Eva

Elf jaar geleden alweer dat Eva werd geboren, dinsdag 12 mei 1998 aan het begin van de avond. Joke, Christa en ik zaten aan tafel te praten en een beetje te eten. Een groot deel van de dag al zaten we in spanning te wachten op een berichtje van Simone of Wilco. Vandaag was Simone in Blaricum naar het Gooi-Noord ziekenhuis gegaan om daar te bevallen van haar eerste kindje. De controles tijdens de zwangerschap hadden weliswaar geen aanleiding gegeven tot extra spanning of bezorgdheid, maar het is en blijft natuurlijk wel een geboorte. Er valt toch altijd iets van je af als alles weer achter de rug is, en goed is!

We zaten nog aan tafel toen de telefoon ging. Daar zal je het dan hebben! Wilco aan de lijn, we hadden er een kleindochter bij gekregen. Maar aan zijn stem hoorde ik al dat alles niet in orde was. Helemaal niet zelfs, met Simone ging het wel weer wat beter nu, maar het was een behoorlijk zware bevalling geweest, verkeerde ligging dat soort dingen. Maar het ergste was dat het kindje allerlei lichamelijke afwijkingen had en na de geboorte ook gelijk al moest worden gereanimeerd!
Hoe kan dat nou? Waar zijn al die controles tijdens de zwangerschap eigenlijk goed voor geweest? Dat hadden ze toch moeten kunnen zien!? Vragen, en nog eens vragen!

We zijn gelijk in de auto gestapt en naar Blaricum gereden. Verwarring en verdriet alom. Het kindje moest zo spoedig mogelijk naar een gespecialiseerd ziekenhuis. In het dichtst bijgelegen AMC in Amsterdam hadden ze op zo'n korte termijn geen plaats, al evenmin in het UMC in Utrecht. Alleen het Sophia Kinderziekenhuis in Rotterdam kon op dat moment uitkomst bieden, een eindje rijden dus. Het was dan ook al voorbij middernacht toen we daar met de hele stoet arriveerden. Eva, die daar net voor ons per ambulance was aangekomen, lag inmiddels al op de intensive care. En wij, Wilco, Simone en de ouders van Wilco bleven verloren en een beetje van slag achter in het kamertje, waar Simone en Wilco de komende tijd in het ziekenhuis zouden verblijven.
We hebben nog een poosje over de gebeurtenissen zitten napraten, je zoekt op zo'n moment toch een beetje steun bij elkaar, maar veel meer konden we daar natuurlijk ook niet doen. Het was al ver na middernacht toen we eindelijk weer thuis waren in Harderwijk waar we, ondanks alle emoties maar doodmoe van de hele dag, toch nog als een blok in slaap gevallen zijn.



De andere dag maar ook in de hele week daarna reden we vaak naar Rotterdam, om Simone en Wilco een hart onder de riem te steken en om Eva te zien natuurlijk, die verbonden aan allerlei slangen en apparaten in een soort couveuse lag. Het zag er niet goed uit! Eén keer heb ik heel even haar oogjes open gezien, gelukkig had ik toen net het fototoestel paraat. Een moment dacht ik even dat het de goede kant op zou gaan, maar dat was van korte duur. Langzaam maar zeker die week drong bij iedereen het besef wel door, dat Eva kunstmatig in leven gehouden werd. Van zich zelf had ze geen levenskracht, die was gewoon nihil. Het kon zo niet langer! Dinsdag 19 mei, een week na dat ze geboren was, is ze gestorven in de armen van haar moeder, vrij van slangen en andere ongemakken. We mochten haar meenemen naar het kamertje waar Simone en Wilco de hele week al geslapen hadden. Daar is ze met iedereen om haar heen, gewassen en mooi aangekleed door Simone en Wilco. Een verwerkings- en afscheidsritueel dat volgens mij niet beter had gekund!

De dagen erna moesten er uiteraard van allerlei dingen geregeld worden. In die grote Pontiac Transport die we destijds hadden, hebben we later die week Eva samen met Simone en Wilco, zelf van Rotterdam naar het crematorium in Lelystad gereden. Een bevreemdende en beetje bizarre tocht eigenlijk, maar toch ook wel weer goed!
De aula zat tijdens de crematieplechtigheid op zaterdag 23 mei helemaal vol, warmte, veel vrienden en familie. Er werd gesproken en er werden gedichten voorgedragen. En ja, toen kwam dan toch het onvermijdelijke moment dat het kleine kistje wegzakte in de vloer. Het was voorbij, einde althans van een bewogen en emotionele week!

Op 21 november van datzelfde jaar zijn we met z'n allen nog een keer naar Rotterdam gereden, naar een Herdenkingsbijeenkomst in het Sophia Kinderziekenhuis. Daar werden de namen genoemd van de kinderen die in dat jaar dezelfde weg gegaan waren als onze kleine Eva. Andere kinderen, broertjes en zusjes maakten daar tijdens de bijeenkomst tekeningen die aan het eind van de bijeenkomst werden opgelaten boven het Sophia Kinderziekenhuis, vastgebonden aan honderden kleurige ballonnen, langzaam oplossend in het heiige zwerk. En er was ook een moment van stilte, maar daarna werd er toch ook weer muziek gemaakt, want zo is het leven nou eenmaal. Het gaat alsmaar door!
Op de uitnodiging voor deze bijeenkomst stond ook: Achter de tranen van verdriet schuilt de glimlach der herinnering!

'Oorlog en Vrede'

Het concert onder het thema 'Oorlog en Vrede' dat Kleinkoor Caprice afgelopen zaterdagavond gaf in de Grote Kerk van Harderwijk vond ik ontroerend goed. Volgens mij stegen koor en orkest boven zich zelf uit!
Enige dissonant van de avond was voor mij de kwaliteit van de ruimteakoestiek, de geluidsreflecties overspoelden elkaar door teveel nagalm, dat uiteraard ten koste gaat van de verstaanbaarheid en de geluidskwaliteit. De Grote Kerk van Harderwijk, een prachtige ruimte, maar voor dit soort concerten eigenlijk ongeschikt, veel te weinig absorptie ook al zijn alle zitplaatsen bezet. Maar goed, genoeg hierover!
Voor de pauze werd om te beginnen de bekende 'Paukenmesse' (Missa in tempore belli) van Joseph Haydn ten gehore gebracht, en aansluitend daarop het prachtige 'Verleih uns Frieden gnädichlich' van Felix Mendelshon Bartholdy.
Maar het klapstuk van de avond kwam voor mij na de pauze met 'The Armed Man' van Karl Jenkins. Het stuk dat in april 2000 ter gelegenheid van de eeuwwisseling in de Londense Royal Albert Hall in première ging. Jenkins werd er op slag wereldberoemd mee!

Dr. Karl Jenkins (Wales, 17 februari 1944) het genie achter de voormalige popgroep 'The Soft Machine' baseerde zijn compositie op het lied l'Homme Armé. Een hit in de vijftiende eeuw waarvan de melodie diende als inspiratiebron voor een serie van laat middeleeuwse missen. Jenkins vond het toepasselijk om bij het ingaan van het nieuwe millennium een moderne 'Armed Man Mis' te componeren die terugkeek op misschien wel de meest oorlogszuchtige en destructieve eeuw uit de menselijke geschiedenis, maar die ook vooruitblikte naar een hopelijk minder gewelddadige eeuw die voor ons ligt.

Mis voor de vrede 'The Armed Man' bestaat uit 13 delen. Het begint met L'Homme Armé en het eindigt met Better is peace. Daar tussen in volgorde de stukken Kyrie, Save Me from Bloody Men, Sanctus (zie onderstaand videofragment), Hymn Before Action, Charge!, waarna 30 seconden stilte gevolgd door 'Last Post', Angry Flames, Torches,Agnus Dei, Now the Guns have Stopped en Benedictus.



Petje af voor koor en orkest! Zelden heb ik zo'n indrukwekkend en ontroerend concert meegemaakt! En ik niet alleen, dat voelde je gewoon, bewogen zat iedereen voor zich uit te staren, geen kuchje, niets van dat alles, de spreekwoordelijke speld kon je bij wijze van spreken horen vallen. De ontlading uitte zich na afloop dan ook in een minuten durend applaus!

logees

Aanvankelijk was de bedoeling dat we de hele week zouden gaan varen met die twee knapen, maar toen het er op aan kwam vonden we het weer eigenlijk niet uitnodigend genoeg. Wat dan, we hadden ze wel iets beloofd! Thuis blijven vonden we geen van beiden een optie, bovendien zitten ze dan als je niet uitkijkt toch maar de hele tijd achter de computer met die akelige spelletjes. Maar gelukkig valt er in dit leven buiten het varen met een bootje nog heel wat meer te beleven, verveeld hebben we ons dan ook geen moment. We begonnen met een bezoek aan Dierenpark Amersfoort, werkelijk een bos vol avontuur! Daarna kwam een speurtocht naar het Verscholen Dorp in de bossen van Nunspeet aan de orde. En tot slot zijn we voor een overnachting op het eiland 'De Biezen' in het Wolderwijd, toch nog even met de 'Swing' op stap geweest.

Dierenpark Amersfoort.

Een dierentuin is een tuin vol allerlei beesten die elders op de wereld thuis horen in de vrije natuur maar hier achter hekken en tralies neurotisch heen en weer lopen of slapen. Hoe goed ze een best ook doen om een natuurlijke habitat na te bootsen, het blijft voor de meeste dieren behelpen en beperkt. Alleen het DinoBos is andere koek! Een bos vol prehistorische dieren, al of niet mechanisch in beweging gezet. Het is en blijft al gissen hoe deze dieren er tot in detail werkelijk hebben uitgezien, laat staan dat we weten welke geluiden ze produceerden. Maar in het DinoBos hebben ze daaraan geen boodschap, daar is de prehistorie tot leven gewekt. Overal om je heen geritsel en ijzingwekkend gebrul, en tussen de bomen gigantische Dinosaurussen, Tyrannosaurussen, Allosaurussen, Europasaurussen, Albertosaurussen of hoe ze ook allemaal mogen heten, klaar om je te verslinden of te vertrappen. Voor mijn gevoel heeft wetenschap en fantasie hier van een wandeling een avontuur weten te maken, dat bij jong en oud aardig tot de verbeelding spreekt!
En dan was er ook nog een dinorenbaan van ca. 100 meter waarop je jou snelheid vergelijken kon met de snelheid van verschillende dino's die langs de baan om de tien meter stonden opgesteld. Je drukte op een rode knop en wachte op de eerste brul dat het startsein was voor de sprint, bij de tweede brul na ca. 10 sec. moest je weer blijven staan en wist je dat je jou snelheid vergelijken kon met de dichts bijstaande dino.
Thijs en Mink konden zich redelijk meten met de snelle jongens onder de dino's, mijn snelheid liet zich amper met die van een schildpad vergelijken. En dat was lachen!

