romantisch parkje

Afgelopen zondag waren we weer eens op Paleis Het Loo. J wilde graag de tentoonstelling over prinses en stijlicoon Grace Kelly (Gracia) (Philadelphia, 1929 - Monaco, 1982) zien in de westvleugel. Persoonlijk vond ik het helemaal niks, wat ik natuurlijk had kunnen weten. Vitrines vol japonnen, baljurken, schoenen, kroontjes, juwelen en foto's zijn aan mij niet besteed. Ik heb zelden zo snel een expositie afgewerkt! Gelukkig was J het zelfs een beetje met me eens, zodoende stonden we na een kwartiertje wel weer gezellig samen buiten.

Via een wandeling door de barokke tuinen achter het paleis, kwamen we middels een tourniquet achter de Colonnades in het Paleispark terecht. Voor ons een geheel nieuwe ontdekking! De wandeling van ongeveer een uur, voerde ons door een zeldzaam mooi romantisch landschap uit het begin van de 19e eeuw. Met ook nog een aantal aardige bouwwerkjes uit de tijd van Willem III (1817-1890) zoals een badpaviljoen, een theepaviljoen en een botenhuis.

We hebben erg genoten van de wandeling, die Willem wist wel wat mooi was! (Zie ook mijn stukje 'Willem I, II en III' van 18 april 2014). Ik denk dat we daar in een ander seizoen vast nog wel eens een keer een wandelingetje zullen maken.

een sloopscheepje

De 'Pieter Schelte', één van de grootste schepen ter wereld, zo niet de grootste, wordt in het z.g. binnenmeer van Maasvlakte 2 in een periode van ongeveer vier maanden afgebouwd, las ik onlangs in de Volkskrant. Daarvoor moet i.v.m. een diepgang van 25 meter, het binnenmeer verder worden uitgebaggerd. De 'Pieter Schelte', een uit de kluiten gewassen catamaranachtig schip van 382 meter lang en 124 meter breed, maximum snelheid 14 Kn (25,9 km/h) is voor het grootste deel gebouwd op de Zuid-Koreaanse Deawoo-werf.

Tijdens de afbouw periode worden o.a. de 65 meter lange balken van het hefsysteem geïnstalleerd, die per schip uit Italië worden aangevoerd. De 'Pieter Schelte', een investering van zo'n 2,3 miljard euro, is bestemd voor het verwijderen en installeren van onderstellen tot 25.000 ton en bovenbouwen tot 48.000 ton van olie- en gas-platformen op zee. Het schip kan door haar dubbele boeg de platformen a.h.w. in z'n geheel omvatten en optillen en er mee weg varen. Maar behalve als mammoetheffer, zal het schip straks ook als pijpenlegger functioneren, en ook in die hoedanigheid is het tot op heden de grootste ter wereld. Overigens zal dat niet al te lang het geval zijn, want het Nederlands offshorebedrijf 'Allseas' heeft ook nog plannen voor de bouw van de 'Ingenieur', een werkschip met een breedte van rond de 160 meter dat tot 72.000 ton uit zee kan tillen. Met beide mammoetheffers speelt 'Allseas' in op de verplichting van de oliemaatschappijen om olie- en gasplatforms die niet meer in productie zijn van zee te verwijderen. Dit betreft de komende tijd alleen al in de Noordzee vele tientallen exemplaren.

Maar goed, eerst krijgen we de 'Pieter Schelte' dus nog. Eind 2014 zal het schip naar verwachting op de Maasvlakte 2 arriveren. Ik ben benieuwd welke vaarroute zo'n kolos vanuit Zuid-Korea gaat nemen. De sluizen in zowel het Suezkanaal als het Panamakanaal zijn te smal, dus zullen ze onder 'Kaap de Goede Hoop' of onder 'Kaap Hoorn' door moeten. Ik las dat de 'Pieter Schelte' door 80 cm dik ijs kan ploegen, waarmee ze inspelen op boorontwikkelingen in Arctische wateren. Ik kan me echter, ondanks de smeltende ijskappen, nog niet voorstellen dat ze via de Beringstraat voor een Noordelijke route zullen/kunnen kiezen. Ben zeer benieuwd, één ding lijkt me erg leuk, namelijk weer eens een dagje fietsen op Maasvlakte 2 (zie o.a. ook mijn stukje 'Maasvlakte 2' van 27 juli 2009) wanneer de 'Pieter Schelte' daar enkele maanden in het z.g. binnenmeer ligt afgemeerd!

Reflectie in leegte!

Ik was met mijn zeilscheepje op zee, en
zat in de kuip met m'n rug tegen het schot.
Mijn geliefde met wie ik was, knapte binnen
een uiltje dat vaag te horen was, terwijl
de stuurautomaat deed wat het moest doen.
In de verte rondom de horizon, verder niets.
Heerlijk de frisse bries te voelen, te horen
het geruis van de golven langs de romp
en af en toe het kraken van een schot.
De schitteringen van zon en water, de lucht
trekt dicht, maar m'n ogen zijn nog spleetjes.
Het was puur genieten van alles, van bolle
zeilen en grootse leegte om me heen!

hemelse duisternis

In ons sterk verstedelijkte landje is het 's nachts bijna nergens meer écht donker. Altijd en overal is er wel z.g. lichtvervuiling middels straatverlichting, verkeer, kassen, kantoren, woningen, reclameborden, sportvelden noem maar op. Alle lichtbronnen samen veroorzaken een lichtkoepel die de nachtelijke hemel boven stedelijke gebieden en ver daarbuiten vele malen lichter kan maken. Bijvoorbeeld zoiets als het verschil tussen volle en nieuwe maan. De sterrenhemel vervaagd in al dat extra licht, even als het verschil tussen dag en nacht.

