Krasse Knarren. Het Shantykoor van de Knarhaven dat nu zo'n jaar of zeven bestaat. Er was zo'n beetje gedoe over van alles en nog wat, over het repertoire, over de dirigent, over de muzikanten en over optredens. Maar verder ging het prima, vooral aan de bar. Maar toch, de onvrede bleef knagen, en toen er mensen dreigden af te haken, was de maat min of meer vol. Er moest maar eens een doelstellingenenquête gehouden worden onder de koorleden. Dan zouden we tenminste te weten komen hoe de vlag er echt bij hing, en dat zou ongetwijfeld soelaas bieden!

Na de repetitie gisteravond, werden op basis van de ingeleverde enquête formulieren (ca. 85%) de conclusies bekend gemaakt. Maar veel nieuws kwam daar niet uit. We willen allemaal wat meer discipline opbrengen en beter naar de dirigent luisteren. We willen ons repertoire uitbreiden en we willen als dat zo uit komt ook best eens wat meer optreden hier en daar. En de muzikanten deden het bij nader inzien ook zo slecht nog niet. Kortom, allemaal zaken die we wel wisten van elkaar, en waar we het onderling eigenlijk allang over eens waren. Maar nu gaan we er ook echt aan werken, het is immers ook de uitkomst van de enquête, het staat nu op papier. Een goed voornemen zo aan het begin van het jaar, niks mis mee.

Maar wat nadien aan de bar in mijn achterhoofd bleef hangen na al deze mooie voornemens van ons, is het gezegde: 'Ze hieven het glas, deden een plas en alles bleef zoals het was.' We zullen zien!

in vogelvlucht

Gisteravond stond het water centraal in 'Nederland van Boven', het boeiende documentaireprogramma van de VPRO. Na programma's als 'Europa' en 'De Beagle' wederom een kijkcijferkanon las ik in de krant, en dat geloof ik graag! Alle facetten van strijd en omgaan met water werden belicht. We kregen unieke beelden van dijken en andere spectaculaire waterwerken te zien. Prachtig, alles onder controle zo te zien!

Maar dat we evengoed niet vergenoegd achter over kunnen leunen staat ook vast! Want afgelopen week bleek maar weer eens dat we het zee- en rivierwater goed in de gaten moeten houden. De dijken in Groningen en Friesland hadden het zwaar te verduren na de langdurige regenval en het hoog opgestuwde zeewater. En door wateroverlast in bepaalde gebieden moesten mens en dier zelfs tijdelijk worden geëvacueerd!
En het wordt allemaal nog veel erger volgens historicus Paul Gerbrands. Het staat haast wel vast dat de zeewaterspiegel deze eeuw minimaal 50 centimeter zal stijgen. Er zit een grens aan het ophogen van duinen en dijken en het inrichten van z.g. calamiteitenpolders. De strijd tegen het water is daarom niet meer te winnen, schreef een sombere Paul Gerbrands gisteren in de Volkskrant.

Dat de toenemende problematiek in de waterhuishouding onze kijk op een maakbaar Nederland ingrijpend zal veranderen staat buiten kijf. Dat doet het al, kijk maar eens naar mijn vorige stukjes hierover t.w. Balgstuw 1 oktober 2008; Afsluitdijk 5 oktober 2008; IJsseldelta 7 april 2009; Oterdum 14 april 2009; Maasvlakte 2 27 juli 2009; Zandmotor 19 januari 2011 en Afsluitdijk II 12 maart 2011. Om dan te zeggen dat de strijd tegen het water niet meer te winnen valt is eigenlijk ongehoord. Er valt trouwens niks van het water te winnen, hoe arrogant kan je zijn. We moeten er mee leren leven! Dat we dat kunnen, hebben we in de loop der eeuwen wel laten zien. Ook al gaat het tijdens een superstorm soms wel eens goed mis, denk maar aan de 'Stormvloedramp' van 1 februari 1953 (zie mijn gelijknamige stukje daarover van 22 september 2009). Maar ja, als de hemel naar beneden komt hebben we allemaal een blauwe pet.
Maar in 'Nederland van Boven' konden we gisteren eens goed zien wat we op het gebied van omgaan met water nog leren en al geleerd hebben, en hoe we die voortschrijdende kennis nu en in de toekomst in praktijk brengen of denken te brengen. Een prachtig programma!