Het Verscholen Dorp.

Zelf was ik er ook nog nooit geweest, het 'Verscholen Dorp' aan de Pas-opweg in de bossen ten oosten van Vierhouten. Waar tussen april 1943 en oktober 1944 gemiddeld zo'n honderd onderduikers woonden in negen hutten. Van de oorspronkelijke hutten is niets meer over, die zijn destijds al toen ze ontdekt werden door de Duitsers met de nodige explosieven heel effectief opgeblazen. Maar ter nagedachtenis aan de daar gefusilleerde acht gevangenen en de mensen die zich er anderhalf jaar lang veilig waanden, zijn er drie hutten nagebouwd en zijn er twee gedenkstenen en een zwerfkei geplaatst.

De plek doet z'n naam wel eer aan, want we hadden nog even moeite om het te vinden. Toen ik de jongens onderweg in de auto het verhaal van het dorp vertelde, kregen ze tot mijn verbazing een meningsverschil over het feit, of ze zich op die plek wel of niet konden of mochten vertonen met hun speelgoed geweertjes. Uit piëteit voor de gebeurtenissen uit het verleden daar, vond Thijs het absoluut niet kunnen. Mink daarentegen zag er totaal geen probleem in, hij vond het maar onzin om zo'n ophef te maken over een speelgoedgeweertje, hij nam het lekker mee. Ik heb me er maar niet mee bemoeid. Maar we liepen daar zowaar een andere bezoeker tegen het lijf die het niet kon laten er een opmerking over te maken, ach ja zei hij, het zijn nog maar kinderen. En zo is het natuurlijk!

De Biezen.

Op een klein half uurtje varen bij ons vandaan ligt in het Wolderwijd het eiland 'De Biezen'. Een kunstmatig recreatie-eiland met een mooie ronde en beschutte havenkom. In deze havenkom kwam Mink, die al dagen liep te zeuren om een spelletje 'Risk' met hem te spelen, eindelijk aan zijn trekken. Ondertussen barstte boven ons hoofd een bui los met enorm veel wind en onweer. Maar we lagen daar zo beschut dat we er niet of nauwelijks erg in hadden, stoïcijns speelden we met z'n viertjes ons spelletje Risk. Toen we later op dek kwamen kregen we pas door hoe hard het tekeer gegaan was, het lag bezaaid met blad en dode takken. Later hoorden we dat er een paar kilometer verderop, aan de overkant van het Woldertijd, een kitesurfer verongelukt was en een andere ernstig gewond was geraakt.
Na de bui was het snel weer opgeknapt, en hebben we daar met die twee knapen op de kant vuurtje gestookt en soldaatje gespeeld in het dichte struikgewas. En daarna hebben we voor het slapen gaan nog even in alle rust een poosje naar een prachtige maan zitten staren. Na een heerlijk ontbijt de andere morgen in het zonnetje, gingen de trossen weer los voor de terugtocht. Even was er nog strijd tussen de boys wie er het eerst aan het roer mocht, maar dat hadden we vrij snel naar ieders tevredenheid geregeld.

muziektheater & schilderkunst

De eigen collectie van Museum de Fundatie aan de Blijmarkt in Zwolle omvat zowel oude kunst als moderne en hedendaagse kunstwerken. Er hangen mooie schilderijen van Jan Toorop, Leo Gestel, Isaac Israëls en Paul Citroen om er maar een paar te noemen. Vooral het in 1938 door Citroen geschilderde melancholieke portret van de joodse zangeres Chaja Goldstein is prachtig, maar ook het bekende portret van Heinz Aron dat Citroen schilderde in 1922, is en blijft een bijzondere beleving om naar te kijken. Maar afgelopen zondag kwamen we primair toch voor iets anders naar museum de Fundatie. Namelijk voor de tentoongestelde schilderijen van Jasper Krabbé genaamd Memory Archive en voor een inspirerende tentoonstelling over de ontwikkelingen in het Nederlandse theater genaamd Niet omkijken, Orpheus! Iets anders dus deze keer dan alleen schilderijen.

'Memory Archive' van Jasper Krabbé.

Het streven van Jasper Krabbé (Amsterdam, 1970) las ik, is beelden te scheppen als na een droom. Slechts een moment daar en ontastbaar, als een fantoom ronddwalend in gedachten en misleidend als een luchtspiegeling. Kijk je even weg dan kan het beeld daarna zijn opgelost! Een mooiere typering of karakterisering van zijn werk lijkt mij nauwelijks mogelijk. Flinterdunne gedachten, vluchtige ontmoetingen en dromerige fantasieën, waarbij vergankelijkheid en eeuwigheid een belangrijke rol spelen, weet hij in zachte kleuren trefzeker op zijn doeken vast te leggen.
Wat hij bedoeld met zijn universele strijd tussen eeuwigheid en vergankelijkheid heeft hij mooi weten vast te leggen op een houtskooltekening -'The most ephemeral - the most eternal (hands)'- waarop een man met zijn ene hand met een naald in een steen prikt en met zijn andere hand een ballon lek prikt. De steen staat voor wat altijd blijft en de ballon symboliseert het vluchtige, dat wat we niet kunnen vasthouden. Grappige bijkomstigheid in deze is, dat ik er thuis pas achter kwam dat mijn weerspiegeling in het glas, waarachter de houtskooltekening is aangebracht ook op de foto (middelste foto in de collage) is te zien. Symbolisch, het lijkt haast een ode aan het werk van Jasper Krabbé!

Niet omkijken, Orpheus! Van opera naar muziektheater.

Prima la musica, dopo le parole? Vanaf het ontstaan van de opera rond 1600 is de geschiedenis van de opera doortrokken van de vraag wat belangrijker is: noten of tekst, muziek of drama. De tentoonstelling verdeeld in 7 kabinetten gesitueerd rond een middenzaal, die met een explosie aan beelden van nieuwe opera's en experimentele muziektheaterproducties, het hart van de expositie vormde, liet de ontwikkelingen van opera naar muziektheater zien in de laatste halve eeuw.

Een klein voorbeeld in deze, is het verschil in interpretatie van de aria 'Sempre Libera' de slotscène uit het 1e bedrijf van de opera 'La Traviata' (de Dolende) van Giuseppe Verdi, die in 1853 voor het eerst werd opgevoerd in theatro 'La Fenice' in Venetië. In 'Sempre Libera' bezingt courtisane Violetta dat ze ondanks Alfredo, een aanbidder die ze net op een feestje heeft ontmoet en voor wie ze aanvankelijk wel wat voeld, absoluut haar vrije leventje niet wil opofferen.
Het eerste fragment met de Russische sopraan Anna Netrebko (1971) en de Mexicaanse tenor Rolando Villazón (1972) is een uitvoering van juli 2007, in het tweede fragment van hetzelfde stuk met de Roemeense sopraan Angela Gheorghiu (1965) van juni 2006, ziet het er weliswaar wat wolliger en klassieker uit maar speelt de stem voor mijn gevoel een prominentere rol, er wordt minder in geacteerd.
Ik zou wel eens willen weten hoe de première er in 1853 in het 19e eeuwse theater 'La Fenice' heeft uitgezien.





Dat ik een verstokte liefhebber van opera ben kan ik niet zeggen, maar zo af en toe bezoek ik er wel eens één. Wel ga ik opera steeds meer waarderen, maar mijn voorkeur gaat toch nog steeds uit naar een gewoon concertbezoek. En toch is het boeiend om te zien hoe men alsmaar zoekende is naar de juiste vorm in deze muzikale kunstuiting. Periodes waarin de vocale acrobatiek het wint van het verhaal, wisselen zich af in periodes waarin gezocht wordt naar de oorspronkelijke versmelting van drama en muziek. Zoals gezegd, een zoektocht van alle tijden maar die met name in de tweede helft van de twintigste eeuw voor heelwat wisselende opvattingen zorgde. En gezien het aantal experimentele muziektheaterproducties dat ook heden ten dage blijft doen.

Orpheus zo las ik, wist zingend de natuur en zelfs de goden te ontroeren. Hij was zanger die zich met zijn zangkunst toegang tot de onderwereld verschafte, om zijn geliefde Eurydice opnieuw tot leven te wekken. Hij mocht niet naar haar omkijken, terwijl ze de onderwereld verlieten. Hij deed het toch. Niet uit liefde, zoals veelal wordt beweerd, maar om de kunst, omdat zijn scheppingsdrang gebaat was bij drama. Drama en muziek.

Opera!

maritiem optreden KK

Het is dit jaar 400 jaar geleden dat Henry Hudson met zijn schip 'De Halve Maen' uit Amsterdam vertrok om vijf maanden later voet aan wal te zetten op Manhattan. Niet veel later werd op die plek Nieuw Amsterdam gesticht, het huidige New York, 's werelds belangrijkste metropool en bekend als meest vrije en kosmopolitische stad van de wereld. En volgens Amerikaanse historici heeft New York haar vrije en open karakter mede te danken aan zijn Nederlandse (Amsterdamse) wortels.

Om deze historische band samen met de New Yorkers te vieren, was het plan opgevat om de Botter HK22 uit Harderwijk dit jaar naar de VS te verschepen. En daar in een vloot van minimaal 40 andere historische botters, platbodems en skûtsjes uit ons waterrijke landje, deze zomer een poosje bij Manhattan op de Hudson te gaan cruisen. Een festijn dat naar verwachting internationaal nogal wat publiciteit zou trekken. Maar om uiteenlopende reden kreeg de stichting 'Henry Hudson' dit aantal niet bij elkaar, met als gevolg dat de 'Harderwijker Botterstichting' het ondanks een enthousiaste initiatiefgroep en diverse sponsoren ook maar liet afweten. De Botter HK22 blijft dus gewoon in haar thuiswateren, in de wateren die haar al 120 jaar lang bekend zijn.