Als onze nationale astronaut André Kuipers in het Internationale Ruimtestation ISS boven Spanje vloog, zag hij de verlichte kassen in Westland soms liggen. Maar ja, hij vloog dan wel op ongeveer 400 km boven het aardoppervlak. Overigens vond André Kuipers Zuid-Holland sowieso de sterkste lichtbron van West-Europa. Ik weet niet of en hoe ze dit in de ISS gemeten hebben, maar ik kan het me voorstellen. Aan de andere kant kan ik me ook voorstellen, dat twee uitersten, de enorme lichtbron pal naast de donkere Noordzee, in dit opzicht een enigszins vertekend beeld oplevert.

Maar goed, sterkste lichtbron van West-Europa of niet, door al dat omhoog lekkende licht worden we 's nachts verstoken van een waardevolle oer-beleving. Wie één keer 's nachts op zee vanuit een zeilbootje een tijdje naar het zwerk heeft liggen staren, weet absoluut wat ik daarmee bedoel. Omdat de nacht op zee ver van de kust en buiten de olieplatformen nog echt donker is, openbaart zich een sterrenhemel die je in ons verstedelijkte landje nergens meer te zien krijgt. Ja op z'n hoogst mogelijk nog vanaf één of andere donkere uithoek op een Waddeneiland, maar daarmee houdt het wel op. Prachtig, de ontelbare hoeveelheid sterren en planeten waar onze aarde een eindeloos klein onderdeel vanuit maakt. De Melkweg in al zijn glorie als een lichtende band in het zwerk!

Verwondering, de aanblik, de ontzagwekkende dimensies, het besef zelf een minuscuul klein onderdeel te zijn van het universum relativeert en geeft troost. Een waardevolle oer-beleving op zee, ofwel een existentiële beleving van niveau!

schone fluistertour

Gedurende de hele wandeling door 'De Tuinen van Appeltern' heb ik met een apparaatje om m'n nek gelopen waarmee, als ik wilde, onderweg informatie ingefluisterd kon krijgen van wat ik allemaal zag. De 'Appeltern Fluistertour' werd het in de folder genoemd. Over een paar jaartjes noemen ze het waarschijnlijk de 'Appeltern Google-Glasstour', lopen we daar allemaal met zo'n computerbril op. Dan weten we al van de hoed en de rand als we alleen maar naar een bloemetje of een tuinontwerpje kijken. Leuk hoor allemaal, maar ik heb eerlijk gezegd weinig gebruik gemaakt van m'n fluisterapparaatje. Al die info leidt alleen maar af, daar kwam ik niet voor. Bovendien kan ik de info, mocht ik die ooit nodig hebben, op enig ander moment ook elders wel vinden. Nee, het was vandaag voor mij daar pure ontspanning in die prachtige, van strak tot wild ontworpen sier- en speeltuinen. De enorme diversiteit aan planten, struiken, bloemen, tuinornamenten en waterpartijen was een lust voor het oog. En verder heb ik naar de vogels geluisterd en samen met J van de wandeling en het mooie weer genoten in het ruim 20 hectare grote tuingebied!

The ball is round!!!

Inderdaad, de bal is rond en kan alle kanten oprollen. Dat die in drie wedstrijden in totaal zeven keer meer het doel van de tegenstander is ingerold dan in eigen doel, komt volgens kenners door het z.g. poldercatenaccio voetbal van de ploeg van Louis van Gaal. Wat een term trouwens, ik had er tot voor kort nog nooit van gehoord maar het staat voor zoiets als afbraakvoetbal. De stijlprijs zal ons nationale elftal er niet mee winnen, maar daar zijn ze ook niet op uit. Ze gaan hoe dan ook voor de titel las ik. Ik heb geen verstand van voetbal, maar ik kijk er vaak met plezier naar. Ik zie dus ook wel dat het z.g. poldercatenaccio voetbal niet de leukste beelden oplevert. Maar daar gaat het bij Oranje dus niet om. Punten moet het opleveren! En dat lukt aardig tot nu toe, voorlopig is het Nederlands elftal met negen punten groepswinnaar, en kunnen ze met hun ontregelende speelstijl hopelijk de volgende ronde ook naar hun hand zetten.

Normaliter repeteren we op maandagavond met de band 'Hodgepodge' van acht tot elf in mijn werkruimte. Maar afgelopen maandag hebben we daaraan vooraf samen met de eega's uiteraard wel eerst voetbal gekeken. Een gezellige boel, een juichpak zat er (nog) niet tussen, maar iedereen toonde evengoed in zijn of haar dress wel het nodige support middels één of ander oranjeachtig attribuutje. Krankzinnig eigenlijk, het lijkt wel of we in dit land massaal debiel aan het worden zijn. Zelf was ik niet van plan om aan oranjeachtige spullen ook maar één cent uit te geven, maar toen ik in de supermarkt een oranje opblaaskroon voor €. 1,50 zag liggen, dacht ik ach waarom ook niet, doe eens leuk! We hebben na afloop Nederland - Chili inderdaad nog een poosje gemusiceerd. Maar om de één of andere reden waren we het vrij snel zat, en hebben we ons heil maar weer boven bij de dames gezocht. Het werd uiteindelijk nog een doldwaas avondje dat tot in de kleine uurtjes heeft geduurd!

Hitler's aquarellen

Op de expositie 'Meer macht' in 'Museum de Fundatie' in Zwolle is veel te zien. We hebben werk gezien van o.a. Steve McQueen, Ai Weiwei, Anselm Kiefer, Constant, Anri Sala, Yael Bartana, Deimantas Narkevicius, Joseph Beuys, Renzo Martens, Gert Jan Kocken, Raphaël Zarka, Andres Serrano, Alec Soth, Asger Jorn, Hans van Houwelingen en Roy Villevoye. Teveel eigenlijk om in dit bestek verder op in te gaan, maar dat hoeft ook niet. De centrale vraag was of kunstenaars in deze tijd nog idealen kunnen nastreven. Is er voor kunstenaars nog macht weggelegd? Of is de kunstwereld definitief in de klauwen van het geld beland? En als kunstenaars hun idealen inderdaad kunnen verwezenlijken, zit de wereld daar dan wel op te wachten? Een interessante expositie die te denken gaf!