Hodgepodge in Wezep

Het was zeer tot zeer zeer rumoerig tijdens ons optreden eergisteren in zaal 2 van restaurant Coelenhage. Naar mijn gevoel werden de prachtige door 'Hodgepodge' gebrachte Ierse Ballads en Folksongs zo onbedoeld gedegradeerd tot nietszeggende en onopvallende achtergrondmuziekjes. Behangmuziek was het, we hoorden onszelf amper, ondanks de versterking. Desondanks gingen we stug door en verliep ons optreden zelfs gesmeerd tijdens de nieuwjaarsreceptie en het aansluitend diner van onze gastheren en -dames van de Rotary Club Oldebroek-Wezep. Het liep gewoon als van een leien dakje. En tot m'n grote verrassing werd er op een gegeven moment zelfs gedanst, kregen we van links en rechts complimentjes en werden er visitekaartjes gevraagd. Dus mijn eerste inschatting dat we maar behangmuziek waren heb ik gelukkig moeten heroverwegen in de gunstige zin. Maar het was toch een merkwaardige ervaring, alsof we een stelletje heilsoldaten waren die in een tochtige, overvolle en lawaaiige vertrekhal van de NS stonden te musiceren.

Restaurant Coelenhage! Oude herinneringen komen nogal eens boven als ik daar loop. Rond m'n vijfde met mijn moeder voor de eerste keer naar tandarts van Dijk. Ergens in een kamertje bezigde hij daar destijds met harde hand een paar ochtenden in de week z'n praktijk met nijptang en mobiele boormachine. Later verhuisde hij met z'n handeltje naar huize Jeugdvreugd. Ik herinner me de filmavonden die daar vroeger regelmatig werden georganiseerd in het restaurant, en waar ik met m'n moeder wel eens naar toe ging.

En toen ik een jaar of 16, 17 was behoorde zoon Harry van de toenmalige eigenaar een tijdje tot m'n vriendenclubje. We hebben destijds in café-biljart-restaurant Coelenhage, zoals het toen heette, heel wat afgebiljart, en m'n eerste biertjes heb ik daar ook leren drinken. Harry, was een jaar of 18, 19 en had al een rijbewijs, regelmatig reden we met de auto van z'n vader, een Citroën Traction Avant, naar Zwolle om te gaan stappen, spannend hoor!

En weer jaren later was Coelenhage de locatie voor enkele bruiloft- en jubileumfeestjes in de familie- en vriendenkring. En ook toen heb ik daar wel eens opgetreden, maar dan met het hele gezin. We gingen toen te keer op fluit, klarinet, saxofoon en gitaar, en dat was ook mooi.

Het huidige Coelenhage is fysiek onherkenbaar veranderd. Dinners-events-meetings-party's-weddings staat er op het kaartje, en het bouwvolume is meer dan verdubbeld. Mooi allemaal, van alle markten thuis, moet ook wel anders overleef je het niet in de huidige samenleving. Maar toch, met enige weemoed moet ik af en toe wel denken aan de gemoedelijke sfeer van vroeger als ik daar loop!

familiefilm

Al een aantal jaren gaan we tijdens de kerstvakantie een keertje met onze kleinkinderen op stap. Deze keer zijn we 's middags met z'n allen naar de Meerpaal gereden in Dronten, waar we in de NOVON zaal de Nederlandse jeugdfilm Dolfje Weerwolfje hebben gezien. Mijn angst dat we met ons clubje, in leeftijd variërend tussen bijna tien en ruim vijftien jaar, al eigenlijk niet meer tot de doelgroep van deze film zouden behoren bleek ongegrond. Unaniem verkondigden ze na afloop erg te hebben genoten van de film, al was hij misschien af en toe wat kinderachtig volgens de oudsten. Een gevoel en beoordeling, die we als hun mecenas op deze middag wel konden delen.

Dolfje Weerwolje is de verfilming van een boek van Paul van Loon. Leuk gedaan, maar nogal tweeslachtig in opvattingen. Ik las ergens, dat het grootste euvel van de film de dubbelzinnige moraal is. Dolfje krijgt enerzijds te horen dat niemand gewoon is en dat het oké is om anders te zijn – maar dan wel alleen als je bovengemiddelde dingen kunt (lees: als snelste in de touwen klimt of het hardste terugbijt). Anderzijds wordt hem geruststellend te kennen gegeven dat hij eigenlijk best wel normaal is. Die tweeslachtigheid is illustratief voor de hele film, die wel erg hengelt naar de gunst van het publiek: anders zijn mag, maar binnen aaibare kaders. En daar ben ik het helemaal mee eens.