De Botter HK22 is een z.g. Markerbotter die in 1889 is gebouwd op scheepswerf 'De Haas' in Monnickendam. Ze weegt 12 ton, is 12 meter lang, 4 meter breed en heeft een diepgang van 0,60 meter. Op haar mastlengte van 13 meter kan ze max. 100 m2 zeil voeren t.w. 35 m2 grootzeil, 30 m2 fok, 20 m2 kluiver en 15 m2 bezaan. Voor zover bekend is met dit schip tot 1958 actief gevist door de Harderwijker Hendrik Petersen, bijgenaamd Petje. Daarna is er door verschillende eigenaren uitsluitend recreatief mee gevaren. Toen ze in 1987 ergens op de kant in Wanneperveen aan haar lot werd overgelaten, raakte ze al snel zwaar in verval. Maar nu, na een intensieve restauratie te hebben ondergaan die 6 jaar heeft geduurd, vaart ze weer als vanouds. Sinds 2005 is de Botter HK22 eigendom van de 'Harderwijker Botterstichting' en heeft ze daar een vaste ligplaats in de vissershaven.

Omdat het NVVH Vrouwennetwerk Harderwijk wat te vieren had, ze bestonden 75 jaar, hadden ze een vaartochtje Harderwijk-Elburg v.v. met de rondvaartboot 'Isis' georganiseerd. Om het feest aan boord van de 'Isis' wat extra allure te geven hadden ze ons 'Krasse Knarren' als we zijn, gevraagd voor een optreedentje in Elburg. En daar waren de mannetjes natuurlijk wel voor te porren, en al helemaal omdat we van de 'Harderwijker Botterstichting' ook nog de beschikking kregen over de Botter HK22! Geheel in stijl zijn wij dan ook met dit schip al zingend, musicerend en indrinkend naar ons optreden in Elburg gezeild. Een vrolijk zeiltochtje, ondanks het enigszins tegenvallende weer.

Ook bij de dames aan boord van de 'Isis' in de haven van Elburg was zo te merken de stemming opperbest. Maar het was vooral ook een volle boel, een overvolle boel zelfs. Er moest worden ingeschikt, maar ook toen hadden we nog amper een plek om ons op te stellen. Het was zo krap dat de zangers hun buik in moesten houden, de accordeonist nauwelijks of geen armslag had, en ik praktisch in m'n bassdrum moest kruipen om er nog bij te kunnen. Terwijl de banjo en de gitaar zich maar in een benepen hoekje achter de tap moesten zien te redden. Maar ondanks al deze ongemakken, had ons optreden er volgens de dames absoluut niet onder geleden, integendeel, ze vonden het geweldig allemaal! Bij onszelf waren de meningen daar echter wel enigszins verdeeld over. Het is maar goed, dat ons optreden in die krampachtige situatie niet veel langer dan een halfuurtje heeft geduurd!

Kranenburgh

Jan Adriaanszoon Leeghwater schijnt in zijn tijd (1575-1650) De Rijp 'het beste dorp van Holland' te hebben genoemd. Of hij daar destijds gelijk in had is moeilijk te beoordelen. Een feit is dat het huidige dorp nabij De Beemster, ondanks de vele geparkeerde auto's in dit kleinschalige gebiedje, nog een plaatje is om te zien. De smalle straatjes en de weelderig geornamenteerde zeventiende eeuwse huizen aan de Tuingracht, velen als gevolg van de slappe veenbodem opgetrokken in hout, maakte dat we onze wandeling beleefde als een verrassende stap terug in de geschiedenis.
De lange wachttijd op het terras van 'Het Wapen van Munster' was even een dompertje. De vertraging door de ongelukkige bediening van een chagrijnige en overspannen serveerster die alles in d'r eentje moest doen, stond enerzijds misschien symbolisch voor de tred in dit 17de eeuwse dorp, maar was anderzijds jammer genoeg eigentijds en bovenal irritant!

Daar stond weer tegenover, dat de tocht door het zonnige landschap van de Beemster en de Schermer naar Bergen, het overbekende kunstenaarsdorp nabij de geestgronden, natuurlijk een verademing was met dit fraaie weer. Zoals voor Leeghwater De Rijp het beste dorp van Holland was, is voor mij Noord Holland één van de mooiste of misschien wel mooiste provincies van Nederland. Het immense zwerk, de ruimte daaronder, de dijken en niveau verschillen in het landschap, de poldermolens, sloten, vaarten en tochten, de klein schaligheid van de oude stadjes en dorpen om de drooggelegde plassen, prachtig allemaal!

In Bergen staat sinds april 1993 museum 'Kranenburgh', een klein museum dat zich behalve op eigentijdse kunst ook concentreert op de expressionistische kunstuitingen uit periode van de Bergense School (1915-1925).
Met ons eerste bezoek aan dit museum dat dus al 16 jaar bestaat, hebben we een overzichtstentoonstelling van dichter en beeldend kunstenaar Christiaan Johannes van Geel (1917-1974) gezien, genaamd 'Het mooiste leeft in doodsgevaar'. Op deze bijzondere tentoonstelling werden veel gedichten gepresenteerd 'Ik leef om iets af te maken maar de variaties zijn eindeloos' of 'Ik ben in beesten opgesomd, om weerklank die op vleugels gaat. Geen rust is ooit geheel voltooid, dan die niet afziet van de vlucht' om er maar een paar te noemen. Maar ook héél veel Actions Surréalistes en tekeningen, de malle billenvogel bijvoorbeeld, simpel maar knap gevonden vind ik, en verder veel foto's van allerlei objecten, brieven, handschriften en bijzondere uitgaven. Opvallend vond ik het formaat van de meeste kunstwerken, wonderlijke kleine prentjes, veelal niet groter dan ongeveer 15cm in het vierkant. Een groot deel van zijn werk schijnt te zijn verbrand toen zijn huis in Groet in 1972 in vlammen opging.

We sloten ons bezoek aan museum Kranenburgh af met een wandeling door de beeldentuin rondom het gebouw, met diverse beelden van kunstenaars als Nico van Stralen, Ingrid Opstelten, Lies van der Sluis, Henk van den Idsert en Lucebert. Toen ik het beeld van Lucebert zag, schoot mij de regel 'Alles van waarde is weerloos' te binnen uit zijn gedicht 'De zeer oude zingt' uit 1974, en zag ik ineens de parrallel met 'Het mooiste leeft in doodsgevaar' van tijdgenoot van Geel!

watercolour painters

Elkaar de loef afsteken met slimme computerspelletjes is geloof ik wel hun grote passie. En volgens mij zijn de mannetjes daar zo langzamerhand benijdenswaardig goed in geworden. Maar bij tijd en wijle zijn Thijs en Mink toch ook wel te porren voor iets anders, bijvoorbeeld tekenen of schilderen. Zo ook deze keer, en geholpen door het mooie weer kregen we ze zelfs zover, dat ze ervoor naar buiten kwamen.

Grote vellen papier en kwasten maar! In een behoorlijk pittig tempo passeerden van allerlei onderwerpen de revue. De ene keer werden aspecten binnen het thema wonen in beeld gebracht, en de andere keer werden alle facetten van het weer vorm gegeven. Aanvankelijk werd aan de uitwerking van de thema's nogal wat tijd besteed, maar geleidelijk aan werden de uitwerkingen slordiger. De inspiratie was tanende, en vrijwel ongemerkt was kwantiteit vóór kwaliteit kennelijk het motto geworden. En toen de koek uiteindelijk helemaal op was, werden de best geslaagde werkstukken nog even breed uitgemeten ter bezichtiging en evaluatie op de stoep uitgestald.



Fascinerend te zien, hoe de mannetjes werden gebiologeerd door mieren, onweersbeestjes en ander klein gekriebel. Maar ja, hoe kan het ook haast anders, op hun Amsterdamse bovenwoning zijn ze uiteraard weinig meer gewend dan een matig dynamische biotoop. Het bekijken, afschudden of pletten van de kleine kruipers hield ze een poosje actief bezig. Overigens zou ik er mijn handen niet voor in het vuur durven steken, dat ze de voor hun moeder bestemde prenten uiteindelijk kriebelvrij hebben opgerold.

Noord Holland

De koffie met appelgebak in 'de Koekfabriek' in Zaandam ging er bij ons drieën in als de spreekwoordelijke koek. De Koekfabriek is een aardig cafe-restaurant met een terras aan de Zaan dat is gehuisvest in een gedeelte van de oude Verkadefabriek. Het is een parel in het huidige Zaanoeverproject en een mooi voorbeeld van hergebruik van oude industriële gebouwen.
Vandaar ging het verder naar Spanbroek, naar het 'Scheringa Museum voor Realisme' dat is gevestigd in een oud verbouwd schoolgebouw aldaar. Als alles volgens plan verloopt, zullen ze eind volgend jaar zijn verhuist naar het nieuwe museumgebouw dat een eindje verderop in aanbouw is. Met een door HR geregelde bouwhelm op, hebben we de vorderingen in de bouw naar het ontwerp van Herman Zeinstra van DOK Architecten uit A'dam, ook van dichtbij nog even goed kunnen bekijken.

Het 'Scheringa Museum voor Realisme' (voorheen Frisia Museum) is een initiatief van het echtpaar Scheringa-De Vries, behalve van de DSB bank en voetbalclub AZ ook liefhebbers en verzamelaars van magisch realisme. Tot de kerncollectie behoren werken van kunstenaars als Carel Willink, Pyke Koch, Wim Schuhmacher, Raoul Hynckes en Dick Ket. Maar inmiddels zijn daar een drietal deelcollecties aan toegevoegd t.w. Het realisme in Nederland tijdens het interbellum (werk van o.a. Jan Mankes, Charley Toorop, Edgar Fernhout en Jan van Tongeren) Het interbellum realisme internationaal (werk van o.a. Giorgio de Chirico, Tamara de Lempicka (zie inzet collage 'la Musicienne' uit 1929), René Magritte, Paul Delvaux en Salvador Dali) en het naoorlogse realisme (werk van o.a. Lucian Freud en Marlene Dumas)

Buiten de genoemde vaste collecties was er ook nog een overzichtstentoonstelling van de Duitse kunstschilder Hermann Markard (1926) te zien. Magisch realistische kunstwerken hebben mij tot op heden zelden of nooit kunnen beroeren laat staan ontroeren, integendeel! Maar alles wat ik in deze tot nu toe gezien heb, is prachtig vergeleken bij de macabere griezelschilderijen van de bejaarde Hermann Markard. Ik was blij dat ik weer buiten stond op een gegeven moment, die schilderijen hoef ik nooit meer te zien!

