op avontuur met hobbyjagers

Mensen snijden elkaar de kop af om een geloof of ideologie. Behalve dat ze zo'n gesnelde kop hier en daar op een hek spietsen, hangen ze deze voor zover ik weet nog niet als jachttrofee aan de muur, dat doen alleen hobbyjagers. Maar het zou natuurlijk wel zomaar kunnen, zo'n lekker wereldje is het niet. En aan onze politici heb je ook weinig, die zijn als het erop aankomt enkel met de volgende verkiezingen bezig. Soms denk ik weleens als ik alle ellende van de dag weer gezien en gelezen heb, ik doe niks meer, ik ga vandaag lekker met een natje en een droogje op de bank zitten en m'n knopen tellen. Maar ja, dat is natuurlijk ook niks, kop in het zand steken noemen ze dat. En daar hou ik helemaal niet van, dus probeer ik elke dag het leven voor mezelf en m'n omgeving toch zo gezellig mogelijk in te richten!

Maar als ik dan op een ochtend in de krant lees, dat hobbyjagers in Afrika voor grof geld met pijl en boog op wilde dieren mogen jagen, zit ik eerst toch wel weer een tijdje hartgrondig te vloeken. Honderdduizenden euro's worden door rijke hobbyjagers voor een vergunning betaald, om voor de lol een olifant, leeuw, neushoorn, luipaard of buffel, 'the big five' zal ik maar zeggen, te mogen afschieten. Wat bezielt iemand om in ruil voor grof geld een leeuw om te leggen? En waarom werken Afrikaanse landen daar trouwens aan mee? Uiteraard lijkt mij de Amerikaanse leeuwendoder Walter Palmer die onlangs Cecil, de z.g. 'trots van Zimbabwe' naar de eeuwige jachtvelden hielp, een enge malloot. Maar als ik dan een hevig verontwaardigde Zimbabwaanse functionaris hoor zeggen, dat Cecil minstens 100.000 euro waard was, terwijl Palmer maar 45.000 euro voor zijn vergunning betaald heeft, geeft dat natuurlijk wel te denken. Hoezo de 'trots van Zimbabwe', ammehoela, niks dierenliefde, de 'the big five' is 'big business' voor Zimbabwe, met omzetten tot in de vele miljoenen.

Diervriendelijk of niet, de hobbyjacht in Zimbabwe en de grootschalige vleesproductie bij ons hebben dus gemeen dat het 'big business' is.

van boom tot lijnfragmentjes!

In Winterswijk hebben ze aan de Zonnebrink 4 sinds mei 2013 museum 'Villa Mondriaan'. Een museum over de jonge jaren van Piet Mondriaan, die daar zijn schildercarrière is begonnen. Mondriaan woonde in deze villa met zijn ouders van zijn achtste tot zijn twintigste jaar, en ontdekte er zijn passie voor tekenen en schilderen. Het waren de jaren waarin zijn kunstenaarschap werd gevormd, dat uiteindelijk zou uitgroeien tot één van de belangrijkste vernieuwers van de schilderkunst.

Het sprak erg tot mijn verbeelding toen ik in de villa voor een raam stond met uitzicht op een appelboom en de middeleeuwse Jacobskerk. Het uitzicht zal zeker niet meer zo onbelemmerd zijn als een dikke honderd jaar geleden, en de appelboom is ook allang vervangen door een jonger exemplaar, maar het idee dat de jonge Piet het tafereel vanaf deze plek meerdere keren op het doek heeft vereeuwigt vond ik heel bijzonder. 'Villa Mondriaan', een interessant museumpje met veel, voor mij tenminste, vroeg en onbekend werk van Piet Mondriaan.

In 1892, op zijn twintigste, vertrok Piet Mondriaan naar Amsterdam waar hij zich verder ontwikkelde aan de Rijksacademie voor Beeldende Kunsten. Hij kwam echter nog vaak terug bij zijn ouders in Winterswijk, en schilderde er nog menig boerderijtje, stilleven of bos- en dorpsgezicht, de z.g. 'Winterswijkse groep'. Allemaal prachtige kunstwerken waarvan we er in 'Villa Mondriaan', de plek waar ze min of meer vervaardigd zijn, een aantal hebben gezien.
De ontwikkeling van Piet Mondriaans kunstenaarschap is uniek. Weinig kunstenaars hebben vanaf het begin van hun artistieke ontwikkeling tot aan hun dood zich steeds weer weten te vernieuwen en tegelijkertijd een hoog niveau weten te handhaven. De vele stadia van deze grootmeester van de moderne kunst vindt dan ook zijn weerslag in honderden kunstwerken. Zijn laatste (onvoltooide) meesterwerk, de 'Victory Boogie Woogie' (1942-1944), verbeeldend een monument voor New York waar hij op het laatst woonde, de stad die ritme en ongeremde vitaliteit ademt, staat lichtjaren af van zijn z.g. 'Winterswijkse groep'.

Papier en karton in Apeldoorn

Gisteren weer eens naar het CODA museum geweest in Apeldoorn, naar de tweejaarlijkse tentoonstelling CODA Paper Art. Beeldende kunst en sieraden van papier en karton van kunstenaars uit binnen- en buitenland. Dat papier in de kunst een fantastisch materiaal is, wisten we al van twee jaar geleden toen we hier ook waren (zie m'n stukje 'even Apeldoorn doen' van 4 augustus 2013, zie trouwens ook 'een feestje van papier en afval' in het Stedelijk Museum Zwolle van 3 juni 2015). Desalniettemin worden we steeds weer verrast door de eindeloze mogelijkheden en de verbluffende zeggingskracht van dit materiaal. Een reusachtig edelhert, de immense vleugel van Ikaros, sprookjesachtige maskers, schulpturen, techniek, sieraden van papier en nog veel meer. We keken onze ogen weer eens uit in het CMA.

Over de Veluwe terugrijdend naar huis, woei ons van alles al om de oren, bladeren, takken en wat nog meer. Echter amper thuis brak de storm pas goed los. Code geel, oranje of rood, 't was takken alom, klein en groot, grondstof voor papier en kunst!

van geel tot rood, weeralarm!

Nederland, las ik, beleefde volgens Weerplaza.nl vandaag de zwaarste julistorm sinds de start van de metingen in 1901. Op het KNMI-meetpunt IJmuiden stond tussen 13 en 14 uur gemiddeld 25,0 m/s wind uit N.W. richting. Dat is rond de 10 Bft. en dan is er sprake van een zware storm. Nog nooit heeft er in juli langs de Nederlandse kust zo'n zware storm gestaan sinds de metingen. Maar zoals je uit onderstaand filmpje wel kan opmaken, ging het in ons tuintje ook aardig tekeer. Behoorlijk wat afgebroken takken. vooral grote!

Zinnenprikkelende metaforen

Een paar weken geleden stond ik in Museum Belvédère naar 'Mantelmeeuwen op Razende bol' te kijken, een schilderij van Emo Verkerk uit 1999 dat me aansprak (zie mijn stukje 'nautisch weekje in Friesland' van j.l. 16 juli). Langs deze zandplaat voor het Marsdiep heb ik via het Schulpengat of het Molengat vaak zat gezeild, ik ken de situatie daar vrij goed. Door toenemende ondiepten en grondzeeën is het tegenwoordig maar beter om het Molengat tussen de zuidpunt van Texel en de Razende bol of Noorderhaaks te mijden als je naar zee wilt of er juist vandaan komt, maar dat is lange tijd anders geweest. Ik moest daar aan denken toen ik die 'mantelmeeuwen in de brekers' van Emo Verkerk zag.