De pannenkoeken na afloop gingen er ondanks de forse porties genuttigde popcorn en cola tijdens de film nog goed in. Ik denk niet dat ze dat te vaak doen, anders zouden ze er ongetwijfeld minder afgetraind uitzien lijk mij. Maar na de pannekoeken had iedereen het even gehad, er kon niets meer bij in. Ons voorstel om het toetje dan maar even uit te stellen, viel dan ook in goede aarde. Maar toen we een uurtje later weer thuis waren ging het ijs- en slagroomtoetje er toch weer in als koek!

Het was een gezellig achternamiddagje daar in Dronten.

Nieuwjaarsdag

Het is stil en grauw buiten, maar grauw buiten is het al meer dan een maand lang. Ik wou dat de Chinese draken alvast begonnen met eerst die grauwsluier maar eens te verdrijven. Ze kunnen veel, want samen met het vuurwerk staan tijdens de Chinese nieuwjaarsviering de draken symbool voor het verdrijven van de boze geesten. Maar het Chinese nieuwjaar begint altijd op de 2e nieuwe maan na de zonnewende van 21 december, dit jaar op maandag 23 januari. We moeten dus nog een poosje geduld hebben.
En Rob du Jardin zingt over veel Heil en Zegen in het nieuwe jaar voor ons allemaal. En dat vind ik dan ook weer leuk, vooral omdat hij het lied met humor en een knipoog brengt!

Tempus fugit II

'Tempus fugit' ofwel 'De tijd vliegt' schreef ik op j.l. 4 september in m'n gelijknamige stukje. Op bovenstaande foto die vanaf de Swing genomen is, naderen we na een stormachtig nachtje op zee 's morgens vroeg de Shetlandeilanden. Dik tien jaar geleden alweer, maar alsof het gisteren was, ook doordat we toen 's nachts in de hoge golven door een stuurfoutje en een slordig aangebrachte bulletalie een flinke klapgijp hebben gemaakt, met een ietwat kromme giek als gevolg. Een ervaring die hangen blijft!
Er wordt zo links en rechts op de laatste dag van het jaar nogal veel over het begrip tijd nagedacht en geschreven. Het stukje 'Tijd' in de Volkskrant vanmorgen van columnist Bert Wagendorp was een prachtig voorbeeld. Zijn stukje begon met een citaat uit de toespraak van Albert Einstein op de begrafenis van zijn vriend Michele Angelo Besso in 1955 t.w. 'Besso heeft deze vreemde wereld iets eerder dan ik verlaten. Dat betekent niets. Mensen zoals wij, die geloven in de natuurkunde, weten dat het onderscheid tussen verleden, heden en toekomst niet meer is dan een hardnekkige en voortdurende illusie.' Is dat niet mooi gezegd van Einstein? Ik vind van wel! Wagendorp besluit zijn stukje als volgt: 'Nu het jaar 2011 op het punt staat ons te verlaten, is het verstandig Einsteins geruststellende woorden nog eens goed tot ons te laten doordringen. Ze zijn goed tegen weemoed. Drink vanavond een goed glas dure champagne, steek een vuurpijl af, gooi nog een oliebol naar binnen en wens je geliefden geluk en voorspoed in het nieuwe jaar. Maar treur niet over het verstrijken van de tijd, want het zit er dik in dat er niets is verstreken.' Dat de tijd zich laat marchanderen weten we bijvoorbeeld van het begrip zomer- en wintertijd. Op enig moment maken we de dag een uur korter of langer, om maar te zwijgen van de Samoa eilanden in de Pacific, daar hebben ze dit jaar 30 december maar overgeslagen. Vierentwintig uur om zakelijke reden weggeschreven, om te kunnen verhuizen van de oostelijke kant van de datumgrens naar de westelijke kant. Is dat niet bijzonder? Overigens in 1892 schijnen ze het zelfde grapje in omgekeerde richting te hebben uitgehaald. Tijd is geld hoor je vaak, maar als tijd niets is, is geld ook niets. Enfin, ik geloof dat ik nou een beetje doordraaf, maar toch, tijd is en blijft een merkwaardig fenomeen. Ik hou er maar liever over op!

Trouwens over weemoed gesproken, wel eens van Lévi Weemoedt gehoord? Weemoedt (pseudoniem van Isaäck Jacobus van Wijk, 1948) schrijft mooie maar bijzonder zwaarmoedige gedichten. Bijvoorbeeld uit de bundel 'Vanaf de dag dat ik mensen zag' het volgende:

Vanaf de dag
dat ik mensen zag
lag ik liever in de grond.