Op een gegeven moment stuitte ik op een viertal foto's van aquarellen van niemand minder dan Adolf Hitler. De foto's waren een bijdrage van de Nederlandse fotograaf/kunstenaar Gert Jan Kocken (1971). Hij heeft in 2005 de vier originele aquarellen gefotografeerd in Washington, waar ze bewaard worden in de archieven van het U.S. Army Center of Military History. Een rechter heeft ooit bepaald dat ze daar nooit meer uit mogen. Door de foto's, die praktisch identiek zijn aan de originele aquarellen, in deze expositie te tonen, kwam Gert Jan Kocken tot het stellen van intrigerende vragen. Of we bijvoorbeeld aan de werken konden zien wat voor geest er in Hitler huisde? Of kunst sowieso een adequate verbeelding is van de geest van de maker? Of het schadelijk is om deze werken nu nog te tonen? Van dat soort vragen.

Ik kan min of meer begrijpen dat Adolf Hitler (1889-1945) met z'n clichématige en zielloze kunstwerkjes werd afgewezen op de kunstacademie. Maar tegelijkertijd kwam de vraag bij me boven: Hoe zou de geschiedenis van de twintigste eeuw zijn verlopen, als in 1908 de toen 19 jarige Adolf Hitler wél was aangenomen? Het verhaal is immers dat Hitler, die graag kunstenaar wilde worden, nogal verbitterd raakte toen hij tot twee keer toe op de kunstacademie werd afgewezen. Mogelijk dat hij daarom uiteindelijk in 1914 als vrijwilliger in dienst trad van het Duitse leger. Daar raakte hij in 1917 twee keer gewond tijdens de slag om het Belgische Ieper in de Eerste Wereldoorlog. Maar of je met deze wetenswaardigheden ook kan zeggen dat Hitler's aquarelletjes het grootste kwaad van de twintigste eeuw vertegenwoordigen is de vraag.

ms HYDROGRAAF

We kwamen de voormalige ss Hydrograaf zo af en toe nog wel eens tegen toen we nog zeilden. Afgelopen weekend lag ze in Harderwijk tijdens de Aaltjesdagen. Een prachtig schip dat zeer tot de verbeelding spreekt, wat heeft ze niet allemaal meegemaakt in de dikke eeuw van haar bestaan. (Trouwens waarom ik een schip, wat een onzijdig woord is, altijd vrouwelijk benader weet ik eigenlijk zelf niet goed, temeer de meningen van taalkundigen daarover ook verdeeld zijn.) Maar ach wat maakt het ook uit, als de boodschap maar goed over komt. De in 1910 in de vaart genomen ss Hydrograaf, stond ten dienste van natuurkundigen die de leer van de zeeën onderzochten met het oog op de belangen van de scheepvaart. Als zodanig is de bij scheepswerf Feijenoord in Rotterdam gebouwde 'Hydrograaf' tot 1962 in actieve dienst geweest bij de Koninklijke Marine, waarbij ze met haar vrij geringe diepgang van 1,80 meter heel wat zeemijlen ondiepe Nederlandse kustwateren in kaart heeft gebracht!

De 'Hydrograaf' werd echter ook diverse keren gebruikt als koninklijk jacht tijdens bezoeken van koningin Wilhelmina, prins Hendrik en prinses Juliana aan plaatsen in de Zuid-Hollandse en Zeeuwse wateren. Maar in mei 1940 week de 'Hydrograaf' uit naar Engeland, waar ze gedurende de 2e Wereldoorlog werd gebruikt als logement voor o.a. de mijnenveegdienst. Na de oorlog heeft het kolen gestookte stoomschip zoals gezegd nog tot 1962 dienst gedaan bij de Hydrografische Dienst van de Koninklijke Marine.
Na een enigszins rommelige periode in haar bestaan, werd de 'Hydrograaf' in 1983 volledig gerestaureerd en van 2 dieselmotoren voorzien. Tijdens de zeilmanifestatie Sail Amsterdam 1985 maakte het schip haar debuut als een lux salon- en partyschip voor maximaal 150 opvarenden. Overigens wordt de 'Hydrograaf' in de rol van Pakjesboot 12 sindsdien ook gebruikt tijdens de jaarlijkse intocht van Sinterklaas! Wat ik als fervent Sinterklaas-hater natuurlijk wel een beetje een afgang vind voor een stoer schip als de 'Hydrograaf'.

Maar goed hoe dan ook, de 104 jaar oude 'Hydrograaf', 40,5 meter lang, 6,70 meter breed en een waterverplaatsing van 297 ton, zal denk ik in de hoedanigheid van lux salon-partyschip nog een aardig tijdje kunnen meedraaien op de Nederlandse binnenwateren.

klassieker uit 1943

Vrijdag j.l. las ik in de Volkskrant een stuk van Karin Veraart over 'The Fountainhead'. De in 1943 verschenen bestseller van Ayn Rand (1905, Sint-Petersburg - 1982, New York) pseudoniem van de in 1926 uit Rusland geëmigreerde schrijfster Alisa Zinovjevna Rozenbaum. Want in de ogen van de jonge schrijfster was Amerika immers het land waar een individu zichzelf kon zijn. Toneelgroep Amsterdam brengt de komende weken 'The Fountainhead' van Ayn Rand in de Amsterdamse Stadsschouwburg onder regie van Ivo van Hove op de planken. In het Nederlands is Rand's bestseller in de zeventiger jaren vertaald onder de titel 'De eeuwige bron'.