Vooral aan een gedenkwaardige zeiltocht met de 'Swing', toen ik uit Larvik in Noorwegen kwam, en in de Duitse Bocht de hele nacht 8 Bft. W/NW voor de kiezen had gehad (zie o.m. m'n stukje 'berg en dal op zee' van 16 februari 2014). Toen in de vroege ochtend de wind eindelijk afnam, was daarmee de deining uiteraard nog lang zover niet. En toen ik later in de ochtend vanuit zee in de verte de enorme zeeën boven de Gronden van Stortemelk wit schuimend zag breken, was er geen haar op m'n hoofd die er nog aan dacht om hier bakboord uit te gaan, richting Waddenzee c.q. Vlieland. In mijn beslissing om ondanks onze vermoeidheid toch nog een poosje op zee te blijven, en door te varen naar Den Helder konden m'n twee mede-zeilers zich goed vinden. En zo bereikten we in een nog immer woelig zeetje tegen de middag Den Helder via het Molengat en het Marsdiep.

De Gronden van Stortemelk zijn berucht bij storm, ook al is die net gaan liggen. Menigeen is daar bij een plotselinge grondzee al te grazen genomen. Daar weet de KNRM (Koninklijke Nederlandse Redding Maatschappij) alles over te vertellen!
Grondzeeën zijn op zee lopende golven, die tengevolge van afnemende waterdiepte hoger en steiler worden, vergelijkbaar met de wijze waarop golven van de branding zich verheffen. De onderkant van de golf wordt afgeremd in snelheid, terwijl de golftop nog wil doorlopen. De golfhoogte neemt niet af; de golven komen korter op elkaar en halen elkaar in, waarbij de golftoppen uiteindelijk over hun eigen golfvoet struikelen en breken. De zeeën zijn verzadigd van zand, daardoor massiever en zwaarder dan een gewone golf en extra gevaarlijk. Aan de lijzijde van een ondiepte van beperkte omvang kan bovendien een concentratie van energie optreden, doordat de golven er omheen lopen en aan de achterzijde samenkomen (convergeren).



Bovenstaand filmpje (Gabi Aymat Photography) kwam ik eens tegen op het net. Het illustreert op een bloedstollende wijze hoe het kan gaan met zon brekende zee. Naar mijn idee had de schipper bij zo'n zware deining voor de haven van Zumaia in Spanje, regio Baskenland, er verstandiger aan gedaan door op zee te blijven. En als je dan toch zo nodig wel naar binnen wilt, zorg dan als schipper dat er in zo'n situatie niemand op het voordek dan wel in het gangboord zit, en al helemaal niet onaangelijnd! Maar goed, de beste stuurlui staan aan wal wordt vaak gezegd. Misschien is dat ook wel zo, want achteraf kan ik zeggen dat ik in al die jaren in m'n zeilbootjes toch ook vaak zat domme dingen heb gedaan. Domme dingen die we denk ik allemaal weleens doen, en die gelukkig nog vaak goed aflopen ook.

de Goldbergvariaties en meer

Toen we zondagochtend rond halftwaalf op de Emmalaan nabij de Koningslaan een parkeerplekje hadden gevonden, regende het pijpenstelen. En het zag er niet naar uit dat daar snel verandering in zou komen. Echter een blik op de buienradar leerde ons dat de zon wel degelijk in aantocht was. Zo te zien zou de vlag er rond halféén heel anders bij gaan hangen. En dat klopte gelukkig, even over twaalf zijn we nog in de naweeën van de bui naar het openluchttheater gewandeld, en pikten we nog net een staartje mee van 'Duo Caprice' bestaande uit saxofoniste Lisa Wyss en pianist Daan Boertien, studenten aan het Conservatorium van Amsterdam. Mooi, maar we kwamen primair voor wat na 12.30 uur zou komen t.w. pianist 'Jan Willem Rozenboom' met de Bach Goldbergvariaties BWV 988 en van 15.00 tot 18.00 uur een Dox Family Afternoon concert met achtereenvolgens 'Charlene' met op Scandinavische electro-pop geïnspireerde nummers, de jazzmusici van het 'Benjamin Herman Trio' met medewerking van zanger/pianist 'Daniël von Piekartz' en als laatste Soul & Jazz talent 'Sarah-Jane' met haar band. En inmiddels was het zonnetje echt doorgebroken, het beloofde een mooie middag te worden.

Hoewel ik persoonlijk niet zo hou van het genre van Guus Meeuwis, weet ik wel dat Jan Willem Rozenboom (1974) zijn vaste pianist en muzikaal leider is. Samen hebben ze grote hits als o.a. Tranen Gelachen, Alleen met Vrienden en Brabant op hun naam staan. Maar wat ik tot voor kort niet wist, is dat hij als meesterpianist één van de meest getalenteerde klassieke pianisten van Nederland is. En hoe, sinds hij zo'n elf jaar geleden afstudeerde aan het conservatorium oefent hij al op de Goldbergvariaties van Bach. Een compositie die voor iedere zich zelf respecterende pianist een uitdaging van het hoogste niveau is. Rozenboom had zich tot doel gesteld om de grootste compositie van de achttiende eeuw, een razend moeilijk stuk van zeventig à tachtig minuten, voor zijn veertigste op cd op te nemen, en dat is hem bijzonder goed gelukt. Volgens de overlevering schreef Bach voor een Russische graaf dertig variaties op een aria. De graaf liet een jonge musicus, Johann Gottlieb Goldberg, de variaties spelen om zijn slapeloosheid te verlichten: de Goldberg-variaties.



Alvorens Rozenboom achter de vleugel plaats nam, kregen we uitvoerig tekst en uitleg van hem hoe we het één en ander moesten duiden. De stilte voor het podium werd af en toe ruw onderbroken door het hevige gekrijs van overvliegende Halsbandparkieten. Deze standvogel die ooit exoot was, tiert al vele decennia welig in het Vondelpark. Het mocht de pret niet drukken, natuurlijk niet, het is juist ook één van de charme's van het openluchttheater. We hebben genoten van de Goldberg-variaties maar vooral ook van het virtuoze spel van Jan Willem Rozenboom. Daarna hebben we ons tot het optreden van 'Charlene' even voor een drankje verpoost in het naast gelegen theehuis.

Over de bands 'Charlene' en 'Sarah-Jane' kan ik vrij kort zijn, die waren aan mij niet zo besteed. Mogelijk dat ik hun muziek meer ga waarderen als ik het vaker zou beluisteren, maar dat is het juist, dat zal niet of nauwelijks gebeuren ben ik bang! Het 'Benjamin Herman Trio' met medewerking van zanger/pianist 'Daniël von Piekartz' was daarentegen weer fantastisch. Jazzmuziek waarbij we op het ene moment gewoon niet konden blijven zitten, maar waar we op een ander moment weer bij weg konden dromen. Prachtige muziek met saxofoon, contrabas en drums, en deze keer dus ook met zanger en pianist 'Daniël von Piekartz'.