Maar zeg me, ach,
wie troost dan 's nachts
mijn bange witte hond?

of:

Ik werd geboren en dat was al erg genoeg.
Ach, moeder perste, maar de voet van vader drukte.
En zusje bad in stilte dat 't mislukte.
Het resultaat staat vóór u in de kroeg.

en in het kader van ontspannen vóór het slapen gaan, hier de laatste van Weemoedt:

Maak hól de rug en houd het touw gestrekt.
't Is tijd dat u naar dromenland vertrekt.
Zwaai uit en spring ontspannen op de grond.
Blaas nu de laatste adem uit uw mond.

Nee, dan lees ik toch maar liever gedichten van Willem Wilmink (1936-2003). Zie bijvoorbeeld 'Op nen dag' in m'n stukje van 31 december 2008 of 'Het menselijk geluk' uit Wilminks Dagboek van 1986 t.w.

Het menselijk geluk.

De huur betaald. De stoep geschuurd.
Een goeie visboer in de buurt.
Een meid die als ze naast je gaat,
loopt te zingen over straat.

En om Dictees, uit Wilminks bundel 'De liedjes voor kinderen' uit 1977 kan ik ook smakelijk lachen, lees maar:

DICTEES
Grouwe gebauwen, louwe thee,
holadio, holadié,
word je broer dominee?
Heel gemakkelijk, zo’n dictee.

Jan vermeid het komietee,
holadio, holadié,
en de mijd bleikt heel tevre,
wat gemakkelijk, zo’n dictee.

Heremejee... ik heb een twee.

A-u, o-u, a-u-w,
o-u-w of dubbel ee,
word je broer moet met dt,
wat een smerig rot-dictee.

En ‘t zijn niet alleen dictees
waar ik hier op school voor vrees:
ook elk opstel dat ik schrijf
staat van rooie strepen stijf.

Streep toch niet zoveel meneer,
anders durven wij niet meer,
worden ons leven lang
zelfs voor brieven schrijven bang.

A-u, o-u, a-u-w,
o-u-w of dubbel ee,
d of t of een dt -
stop ermee! Stop ermee!

Dat het onderwijs Wilmink na aan het hart lag, blijkt ook wel uit onderstaand citaat uit zijn bundel 'Ernstig genoeg' uit 1995 t.w.

Wat motten doen voor je ondergoed,
wat de zure regen voor bomen doet,
wat Satan deed voor het Paradijs,
doet multiple choice voor het onderwijs.

2011 (100) terugblikken

De eerste kerstdag hebben we beiden als een oase van rust ervaren. Hoewel enig verschil van mening over dit of dat, soms aanleiding was voor een twistgesprekje. Maar dat is normaal, bovendien gaf dat uiteindelijk toch weer rust. Op tweede kerstdag waren we met z'n dertienen bij S en W in Zwolle, waar we uiteraard weer uit een ander vaatje van sociale vaardigheden moesten tappen. Maar ook dat is normaal met zo'n grote club om de eettafel. Heel genoeglijk allemaal, lekker gegeten, gedronken en geouwehoerd over van alles en nogwat. En dat de periode van jengelende kleinkinderen aan tafel kennelijk voorbij is, vind ik wel het allermooist. Geen gerommel meer onderling of gezeur over dit en dat lust ik niet, of mogen we van tafel. Niets meer van dat alles, ze deden gewoon hardstikke leuk mee!

Op verzoek van S had ik wat oude filmpjes meegenomen. Dat resulteerde na het eten in een avondje kijken met z'n allen. Kijken naar een periode die alweer ruim tien jaar achter ons lag. Gek hoe dat werkt bij iedereen, de één kan er niet genoeg van krijgen, de ander wordt melancholisch van wat ooit was en wil eigenlijk niet langer terugblikken, en weer een ander valt in slaap of loopt weg. Het lijkt me evident, dat de verschillen voortkomen uit de persoonlijke ervaringen van de laatste tien jaar. Die lopen in ons clubje toch wel aardig uiteen, het is niet anders. Ik ben trouwens ook wel van mening dat we niet al te lang stil moeten blijven staan bij wat ooit eens was. Leuk zo af en toe, even stilstaan en omzien, maar dan toch snel de draad maar weer oppakken. Met de ervaringen van het verleden leven in het heden en naar de toekomst toe!

Maar goed, nu het jaar er weer bijna opzit, dient zich bij mij toch ook weer zo'n moment aan van even terugblikken. Het is snel gegaan, en in de grote boze buitenwereld is van alles aan de hand, maar we zijn gelukkig nog gezond. Mogelijk dat ik in het nieuwe jaar een beetje aan mijn latente schrijfverslaving ga werken. Want gemiddeld ruim 8 stukjes per maand gaat zo langzamerhand een beetje ten koste van voldoende beweging, en dat zou toch eigenlijk niet moeten!