'The Fountainhead' op toneel, dat wil ik zien, het stuk in de Volkskrant van Karin Veraart maakte me zo enthousiast dat ik het boek weer even uit de kast heb gehaald. 'The Fountainhead' is het verhaal van Howard Roark, een jonge architect die weigert concessies te doen aan zijn opdrachtgevers en toonaangevende commissies. Roark is een architect die tegen alle conventionele standaarden en normen in blijft ontwerpen waar hij zelf achter staat en bovenal gelooft in zichzelf...Maar het is ook het verhaal van een hartstochtelijke liefdesrelatie met een mooie, geheimzinnige vrouw die haar liefde voor Roark ontkent door hem te proberen te vernietigen...
Zelf zegt Ayn Rand over de roman en haar denkbeelden: 'Mijn filosofie is het concept van de mens als een held. Met zijn eigen geluk als de morele zin van zijn bestaan. Productieve prestaties als zijn eervolste activiteit en logica als zijn leidraad.'

Gisteren was de try-out in de Stadsschouwburg, vandaag de première. Volle bak, en voor de rest van de week ook, ben benieuwd naar de recensies! Maar gelukkig speelt Toneelgroep Amsterdam het stuk ook weer in augustus en september a.s. en heb ik voor begin september een paar tickets kunnen bemachtigen. Dat duurt nog wel even, maar ik verheug me er nu al een beetje op!

bizarre picnic

Gisteravond weer samen met Joke, Jeannette, Hans en Carla naar Vis à Vis geweest, een theatergezelschap nabij het Almeerderstrand. De vorige keer met hetzelfde gezelschap was met de voorstelling 'HaRT', bijna twee jaar geleden (zie mijn stukje 'Theaterspektakel' van 27 juli 2012.). Een uitgelezen avond was het, prachtig weer, feestelijke stemming en lekker eten en drinken, het kon niet op. Rond halfnegen begon de voorstelling 'PICNIC' van regisseur Arjen Anker. 'PICNIC', een theaterhit van Vis à Vis uit 1999, is een verhaal over een enigszins truttig stelletje dat gedurende een weekendje kamperen hilarische maar knap bizarre dingen meemaakt. Maar aan de achterkant van het toneel, bij de technici zal ik maar zeggen, speelde zich ondertussen een heel ander leven af. Het openluchttheater was echter zo opgebouwd, dat we als toeschouwers beide kanten te zien kregen, de ene kant voor de pauze, de andere kant erna. Je was vrij in de keuze welke kant eerst en welke laatst. Wij zijn vóór de schermen begonnen, waar we achteraf blij om waren!



Maar aan welke kant je in feite ook begon, allemaal kregen we uiteindelijk te zien en te horen waar ze bij Vis à Vis beregoed in zijn: theaterspektakel in de open lucht, met de nadruk op visuele humor en technisch vernuft. Zowel aan de ene als aan de andere kant van het decor waren de achtervolgingen, ontploffingen en verkleedpartijen niet van de lucht. De dialogen, die doorgaans kennelijk bewust onverstaanbaar waren, waren van ondergeschikt belang. Het was een voorstelling die vijftien jaar na de première nog liep als een trein! Amusant, ik heb zeer genoten, toch vond ik de voorstelling 'HaRT' van bijna twee jaar geleden geloof ik iets boeiender.

een toekomstvisie

'De toekomst is ondenkbaar zonder robots' las ik vanmorgen in de krant. Een uitspraak onlangs van Neelie Kroes in München, die ze als Eurocommissaris voor de Digitale Agenda deed bij de opening van een Robotica evenement. Helemaal mee eens, kan goed uitpakken voor onze welvaart lijkt me, mits we er goed mee om leren gaan. Maar haar bewering dat de onmisbare apparaten ons op termijn geen banen gaan kosten, maar juist gaan opleveren vanwege de verwachte productieverhogingen, is op z'n minst twijfelachtig te noemen gezien de ervaringen in het vrij recente verleden met automatiseringsprocessen versus arbeidsplaatsen.



Er zijn economen die beweren, dat als economische groei bepaald wordt door technologische innovatie middels vervanging van de mens door een robot, deze geen enkele garantie biedt voor meer arbeid. Een structurele afname van vraag naar arbeid ligt sowieso in het verschiet, de zogenaamde middenklasse ligt zwaar onder druk. Politici en beleidsmakers zouden moeten anticiperen op deze afname van de vraag naar arbeid. Links- of rechtsom, er zal een manier gevonden moeten worden, hoe we in de nabije toekomst moeten omgaan met begrippen als basisinkomen en een arbeidsloze samenleving! Een utopie? Mogelijk, maar ik denk het niet! Dan hier, dan weer daar, en nu ook in Europees verband, als een ondergrondse veenbrand laaien de discussies over dit fenomeen al sinds de jaren zestig om de haverklap op. Neem even tijd en luister in dit verband ook maar eens naar wat de jonge historicus en schrijver Rutger Bregman (1988) te vertellen heeft in bovenstaande opname van VPRO's Tegenlicht.

meditatief tempo

De Estse componist Arvo Pärt (1935) heeft mooie muziek geschreven en doet dat nog steeds. Maar één van zijn mooiste composities voor viool of cello en piano vind ik 'Spiegel im Spiegel' uit 1978. Minimalistische muziek in een langzaam meditatief tempo. De zeggingskracht van 'Spiegel im Spiegel' ervaar ik als de ultieme muzikale vertolking van het oneindige. Steevast geraak ik als het ware in een tijdloze dimensie als ik deze muziek hoor. In een gemoedsstemming van harmonie en verstilling die ik op zee zo vaak heb ondervonden. Echter niet alleen op zee, het kan me op elk moment waar dan ook overkomen. (Zie o.a. mijn stukje 'silence' van 8 april 2013) Maar hoe dan ook, minimalistische muziek als 'Spiegel im Spiegel' maakt de momenten van harmonie en verstilling in mijn beleving vaak intenser.