Via Groet, waar in het weiland tegen de duinen aan sinds de jaren dertig een door architect Ben Merkelbach ontworpen zomerhuis staat, eigendom van onze gezamelijke bekende TD, ging de reis verder door het duinbos naar het prachtige kunstenaarsdorp Bergen.
Na eerst een paar bitterballen en een wijntje in het 'Het huis met de pilaren' te hebben genuttigd, trokken we met de gids in de hand te voet verder door het dorp.
Ons doel was Park Meerwijk, circa 15 bezienswaardige villa's in 1915 als totaalplan ontworpen door jonge architecten van de Amsterdamse School t.w. G.F.La Croix, P.L. Kramer, J.F. Staal, M. Kropholler en C.J. Blaauw.
Park Meerwijk is één van de meest bijzondere projecten uit de Nederlandse architectuurgeschiedenis, het is destijds gebouwd om het kunstzinnige imago van Bergen te benadrukken.

Toen we ook dat gezien hadden, vonden we het wel mooi geweest. Van al het voedsel voor de geest vandaag, was onze maag een beetje gaan knorren. Hoogtijd dus om daar maar eens wat zorg aan te besteden, derhalve op naar Paviljoen Zeezicht in Castricum aan Zee. De slibtongetjes en lamsboutjes aldaar lieten we ons goed smaken! En met een pikketanisje binnen handbereik, hebben we daarna nog een poosje heel genoeglijk naar de zee zitten staren en naar de langzaam achter de kim verdwijnende zon.

Gisteren, een dagje Noord Holland samen met HR en JZ, oude makkers in kunst en architectuur. Als vanouds maar altijd weer bijzonder!

Zwerven

Eigenlijk was het beter weer voor een terrasje dan voor een film in de Catharinakapel. Toch kozen we gistermiddag voor het laatste. 'Into the Wild' een film uit 2007, 140 minuten lang, geregiseerd door Sean Penn en gebaseerd op het gelijknamige boek van Jon Krakauer. Deze schreef het boek in 1996 n.a.v. de gevonden dagboekaantekeningen in 1992 van de jonge zwerver en avonturier Christopher Johnson (Chris) McCandless (1968-1992).

Bij tijd en wijle wil ik ook wel eens vluchten en gaan zwerven, en wie niet eigenlijk? Weg met mijn zeilbootje, in m'n eentje voor lange tijd de zee op! Weg uit deze opgewonden maatschappij met z'n blauwe brieven, betuttelingen en voorgeprogrammeerde denkbeelden, weg van het gezeik van alledag.
En toch doe ik het niet! Waarom eigenlijk niet? Waarschijnlijk omdat ik het, als het puntje bij het paaltje komt, in m'n eentje althans niet echt wil. Omdat ik toch teveel hecht aan mijn naasten en mijn vrienden, ik vind het uiteindelijk wel gezellig zo. En gelukkige momenten met iemand delen is ook leuker dan ze in je eentje te beleven!

Maar de jonge Chris McCandless (in de film gespeeld door Emile Hirsch) had daar allemaal geen boodschap aan. Hij hield zijn aangepaste leventje voor gezien, toen hij in 1990, op 23 jarige leeftijd aan de Emory University cum laude was afgestudeerd in geschiedenis en culturele antropologie. Al zijn spaargeld gaf hij weg aan een goed doel, en zonder afscheid te nemen van zijn ouders waar hij een nogal complexe relatie mee had, en zijn enige zus, vertrok hij. Aanvankelijk nog in z'n oude auto, maar al snel zwierf hij lopend en liftend door de Verenigde Staten onder z'n nieuwe zelfgekozen naam Alexander Supertramp.



Prachtige mensen komt hij tegen onderweg, maar hij hecht zich aan niemand. Zijn enige doel is alleen te zijn in de ongerepte wildernis van Alaska. Uiteindelijk komt hij daar dan ook terecht, en vind hij een onderkomen in een oude roestige bus die daar ergens staat als vluchtonderkomen voor jagers. Het gaat een tijdje goed met hem daar, maar van de mooie ongerepte natuur alleen kan je niet leven, en al helemaal niet zonder ervaring. Gelijdelijk aan raakt hij dan ook ondervoed en verzwakt, om zijn broek nog op te houden moet hij zijn riem steeds meer innemen. Na een hoop getob besluit hij terug tegaan naar de bewoonde wereld en (mogelijk) zijn familie. Maar als hij dan zijn weg versperd vind door de gezwollen wild kolkende rivier, gaat hij maar weer terug naar zijn bus. Hij gaat erbij liggen, koortsige visioenen, en voordat hij in coma raakt, ziet hij in trance de voortjakkerende wolken door het dakraam langzaam veranderen in een rondwervelend spiraalvormig gat in het zwerk, alles komt bijeen en wordt hem duidelijk. Maar jammergenoeg wel te laat!

Chris McCandless heeft zijn jeugdige onbezonnenheid met de dood moeten bekopen. Een aantal weken later werd zijn stoffelijk overschot in de bus door jagers gevonden.

Oterdum

Op zoek naar een plek op de zeedijk bij Delfzijl om de 'Poolster' te zien aankomen op de Eems, ontdekten we bij toeval het monument 'Dorp Oterdum'. Ik had er nog nooit van gehoord maar Oterdum, een klein dorpje, lag vroeger aan de zeedijk tussen Delfzijl en Termunten.

Het op deltahoogte brengen van de zeedijk in de jaren zeventig van de vorige eeuw las ik, bracht noodgedwongen met zich mee dat het kerkje van Oterdum, dat net even boven de dijk uitstak, van de aardbodem verdween. De doden die er sinds eeuwen rond het kerkje begraven lagen, hoefden echter niet van rustplaats te veranderen. Nadat de grafstenen waren verwijderd, is de nieuwe dijk over het kerkhofje gelegd. Daarna zijn de grafstenen onder leiding van Provinciale Waterstaat van Groningen zorgvuldig weer op de oude plaatsen teruggezet. Het is de laatste herinnering aan het dorpje Oterdum, dat in z'n bloeitijd ruim 200 inwoners telde, voornamelijk landbouwers. Zo, dat weten we dus ook weer, en als je nog meer over Oterdum wilt weten kun je ook nog op www.oterdum.com terecht!

Goed, staande op de zeedijk dus, tussen de eeuwen oude grafmonumenten, zagen we in de verte op de Eems een wit stipje aankomen. Wat ben je toch nietig in deze immense ruimte, en al helemaal met gestreken mast. We zien echter niks anders op die grote vlakte, het moet de 'Poolster' dus wel zijn. Toen ze even later de hoek om kwamen om het Zeehavenkanaal in te varen wisten we het helemaal zeker, de overwintering in Carolinensiel was nu dan toch echt teneinde. Terug op Nederlandse wateren gaan er eindelijk leukere dingen gebeuren met de prachtige Lemsteraak van de familie S. Straks in Lemmer nog even een poosje schuren en lakken, maar dat hoort erbij. Dat is peanuts vergeleken bij de lange zomer die er aan zit te komen met hopenlijk heel veel mooi zeilweer.



Op het Eemskanaal, aan de binnenzijde van de de grote sluis, hebben we de thuiskomst feestelijk met champagne en een chinese maaltijd gevierd!

Voetbal

Daan! De hele dag liep ie al rond te banjeren in trainingspak, keepershandschoenen en voetbalschoenen. Kennelijk om al vast een beetje in de sfeer te komen voor de voetbalwedstrijd FC Zwolle-TOP Oss, waar we 's avonds met z'n tweeën naar toe zouden gaan. Heel aandoenlijk, het kostte hem volgens mij nog moeite om z'n keepershandschoenen tijdens het eten even af te leggen. Maar eindelijk was het dan toch zover, en waren we met z'n tweetjes in de auto onderweg naar Zwolle. Zichtbaar genoot hij van het telefoontje onderweg van z'n ouders, die hem vanuit de 'Poolster' in de haven van het Duitse waddeneiland Norderney, nog even een hart onder de riem staken.

Volgens onze tickets moesten we naar rij 11, stoel 2 en 3 in vak 24 van de Klaas Drost Tribune. Om daar te komen moesten we via ingang F het stadion in. Vanaf de parkeerplaats gezien helemaal omlopen dus. De veel kortere weg via ingang E en vak 23 was natuurlijk geen optie, want daar zaten de supporters van de tegenpartij!

Voor de eerste keer in m'n leven zat ik in een voetbalstadion! Op TV kijk ik soms wel naar voetbalwedstrijden van de Champions League, Europacup of de Uefacup, maar meer ook niet. Ik ben nooit zo'n voetballer geweest. Voetbalwedstrijden in het professionele clubcirquit van Nederland bekijk ik zelden of nooit op TV. Maar goed, nu dus live in het voetbalstadion FC Zwolle tegen TOP Oss, samen met m'n kleinzoon Daan, keeper in spé. Een bijzondere en sfeervolle ervaring!



Omdat beide ploegen de punten in de competitie al op zak hadden, konden ze vrijuit spelen tegen elkaar. Mede daardoor en de goede sfeer in het stadion mag je dan toch een vermakelijke wedstrijd verwachten, maar dat viel een beetje tegen vond ik. Om nou te zeggen dat ik het ronduit sloom voetbal vond gaat te ver, maar veel scheelde het niet. Voor de rust hadden de Ossenaren het een beetje voor het zeggen en na de rust de Zwollenaren. Toen de laatsten vlak voor het einde toch nog een doelpunt wisten te scoren, werd die onder hevig protest van Daan afgekeurd wegens buitenspel.
En daarmee bleef de uitkomst steken op 0-0 gelijkspel.