De stukjes van 2011, en alweer de 6e jaargang.

Januari
1. nieuwjaar, 2-1; 2. genodigde, 4-1; 3. Ensemble, 10-1; 4. vensters, 12-1; 5. badderen, 14-1; 6. MGcollector, 18-1; 7. Zandmotor, 19-1; 8. VDLetentje, 22-1; 9. Nano, 24-1; 10. Tin Whistle, 26-1; 11. Sonny Boy, 29-1;
Februari
12. kitsch, 3-2; 13. Afstanden, 6-2; 14. Aloha Hé, 9-2; 15. The Golden Fifties, 13-2; 16. reis naar Mars, 15-2; 17. Hodgepodge in de kroeg, 19-2; 18. embouchure, 23-2; 19. ’t Gooi, 25-2; 20. Samen, 27-2; 21. raadsel, 28-2;
Maart
22. stempas, 2-3; 23. O & T voor Twee, 7-3; 24. Street Art, 11-3; 25. Afsluitdijk II, 12-3; 26. resonantie, 15-3; 27. Vrijheid, 21-3; 28. Hogedruk, 23-3; 29. Byzantijns op de Veluwe, 26-3; 30. little design show, 30-3;
April
31. zeilseizoen, 4-4; 32. Gouden Jubileum, 15-4; 33. ons voedsel, 17-4; 34. Vrijkaart, 21-4; 35. Terrasje pikken, 23-4; 36. zonnige dagen, 26-4; 37. Hodgepodge in Zeewolde, 29-4;
Mei
38. Mokum versus Herenleed, 5-5; 39. wandeling, 7-5; 40. Blues in Purmerend, 8-5; 41. contemplatieve ervaring, 11-5; 42. inéénofanderehoek, 13-5; 43. Hodgepodge in Zwolle, 16-5; 44. Tijd, 17-5; 45. pedaalriddertjes, 23-5; 46. foto’s, foto’s, heel veel foto’s, 25-5;
Juni
47. Orpheus, 3-6;
Juli
48. Frühjahrssingen, 12-7; 49. een manier van leven, 14-7; 50. Bremerhaven, Hamburg en Oldenburg, 15-7; 51. zeshoek of hexagon, 21-7;
Augustus
52. verzonken stad, 5-8; 53. een fietstocht boven de grote rivieren, 6-8; 54. Mosselen en Willemsoord, 9-8; 55. schoon water, 13-8; 56. Kasteel het Nijenhuis, 16-8; 57. Paleis a/d Blijmarkt, 17-8; 58. de toren van N.van Walt van Praag, 19-8; 59. zwaluwtrek, 23-8; 60. expo in duikbootloods, 27-8; 61. rare smoelen, 28-8; 62. zomergast-kunst, 29-8; 63. de keuzefilm van G.V., 31-8;
September
64. walvis en bulbsteven, 1-9; 65. Tempus fugit, 4-9; 66. Ilperveld & omstreken, 6-9; 67. tijdsbestedingen, 12-9; 68. megakristallen, 14-9; 69. Vestingstadje Woerden, 21-9; 70. Neutrino’s, 25-9; 71. Bostoren (2), 27-9;
Oktober
72. Ginkgo Biloba, 1-10; 73. windstreken I, 3-10; 74. Klaverbank, 8-10; 75. postzegelmuziek, 10-10; 76. C+B Grolloo, 14-10; 77. allegaartje, 16-10; 78. de bijtjes, 20-10; 79. Herfsttraditie, 30-10;
November
80. Lotte Lenya, 2-11; 81. Oud Nijkerk, 5-11; 82. Kilkelly, 7-11; 83. Guggenheim Museum New York, 11-11; 84. samen eten, 13-11; 85. bordjesfetisjisme?, 15-11; 86. broken circle/spiral hill, 21-11; 87. windstreken II, 25-11; 88. verkocht, 27-11; 89. seinpistool, 29-11;
December
90. de Euro?!, 2-12; 91. ‘De Gouden Eeuw van China’, 4-12; 92. donkere dagen, 6-12; 93. Om de Noord, 7-12; 94. radar, 11-12; 95. Leven II, 14-12; 96. werelden, 19-12; 97. wenskaart, 22-12; 98. Haagse historie en meer ..., 24-12; 99. SM ’s-Hertogenbosch, 26-12.