Tijdens een zeiltocht met de 'Swing' van Den Helder naar Lerwick naderen we 's morgens in alle vroegte de Shetland Eilanden. Na bijna vier dagen en nachten op zee doemden ze op in de heiigheid. Een haast hallucinerende beleving toen we na een stormachtig nachtje aan kwamen zeilen. Vanuit de kajuit klonk 'Spiegel im Spiegel' zachtjes op de achtergrond. Momenten om nooit te vergeten!

Kunsthal in A'foort

Gisteren een kijkje genomen in 'Het Eemhuis' in Amersfoort, een multifunctioneel cultureel centrum, dat is ontworpen door Neutelings Riedijk Architects in Rotterdam, hetzelfde bureau dat ook het mediagebouw beeld en geluid in Hilversum ontworpen heeft (zie mijn stukje 'beeld en geluid' van 13 december 2006). Bouwkundig is het gebouw op 20 december 2013 opgeleverd, de officiële opening zal medio juni a.s. plaats vinden. Maar vier belangrijke culturele Amersfoortse instellingen zijn inmiddels in 'Het Eemhuis' gehuisvest t.w. Scholen in de Kunst, Bibliotheek Eemland, Archief Eemland en Kunsthal KAdE. Wij kwamen in de eerste plaats voor 'VENSTERS', de door Marc Mulders (Tilburg, 1958) samengestelde openingstentoonstelling in Kunsthal KAdE.

In deze tentoonstelling toonde hij recent werk van hemzelf, dat hij min of meer in dialoog plaatste met werk van andere kunstenaars. Twee polen stelde hij daarbij aan de orde t.w. de poëzie, het licht en het vergezicht, maar ook de begrenzing en de duisternis. Deze aspecten zag je vertegenwoordigd in de expositie, in zowel zijn eigen werk als in de keuze van het werk van andere kunstenaars als Erik Andriesse (1957-1993), Tessa Chaplin (1991), Wolfgang Laib (1950), Couzijn van Leeuwen (1959)en Bram van Velde (1895-1981) om er maar enkele te noemen. Marc Mulders had voor deze expositie een bepaalde klank en sfeer voor ogen. Van alle andere kunstenaars heeft hij specifiek werk gekozen dat volgens hem in het totaal plaatje paste. In de eerste plaats koos hij de kunstenaar om de schoonheid van zijn of haar werk. In de tweede plaats koos hij dan die werken uit hun oeuvre, die zich goed verhielden met de werken van andere kunstenaars in de door hem beoogde sfeer. Om eerlijk te zijn vond ik het een matige expositie!

Even iets over het gebouw zelf. 'Het Eemhuis' is eigenlijk georganiseerd als een verticale stapeling van de vier aanwezige instellingen, die de continuïteit van het publieke domein dienen te versterken in het gebouw. Op de begane grond loopt het publieke Eemplein a.h.w. door in een overdekte ruimte, die dienst zou kunnen doen als de foyer van het Eemplein. Aan de andere kant vormt het in het gebouw doorlopende Eemplein a.h.w. stapsgewijs de terrasvormige bibliotheek in het gebouw. Ruimtelijk zit 'Het Eemhuis' aardig in elkaar, een aanwinst voor de stad lijkt mij, maar de detaillering van met name het interieur vind ik in meerdere opzichten erg matig. Dat neemt niet weg, dat we ons in 'Het Eemhuis' een paar uurtjes goed hebben weten te vermaken.

terug naar Wezep

Na bijna 7 weken in 'De Kievitsbloem' in Zwolle was het mooi geweest en kon ze naar huis. Afgelopen vrijdag heeft Geke haar opgehaald, en haar weer naar haar eigen vertrouwde appartementje gebracht. Ben je blij ma, vroeg ik haar j.l. zondag, zeker, maar het is wel weer even wennen. In 'De Kievitsbloem' kreeg ik natuurlijk veel meer aandacht. Daar kwam nog wel eens iemand binnenlopen om te vragen of alles goed was. En sommigen bleven dan wel eens een poosje hangen voor een praatje. O ja, echt? Ik heb je daar toch ook wel eens anders horen praten! Ach ja, dat zal wel, maar hoe dan ook, ik ben best blij dat ik weer thuis ben, alleen, ik ben zo moe!

Zo zag ze er ook uit, moe en fragiel. Evengoed kwam ze me wel tegemoet lopen zonder rollator! Die vergat ze steeds zei ze, toen ik daar een opmerking over maakte. Ja ma, daar kan ik me wel iets bij voorstellen, ik weet ook niet hoe ikzelf met zo'n ding zou omgaan in jou situatie, maar wen je in godsnaam aan dat ding in huis consequent te gebruiken. Want als je een keer goed op je heup terecht komt, zijn de rapen pas echt gaar. Zou ze doen, maar vijf minuten later liep ze alweer solo de keuken in! Ik maak me geen illusies, die loopt als ze alleen in huis is consequent zonder rollator!

Veel, zo niet alles is geregeld, mede door de inzet van mijn twee zussen. Een anti-valbeugel aan weerszijde van haar bed, een papagaaibeugel om zich aan op te trekken, maximaal haalbare bijstand bij wassen en huishouden. Wat kan je meer doen voor een kwetsbare, bijna 91 jarige moeder, die zelfstandig wil leven. Weinig denk ik! Ik hoop alleen dat ze wat rustiger wordt en snel aansterkt!

Kunst in Den Bosch

Onlangs in 'het noordbrabants museum' in De Bosch een tentoonstelling gezien van de Britse schilder Francis Bacon (1909-1992) en van de Nederlandse fotokunstenaar Ruud van Empel (1958).

Francis Bacon.