Op het terras van Le 4 Stagioni aan de Johannes Verhulststraat, hebben we met een gezellig hapje en drankje een punt gezet achter een mooi muzikaal intermezzo op een zondagmiddag in het Vondelpark.

een mooie ochtendwandeling

De wandeling over het z.g. Giezenpad naar de vogelkijkhut in natuurgebied 'Harderbroek' bij Harderwijk, zal vanaf de parkeerplaats v.v. hooguit 3,5 km zijn geweest. Maar het was een prachtige wandeling door wilgenbos, rietvelden, waartussen allerhande bloemen, en weilanden, waarbij het verkeersgeluid van de N302 langzaam naar de achtergrond verdween, en het gekwinkeleer van honderden vogels de boventoon voerde. We waren er vroeg bij maar toch zat er al een mevrouw in de vogelkijkhut door een verrekijker te turen. Wat ze allemaal niet zag: kemphanen, tureluurs, grutto's, lepelaars, krakeenden, pijlstaarten, tafeleenden, ganzen, zwanen en weet ik allemaal niet wat nog meer. Maar op een gegeven moment ontdekte ze met haar kijkertje tussen alle fauna zowaar een steltkluut, haar ochtend kon niet meer stuk. In een haast euforische staat van opwinding bood ze ons haar kijker even aan, om ook te kunnen meegenieten van het heuglijke feit, want deze gracieuze waadvogel zie je hier echt niet vaak. Het was inderdaad een prachtige vogel!

Na een praatje en een kopje koffie uit de thermoskan, lieten we de enthousiaste vogelaarster met haar kijkertje weer alleen in het vogelparadijs. 'Harderbroek', het is maar een klein natuurgebiedje, slechts 187 ha (natuurgebied de 'Oostvaardersplassen' is 5600 ha) maar evengoed met een zeer gevarieerde flora en fauna.

nautisch weekje in Friesland

We hebben met z'n tweetjes in Lemmer een weekje gebivakkeerd op de 'Poolster', het prachtige goed onderhouden schip van onze schoonzoon en dochter Wilco en Simone, die daarmee sinds 2008 het hele Waddengebied afstruinen. De 'Poolster' (157 VB) is een Lemsteraak van 11,50 x 4,25 meter met een diepgang van 0,95 meter en ruim 15 ton aan waterverplaatsing, in 1984 in Lemmer gebouwd bij de gebroeders Hummel naar een ontwerp van A. de Boer. Gezeild hebben we deze keer niet, maar andere bezigheden hebben we des temeer gedaan. Fiets- en autotochtjes in het mooie Gaasterland, museumbezoeken in Oranjewoud, Drachten en Leeuwarden, bezoek ir. D.F. Woudagemaal in Lemmer, het grootste nog werkende stoomgemaal ter wereld, en last but not least voor de tweede keer 'Het raadsel van de Wadden' (The Riddle of the Sands) van Erskine Childers (1870-1922) gelezen, de eerste uitgave dateert n.b. al uit 1903. Ik vond het boek, dat ik vroeger al eens gelezen had, aan boord, en voor ik het goed en wel besefte was ik verkocht. Het is en blijft een bijzonder boek, waarin je met behulp van zeekaarten de vaarplannen van de twee Britse zeilers uit het begin van de vorige eeuw mooi kan volgen. De sfeer van de Wadden in het najaar, grijze luchten, mist, storm, donkere golven, stroming en eindeloze zandplaten, is in dit boek bijzonder pakkend en realistisch beschreven.

Een bezoek aan de intrigerende tentoonstelling 'Wind, Water en Wad' in 'Museum Belvédère' in Oranjewoud hadden we al min of meer op ons lijstje staan. Een thematentoonstelling met werk van kunstenaars uit binnen- en buitenland. 'Museum Belvédère' gebouwd in 2004 naar een ontwerp van Eerde Schippers (1956) van Inbo, is dwars op het achttiende eeuwse 'grand canal' van de Prinsenwijk gesitueerd. Een strak vormgegeven gebouw dat praktisch opgaat in het omringende landschap, met een transparant gedeelte tussen beide museumvleugels in, waarin het museumcafé is gesitueerd dat pal boven het 'grand canal' ligt. Het uitzicht vanuit het museumcafé op 'Landgoed Oranjewoud' aan de ene zijde en het weidelandschap aan de andere zijde biedt prachtige panorama's. In het museum gaat de kunst boven de architectuur, met eenvoudige, regelmatig verdeelde open ruimten zijn mooie overzichtelijke exporuimten gecreëerd. Glazen stroken zorgen hier en daar voor daglicht en een summiere oriëntatie op de omringende omgeving van het museum. Tot zover het museumgebouw.
Want we kwamen uiteraard voor 'Wind, Water en Wad', een associatieve tentoonstelling rond het thema natuurbeleving. In de expositie, georganiseerd omdat de Waddenvereniging dit jaar 50 jaar bestaat, tonen kunstenaars hoe ze zich door het unieke natuurgebied hebben laten inspireren. Daarbij wordt het hoofdthema van de Wadden vanuit verschillende invalshoeken en disciplines belicht, door onder meer schilderkunst, fotografie en installaties. Met werken van kunstenaars uit Nederland en Duitsland waaronder: Gerrit Benner, Jan Loman, Emil Nolde, Emo Verkerk en Jan Wolkers. Een scala aan improvisaties, teveel om in dit stukje te belichten. Eén van de topstukken vond ik 'Mantelmeeuwen op Razende bol' van Emo Verkerk (Amsterdam, 1955), een olieverf op doek uit 1999.

Museum Drachten, ook Museum Dr8888 (voorheen Museum Smallingerland) genoemd, is gevestigd in een deel van een oud Franciscaner klooster uit 1936 aan het Museumplein in het centrum van Drachten. Ik kende het niet, maar nu wel, een juweeltje van een museum. We zagen een boeiend overzicht van de beeldende kunst van de twintigste eeuw met de nadruk op werken uit de jaren tussen de twee wereldoorlogen, het interbellum. De kerncollectie richte zich op de gebroeders Thijs en Evert Rinsema, die in het begin van de twintigste eeuw in contact kwamen met de internationale avant-garde en zo vertegenwoordigers van De Stijl en de Dada-beweging naar Drachten haalden. De filosofische bespiegelingen van Evert Rinsema (1880-1958), zijn z.g. aforismen en de beeldende kunst van zijn broer Thijs Rinsema (1877-1947) waren ruim vertegenwoordigd in de vaste opstelling van het museum in de Rinsema-vleugel.

In de kerncollectie waren ook een aantal topwerken van Theo van Doesburg (1883-1931) opgenomen en werken van de Duitse dadaïst Kurt Schwitters (1887-1948). Ook waren er een fors aantal werken te zien van Ploeg-kunstenaar H.N. Werkman (1882-1945), waarmee Museum Dr8888 met recht hét interbellummuseum van het Noorden genoemd kan worden. Maar naast de werken van genoemde kunstenaars bevatte de collectie nog vele werken van andere kunstenaars die tijdens het interbellum werkzaam waren.
Verder hebben we daar een expositie van het naoorlogse (Friese) expressionisme gezien dat werd vertegenwoordigd middels een grote collectie werken van o.a. Pier Feddema (1912-1983). Prachtig allemmal, maar uiteraard teveel om in dit stukje verder te belichten. Echter één schilderij van Tap Werkman (1921), zoon van H.N. Werkman, t.w. een olieverf op paneel, voorstellende een 'Italiaans havengezicht' uit 1954, vond ik te leuk om niet in dit stukje mee te nemen.