SM 's-Hertogenbosch

Onlangs waren we weer eens in Den Bosch en in het Stedelijk Museum aldaar. Het SM dat sinds 2005 is ondergebracht in een voormalige medicijnfabriek van Interpharm in het Bossche Paleiskwartier (voorheen bedrijventerrein de Wolfsdonken), gaat 15 januari 2012 zijn deuren daar sluiten. En pas eind 2012 schijnen ze die dan weer te openen in het nieuwe gebouw in het Bossche Museumkwartier. Ze delen dan hun nieuwe onderkomen, gebouwd naar een ontwerp van Bierman Henket Architecten, (zie impressies in het hart van de collage) met het Noordbrabants Museum.

We kunnen dus wel zeggen dat we voor de laatste keer moderne kunst in de oude medicijnfabriek hebben gezien. Overigens de eerste en voorlaatste keer was ruim 3 jaar geleden, zie mijn stukje 'Paleiskwartier' van 9 september 2008. En wat hebben we daar gezien, na eerst een hapje te hebben genuttigd in het museumcafé. Nou, een viertal tentoonstellingen t.w. 1. Berichten van het front; 2. Say hello, wave goodbye; 3. Klaas en Barend en Gijs en Rieneke en Carole; 4. Smax curatoren-project.

Ik zal proberen het één en ander zo beknopt mogelijk te omschrijven. Om te beginnen bij expositie 1: Een netwerk van gelijkgezinde kunstenaars actief in verschillende samenstellingen. Wat we zagen was eigenlijk een atelier van een groepje kunstenaars met een nogal onheilspellend vertoon van beeld en geluid o.a. een schildersatelier, een grafische werkplaats, een klinisch laboratorium en een industrieel niemandsland.
Expositie 2 was de laatste tentoonstelling op deze plek van diverse collecties en laatste aanwinsten van het SM, o.a. sieraden van Emmy van Leersum. Maar ook veel sculpturaal werk op keramisch gebied van o.a. Picasso, Guido Geelen e.a.
Expositie 3 was een gezamelijke tentoonstelling van 5 kunstenaars met een Bossche achtergrond. Schilderijen, muurschilderingen en -tekeningen, een houten huisje in de ruimte voor het op de muur getekende meisje van Barend en collages.
Expositie 4 ging over het braakliggende terrein naast het huidige museum. De aanstaande verhuizing van het SM was voor kunstenares Lara Almarcegui aanleiding de huidige plek (artistiek) te onderzoeken. Waarbij veranderingsprocessen en zaken die anders onzichtbaar zijn of aan de aandacht ontsnappen centraal staan. Een conceptueel kunstwerk eigenlijk in de context van een braakliggend terrein. Bijzonder, maar ik werd er eerlijk gezegd niet warm of koud van!

Al met al vonden we het niet bepaald de meest boeiende museumervaring van de laatste tijd. Over een jaartje maar eens kijken in het nieuwe gebouw daar, mogelijk dat dat een interessantere ervaring zal opleveren.

Haagse historie en meer ...

Gisteren waren we in het Haags Historisch Museum aan de Korte Vijverberg. We kwamen primair voor de tentoonstelling 'Golden Earring - Back Home', zie m'n stukje postzegelmuziek van j.l. maandag 10 oktober. Maar we hadden de kleine maar interessante tentoonstelling van de oudste nog bestaande Nederlandse rockband uit Den Haag toch redelijk snel gezien. We hadden het bezoek trouwens aardig kunnen rekken als we wat meer muziek hadden beluisterd middels de diverse koptelefoons, maar daar hadden we geen zin in, bovendien kennen we veel muziek van hun wel.

Er was uiteraard meer te zien in het museum. Bijvoorbeeld de permanente tentoonstelling 'Typisch Haags' waarin de vele facetten van de Haagse samenleving te zien zijn. Van Hofstad en internationale stad van vrede en recht tot voetbalclub ADO Den Haag. Maar ook de prachtig ingerichte poppenhuizen van jonkvrouwe Lita de Ranitz (1875-1960) waren er te zien, en een boeiende digitale groeikaart van Den Haag vanaf ca. 1300 tot heden. In de tentoonstelling Mijn Den Haag Winkelt! was middels herinneringen, foto's, posters en films te zien hoe de stad zich ontwikkelde tot een winkelparadijs met buurtwinkels, (super)markten en grote warenhuizen.

Lichtelijk verbaast heb ik een tijdje zitten kijken naar het enorme schilderij van Jan Antonisz van Ravesteyn, voorstellende 'de officieren van de schutterij op de Sint Sebastiaansdoelen' uit 1618. Daar stonden ze dan de leidinggevenden, de gewichtige mannetjes van weleer! Wie weet hebben enkele van hun nog meegemaakt dat in 1672, ruim 50 jaar later dus, de gebroeders de Witt hier op de Korte Vijverberg door een razende en op drift geslagen menigte werden gelyncht. Een tong en een vinger van één van de gebroeders is in dit museum nog steeds te zien, bizar eigenlijk.