Een schilderij van zijn hand bracht begin dit jaar op een veiling nog ruim vijftig miljoen euro op. Ruim twintig jaar na zijn dood is er nog steeds heel veel belangstelling voor het werk van Francis Bacon, een van de grote kunstenaars uit de 20e eeuw. In het Noordbrabants Museum hebben we een reeks prenten gezien, gemaakt naar Bacons schilderijen.
Volgens Maureen Trappeniers van het Noordbrabants Museum was Bacon in eerste instatie helemaal geen liefhebber van prenten. Hij was een schilder die er van hield met zijn verf te werken en die voor een deel op het toeval vertrouwde. Twee dingen die moeilijk te combineren zijn met het maken van etsen en steendrukken. Maar tijdens Bacons leven was er al zo veel belangstelling voor zijn schilderijen dat Bacons vrienden er op aandrongen dat hij ook prenten naar zijn schilderijen liet maken. Bacon ging overstag. Een drietal etsen maakte hij zelf. Daarna ging hij over op steendrukken die hij door anderen liet maken. Wel keurde hij alle afdrukken en zette er ter goedkeuring zijn handtekening op. De prenten die nu in het Noordbrabants Museum hangen, komen van de Renschdael Foundation. Het is één van de sponsoren van het Noordbrabants Museum die zelf ook een grote kunstcollectie beheert. (info museum)



Ruud van Empel.

Na een zeer succesvolle, wereldwijde tournee is het werk van de uit Breda afkomstige kunstenaar Ruud van Empel nu voor het eerst te zien in een expositie in Brabant. Het Noordbrabants Museum toont dertig prachtige fotowerken, met daarbij vier nieuwe uit 2013 en een immense muurvullende print met Van Empels voorstudies. Elf van de getoonde fotowerken waren nooit eerder in Nederland te zien. Ruud van Empel behoort tot de meest bijzondere kunstenaars van dit moment. Hij maakt opzienbarende digitale fotocollages middels een zelf ontwikkelde techniek. We zien mensen – vaak kinderen - en landschappen in een sfeer van onschuld en kwetsbaarheid. Ook schoonheid en identiteit zijn belangrijke thema’s in zijn werk. De werken van Van Empel lijken foto’s, maar als je goed kijkt voel je dat er meer aan de hand is. Het zijn door hemzelf geconstrueerde wonderlijke werelden, opgebouwd uit honderden losse onderdelen. Eerst maakt Van Empel potloodschetsen van de scene die hij voor ogen heeft, daarna fotografeert hij modellen in zijn atelier. Met al het materiaal ontwerpt hij vervolgens achter de computer, met de grootste zorgvuldigheid, geheel nieuwe voorstellingen. Details van de oorspronkelijke modellen zien we alleen versnipperd terug. (info museum)



Alvorens, na al het moois in het museum, naar huis te rijden, hebben we in de binnentuin van restaurant 'Picasso', een fraai karakteristiek pand in de sfeervolle binnenstad, eerst ook de inwendige mens nog versterkt.

Gein in de Betuwe

Er was weer eens wat nieuws bedacht in de familie. Een soort verjaardagsformule, in plaats van alle verjaardagen af te sjouwen gewoon een paar ontmoetingsdagen per jaar organiseren. Hapje, drankje erbij en klaar is Kees! Alle vliegen in één klap, scheelt een hoop gedoe en energie. Zaterdag, (toevallig) op de verjaardag van schoonzus Will, hebben we in restaurant 'De Betuwe' in Tiel het nieuwe vieren voor het eerst met z'n allen gevierd! Maar niet alleen dat, we hebben het nieuwe vieren na het gevarieerde brunchbuffet ook gelijk maar geëvalueerd. Uitkomst: één ontmoetingsdag per jaar is wel genoeg! We hebben per slot van rekening ook al een georganiseerde zussen- en broersdag, een fietsdag en eens in de twee jaar een herfstvakantieweek. En wat de verjaardagen verder betreft, iedereen doet als gewoonlijk maar wat hij of zij wil! Al die strakke afspraken zijn onnodig en nergens goed voor. De spreuk 'Ze dronken een glas, deden een plas en alles bleef zoals het was' drong zich op! Met dit verschil, dat we er nu een dag extra per jaar bij hebben om te organiseren. Ach, waarom ook niet, uiteindelijk kan je het niet gauw te vaak gezellig hebben met elkaar!

Met een iets kleiner clubje zijn we vervolgens naar het oude pittoreske vestingstadje Buren gereden. Het stadje Buren of Oranjestad is circa zeshonderd jaar oud. De titel Oranjestad is onder anderen ingegeven door het huwelijk, dat hier in 1551 werd gesloten tussen Willem van Oranje en Anna van Buren. Onder het genot van een wijntje of wat dan ook, hebben we op een terras in het centrum, een tijdje van de zon genoten en van alles wat voorbij kwam. Bij 'De Pannekoekenbakker' een eindje verderop daarna pannenkoeken gegeten. Wat zou je bij een pannekoekenbakker overigens ook anders moeten eten?

Toen we weer buiten stonden hoorden we van alle kanten muziek op ons afkomen. Voornamelijk drumfanfares! Mogelijk is het genetisch bepaald of heeft het anderszins met m'n jeugd te maken, maar ik raak bij deze muziek altijd weer geroerd, kippenvel. Voorbij kwam o.a. het korps 'Reünisten Grenadiers en Verbindingsdienst'. Een vrijwilligerskorps, bestaande uit beroeps- en/of oud-dienstplichtig militairen. In een rustig marstempo marcheerden de mannen door de straten van Buren, op weg naar het taptoe terrein ergens buiten het centrum. Sportpark ‘t Hulster bleek later bij navraag. Toen we later op het idee kwamen om even te gaan kijken, en we de kortste weg er naar toe meenden te nemen, liepen we vast in een boomgaard. Jammer, dan maar geen taptoe, we hoorden ze in de verte evengoed nog wel spelen.