Onderweg naar huis hadden we nog een hevige discussie over het afgekeurde doelpunt. Het is en blijft me nog steeds een raadsel hoe Daan nou zo zeker kon weten dat het een foute beslissing was van de scheidsrechter. We zaten aan de kopkant van het veld, dus achter het doel. Het bewuste doelpunt werd gemaakt in het andere doel, aan de overkant van het veld dus. Vanuit onze positie kon ik onmogelijk buitenspel waarnemen, maar Daan wel, en dat is nog eens knap!

Bostoren

Sinds zaterdag 4 april j.l. kan je op 'Landgoed Schovenhorst' in Putten de bomen vanaf de bovenkant bekijken. Je moet er wel een stevige klimpartij voor over hebben, maar dan is het resultaat er ook naar. Vanaf de daktuin bovenop de Bostoren, die een hoogte heeft van ca. 40 meter, heb je een prachtig uitzicht over de Veluwe!

De beklimming van de toren is door zijn vormgeving al een beleving apart. Het ene moment klim je binnen in de staalconstructie van de toren omhoog, in de kern zal ik maar zeggen, en het andere moment bemerk je dat je met trap en al aan de buitenkant van de toren bent aanbeland, en als het ware in de lucht zweeft. Even bespeurde ik bij mijzelf een moment van vrees en wantrouwen in de constructie, toen ik op ca. 30 meter boven de grond een daar gespannen klimnet bekeek. Maar toen ik me na enig getreuzel toch maar op het net begaf, was het vertrouwen in de constructie al snel weer op peil.

De bostoren, ontworpen door Bjarne Mastenbroek (1964) van het architectenbureau SeARCH uit Amsterdam, is niet alleen een mooie toren, maar naar mijn gevoel ook een ontzettend solide toren. De stalen toren met een kern van 4,5 bij 4,5 meter is samengesteld uit 3 delen die opgeteld een totale hoogte hebben van 38 meter. Het platform boven op de toren heeft een diameter van 17 meter en is 4 meter hoog. Dit platform dat helemaal op de grond is klaar gemaakt, inclusief ingebouwde betonnen bakken en grond voor bomen en struiken, weegt ongeveer 500 ton. Omdat er door o.a. de beperkte ruimte in het bos, niet met een bouwkraan kon worden gewerkt, is het platform met de hele santenkraam erin middels hydraulische vijzels naar een niveau van 38 meter boven maaiveld getilt. Een vak apart en een behoorlijk tijdrovend klusje!



Vroeger was 'Landgoed Schovenhorst' voor het publiek een verboden gebied. Maar daar trok ik me meestal niets van aan. Samen met mijn kleine kinderen liep ik daar regelmatig rond te struinen en naar tamme kastanjes te zoeken. Maar de keer dat we daar door een boze boswachter zijn weggestuurd staat me ook nog helder voor de geest!
Het ietwat verpauperde, maar o zo schilderachtige landgoed van toen, ziet er nu gelikt uit. De zelfs door Europese ontwikkelingsfondsen gefinancierde opknapbeurt heeft het gebied een heel ander aanzien gegeven.
Nu moet je overal voor betalen, maar daar heb je dan ook wat voor. Om maar iets te noemen, een parkeerplaats en een theepaviljoen, goed onderhouden wandelpaden met bewegwijzering, opgepimpte bomen, kunstwerken en verlichting, een streekhistorisch museum en een speelbos voor kinderen, en natuurlijk niet te vergeten de alom geprezen Bostoren!

Allemaal mooi, toch dacht ik vanmorgen toen ik er liep met enige weemoed aan het vroegere 'Landgoed Schovenhorst' terug. Waar je toen dan wel niet mocht komen, maar dat maakte het verpauperde en verwilderde landgoed juist geheimzinnig en des te spannender!

IJsseldelta

In een tijdschrift las ik onlangs, dat gezien de klimaatontwikkelingen in de wereld overstromingsbestendig bouwen het bouwen van de toekomst is! Door de bebouwing aan te passen aan het gebied in plaats van het gebied aan te passen aan de bebouwing, creëer je nieuwe kansen.
Ons landje kent een behoorlijk aantal locaties die voor een dergelijke benadering in aanmerking komen. De IJsseldelta is bijvoorbeeld zo'n locatie, en gezien de oude terp-boerderijen (in zekere zin ook een vorm van overstromingsbestendig bouwen) in dit gebied, is dit al eeuwen zo.

Maar de problemen worden groter, behalve overstromingsbestendig bouwen zullen we toch ook aan de structuur van de omgeving moeten blijven sleutelen. In de huidige discussies gaat het KNMI uit van een zeespiegelstijging van 35 tot 85 centimeter in deze eeuw, maar méér is zeker niet uitgesloten. Beleidsmakers houden daar in ieder geval ernstig rekening mee! Door het lagere verval kunnen de rivieren het water minder snel direct in zee lozen, en zal de lozing snel en adequaat ter voorkoming van al te grote overstromingen in midden- en west Nederland, via de tussenopslagplaats het IJsselmeer moeten plaatsvinden.

Tussenopslagplaats-tussenoplossing, beanstigend eigenlijk! Ik zal het zo goed als zeker niet mee maken, maar naar de verwachting van het KNMI en o.a. het MNP (Natuur en Milieu Planbureau) wordt de afvoer van onze rivieren bij een zeespiegelstijging van anderhalve meter zo problematisch, dat mede door het stijgende grondwater onder druk van de hogere zeespiegel, deze moeilijk beheersbaar zullen worden.

Om het één en ander in onze termijn toch enigszins beheersbaar te krijgen en te houden, zal enthousiast baggerwerk in combinatie met een z.g. bypass tussen de IJssel en het Drontermeer nabij Kampen, moeten zorgen voor een snelle afvoer van grote hoeveelheden extra Rijnwater (ca. 16.000 m3 per sec.) richting het IJsselmeer.

Boeiend, al die ontwikkelingen in en om dit prachtige gebied dat IJsseldelta heet! Buiten de geplande bypass, zijn ze momenteel volop bezig met de aanleg van de spoorlijn Lelystad-Zwolle de z.g. Hanzelijn. Het zanderige dijklichaam dwars door de vlakke polder met de bijbehorende kunstwerken is nu al karakteristiek. Waar je ook kijkt in dit gebied, overal wordt gewerkt. Her en der wordt er gebaggerd, er worden dijken aangelegd of opgehoogd en nieuwe wegen, tunnels, viaducten en bruggen zie je verschijnen.

Een terechte anticipatie op de toekomstige ontwikkelingen, die men in dit gebied verwacht, lijkt mij. Alleen moeten ze straks niet vergeten, hier ook te investeren in overstromingsbestendig bouwen!

La Bella Lola

Het Spaanstalige zeemansliedje 'La Bella Lola' komt waarschijnlijk van Cuba. Het is een z.g. Habanera, een muziek- en dansstijl die volgens Wikipedia rond 1830 is ontstaan in Havana , een belangrijke aanleghaven vroeger voor de oceaanvaart. Van daaruit heeft het de hele wereld veroverd, maar in het bijzonder Argentinië met de Tango.
'La Bella Lola' is, hoe kan het ook haast anders, een nostalgisch lied over een zeeman die zijn comfortabel leventje thuis moet missen. Vooral van zijn bloedmooie vriendin, die hem met haar zakdoek staat na te wuiven, kan hij maar moeilijk afscheid nemen!

La Bella Lola.

Cuando en la playa la bella Lola.
Su larga cola luciendo va.
Los marineros se vuelven locos.
Y hasta el piloto pierde el compás.

Refrein:

Ay que placer sentio yo.
Cuando en la playa sacó el pañuelo y me saludó.
Luego despues se vino a mi.
Me dio un abrazo y en aquel lazo crei morir.

Despues de un año de no ver tierra.
Porque la guerra me lo impidió.
Me fui al puerto donde se hallaba.
La que adoraba mi corazón.

Refrein:

La cubanita lloraba triste.
Al verse sola y en alta mar.
Y el marinero la consolaba.
No llores Lola no te has de ahogar.

Refrein:(2x)



De meeste KrasseKnarren spreken niet of nauwelijks Spaans, maar toch moet de tekst natuurlijk duidelijk en behoorlijk staccato gezongen worden. 'La Bella Lola' komt daarom soms ook niet zo goed uit de verf als we graag zouden willen. En als er dan ook nog wat gedronken is, wat op een nieuwjaarsreceptie nogwel eens het geval wil zijn, en het clubhuis één en al geroezemoes is, wordt het helemaal een kakofonisch wonder wat we produceren.
Desalniettemin is en blijft het een prachtig lied om te doen, en vaak gaat het gelukkig ook hardstikke goed!

Heureka!

Lekke vijver, de bovenste, al een behoorlijke tijd! Wat te doen? Maken natuurlijk! Maar voor je zover bent, dat je in deze daadwerkelijk actie onderneemt, is een ander verhaal. Toch was het onlangs na veel gemits en gemaar eindelijk zover! De kogel was door de kerk, morgen zou ik er echt aan gaan beginnen! Een goed besluit! Maar mijn eerste gedachte die ik 's morgens had toen ik wakker werd was, o god wat erg, moet ik nou echt met die verdomde vijver aan de gang?!

Maar goed, 't was mooi weer, en kleinzoon Daan hielp enthousiast mee, dus zo erg was het nou ook weer niet. Leeg pompen die handel en vissen vangen! Aanvankelijk ging het leegpompen perfect, maar de vette blubber die na verloop van tijd door alle reuring ontstond, kon het pompje niet meer verwerken. Nog even heb ik geprobeerd om met een emmertje wat verder te komen, maar dat hield ik na vijf minuten wel voor gezien. Ook pogingen om de enorme blubberbel met folie en al om te kieperen, zodat het water in de bodem weg kon zakken, mislukten. Uiteindelijk kwam ik tot het besluit om het proces dan maar in omgekeerde richting te doen plaatsvinden. Zandzakken erop, de vijver was er diep genoeg voor! De blubber er een paar dagen rustig laten intrekken, en dan de nieuwe folie. Eureka!