Ook prachtig was het enorme panoramaschilderij van Jan van Goyen uit 1651 voorstellende 'Gezicht op Den Haag' Veel grote gebouwen al, ook van het binnenhof zeer waarschijnlijk, maar verder kan ik na ca. 360 jaar toch weinig herkenbaars vinden.

We zijn na het museumbezoek nog even langs de Hofvijver de stad in gelopen, richting Buitenhof en de Passage. Daar heb ik 'The Sound of the South' van Leo Blokhuis gekocht, een soundboek met 4CD's. Ik had nog een paar bonnen op zak die ik van S en W gekregen had, dus die zijn nu goed besteed! Prachtige muziek uit de jaren 1961-1976 uit het zuiden van de Verenigde Staten, waar destijds bijzondere ontmoetingen plaatsvonden tussen de blanke country en de zwarte soulmuziek. Onderweg naar huis hebben we gelijk maar een plaatje opgezet. Een feest der herkenning kan ik wel zeggen!

wenskaart

Ze stromen weer binnen, de wenskaarten. Zakelijke kaarten, melancholische kaarten, zelfgemaakte kaarten met foto's en/of gedichten, de één nog mooier (of lelijker) dan de ander. En de kaarten komen uit alle hoeken, van familie, vrienden, buren, kennissen en bedrijven, ja zelfs kaarten van mensen of bedrijven waar ik nog nooit wat mee gehad heb of zelfs helemaal niet ken!

Elk jaar weer komt de vraag bij me op, stuur ik wel of geen wenskaarten. Stoer besluit ik soms, dit jaar maar niet! Maar als dan de eerste kaarten bij me op de mat ploffen, bedenk ik me al weer. Bijna iedereen doet het, dus moet ik toch ook wel iets van me laten horen. Maar typisch blijft het, want waarom stuur ik eigenlijk kaarten naar mensen die ik soms maar één of twee keer per jaar spreek, of zelfs dat niet. Of vreemder nog, waarom stuur ik kaarten naar mensen die ik bijna dagelijks of wekelijks zie? Ik zou het niet weten, het is een gewoonte en zoals gezegd, bijna iedereen doet het!

Dit jaar hebben we de kaart maar weer eens zelf gemaakt. Daarvoor hebben we de door mij op j.l. 22 november genomen foto gebruikt (zie stukje windstreken II van 25 november j.l.) van de 200 ton wegende glazen overkapping van de binnenplaats van het Amsterdamse Scheepvaartmuseum. Het wenskaartje is de uitsnede van het middelpunt van de overkapping, die de 32 windstreken van de kompasroos verbeelden. Simpel, gewoon een mooi plaatje, het is wat het is, hoogstens een metafoor voor het vinden van nieuwe wegen c.q. nemen van verstandige besluiten in 2012. En de tekst? Ach ja die spreekt uiteraard voor zich!

werelden

In het V-katern van de Volkskrant j.l. donderdag 15 december trof ik een paginagrote reclame aan van het CJP. Het grootste deel van de pagina werd in beslag genomen door nevenstaande tekening, gemaakt door het Amsterdams grafisch ontwerpbureau Maslow. Daaronder een samenvatting van een aantal vragen en antwoorden van Steven Stoffers (redacteur van het Cultureel Jongeren Paspoort) aan Sergio Hasselbaink (acteur, bekend van o.a. Sonny Boy zie m'n stukje van 29 januari 2011) over de toneelvoorstelling 'In Ongenade'. In het toneelstuk, dat is gebaseerd op het boek Disgrace van Nobelprijswinnaar J.M. Coetzee, en door de Toneelgroep Amsterdam wordt opgevoerd in de Stadsschouwburg, heeft de zwarte Sergio Hasselbaink een prominente rol naast theaterlegende Gijs Scholten van Aschat.