Alvorens afscheid te nemen van elkaar, hebben we op het ons inmiddels bekende terras in het centrum, nog een kopje koffie genomen. In een prachtig ondergaande zon zijn we binnendoor via Asch, Wijk bij Duurstede, Cothen, Doorn, Maarn en Amersfoort naar huis gereden. Voor ik in slaap viel trok de dag nog weer even als een film voorbij. Vooral het gedoe over die verjaardagen intrigeerde me nog steeds. Ik ken verscheidene mensen die een hekel aan verjaardag vieren hebben, maar ik ken er ook zat, waaronder ikzelf, die dat niet hebben. Ik zie het als een uiting van 'het leven vieren' samen met familie en vrienden, de mensen waarvan ik hou. Daar geniet ik van, ook al laat de doos met feestslingers die ik op wil hangen zich af en toe moeilijk vinden!

struweel en ruigte

Vegetatiekunde heb ik niet gestudeerd, maar de verschillende begroeiingsvormen in onze wilde tuin doen me het meest aan ruigten en struwelen denken. De combinatie van hoge kruidachtige planten die zijn ontstaan doordat we het organisch materiaal op diverse plekken al jaren laten liggen, en het dichte struikgewas heeft er in ieder geval veel van weg. Bovendien barst het van de vogels, vooral mussen en merels, die hierin foerageren en kennelijk een ideale broed- en schuilplek vinden.

Mijn liefde voor wilde tuinen is al in 1972 ontstaan, toen ik het boek 'Natuur uitschakelen, natuur inschakelen' van Louis G. Le Roy (1924-2012) had gelezen. De prachtige verhalen en de dia's van zuring, paardenbloemen en brandnetels die hij een keer als gastdocent op de Academie van Bouwkunst in Amsterdam liet zien, gaven de doorslag. (zie m'n stukjes 'mens en natuur' en 'mens en natuur II' van resp. 16-8-'10 en 4-10-'10) Weg met de nette tuintjes! Geef de natuur de ruimte in onze parken en tuinen, begeleid haar op z'n hoogst een beetje.

In dat beetje begeleiden zit trouwens wel de kneep. Ondanks dat we onze tuin, helemaal in het huidige stadium, prachtig vinden, heeft onze manier van begeleiden er momenteel niet toe geleidt, dat we het idee hebben dat alles in evenwicht is. De Aegopodium podagraria ofwel zevenblad is volgens ons aan de winnende hand. We laten het maar zo, maar we voorzien dat we in de nabije toekomst onze manier van begeleiden wel enigszins moeten veranderen!

bijtkracht reductie

Een beetje ontdaan belde ze me 's morgens al vroeg op. Haar ondergebit was gisteravond van de wastafel gevallen en in twee stukken gebroken. Dat wordt dan soep eten zei ik, beetje flauwe grap die trouwens niet overkwam. Of we nog plannen hadden voor vandaag? Nou ma, toevallig wilden we net weer eens even langskomen. O prachtig, want het zou wel mooi zijn als m'n gebit vandaag nog kan worden gemaakt! Dankzij het onvolprezen internet was een afspraak met een gebitsreparateur in Zwolle snel gemaakt. Snel brengen, snel klaar was de boodschap, maar twee uurtjes hadden ze minimaal nodig. Prima konden we mooi even een eindje gaan toeren!

En zo reden we even later met z'n drietjes keuvelend over dit en dat door het mooie Sallandse landschap naar 'Kasteel het Nijenhuis' in Heino. Het kasteel dat op circa vijftien kilometer vanaf Zwolle ligt, is één van de locaties van museum 'De Fundatie'. De fraaie havezate werd tot in de jaren tachtig van de vorige eeuw nog bewoond door Dirk Hannema, de grondlegger van museum 'De Fundatie'. Behalve wisselende presentaties uit eigen collectie, zijn in het kasteel jaarlijks diverse tentoonstellingen te zien. Maar deze keer kwamen we alleen naar Heino voor een wandeling door de prachtige beeldentuin rond 'Kasteel het Nijenhuis'. In de beeldentuin van ongeveer 4,5 hectare zijn beelden te zien van kunstenaars uit binnen- en buitenland. Van Zadkine, Dolz, Appel, Van Pallandt, Castagna, Mitoraij en Dodeigne om maar enkele namen te noemen.

Na de wandeling zijn we voor de lunch neergestreken op het zonnige terras van Hannema's museumcafé, gevestigd in één van de voormalige koetshuizen op het terrein van 'Kasteel het Nijenhuis'. We hadden alle drie een beetje trek gekregen, al was de keuze voor ma, gezien haar gereduceerde bijtkracht uiteraard beperkt. Maar aan de romige pomodorisoep met een scheut groene pesto had ze gelukkig ruimschoots voldoende. Meanderend door het eeuwen oude agrarische landschap reden we terug naar Zwolle, alwaar we ons rond halftwee weer melden bij de gebitsreparateur. Stevig gearmd met Joke liep ze even later met een brede prodent smile het pand uit. Alvorens huiswaarts te keren, hebben we op haar kamer nog even gezellig een kopje thee gedronken.

tijdreis met boot en stoomtram

De broertjes mochten al eerder mee met de jaarlijkse zusjesdag. Dit jaar werden de handen wederom over de zusterlijke hartjes gestreken, en mochten de zwagertjes ook van de partij zijn. Een nieuwe familiedag was geboren! Daarbij werd ik voor het gemak gelijk maar tot chauffeur gebombardeerd. En zo kon het gebeuren dat ik afgelopen dinsdag goed gemutst in een stralend zonnetje met drie zusjes en één aankomend zwagertje over de Houtribdijk naar de veersteiger in Enkhuizen reed, alwaar we de rest van de familie zouden ontmoeten. Hans en Carla hadden een spannende tijdreis bedacht die ons van daaruit met boot en stoomtram naar respectievelijk Medemblik en Hoorn zou voeren!