Een rondje Gaasterland hebben we deze keer met de auto gedaan. Er stond een stevige wind, en we hadden geen zin om daar tegen in te trappen. Wat een prachtig gebied is het toch, totaal anders dan de rest van Friesland dat een overwegend vlak weidekarakter heeft. De begroeide, in de ijstijd opgestuwde keileemruggen, met mooie namen als Oude Mirdumer Klif, Mirnser Klif en Roode Klif, deden me vanaf m'n bootje op het IJsselmeer altijd on-Nederlands aan, een beetje alsof je langs de Engelse zuidwestkust zeilde. Maar goed nu zaten we niet op het IJsselmeer, maar keken we er vanaf de dijk naar. Wat hebben we toch een mooie grote binnenzee voor zo'n klein landje. Beetje jammer trouwens dat de horizon in toenemende mate wordt vervuild door al die windmolens. Bij het stille haventje van Laaxum hebben we op een bankje een poosje naar de horizon zitten staren. Op internet kwam ik een leuk filmpje van dit ruim 100 jaar oude haventje tegen, zie https://youtu.be/QCO3eONE6tg

Er stond nog steeds een forse bries, maar in tegenstelling tot gisteren hadden we nu wel zin deze te trotseren. Met de wind pal tegen peddelden we vanaf onze ligplaats in jachthaven 'Lemmer Binnen' eerst een eind richting Balk. Ter hoogte van knooppunt 45 gingen we stuurboord uit richting knooppunt 44 in Sloten. Dat ging door de weilanden met halve wind uiteraard weer een stuk makkelijker, we zaten dan ook voor we het goed en wel beseften in Sloten op een terrasje. Het pittoreske stadje Sloten staat bekend als de kleinste van de elf steden van Friesland. De muren, wallen, grachten en stadspoorten van weleer zijn nog steeds in originele staat te zien. Het is dat de Nutreco fabriek, die melkvervangers produceert voor jongvee, belangrijk is voor de lokale economie, maar het is natuurlijk een dissonant van formaat in het verder zo fraaie stadje Sloten.
Na Sloten fietsten we vóór de wind richting Spannenburg tot aan knooppunt 43. Weer stuurboord uit, waarna we parallel aan het Prinses Margrietkanaal naar het pontje zijn gefietst dat ons over de Rijnsloot heeft gebracht. Daarna was het voor we thuis waren nog ca. 5 kilometer aan de wind tot aan knooppunt 46, alwaar bakboord uit nog ca. 3 kilometer vóór de wind tot aan knooppunt 51 in Lemmer.

Het moest er eindelijk maar eens een keer van komen: een bezoek aan het ir. D.F. Woudagemaal in Lemmer. Ik was het al zo vaak van plan, maar om de één of andere reden kwam het er alsmaar niet van. Het was een imposante beleving om op deze schaal kennis te maken met de prachtige techniek uit het stoomtijdperk. Onder leiding van een gids hebben we het gemaal met zijn majestueuze machinehal en ketelhuis van binnen en van buiten kunnen bekijken. Het in 1920 door koningin Wilhelmina geopende gemaal staat te boek als het grootste nog werkende stoomgemaal ter wereld. Nog steeds zorgt het monumentale gemaal bij hoge waterstanden voor droge voeten in Friesland. De 'kathedraal van stoom' pompt dan maar liefst vier miljoen liter water per minuut vanuit de Friese boezem naar het IJsselmeer. Het is een monument van uitzonderlijke waarde, het staat dan ook niet voor niets sinds 1998 op de Werelderfgoedlijst van UNESCO.

Het nieuwe Fries Museum in Leeuwarden, gebouwd naar een ontwerp van architect Hubert-Jan Henket (dezelfde architect als van museum de Fundatie in Zwolle) is op 13 september 2013 geopend door koningin Máxima. Het is een prachtig gebouw geworden, maar er was destijds behoorlijk wat weerstand tegen nieuwbouw. Er is zelfs een referendum gehouden, waarbij de overgrote meerderheid van de kiezers zich tegen de nieuwbouw uitsprak. De uitslag van dit referendum was echter conform de referendumverordening nietig, omdat niet voldaan werd aan de eis dat minimaal 30% van de stemgerechtigden tegen (of voor) moeten stemmen voor een geldige uitslag. Hoop gedoe, maar nu het er staat heeft niemand het daar meer over.
Een prachtig museum met vele exposities, teveel om allemaal tijdens één bezoek te bekijken. Maar een paar exposities hebben we goed bekeken t.w. 'Vissers' foto's van Kadir van Lohuizen (1963), het thema is het wad en zijn vissers. Op de foto worden de netten uitgezet! En verder 'Horizonnen', kunst in een veranderend Friesland, dat laat zien hoe mensen hun horizon steeds willen verbreden.

Ter afsluiting van een mooi nautisch weekje in Friesland, hebben we 's avonds in 'beachclub lemmer' een lekker visje gegeten met uitzicht op ons prachtige IJsselmeer!

't was warm, bijzonder warm

Het wordt heet, heter, heetst werd gezegd, en dat klopt volgens mij wel. In huis houden we het nog een beetje draaglijk, door alle schermen die er zijn de hele dag omlaag dan wel gesloten te houden. Het liefst zit ik de hele dag in mijn auto in een voor mij ideale temperatuur van rond de 21º C, maar ja, als je nergens heen hoeft is dat feitelijk geen optie. Dus hou ik mij het grootste deel van de dag binnen op, of zit ik op z'n hoogst ergens buiten rustig in de schaduw.

Maar heet of niet, het is voor mij geen reden om de hele dag te niksen. Er moet altijd wel het één en ander worden gedaan. Bovendien had ik ook nog een afspraak met de mondhygiënist en de tandarts, en wilde ik verder nog een restaurant regelen voor 's avonds, want de heren van het 'Herenleed' zouden voor de verandering weer eens naar Harderwijk komen. 'Herenleed' is de naam van ons vriendenclubje dat op gezette tijden bijeenkomt om te ouwenelen, lekker te eten en plannetjes te beramen voor een architectuurexcursie of iets anders.

De naam 'Herenleed' hebben we bedacht toen ons Amsterdamse architectenteam in 1982 uit elkaar viel en ieder zijns weegs ging. Ontleend aan de gelijknamige serie met Armando en Cherry Duyns. Een programma van 'weemoed en verlangen' dat van 1971 tot 1997 regelmatig op TV te zien was. Het bevatte absurdistische humor in sketches gespeeld door twee heren, in het script simpelweg aangeduid als Man 1 (Armando als het bescheiden heertje met bril, hoge schoenen en te krap jasje) en Man 2 (Cherry Duyns als de verwaten heer met bolhoed, sik, opstaande snor, pandjesjas en horlogeketting).

Even voor halfzes haalde ik de mannetjes van de trein. Op m'n vraag waarom de heren met deze hitte geen korte broek aan hadden gedaan, kreeg ik te horen dat ze zo niet in een restaurant gezien wilden worden. Dat doe je niet, nou ja zeg, maar goed zo kon het zijn dat even later vier luchtig, doch keurig geklede mannetjes bij mij in de tuin alvast aan een heerlijk gekoeld aperitief zaten te nippen. Dat beviel ons allemaal echter zo goed, dat na nog een paar amuses en aperitiefjes het plan ontstond om hier maar lekker te blijven zitten. We willen buiten eten, maar je kan er op rekenen dat de terrasjes in de stad nu stampvol zitten, terwijl we hier toch heerlijk zitten. We laten gewoon een Chinese rijsttafel aanrukken voor vier personen. Zo gezegd, zo gedaan, maar de Chinese rijsttafel voor vier personen hebben we nog niet voor de helft opgegeten. Heerlijk, maar wat een porties zeg, veel en veel teveel. Ik denk dat ik m'n kinderen morgen maar ga uitnodigen.