Ik had al enigszins moeite mijn latente weerzin te onderdrukken toen ik het immense tuincentrum betrad, maar eenmaal staande voor de rollen vijverfolie zakte de moed mij echt in de schoenen. Van de ter plekke opkomende brainwave afblazen die hele handel kan ik nog steeds een vreugdesprong maken! De gang naar het grondbedrijf, dat toevallig in onze omgeving met groenstroken en plantsoentjes aan het werk is, was snel gemaakt. Er moest omwille van een doorgang, achter in de tuin wel even wat struikgewas sneuvelen, maar dat was snel geregeld. En nog op diezelfde dag was ons mooie vijvertje tot aan het maaiveld toe gevuld met prachtige zwarte teelaarde van elders uit de buurt!



Wat nieuwe plantjes en struikjes erbij, een bodembedekkertje van boomschors op de plek waar eerst nog vissen zwommen, en klaar was kees. We hebben er een mooi zonnig plekje bij voor in de late avond!

tejater

Misschien is 'Tejaterthuis' in Amersfoort niet het allerkleinste theater in ons land, maar met 30 zitplaatsen en een klein speelvloertje toch zeker wel één van de kleinste. Het 'huiskamertejatertje', gevestigd op de eerste verdieping van een fraai 18de eeuws pand aan de Nieuwstraat in de Amersfoortse binnenstad, is de thuisbasis van het amateurtoneelgezelschap Theatergroep Punt.

Van deze groep hebben we gisteravond in de Catharinakapel, ook al zo'n intiem theatertje, 'Vleugels' gezien. Twee eenakters, die onder regie van Elisabeth Loot-Verlee en Bastiaan Verhorst, werden gespeeld door Gert Kruyt, Pieter Jongsma, Jan v.d. Smissen en Elisabeth Loot-Verlee. In 'Vleugels' zo las ik, gaat het uiteindelijk over mensen die buiten spel zijn komen te staan. Heel uiteenlopende types die elkaar aan de zijlijn ontmoeten.

De eerste eenakter ging over een ontmoeting tussen een Amsterdamse zwerfster en een truttig dametje uit de provincie. De conversatie tussen de twee dames was in het stuk bewust warrig en onsamenhangend, en ze praten aan één stuk zo door langs elkaar heen. Maar vooral ook saai vond ik, misschien kwam het ook een beetje van het dagje in de tuin werken, maar ik kon maar met moeite mijn ogen open houden. Wat ik nog wel heb meegekregen is, dat de twee types elkaar vonden in het praten over herkenbare gevoelens als eenzaamheid en wantrouwen jegens de medemens. Dicht tegen elkaar aanliggend vonden ze uiteindelijk troost bij elkaar.

De tweede eenakter ging over een ontmoeting tussen een hoer en een hoerenloper. Door de totaal buiten haar eigen belevingswereld liggende wensen van haar klant, had de prostituee nogal wat moeite eraan te voldoen. Ze zat al aardig wat jaartjes in het vak, maar zo'n merkwaardige klant had ze nog nooit gehad! Desalniettemin probeerde ze haar klant tegemoet te komen, maar uiteindelijk werd het niets. In het gesprek dat zich daarna tussen de twee tobbers ontspon, vonden ze elkaar in drama en onverwacht aan de oppervlakte komende emoties.

Ik heb wel eens mooiere dingen gezien, met name de eerste eenakter vond ik niet zo geweldig, maar uiteindelijk heeft theatergroep Punt mij in de Catharinakapel met 'Vleugels' toch tweemaal drie kwartier probleemloos aan de stoel weten te binden!

exposities

Twee tentoonstellingen over kunst uit nagenoeg dezelfde periode onder één dak! De ene gaat over de persoonlijke en artistieke relaties tussen kunstenaarsparen uit de periode vanaf eind 19e eeuw tot midden 20e eeuw, genaamd Liefde! Kunst! Passie! de andere, genaamd de XXste eeuw meer over de moderne en hedendaagse kunst in het algemeen.

De bereikbaarheid van het gemeentemuseum in Den Haag liet overigens wel even te wensen over. Door de 35ste editie van de Fortis City-Pier-Cityloop, van een kilometer voor de kleintjes tot een halve marathon voor de geoefenden, zat het verkeer in de stad helemaal vast. Hadden we dat maar geweten! Een eindeloos deinende massa, jong en oud, sjokte voort over een parkoers, dat voor een groot deel ook de onze was of zou moeten zijn. Natuurlijk met één en al opstopping als gevolg door al die wegversmallingen, afzettingen en omleidingen. Uiteindelijk behoorlijk irritant, geduld in het verkeer is nou eenmaal niet mijn sterkste kant.

Maar uiteindelijk kom je natuurlijk toch een keer op de plaats van bestemming aan, en toen hadden we het al snel nergens meer over. Het was een bijzondere tentoonstelling, werken van 17 beroemde kunstenaarsechtparen. Bijzonder waren ook de biografieën naast de kunstwerken. Verhalen over verweving van werk, liefde en creativiteit, variërend van blijmoedig tot diep tragisch. Ze speelden zich hoofdzakelijk af in de eerste helft van de twintigste eeuw. Om er een paar te noemen, het tragische verhaal van Auguste Rodin (1840-1917) en zijn 24 jaar jongere echtgenote Camille Claudel (1864-1943) of van het excentrieke stel Niki de Saint-Phalle (1930-2002) en Jean Tinguely (1925-1991). Maar ook het schrijnende verhaal van het joodse kunstenaarsechtpaar Else Berg (1877-1942) en Mommie Schwarz (1876-1942) die beiden in de tweede wereldoorlog in Auschwitz worden vermoord.

In een andere deel van het museum hebben we een indrukwekkende verzameling moderne kunst uit de vorige eeuw bekeken. Van Mesdag via van Doesburg tot Baselitz en van Mondriaan via Constant tot Richter. We hebben op grote schermen veel verhalen in zwart-wit beelden gezien. Verhalen over traditie, vernieuwing, verandering en continuïteit, tegen een achtergrond van maatschappelijke ontwikkelingen die de vorige eeuw zo hebben gekenmerkt.

We kwamen eigenlijk alleen maar voor de expositie Liefde! Kunst! Passie! naar Den Haag. Maar de tentoonstelling over de XXste eeuw vonden we zeker zo boeiend!
Dat we daarna wat laat op het verjaardagsfeestje van onze kleinzoon M aankwamen in A'dam, kwam niet doordat we te lang waren blijven hangen in het museum. Maar om Den Haag uit te komen, was door al die sjokkers zo mogelijk nog lastiger, dan om de stad in te komen een aantal uren geleden.

Boekenweek

De boekenweek die dit jaar nog tot 21 maart duurt, staat in het teken van tjielp, tjielp, tjielp uit het gedicht 'De Mus' dat Jan Hanlo (1912-1969) in 1949 schreef.



Tjielp, een toepasselijk woord las ik, in deze tijd van verruwd debat in de politiek, de meningenterreur, en het eindeloze gepraat over van alles en nogwat. Tja, tjielp, tjielp, iedereen opent zijn snavel, iedereen heeft een mening. Maar niet iedereen is deskundig genoeg om altijd maar iets zinnigs te vertellen. Vakmensen als journalisten, encyclopedianen en goeie schrijvers natuurlijk, blijven keihard nodig!

Van één zo'n goeie schrijver t.w. Jan Brokken heb ik onlangs 'In het huis van de dichter' gelezen. Een prachtige roman! Maar eigenlijk vind ik het meer een hommage of een literair monument voor zijn, in 1988 aan aids gestorven jonge vriend Youri Egorov, de russische meesterpianist.



In 1976 vluchtte de 22 jarige pianist Youri Egorov weg uit Rusland, onder andere omdat hij homo was. Uiteindelijk kwam hij in Amsterdam terecht, waar hij een woning vond aan de Brouwersgracht. Hij gaf concerten en trad op met vele vooraanstaande orkesten in heel de wereld.
Maar Youri leefde ook roekeloos, alles kon, alles mocht. Hij genoot van elke seconde, altijd was het feest. Maar toen in de tweede helft van de jaren tachtig de aidsgolf slachtoffers begon te maken, kwam de kentering. Op 15 april 1988 was het over en uit, nog net geen 34 jaar oud overleed Youri Egorov thuis in Amsterdam als één van de eersten aan deze ziekte.

Ik ging met 'In het huis van de dichter' naar bed en stond ermee op, en dat heb ik lang niet gehad met een boek. Moeilijk te zeggen hoe dat zo komt. Het gaat over vluchten en afscheid, onzekerheid, muziek, tijdgeest, vriendschap en liefde, vreugde, verdriet en last but not least natuurlijk ook over Amsterdam. De in alle facetten ontroerend mooi beschreven combinatie van deze items maken het boek voor mij tenminste erg intrigerend!

En wat verder ook nog heel mooi is, is dat je behalve in de winkel, ook op internet nog behoorlijk wat muziek van de dichter onder de meesterpianisten, Youri Egorov kan vinden!

Alzheimer

Away from Her is een erg ontroerende film waarin de ziekte Alzheimer centraal staat. Tot nog toe heb ik gelukkig deze ziekte in mijn naaste omgeving niet ervaren, maar dat het verloop van het ziekteproces wreed is was mij wel bekend. Het verlies van herinneringen en liefde, is immers in feite het verlies van het leven, terwijl de persoon in kwestie fysiek nog gewoon onder ons is.

De Canadese film uit 2006 hebben we gisteravond in de Catharinakapel gezien. Een treurige film, de rollen worden door de acteurs zo inlevend goed gespeelt, dat het bij vlagen te hartverscheurend is om naar te kijken. De hoofdrolspelers in de film Julie Christie (Fiona) en Gordon Pinsent (Grant), spelen een ouder echtpaar dat al ruim veertig jaar getrouwd is.
Als ze na een tochtje langlaufen thuis gezellig gegeten hebben, openbaren zich bij Fiona tijdens het afwassen de eerste symptomen van de ziekte als ze de afgedroogde koekepan opbergt in de koelkast. Ze loopt daarna beschaamd de keuken uit. Daarna gaat het snel, ze wil haar man met haar problemen niet tot last zijn, en laat zich ondanks een tegenstribbelende Grant al in een vroeg stadium van de ziekte opnemen in een verzorgingshuis!