Luk Perceval, de regisseur van 'In Ongenade' laat volgens Sergio Hasselbaink de spelers op het toneel vaak stilstaan, zodat je als kijker wel gedwongen wordt om na te denken. Het zou namelijk wel leuk zijn als de gedachte van Coetzee overkomt. Als twee werelden botsen wekt dat weerzin op, maar uiteindelijk moeten we het toch samen doen! Een mooie gedachte, maar ondertussen bekroop mij wel de vraag hoe ik in dit verband toch eerder genoemd landschapje moest interpreteren. Het antwoordt op de vraag welke werelden er op elkaar botsen zit in de racistische hoek las ik. In het stuk speelt Gijs Scholten van Aschat professor Lurie. Lurie valt op de universiteit in ongenade door een affaire met een studente en kan daarom zijn biezen pakken. Om enigszins tot rust te komen gaat hij vervolgens maar een tijdje bij zijn dochter op het Zuid-Afrikaanse platteland wonen. Hoewel ik het heuvelachtige vredige landschapje met huisje, boompje beestje nu associeer met het Zuid-Afrikaanse landschap, vraag ik me toch nog steeds af hoe ik het één en ander m.b.t. 'In Ongenade' moet duiden. Het gaat goed met Lurie op het mooie landje van zijn dochter, en door de overwegend zwarte bevolking in de nabije omgeving worden ze gedoogd. Totdat een groepje militante autochtonen onder leiding van Sergio Hasselbaink op het toneel verschijnt met repressieve bedoelingen. Ze overvallen de boerderij en verkrachten de dochter van Lurie, weg vredig leventje. Ik zie de tekening nu heel anders, het landschapje heeft het profiel van een vrouwfiguur. Hoe is het mogelijk dat ik dat niet eerder heb gezien, ik zie ineens niet anders meer. Maar de horzel rechts in het midden en de donkere wolk links boven geven het geheel wel iets macabers. De dreiging van de arme autochtone bevolking, die de aanwezigheid en de overdadige luxe van een handjevol allochtonen in hun omgeving niet langer dulden. Als daarna Lurie's dochter, die een kind aan de verkrachting heeft overgehouden, uit zelfbescherming trouwt met haar zwarte tuinman, begrijpt Lurie daar niets van. Maar het is gewoon nodig om te overleven daar. Zoals eerder gezegd, uiteindelijk moeten de twee werelden daar het toch samen rooien!

Petje af voor Maslow's tekening bij 'In Ongenade'.

Leven II

De één loopt met rode koontjes van opwinding, de ander word er warm noch koud van, het Higgs-deeltje. In mijn stukje Leven I van 25 januari 2010 had ik het over de LHC-versneller in Genève, een machine waarmee ze hopen te ontdekken hoe het heelal en het leven is ontstaan en in elkaar zit. Een zoektocht naar het z.g. Higgs-boson, ook wel het God-deeltje of de heilige graal van de deeltjesfysica genoemd. Zie wat dat betreft ook "theorie van alles" mijn stukje van 21 mei 2010.

Gisteren 13 december 2011 was het Higgsdag, zoals Bert Wagendorp het in zijn column in de Volkskrant lichtelijk cynisch noemde. We zijn overgeleverd aan de hogepriesters van de Grote Deeltjesbotser, die ons het evangelie brengen van het alsmaar diepere inzicht in alles. Zie wat dat betreft bijvoorbeeld ook stukje Neutrino's van 25 september 2011. De eerste zeer hoopvolle resultaten van de zoektocht naar het Higgs-boson werden die middag in het onderzoekscentrum CERN in Genève bekend gemaakt. En vandaag las ik in de krant, dat de versneller in de loop van 2012 voldoende opvallende gebeurtenissen zal hebben opgeleverd om de ontdekking van het Higgs-deeltje te kunnen claimen! Ook in de wereld van de wetenschap moet tijdig worden gescoord voor de centjes en de nobelprijs!

Gek eigenlijk, het Higgs-deeltje is veertig jaar geleden al voorspeld door de Britse naamdrager, hij had zelfs al min of meer uitgerekend bij welke energie het deeltje te ontdekken moest zijn. Maar daarvoor moesten ze wel eerst een deeltjesversneller bouwen van vier miljard! Prachtig, maar waarom dan toch dat opgewonden enthousiasme in de wereld van de fysici? Over een ontdekking waarvan je voor 99,99% al wist dat het er was. En het enthousiasme slaat nog over ook, tenminste wel op mij, ik ben geen fysicus maar toch ook heel nieuwsgierig geworden naar de ontdekking van de onzichtbare werkelijkheid die nog in atoomkernen en elektronen verborgen zit. Maar ook een gerenomeerd wetenschapper als Robbert Dijkgraaf was bij Pauw en Witteman nogal enthousiast over de bijna ontdekking in Genève. Het doet allemaal zo populistisch aan, iets meer rust in deze zou denk ik wat bedachtzamer overkomen. Overigens ben ik nu al nieuwsgierig naar de nieuwe vragen die straks door de ontdekking onherroepelijk zullen worden opgeroepen in de wereld van de deeltjesfysica!