Met nog wat ijs toe werd het bijzondere 'Herenleed' avondje afgesloten, en heb ik de heren rond elf uur weer naar het station gebracht. De thermometer gaf nog 28º C aan, en dat tegen middernacht, niet te geloven! Tegen de tijd dat ze in die warme trein in Amsterdam zijn, zijn ze lijkt me ook wel weer toe aan een verkoelende versnapering.

het nachtelijke Waddenzwerk

Vanmorgen las ik in de krant dat de Boschplaat op Terschelling door de International Dark-Sky Association (IDA) is uitgeroepen tot het eerste 'Dark Sky Park' van Nederland. Dat is mooi, maar ik vraag me af of je daar als natuurliefhebber blij mee moet zijn. Nou is het wel zo dat de Boschplaat al sinds de jaren 70 van de vorige eeuw een Europees Natuurreservaat is, en als zodanig onderdeel uitmaakt van de Ecologische Hoofd Structuur en onder Natura 2000 valt. Bovendien staat het als onderdeel van het gehele Waddengebied ook nog eens bijgeschreven op de UNESCO Werelderfgoedlijst. Dus malle dingen zullen ze volgens mij met dit prachtige natuurgebied niet uit kunnen halen, maar toch heeft het één en ander voor mij iets dubbels.

De meeste natuurgebieden in Nederland zijn tussen zonsondergang en zonsopgang niet toegankelijk. Tot m'n verrassing geldt dat voor de Boschplaat kennelijk niet, maar of je er daarom veel nachtelijke sterrenkijkers aantreft is maar de vraag. Mij is het in ieder geval nooit zo opgevallen in al die keren dat ik er was. Echter de titel 'Dark Sky Park' zal volgens mij de toeristen industrie op het eiland absoluut versterken. Ik las ergens dat, wil je in aanmerking komen voor een 'Dark Sky Park' nominatie, het gebied aan verschillende eisen moet voldoen. Er moet bijvoorbeeld aan het één en ander een managementplan ten grondslag liggen met name op het gebied van de verlichting en de verbeterpunten daarvan. Nou ja hoe dan ook, het wordt daar volgens ondernemers uit Oosterend allemaal nog beter dan het al is, een heus 'Dark Sky Park'. Het nachtelijk duister zal dankzij de nieuwe status de komende jaren dus nog beter beschermd worden. Maar dankzij de nieuwe status, bekendheid en activiteiten rond die duisternis zullen ook meer mensen naar het natuurgebied trekken. Koren op de molentjes van de Oosterendse ondernemers, het is ze gegund, maar het gaat wel ten koste van de puurheid van het oer gebied de Boschplaat. Het staat haaks op het feit dat de nachtelijke duisternis voor veel dieren in het gebied ook rust moet betekenen. Of zoek ik hiermee mogelijk toch een beetje spijkers op laag water?

Laat ik vooral toch blij zijn dat we in Nederland nog donkere gebieden kennen, al is het mondjesmaat. In mijn stukje 'hemelse duisternis' van 10 juli 2014 (zie blogarchief) heb ik nevenstaande nachtopname van Nederland verwerkt, genomen door André Kuipers vanuit de ruimte. Hierop zie je goed hoe weinig echt duistere gebieden er nog in Nederland zijn.

Grexit!? Hoe en wanneer dan?

Sinds j.l. januari, toen in Griekenland de links-radicale partij Syriza de verkiezingen won, praat de nieuwe Griekse regering o.l.v. de politicus Alexis Tsipras (1974) met de Europese Commissie over een voor alle partijen acceptabel bezuinigings- en hervormingspakket. Ze zijn na bijna een halfjaar praten nog geen steek opgeschoten, integendeel er is nu zelfs sprake van een Grexit als de Grieken deze week hun geldschieters niet weten te overtuigen van hun inzet en medewerking aan de door E.C. voorgestelde en besproken maatregelen t.w.

Begroting: een overschot op de Griekse overheidsbegroting van één procent exclusief rentebetalingen in 2015 en 2 procent in 2016.
Btw: verhoging naar het standaard btw-tarief van 23 procent voor de meeste producten en diensten; maar nadrukkelijk met uitzondering van basisvoedsel, energie (stroom, gas), hotels en water (13 procent) en een bodemtarief van zes procent voor medicijnen, boeken en theater.
Afschaffing van dieselsubsidie voor boeren.
Bezuinigingen op leger van 400 miljoen euro.
Vennootschapsbelasting van 26 naar 28 procent.
Luxe-belasting op pleziervaartuigen langer dan 10 meter van 10 naar 13 procent.
Pensioenmaatregelen ter grootte van 0,25 tot 0,5 procent van nationaal inkomen in 2015 en 1 procent van nationaal inkomen in 2016: onder meer door beperking regelingen voor vroegpensioen, uitfasering van speciale ‘solidariteitsbijdrage’ voor gepensioneerden in de jaren tot 2019 en verhoging eigen zorgbijdrage gepensioneerden van 4 naar 6 procent.
Anti-corruptiemaatregelen en maatregelen ter verbetering van de belastinginning.
Hervorming van de faillisementswetgeving voor bedrijven.
Onderzoek naar collectieve loonafspraken op de arbeidsmarkt, maar géén verandering voor eind 2015.
Adoptie van aanbevelingen van de Wereldbank om obstakels voor zakendoen weg te nemen, inclusief administratieve belemmeringen voor ondernemers.

Vragen de schuldeisers en de Europese Commissie hiermee te veel van Griekenland? Ik zou het niet weten, maar Alexis Tsipras kennelijk wel, want die is van de onderhandelingstafel weggelopen! Hij zal de Grieken zelfs een negatief stemadvies geven in het eind deze week te houden referendum over wel of niet in de eurozone blijven. Ik ben eigenlijk zeer benieuwd of de jeugdige Alexis Tsipras, die van huis uit bouwkundig ingenieur is, hiermee niet zijn hand overspeeld, en straks zal worden afgeserveerd.

Ik moest denken aan het oude verhaal van Icarus. Het verhaal van Icarus is typerend voor het thema van hybris (overdreven trots, hoogmoed, overmoed, grootheidswaanzin, brutaliteit, onbeschaamdheid) dat algemeen voorkomt in de Griekse mythologie. Hierin wordt een persoon afgestraft voor zijn eigen hoogmoed of overdreven zelfvertrouwen.
Icarus en zijn vader Daedalus werden door koning Minos gevangen gehouden op Kreta, waarna vader Daedalus ten lange leste een manier bedacht om te ontsnappen. Hij bouwde vleugels van een houten raamwerk, bezet met veren in een boog vastgezet met was. Omdat de was kan smelten, waarschuwde Daedalus zijn zoon Icarus om niet te hoog en dicht bij de zon te vliegen, maar ook niet te laag, omdat de vleugels te zwaar zouden worden van het zeewater. Maar in zijn jeugdige enthousiasme lapte Icarus de waarschuwingen van zijn vader aan de laars, en vloog hij toch veel te hoog en te dicht bij de zon. De was smolt uiteraard en Icarus viel te pletter in de Egeïsche Zee!