Als Grant haar daar na de gewenningsperiode van een maand komt opzoeken, heeft ze al moeite hem te herkennen. Bovendien is ze tot overmaat van ramp voor Grant, in het verzorgingshuis ook nog erg gehecht geraakt aan een mannelijke medepatiënt. De echtgenote van deze patiënt haalt haar man daarom weg uit het verzorgingshuis, waarop Fiona helemaal depressief wordt. Onverbloemd wordt er afgestevent op een schrijnend einde.



De centrale vraag in de film blijft, wie er nu het meest onder de situatie te lijden heeft: Fiona of Grant?
Zoals gezegd een treurige film dat wel, maar door het fantastische acteerwerk van de cast een prachtige film over de facetten van het leven. Niet voor niets hebben ze er veel prijzen mee gewonnen.

Lost and Found Orchestra

Afgelopen woensdag las ik een aardige recentie in de Volkskrant van Patrick van den Hanenberg over het Britse gezelschap 'Stomp' onder de titel 'Concertgebouworkest ontmoet De Efteling tijdens vurige dans'. Hij had in theater Carré een optreden van Lost and Found Orchestra, zeg maar het door Stomp samengestelde symfonieorkest, bijgewoond.

Wij zijn ook naar een optreden van dit orkest geweest, een unieke ervaring kan ik wel zeggen! Prachtig, een volwaardig toporkest met instrumenten bestaande uit holle vaten, zagen, pijpen, tuinslangen, watercontainers, skippyballen, potten, pannen en allerlei andere huishoudelijke troep. Een onweerstaanbaar symfonisch orkest door de wel heel bijzondere mix van geluid, show, dans en komedie!
Ontroerend goed vond ik het laatste nummer en de toegift, toen de groep werd bijgestaan door het Tilburgse studentenkoor 'Fontys Jazz Choir', de winnaars van het dit jaar gehouden Korenslag.

Rectificatie:
Niet, zoals in alle media stond vermeld, het 'Fontys Jazz Choir' heeft de groep in het laatste nummer en de toegift bijgestaan, maar een studentenkoor van DAPA (Dutch Academy Performing Arts) uit Zoetermeer! zie ook www.musicalopleiding.nl



Lost & Found Orchestra | Instruments: "instruments

Het was een bijzonder mooie avond daar in Carré. Een avond die me nog wel een poosje zal heugen ook, denk ik. Dat in alles muziek zit, dat is wel het mooist! Het theater was lang niet uitverkocht, maar ik ben het helemaal met Patrick van den Hanenberg eens, als hij schrijft dat het Lost and Found Orchestra net als de afgelopen maanden in Londen, ook in Amsterdam volle zalen verdient.

Aviodrome

De grote en oudste broer van de Boeing 737-800 van Turkish Airlines die afgelopen woensdag crashte bij Schiphol nabij de Polderbaan, staat sinds eind 2004 op het themapark Aviodrome in Lelystad. Het is een verhaal apart, hoe de ruim 30 jarige als PH-BUK geregistreerde KLM Boeing 747-206B, een jumbojet classic en vernoemd naar luchtvaartpionier Louis Blériot, daar terecht gekomen is.

Gisteren heb ik samen met Thijs en Mink het vliegtuig, dat vanaf 1978 tot 2004 onafgebroken gevlogen heeft voor de KLM, eens goed bekeken. Vreemd daar, zo'n enorm vliegtuig in de polder, en helemaal leeg! Ik ken ze alleen maar vol, als passagier. Wie weet, misschien heeft ditzelfde vliegtuig ons in het verleden wel van of naar New York gevlogen. Op een plakkaat bij de cockpit las ik de namen van alle captain's die in deze kist hebben gevlogen. Grappig, de namen K en P, twee bekenden van me, die beiden al enige jaren met pensioen zijn, stonden er ook bij. Zo zie je maar, als je maar lang genoeg meeloopt kan zelfs bij leven je naam al onderdeel worden van een museumstuk!

Drie bemanningsleden en zes passagiers van Turkish Airlines die in de gecrashte Boeing 737-800 TC-JGE, vluchtnummer TK 1951 zaten, zullen iets dergelijks bij leven niet meer mee kunnen maken. Op de reconstructie van de crash is goed te zien hoe het ongeveer gebeurd moet zijn. Een merkwaardig ongeluk, als een blad in de herfst naar beneden komen dwarrelen! Ik las dat het drama nog veel groter geweest zou zijn, als ze in plaats van op de absorberende klei, op een hardere ondergrond terecht waren gekomen. Vonken, brand, dat soort dingen. De komende dagen zullen we wel meer te horen krijgen, over hoe het nou zo heeft kunnen gebeuren.



Op 27 juni a.s. viert Nederland het 100-jarig bestaan van de gemotoriseerde luchtvaart. De tijdmachine in de centrale hal geeft een mooi beeld over dit item van 100 jaar terug in de tijd. Ongelooflijk eigenlijk, als je ziet wat de mens op technisch gebied niet allemaal bereikt heeft. Maar toch ook wel weer ten koste van een aaneenschakeling van soms wel heel domme ongelukken. Met vallen en opstaan, op een andere manier schijnen wij niet te kunnen leren.
Benieuwd welke lering uit de Poldercrash getrokken wordt!

spaghetti

Wat hebben we toch een hoop rotzooi in huis waar een snoer aan vast zit! Computers, beeldschermen, scanners, printers, faxen, dvd en cd spelers, speakers, telefoons, tv's, tuners en ga zo maar door. Zolang je er maar niet aan hoeft te komen is er niks aan de hand, maar o wee als er iets mis is met zo'n apparaat, of als er iets verplaatst moet worden. Om maar te zwijgen over als je iets nieuws moet aansluiten en integreren in die zooi!

Van de spaghettiachtige wirwar aan snoeren, adapters en stekkerdozen die ik achter de apparaten aantref, wordt ik acuut moedeloos en chagrijnig. Desalniettemin probeer ik de snoerenbende zo goed mogelijk te ordenen. Eén voor één sluit ik de apparaten aan, en leid ik de snoeren en adapters in zo overzichtelijk mogelijke banen. Maar het eindresultaat is in mijn ogen keer op keer een onbevredigende warboel. Een warboel die ik dan toch maar zo laat, ik ben al lang weer blij dat de hele rotzooi is aangesloten!

En dan komt er steevast ook nog weer een moment, dat de aangesloten handel niet goed draait! Wat te doen? Je loopt alle inmiddels moeilijk te volgen aansluitingen maar weer eens langs, drukt hier en daar een stekker wat aan, en probeer vervolgens de handel opnieuw goed aan de praat te krijgen. God zij dank lukt dat uiteindelijk in de meeste gevallen dan ook nog.

Over de sores die ik regelmatig heb met (vergeten) gebruikersnamen, wachtwoorden en al die verschillende afstandsbedieningen zeg ik verder maar niks meer. Ik geloof dat ik zolangzamerhand behoefte heb aan een persoonlijke systeembeheerder. Eentje die altijd voor me klaar staat en mij af en toe een glas wijn inschenkt, en verder bereid is me al het werk dat met snoeren en elektronica te maken heeft tot in lengte van dagen uit handen te nemen!

Valentijnsdag

Zaterdag 14 februari j.l. Valentijnsdag! Op het Museumplein in A'dam hing voelbaar het voorjaar al een beetje in de lucht, je rook het gewoon. Zelfs de gouden harp op het concertgebouw leek wel meer te blinken dan anders. Dat wij niet de enige waren met voorjaarskriebels in het lijf, was goed te merken aan de mensen om ons heen. Op het gras dolden kinderen en honden om het hardst met van alles en nog wat, en de bankjes in de zon waren allemaal al bezet.

In het van Gogh Museum hadden we net de prachtige tentoonstelling 'Van Gogh en de kleuren van de nacht' gezien. De eerste tentoonstelling die rond Van Goghs avond- en nachtcomposities is gemaakt, is een gezamelijk project van het van Gogh Museum en het Museum of Modern Art in New York. Voor deze unieke tentoonstelling hebben musea en particulieren uit heel de wereld, schilderijen van Van Gogh rond het nachtthema in bruikleen gegeven.
Van Gogh streefde ernaar om met kleur de stemmingen en lichteffecten van de nacht uit te beelden. Het was één van de uitdagingen die hij tijdens zijn korte kunstenaarsleven aanging. Verder zo las ik, bood het nachtthema Van Gogh ook de gelegenheid om verschillende facetten van zijn complexe psyche te onderzoeken. Hij heeft dit heel aansprekend onder woorden gebracht in de honderden brieven aan zijn broer Theo en aan bevriende kunstenaars als Emile Bernard en Paul Gauguin.

Nu we toch zo dicht in de buurt waren van het Rijksmuseum, kon een bezoek ondanks het prille en aangename voorjaarszonnetje natuurlijk ook niet uitblijven. Het grootste deel van het Rijksmuseum is vanwege de verbouwingsaktiviteiten al jaren gesloten voor het publiek. Maar toch is er nog genoeg moois te zien, zoals nu bijvoorbeeld het geval is met de tentoonstelling 'De Meesterwerken' Prachtige schilderijen uit de 17de eeuw! De Gouden Eeuw was een periode van grote bloei in de geschiedenis van Nederland. De gefortuneerde kooplieden spendeerden veel in kunst en cultuur. De schilderijen uit die tijd hebben we zaterdag weer eens kunnen bewonderen. Schilders als Frans Hals, Gerard ter Borch, Rembrandt van Rijn, Johannes Vermeer, Paulus Potter, Bartholomeus van der Helst, Jacob van Ruisdael en nog vele anderen.

Veel schilderijen van deze kunstenaars zijn aardig bekend en hebben we wel vaker gezien, toch was het boeiend om al die meesterwerken in één tentoonstelling te zien!

VendéeGlobe

Nummer drie is ook gefinisht! De VendéeGlobe 2008-2009 ging op 9 november 2008 van start in de Franse havenplaats Les Sables-d'Olonne met 30 zeilboten, excl. de drie reeds gefinishte deelnemers zitten er nu nog acht in de race!
De race zal ik nu niet meer zo frequent blijven volgen als ik tot nu toe steeds gedaan heb, de spanning is er een beetje af nu de koplopers binnen zijn. Daar wil ik trouwens niet mee zeggen dat mijn waardering en respect voor de overblijvers minder is. Winnen of niet, het is en blijft een prestatie van groot niveau als je deze race alleen al uitzeild!