Al zo geschiedde! Klokslag kwart voor elf werden de trossen van de MS Friesland los gegooid, en voeren we even later via het Krabbersgat het IJsselmeer op, richting Medemblik. De MS Friesland, gebouwd in 1955 voor Rederij Doeksen, is een historische veerboot die lang tussen Harlingen en Terschelling dienst gedaan heeft. Leuk, toen ik dit las aan boord van de MS Friesland gingen mijn gedachten een heel eind terug in de tijd. En wel naar 1958, toen ik als 15 jarige met m'n toenmalige vriendje zo goed als zeker met deze boot v.v. naar Terschelling moet zijn gevaren. Een gedenkwaardige vakantie destijds (zie o.a. mijn stukje 'Afsluitdijk' van 5 oktober 2008) maar dit terzijde. Rond het middaguur meerde MS Friesland in Medemblik af aan de veersteiger achter het stationnetje. De stoomtram zou rond half twee vertrekken, we hadden dus mooi even de tijd om Medemblik in te gaan voor de lunch.

Toen we ons een goed uurtje later weer melden bij het stationnetje, stond de stoomtram al klaar. Met een schepje kolen zo af en toe werd de druk op de ketel al sissend instant gehouden. Prachtig die oude techniek! Even over halftwee zette de stoomtram zich langzaam al knarsend en fluitend in beweging. Luisterend naar de cadans van de wielen, ontvouwde het eeuwenoude Westfriese landschap zich voor onze ogen. Meanderend langs plaatsjes als Opperdoes en Twisk kwamen we voor een korte pitstop op station Wognum-Nibbixwoud aan, waar we een kwartiertje hadden om dit nostalgische stationnetje eens goed van nabij te bekijken. Toen het hele zaakje zich vervolgens weer in beweging zette waren we zo in Hoorn. Een ticket kopen per automaat voor de hedendaagse trein naar Enkhuizen had nog even wat voeten in de aarde, maar uiteindelijk kwam het goed. En zo zaten we een klein uurtje later op een terrasje in Enkhuizen te borrelen.

In restaurant 'Onder de Wester' in Enkhuizen hebben we vervolgens het familiedagje met een genoeglijk etentje besloten. Ben benieuwd of het manlijk smaldeel van de kouwe kant volgend jaar ook weer van de partij mag zijn. Ik denk eerlijk gezegd van wel, want ik verdenk de zusjes ervan dat ze daarnaast gewoon ook weer een echte zussendag zullen organiseren. En geef ze eens ongelijk!

rond de Ooijpolder

IJkpunten waren het 'Afrika Museum' in Berg en Dal en 'Museum Kurhaus' in Kleve. Hoe we de dag verder in gingen vullen zouden we een beetje aan het toeval overlaten. Zie daar het grootse plan voor een dagje stappen met Henk R. en Jan Z. uit A'dam. In de stromende regen pikte ik de boys even over halftien op voor het CS in Amersfoort. Keuvelend over van alles en nog wat reden we vervolgens met z'n drieën in mijn auto richting het 'Afrika Museum' in Berg en Dal. In Berg en Dal aangekomen stopten we op verzoek van Jan Z. even voor een kiekje bij het beeld van zijn opa. Een gestileerd beeld van de schrijver Nescio, (Latijn voor 'Ik weet niet'), pseudoniem voor Jan Hendrik Frederik Grönloh (1882-1961). Het bronzen beeld, een mannenfiguur die staande een boek leest, is in 1991 gemaakt door beeldhouwer, schilder en graficus Ronald Tolman (Amsterdam 1948). Zijn eerste boek, waarin de drie novellen Dichtertje, De uitvreter en Titaantjes zijn opgenomen, verscheen in 1918. Het zijn voor mij trouwens ook de enige werken die ik ooit van Nescio heb gelezen.

Na de sessie rond Nescio zijn we het even verderop gelegen 'Afrika Museum' ingedoken. Het museum, dat bestaat uit een binnen- en buitengedeelte, is geheel gewijd aan de kunst en cultuur van het Afrikaanse continent. We keken onze ogen uit bij de collectie Afrikaanse kunst. Er was ook veel aandacht besteed aan Afrikaanse architectuur, visies op kunst en schoonheid en hedendaagse Afrikaanse kunst en religie in de samenleving. In het buitenmuseum, het was inmiddels weer droog geworden, hebben we diverse woonsituaties bekeken o.a. een Kusasi-woonerf uit Ghana, een kampement van Baka-pygmeeën uit Kameroen, een palaverhuis, een Sotho-woonerf uit Lesotho, Toffinou-paalwoningen uit Benin, Dogon-woonerf uit Mali en beelden uit Zimbabwe.

Terug in de auto zijn we naar Kleve gereden, naar Museum Kurhaus aan de Tiergartenstraße. Het museum is gehuisvest in een langgerekt complex van voormalige badgebouwen uit de 19e eeuw. De geschiedenis van het kuren in Kleve gaat terug tot het midden van de 18e eeuw toen een mineraalhoudende bron op de Springenberg ontdekt werd. We hebben daar werk bekeken van diverse kunstenaars uit zowel het heden als het verleden. Van middeleeuwse laatgotische heiligenbeelden tot Ewald Mataré (1887-1965), Joseph Beuys (1921-1986), Robert Angerhausen (1901-1966), David Novros (1941) en vele anderen. Na een klein hapje in het museumcafé op het dak, zijn we via de Ooijpolder en Nijmegen weer huiswaarts gereden. Echter niet eerder, nadat we eerst nog heerlijk in het zonnetje op het terras van café-logement 'Oortjeshekken' in Ooij een aperitiefje genomen hadden.

Met een bescheiden maar gezellig etentje in Bistro 't Kannetje aan het Lieve Vrouweplein, midden in het historische centrum van Amersfoort, hebben we aan ons dagje stappen in en nabij de Ooijpolder een mooi eindje gebreid.