Hoe Alexis Tsipras in zijn land voor het één en ander zal worden beoordeeld weet ik niet. Ik hoop eigenlijk dat er nog een bevredigende oplossing komt voor alle partijen. We zullen zien, maar één ding lijkt me duidelijk, als je als regeringsleider in een kritiek stadium een referendum uitroept geeft dat te denken. Het getuigt volgens mij niet van een overdreven hoeveelheid zelfvertrouwen in deze zaak!

over een feestelijk middagje

De tijd schrijdt voort en is onverbiddelijk. Dat de ooit parallelle paden van mij en mijn dierbare kinderen in de loop der jaren langzaam maar zeker uiteen gelopen zijn, was en is een onontkoombaar en natuurlijk proces. Jammer? Ik weet het niet, het voelt voor ons allemaal ook weer als een inspirerend gegeven, is mijn indruk. Maar goed, terugblikkend is het allemaal wel bijzonder snel gegaan. Met mijn dierbare kleinkinderen gaat het proces al net zo, een déjà vu. Oppassen is al lang niet meer aan de orde, en logeerpartijtjes idem zo. Ze zitten alle zes op middelbare scholen, van vmbo tot havo en atheneum, en hebben vriendjes en vriendinnen. Van mijzelf weet ik nog al te goed dat in die periode mijn grootouders nog amper in beeld waren, ook al waren ze me lief.

Gedachten die gisteren in Amsterdam bij de diploma uitreiking aan mijn kleinzoon Thijs even door mijn hoofd doolden. Maar natuurlijk was ik bovenal blij, in het bijzonder voor Thijs. Verder was het een gezellige boel daar op het Sweelinck College in Oud-Zuid. Eerst in de aula met lachsalvo's door toespraakjes van de conrector en een paar docenten, en later nog even buiten in het zonnetje met hapjes en drankjes. Weer later zijn we naar 'Nam Kee' aan het Heinekenplein gewandeld, waar we heerlijk hebben gedinsumd. Kleine hapjes die in de zuidelijke Chinese keuken vaak voorkomen. Om de spijsvertering een handje te helpen, zijn we later in de zwoele zomeravond weer naar de omgeving van het concertgebouw gewandeld, waar we ook de auto hadden geparkeerd. En zo kwam een einde aan een feestelijk middagje in Amsterdam, nu eerst maar eens op vakantie!

over oude tijden die herleven

Tijdens een bezoek aan een streekmuseum strijden bij mij vaak gevoelens van nieuwsgierigheid en desinteresse om de eer. Nieuwsgierig ben ik eigenlijk altijd wel, dus stap ik doorgaans wel naar binnen als ik op m'n pad een streekmuseum tref. Maar eenmaal binnen heb ik het vaak gauw gezien, en loop ik bijkans in sneltreinvaart door het museum. Hoe vaak heb ik al die spullen van weleer al niet gezien in de vele streekmusea die Nederland rijk is. Waar je ook komt, elk zichzelf respecterend dorp of stadje, in welke provincie dan ook, heeft volgens mij wel een streekmuseum in één of andere vorm. Soms tref je in zo'n museumpje bijzondere spullen of een uniek verhaal aan uit voorbije tijden, en dat is mooi. Maar meestal ervaar ik een streekmuseum bezoek als een beleving waarvan er dertien in een dozijn gaan!

In Epe is een streekmuseum gevestigd in een oude boerderij, gebouwd in 1715 en tot 1964 een boerenbedrijf geweest. De 300 honderd jaar oude boerderij, die goed in stand wordt gehouden, verkeerd in de staat van rond 1940. In 2004 is de boerderij in bezit gekomen van de stichting 'Veluws Museum', en is sindsdien opengesteld als museum 'Hagedoorns Plaatse'. Naast de oude boerderij hebben ze in 2007 een fraaie expositieruimte gebouwd, qua architectuur in de vorm van een eigentijdse kapschuur. Ze hebben daar vergaderfaciliteit en er worden, heb ik begrepen, regelmatig lezingen, bijzondere tentoonstellingen en excursies voor jong en oud georganiseerd. Het is zonder meer een prachtige locatie voor het één en ander. Gebouwen en inrichtingen zien er allemaal ook zeer goed onderhouden uit. Prima, maar na een goed uurtje hadden we genoeg gezien en herbeleefd. Genoeg van de hammen aan het plafond en de oude inrichtingen, klederdrachten, gereedschappen, melkbussen, wagens, machines, speeltjes, leermiddelen, foto's en weet ik allemaal niet wat nog meer.

einde van een pittige zeiltocht

De Volvo Ocean Race, 4 oktober 2014 in het Spaanse Alicante begonnen, zit erop. Afgelopen maandag 22 juni zijn de 7 deelnemende teams met hun boten de finishlijn gepasseerd in het Zweedse Götenborg. Gedurende deze zeilrace om de wereld, die in negen etappes is verzeild, is in totaal 38739 nm afgelegd (1 nautical mile is 1,852 km). Buiten materiële schade - 'Team Vestas Wind' voer in de tweede etappe van Cape Town naar Abu Dhabi door een navigatiefout hun boot naar de ratsmodee op een rif (zie in mijn blogarchief stukje 'Team Vestas Wind' op een rif van 15 april 2015) en tijdens de vijfde etappe van Auckland naar Itajai gingen een paar boten in de enorme golven van de Zuidelijke Grote Oceaan plat - hebben voor zover ik weet de deelnemers lichamelijk geen ernstige ongelukken meegemaakt. (Zie o.m. ook in mijn blogarchief stukje 'wedstrijdzeilen tot op het bot' van 29 maart 2015).

De zeilrace die ik op m'n pc bijna dagelijks volgde, zit er dus weer op. Weliswaar komen op zaterdag 27 juni a.s. de zeven teams nog eenmaal in actie tijdens de afsluitende havenrace, maar dat is meer voor de bühne. De slotetappe had door de windgaten eigenlijk best een zenuwslopende finish. Kopligger 'Team Alvimedica' zag z'n voorsprong alsmaar meer slinken, maar wist zijn achtervolgers toch tot aan de finishlijn in Göteborg voor te blijven, waarmee ze op de valreep ook nog hun eerste etappezege behaalden.

De 'Abu Dhabi' winnaar overall.

'Team Alvimedica' kwam maandagmiddag even over twaalf als eerste over de finish van de Volvo Ocean Race in het Zweedse Göthenborg. Dat was maar net aan, want sinds het vertrek na de pitstop in Scheveningen had de boot zijn forse voorsprong zien slinken tot maar een paar mijl. Het laatste deel van de wedstrijd stond er op enkele momenten nog nauwelijks enige wind, en speelde het toeval van het ‘laatste of eerste zuchtje wind’ de hoofdrol. De Nederlandse boot 'Brunel' eindigde als tweede en kon daarmee ook haar tweede plaats in het algemeen klassement handhaven. 'Dongfeng' werd derde in het algemeen klassement van deze race die uiteindelijk werd gewonnen door 'Abu Dhabi' met schipper Ian Walker. Het tijdverschil tussen de aankomst van de plaatsen twee, drie en vier bedroeg maar zeven minuten. Vlak na de finish toonde schipper Bouwe Bekking van 'Brunel', die de Volvo Ocean Race al voor de zevende keer heeft gezeild, zich zeer voldaan over deze prestatie en sprak zelfs over ‘de beste race in z’n leven’. 'Mapfre' werd derde door 'Dongfeng' op het laatste moment te verslaan.

Fantastisch eigenlijk dat je zo'n zeilrace om de wereld achter je pc kan volgen. Ik vind het zowat net zo'n fascinerende bezigheid als het zeilen zelf. Alhoewel dat een beetje overdreven is, maar toch! We moeten weer vier jaar wachten op de volgende Volvo Ocean Race. Maar niet getreurd want volgend jaar kan ik achter m'n pc de 'Vendée Globe' weer volgen. Een non-stop solo-zeilwedstrijd om de wereld zonder hulp van buitenaf. Dat is weer heel andere koek, zie o.a. in mijn blogarchief de stukjes 'VendéeGlobe' van 13-2-2009 en 'finish VG' van 28-1-2013.