Op 1 februari j.l. kwam Michel Desjoyeaux, nadat hij in 84 dagen, 3 uur, 9 min. en 8 sec. een afstand van 28303,2 Nm had afgelegd, met zijn schip 'Foncia' als eerste over de finish. (Een wedstrijdrecord, het vorige record stond op naam van Vincent Riou, die in 2005 een tijd had neergezet van 87 dagen, 10 uur, 47 min. en 55 sec.) Een week later op 7 februari j.l. kwam Armel Le Cléac'h na 27232,6 Nm zeilen met zijn 'Brit Air' als tweede over de finish in 89 dagen, 9 uur, 39 min. en 35 sec. En nu, op Valentijnsdag, weer een week later is ook Samantha Davies, de nummer drie met haar schip 'Roxy' terug in Les Sables-d'Olonne, na in haar eentje in 95 dagen, 4 uur, 39 min. 1 sec. een afstand van 27470,2 Nm te hebben afgelegd.



Rectificatie:
De Fransman Marc Guillemot heeft met de 'Safran' in een tijd van 95 dagen, 3 uur, 19 min. en 36 sec. een afstand van 28401,2 Nm afgelegd en is daarmee toch nog 3e geworden. Hij finishte weliswaar later dan Samantha Davies, maar dankzij 50 uur bonificatie voor zijn hulp onderweg bij de redding van de gewonde Yann Eliès, springt hij over de tijd van de eerder gefinishte Davies. Een zeer opmerkelijke prestatie van Eliès, temeer hij ook nogeens de laatste 1000 zeemijlen zonder kiel tegen een oostelijke bries heeft moeten opkruisen!

De zesde editie van de moeder aller zeilwedstrijden t.w. een non-stop solowedstrijd om de wereld, kent ondanks de vooraf extra genomen veiligheidsmaatregelen, ongekend veel uitvallers. Kapotte zeilen, gebroken masten, roer- en kielbeschadigingen, kapseizing en gebroken ledematen. Door de zware storm in de Golf van Biscaje, ging het voor een aantal deelnemers bij de start al direct mis.
Ook Michel Desjoyeaux liep kort na de start averij op, en moest terugkeren naar Les Sables-d'Olonne om het euvel te verhelpen. Toen dat gebeurd was had hij een achterstand van ruim 40 uur op de andere favorieten. Binnen een maand was hij echter iedereen voorbij gelopen en lag hij aan kop, een positie die hij vervolgens ook niet meer heeft afgestaan, sterker nog, hij liep steeds meer uit.
Het werd zijn tweede overwinning in de Vendée Globe, ook bij zijn eerste deelname in 2001 won de Breton deze mythische en prestigieuze non-stop solowedstrijd om de wereld.

Veenhuizen

Midden in een uitgestrekt en verlaten veengebied in het noorden van Drenthe, begon in 1823 de Maatschappij van weldadigheid met de bouw van een gesticht voor arme gezinnen, wezen, landlopers en bedelaars. Onder leiding van ene Johannes van den Bosch werd het één en ander voortvarend aangepakt. Van de arme sloebers die daarna van heinde en verre, al dan niet vrijwillig naar dit Hollands Siberië toe kwamen, werd dan vervolgens verwacht dat ze er een nieuw bestaan als bijvoorbeeld boer zouden opbouwen.

Na verloop van tijd werd het de 'Maatschappij van weldadigheid' duidelijk, dat het proces van resocialisatie in het pauperparadijs (Suzanna Jansen 1964) niet in alle opzichten succesvol was. Wat wil je ook, mensen uit grote steden zijn niet zomaar boer, en al helemaal niet in 'the middle of nowhere' van het Hollands Siberië. De meeste mensen die daar terecht kwamen waren al niet bepaald gelukkig, maar dáár moeten ze zich volgens mij wel ongelukkig in het kwadraat hebben gevoeld! Ze waren in een fuik beland van waaruit ontsnappen niet of nauwelijks mogelijk was.

Toen het rijk in 1859 de gestichten overnam, veranderden deze dan ook geleidelijk aan in gevangenissen. Veroordeelden leefden zij aan zij met de eerste bewoners, de armen, wezen, landlopers en bedelaars. Alleen aan de verplichte kleding kon men het onderscheid zien. Om het gevangenisterrein werden tientallen woningen gebouwd voor het gevangenispersoneel. De ambtelijke hiërarchie spiegelde zich af in de grandeur van de woningen. Woningen met stichtelijke spreuken als: Orde en Tucht, Werkzaamheid, Toewijding, Plichtgevoel, Hou en Trouw, Werken is Leven en ga zomaar door. De alles overtreffende spreuk staat volgens mij op het hospitaal t.w. Vertrouw op God. Wat een ontzettende moraalridders waren het toch in die tijd, enge betuttelaars! Trouwens de hedendaagse samenleving kent ook nog genoeg betuttelaars, kijk maar naar ons kabinet.

Een gedeelte van het complex is momenteel als een echte gevangenis ingericht. Er huizen in de strafinrichting dan ook alleen nog echt veroordeelden. De rest van het complex t.w. de diverse woningen die her en der staan, het oude hospitaal en het 2e gesticht dat is ingericht als gevangenismuseum, is rijksmonument geworden.



Gisteren hebben we met de kinderen en de kleinkinderen het gevangenismuseum eens goed bekeken. De gids die J in het kader van haar 65 verjaardag had ingehuurd, had aan ons groepje van 13 een goed gehoor. Af en toe was het voor een paar kleine gasten even moeilijk om bij de les te blijven, maar dat kon ook haast niet anders met zo'n stel. De rit in de boevenbus over het gevangenismuseum-terrein en de omgeving van Veenhuizen maakte weer veel goed.
Een druk dagje was het, we waren na de excursie dan ook behoorlijk hongerig en dorstig geworden. Maar bij de open haard in 't Wapen van Norg was het leed gauw geleden!

verkeerde zaal

Vrijdagavond, filmavond! Over 'Australië' hadden we aardige recenties gelezen, dus hadden we kaartjes gereserveerd voor deze film. Uiterlijk een kwartier voor aanvang moesten we onze tickets hebben afgehaald, anders zou de reservering als vervallen worden beschouwd. Dat lieten we natuurlijk niet gebeuren, precies kwart over negen zaten we dus in een al redelijk vol Atlantic 2 naar de reclame te kijken. Precies om half tien werd het licht helemaal gedempt, en begon het gebruikelijke voorprogramma met de bekende trailers van films, die we op korte termijn in deze bioscoop konden verwachten.

Maar op een gegeven moment echter, begon het idee tot ons door te dringen dat de trailer van de film 'Valkyrie' waar we naar keken, wel erg lang aanduurde. Eerst wil je er niet aan, maar even later weet je het zeker, we zaten in de verkeerde zaal! In plaats van Atlantic 2 zaten we in Atlantic 3! Aanvankelijk baalde ik van deze stommiteit als een stekker, mijn eerste impuls was om op te staan en alsnog de goede zaal te pakken. Maar mede door de besmuikte lol die J naast mij over dit voorval maar nauwelijks kon onderdrukken, zij zag de humor er eerder vanin dan ik, hebben we het maar zo gelaten. De knop moest even om, dat wel, maar per slot van rekening was het ook nog eens zo dat we 'Valkyrie' toch al een keer wilden zien!

'Valkyrie' is het trieste, maar boeiende en waar gebeurde verhaal van het Duitse verzet en de mislukte aanslag op Adolf Hitler door kolonel Claus von Stauffenberg (Tom Cruise), tijdens de tweede wereldoorlog. Ook twee Nederlandse actrices hebben in de film nog een bijrolletje t.w. Carice van Houten als de echtgenote van Claus von Stauffenberg, en Halina Reijn als één van diens secretaresses.
Na de mislukte aanslag worden de daders opgepakt en standrechtelijk geëxecuteerd!
Een totaal ander verhaal dan 'Australië' waar een Engelse aristocrate haar luxe leventje verlaat, en het afgelegen en overweldigende Australische binnenland intrekt, om haar geërfde land en bezittingen te redden.

Al zou je met een beetje fantasie wel kunnen zeggen, dat er parallellen te bespeuren zijn in het feit dat beiden op hun eigen manier het beste voor hebben met de mensen en hun land, in een tijd dat grote delen van de wereld in brand staan. Beide films spelen zich af tijdens de 2e wereldoorlog, in de periode van de Duitse en Japanse bezettingen of pogingen daartoe.

Lectoribus Salutem

'Lectoribus Salutem' (ofwel 'Heil den lezer') is de aanhef van de bul, die J en ik afgelopen zaterdag 31 januari hebben gehaald in de 'Harderwijkologie' aan de 'Nieuwe Gelderse Academie' gevestigd in het Stadsmuseum te Harderwijk. Na een oprechte studie en vertoonde deskundigheid in genoemde wetenschap, zijn we beiden cum laude gepromoveerd bij Prof.J. te Gortig, Prof. J. Zevensloten en Prof. H. Plagenlegger.

Of de behaalde bul ons qua beleving ook zoveel heil zal brengen, als ons bezoek aan de tentoonstelling 'Konings Kunst' in het Stadsmuseum, valt nog te bezien!
De schilderijen en tekeningen van de impressionisten Arnold & Edzard Koning zijn in iedergeval een lust voor het oog. De beide broers Koning resp. 1860-1945 en 1869-1954 uit een Gronings geslacht, woonden en werkten ook een poosje in Parijs waar ze in contact kwamen met de impressionisten en postimpressionisten van hun tijd. In m.n. het werk van Arnold zijn invloeden van schilders als Manet, Degas, Monet, van Gogh en Gauguin terug te vinden. Edzard verwierf vooral bekendheid als illustrator van o.a. De Kleine Johannes en de Verkade-albums.

Beiden waren ze onvervalste romantici, ze geloofden in een bezielde natuur. Van Parijs naar de natuur op de stille Veluwe, of de oevers langs de IJssel. Hun grote inspiratiebron was het gebied om en nabij de Zuiderzee. Maar zoals we j.l. zaterdag in het Stadsmuseum hebben kunnen zien, hebben ze ook van menig andere plek in de Lage Landen prachtige impressies in beeld gebracht.