Over passie en enthousiasme

De samenleving van het kleine Zuiderzeestadje Harderwijk was rond 1900 in alle lagen vrij divers. Bestuurders, notabelen, vissers, boeren en buitenlui, middenstanders, soldaten, hoeren, kroegbazen, zendelingen en weet ik allemaal niet wat nog meer, maakten van Harderwijk een hectisch en kleurrijk stadje. Een tipje van de sluier over het leven van destijds, werd opgelicht in 'Stadsgezichten', een prachtig podiumspektakel op het Kloosterplein over dromen, liefde en strijd. Een uniek en groots opgezet theaterstuk waar in totaal 100 spelers en dansers, 35 zangers en zangeressen en 26 musici en nog vele vrijwilligers aan hebben meegewerkt. Prachtig ook, dat we dit soort grootschalige theaterstukken, die we bijvoorbeeld bij professionele theatergezelschappen als Vis à Vis soms zien (zie o.m. in mijn blogarchief 'Theaterspektakel' van 27 juli 2012 en 'bizarre picnic' van 12 juni 2014) in de Harderwijkse binnenstad kunnen bewonderen.

Er zijn natuurlijk vele verhalen denkbaar over het Harderwijk van een dikke honderd jaar terug, maar die passen uiteraard niet allemaal in één voorstelling. Het verhaal 'Stadsgezichten' van schrijver Bart Oenema spitste zich in grote lijnen toe rond het reilen en zeilen van de volgende personages t.w. de jonge vissersknecht Maarten en zijn dubieuze aankoop om bestwil; Anna, dochter van een arme visser en geliefde van Maarten; Robert, de jongere broer van Maarten, die ook gek op Anna was; Van Worgum, kroegbaas, pooier, uitbuiter en angstzaaier in Harderwijk; Marieke, een jonge vrouw die door Van Worgum in vele opzichten werd misbruikt; de burgemeester van Harderwijk die van alles en nog wat wilde rechtzetten; de sirenen van Harderwijk, mythische wezens, die er al waren toen de stad werd geboren en ook de gevaren van toekomst reeds kenden. Ze kenden het verhaal maar konden er niets aan veranderen; En dan waren er natuurlijk ook nog de hoeren en de soldaten die zich rond die tijd in vrij grote getale ophielden in Harderwijk en voor de nodige reuring zorgden.
De personages en de verschillende groepen vormden samen een bonte verzameling van dromen, plannen, frustraties en belangen. Alle groepen hadden hun eigen muzikale thema en hun eigen muzikale stijl. Ze bewogen zich langs elkaar heen, botsen en beïnvloeden elkaar. Samen maakten ze er een soort eenheid van vol grote en kleine verschillen. Samen maakten ze de stad tot wat ie was en is. Een mooi verhaal over hoe mensen geschiedenis maken en hoe de geschiedenis de mensen maakt.

Het was donderdagavond op het laatst behoorlijk fris op de tribune, de kou nam me geleidelijk aan in bezit, maar het was een bagatel in vergelijking met de passie en het enthousiasme waarmee de voorstelling werd gebracht. Het was een feest, en ik heb ervan genoten, en ik niet alleen, gezien het overdonderende applaus na afloop. Het was in alle opzichten een top-avond!

water, water, 't is alom water

Water is het verbindende thema in Fotofestival Naarden 2015. Een thema waar vele Nederlanders van generatie op generatie vertrouwd mee zijn geraakt. Van oudsher hebben we immers een strijd tegen het water gevoerd, aangezien meer dan de helft van Nederland buitengewoon vatbaar is voor overstromingen. Bij de vele overstromingen in het verleden zijn al heel wat mensen verdronken. Terpen en dijken bleken vaak niet bestand tegen het geweld van het wassende water. Evengoed hebben we in de loop der eeuwen op waterbeheersgebied al pompend en verzuipend een knowhow opgebouwd die wereldberoemd geworden is! (Zie ook in blogarchief stukje 'leefmilieu beneden zeeniveau' van 3 april 2015)

Gedachtespinsels die me onder meer te binnen schoten toen ik in de Grote Kerk in Naarden naar de foto's van m.n. het 'Rising Sea Levels-project' van Kadir van Lohuizen (1963) stond te kijken. Maar ook de foto's van Jimmy Nelson (1967), Frans Lanting (1951) en vele anderen, riepen geheel conform het verbindende thema allerlei waterige associaties op.

Maar het werk van Kadir van Lohuizen kwam bij mij het meest binnen. Zijn serie over de stijgende zeespiegel komt zeer documentair en journalistiek over. De foto's van Kadir van Lohuizen tonen aan dat de zeespiegelstijging een zeer urgent probleem is. Of je nou op een eiland in het Polynesisch gebied zit, of dat je in Bangladesh, Panama of in een grote stad als Miami aan de Amerikaanse oostkust vertoeft. De foto's en verhalen liegen er niet om, veel mensen in deze gebieden moesten reeds evacueren, maar nog veel meer mensen in deze gebieden wonen onder omstandigheden waaronder wij allang geëvacueerd zouden zijn. Behoorlijk confronterend allemaal!

Behalve in de Grote Kerk waren er nog zeven locaties waar we foto's konden bezichtigen. Daar hadden we echter even geen zin in, we hebben ze, op de buitenfoto's aan de Vestingwallen na, dan ook maar laten schieten. In plaats daarvan hebben we een lekkere wandeling gemaakt over de prachtige Vestingwallen van Naarden-Vesting.

koorzang en makke schapen!

Een bezoek aan een schaapscheerdersfeest is bij voorkeur niet het eerste waar ik aan denk. Schapen zijn lieve dieren, maar ik heb er niks mee. Maar als notoire bewonderaar van kleinkoor 'Vol-Luid' uit Putten, waar mijn geliefde in de altpartij haar vrouwtje staat, wilde ik hun optreden daar niet missen. En zo liep ik afgelopen zaterdagmiddag dus toch een poosje rond op het tot feestterrein omgedoopte buitenterrein van de Ermelose Schaapskooi, onderkomen van zo'n 400 Veluwse Heideschapen.

Behalve naar m'n favoriete kleinkoor luisteren heb ik daar uiteraard ook nog wat rondgekeken, ik was er nou toch. Bij de standjes met allerhande snuisterijen en koopwaar was het aardig rustig. Maar in de hoek waar de schapen geschoren werden was wat meer drukte. Bizar om te zien hoe zo'n schaap uit z'n jas geholpen wordt. Even sputtert ze tegen, maar vrijwel direct daarop legt ze zich er bij neer. Typisch, zo mak als een lammetje ligt zo'n beest in de armen van de scheerder, en kan hij of zij alles met haar doen. Met grote ogen ligt ze daar schaapachtig van zich af te kijken. Weerloos! Het werd me weer helemaal duidelijk waarom ik niks met schapen heb. Die volledige overgave stuit mij tegen de borst. Vroeger al, toen ik als kind met m'n ouders nog wel eens een kerkdienst bijwoonde, vond ik het al niet leuk om met een volgzaam schaap vergeleken te worden. Want daar kwam het wel op neer, als ze het over de kudde en de goede herder hadden! Een gênante beeldspraak, altijd al gevonden!

Aan de andere kant is het natuurlijk wel weer grappig dat aan het schaap zoveel gezegden en spreekwoorden zijn ontleend. Om maar een greep te doen uit een totaal aanbod van tientallen spreekwoorden met het woord schaap erin:

Er gaan veel makke schapen in een hok! Met inschikkelijke mensen is meer mogelijk.
Als er één schaap over de dam is, volgen er meer. Pas als één iemand iets nieuws geprobeerd heeft, durven anderen ook.
Men moet de schapen scheren al naar ze wol hebben. Niet tegen elke prijs voordeel willen nastreven.
De een scheert schapen, de ander varkens. Het is ongelijk verdeeld in de wereld.
Zo mak als een lammetje. Heel gedwee zijn.
Als de herder dwaalt, dolen de schapen. Als de leiding het niet meer weet, weet de ondergeschikten het ook niet meer.

Ach het was eigenlijk best een leuk middagje op de Ermelose Heide. Wel jammer trouwens dat de mooie klanken van kleinkoor 'Vol-Luid' door de wind een beetje iel en verwaaid overkwamen.

architectuur rond het wezen

De kwintessens of het wezen van de zaak, daar gaat het om in het leven dacht Dom Hans van der Laan, toen hij in de jaren zestig de kapel ontwierp van klooster St. Benedictusberg in Lemiers bij Vaals. Ontwerp- en vaktechnisch gezien wist hij waarover hij het had, want voor hij het klooster in ging had hij in Delft een aantal jaren architectuur gestudeerd. Als benedictijner monnik wist hij bij wijze van spreken als geen ander, zijn kennis en vaardigheden middels contemplatie en arbeid in dienst van de sacrale architectuur te stellen.

De door Dom Hans van der Laan ontworpen kapel, vormt een vrijwel harmonieus geheel met het klooster, een gebouw uit 1923 naar een ontwerp van de Duitse architecten Böhm en Weber. De architectonisch internationaal geroemde kapel van steen, beton, uitgebalanceerde verhoudingen en genuanceerde grijstinten, ademt een sfeer van totale rust en harmonie uit. Ook het door Dom ontworpen meubilair past in het geheel als gegoten. Het is een opmerkelijk samengaan van massief en luchtig. Pure eenvoud, geen ornament, het is kaalheid tot sereniteit getransformeerd! Het leven van de benedictijnen bestaat uit contemplatie en arbeid, ora et labora. Essentieel daarbij is rust en eenvoud. Je zou de van alle toeters en bellen ontdane ontwerpen van Dom, de architectuur van de essentie kunnen noemen. De mis die ik een aantal jaren geleden in deze kapel heb bijgewoond, geprikkeld door architecturale nieuwsgierigheid, was voor mij een fascinerende ervaring van een haast contemplatieve spiritualiteit.



Een midweek 'Verwijlen bij je ziel' van C in het eeuwen oude Kapucijnenklooster Emmaus in Velp (gemeente Grave) was voor mij de aanleiding tot het schrijven van dit stukje. De spiritualiteit van de franciscaans geïnspireerde kapucijnen is een spiritualiteit van verbondenheid. Verbonden met de Schepper, de andere mens en de natuur. De eeuwenoude kapel (1645/1718) van dit klooster is qua architectuur uiteraard van een totaal andere orde, dan de hiervoor omschreven kapel van Dom Hans van der Laan, hoewel dat natuurlijk geen belemmering hoeft te zijn voor een eigentijdse mis of eucharistieviering. Hier juist wel veel ornament en toeters en bellen, een klassieke kapel waar we er meer van kennen.

'Verwijlen bij je ziel', ofwel: stilstaan en leren luisteren naar de signalen van je ziel. Aandacht las ik, voor zowel de fysieke, psychologische, sociale als wel de spirituele en religieuze dimensie van ons bestaan. Verder een leefgemeenschap creëren van franciscaans geïnspireerde mannen en vrouwen die de spiritualiteit, bezieling, waarden en schoonheid van dit eeuwenoude klooster wil behouden en doorgeven. Om gasten een plek te blijven bieden voor bezinning op levensvragen, verdieping en rust. Klinkt mooi allemaal, en dat is het mogelijk ook wel. Ieder mens zoekt het innerlijk evenwicht in de omgeving die bij hem of haar past, feitelijk al een zoektocht op zich. Rust en evenwicht vinden tussen de muren van een klooster of kapel is één ding. Mijn voorkeur gaat uit naar de zee, ik heb wat rust en evenwicht betreft, in m'n bootje op de cadans van de golven mooie ervaringen opgedaan tijdens meerdaagse zeiltochten op zee!

Eén ding is echter zeker, mocht je na het luiden van onderstaande klokken niet weten waar de klepel hangt, dan moet je nodig een bril!

veelzijdige kunstverzameling

Het in 1551 gebouwde Drostenhuis, dat deel uitmaakt van het Stedelijk Museum Zwolle, combineert cultuurhistorie met hedendaagse kunst. Het 16de-eeuwse Drostenhuis laat middels stijlkamers zien, hoe een streekregent van aanzien leefde in het Zwolle van weleer. Van salon, patriottenkamer en zilverkamer tot de keuken en keukenkelder is alles in originele staat te bezichtigen. Maar dat terzijde, want dat hadden we daar al eens gezien. (Zie mijn stukje 'vensters' van 12 januari 2011.) In aansluiting op ons bezoek aan de exposities Srijd! en Er was eens.... in het nieuwe deel van het Stedelijk Museum (zie mijn stukjes 'eeuwen aan kommer en kwel' en 'een feestje van papier en afval' van resp. 2 en 3 juni 2015), hebben we deze keer in de tuin- en achterkamer van het Drostenhuis de 'Schenking van Rabobank Salland' bekeken.

Het betrof 25 werken uit de periode 1980-2005 die het Stedelijk Museum Zwolle heeft gekregen van Rabobank Salland. Weer eens wat anders trouwens, een bank die wat weg geeft! Het was een veelzijdige verzameling met uiteenlopende technieken en stijlen. De schenking van hedendaagse kunst betrof werk van diverse kunstenaars t.w. Jan Bouman, Harrie Gerritz, Jeanette Hoekstra, Ivo Kamphuis, Anne Kreiter, Rudi Ludwig en Mieke Vahl. Ik weet eigenlijk nog niet goed of het aan de manier van exposeren lag, of aan een acute vlaag van desinteresse van mezelf, maar ik vond het jammer genoeg een enigszins tegenvallende expositie!

Maar evengoed toch een mooi sluitstuk van een boeiend en onderhoudend bezoek aan het Stedelijk Museum Zwolle op zondag 31 mei 2015.

een feestje van papier en afval

Na 'eeuwen aan kommer en kwel' (zie m'n stukje van 2 juni j.l.) verzeilden we op de 2e verdieping van het Stedelijk Museum in Zwolle in 'een feestje van papier en afval', een beduidend vrolijker onderwerp. Daar werden in de tentoonstelling 'Er was eens....' werkstukken van leerlingen van TalentStad (vmbo) geëxposeerd, die ze de afgelopen tijd hebben gemaakt aan de hand van de thema’s papier en afval. Ze werden geïnspireerd door de tentoonstelling ‘Paper Art’ in het Coda Museum te Apeldoorn (zie ook m'n stukje daarover in 'even Apeldoorn doen' van 4 augustus 2013) en het ‘MixMax Brasil’ project in het Tropenmuseum Junior in Amsterdam.

Altijd leuk natuurlijk, wat je allemaal nog met papier, plastic, blikjes, suikerlepeltjes, vorkjes en andere ouwe troep kan doen. Een stimulans vooral voor creativiteit en bewustwording van begrippen als milieu en duurzaamheid. Je vraagt je in de tentoonstelling 'Er was eens....' haast automatisch af, wat er allemaal nog meer mogelijk is met afval. Een vrolijk stemmende expositie!