Heureka!

Lekke vijver, de bovenste, al een behoorlijke tijd! Wat te doen? Maken natuurlijk! Maar voor je zover bent, dat je in deze daadwerkelijk actie onderneemt, is een ander verhaal. Toch was het onlangs na veel gemits en gemaar eindelijk zover! De kogel was door de kerk, morgen zou ik er echt aan gaan beginnen! Een goed besluit! Maar mijn eerste gedachte die ik 's morgens had toen ik wakker werd was, o god wat erg, moet ik nou echt met die verdomde vijver aan de gang?!

Maar goed, 't was mooi weer, en kleinzoon Daan hielp enthousiast mee, dus zo erg was het nou ook weer niet. Leeg pompen die handel en vissen vangen! Aanvankelijk ging het leegpompen perfect, maar de vette blubber die na verloop van tijd door alle reuring ontstond, kon het pompje niet meer verwerken. Nog even heb ik geprobeerd om met een emmertje wat verder te komen, maar dat hield ik na vijf minuten wel voor gezien. Ook pogingen om de enorme blubberbel met folie en al om te kieperen, zodat het water in de bodem weg kon zakken, mislukten. Uiteindelijk kwam ik tot het besluit om het proces dan maar in omgekeerde richting te doen plaatsvinden. Zandzakken erop, de vijver was er diep genoeg voor! De blubber er een paar dagen rustig laten intrekken, en dan de nieuwe folie. Eureka!

Ik had al enigszins moeite mijn latente weerzin te onderdrukken toen ik het immense tuincentrum betrad, maar eenmaal staande voor de rollen vijverfolie zakte de moed mij echt in de schoenen. Van de ter plekke opkomende brainwave afblazen die hele handel kan ik nog steeds een vreugdesprong maken! De gang naar het grondbedrijf, dat toevallig in onze omgeving met groenstroken en plantsoentjes aan het werk is, was snel gemaakt. Er moest omwille van een doorgang, achter in de tuin wel even wat struikgewas sneuvelen, maar dat was snel geregeld. En nog op diezelfde dag was ons mooie vijvertje tot aan het maaiveld toe gevuld met prachtige zwarte teelaarde van elders uit de buurt!



Wat nieuwe plantjes en struikjes erbij, een bodembedekkertje van boomschors op de plek waar eerst nog vissen zwommen, en klaar was kees. We hebben er een mooi zonnig plekje bij voor in de late avond!

tejater

Misschien is 'Tejaterthuis' in Amersfoort niet het allerkleinste theater in ons land, maar met 30 zitplaatsen en een klein speelvloertje toch zeker wel één van de kleinste. Het 'huiskamertejatertje', gevestigd op de eerste verdieping van een fraai 18de eeuws pand aan de Nieuwstraat in de Amersfoortse binnenstad, is de thuisbasis van het amateurtoneelgezelschap Theatergroep Punt.

Van deze groep hebben we gisteravond in de Catharinakapel, ook al zo'n intiem theatertje, 'Vleugels' gezien. Twee eenakters, die onder regie van Elisabeth Loot-Verlee en Bastiaan Verhorst, werden gespeeld door Gert Kruyt, Pieter Jongsma, Jan v.d. Smissen en Elisabeth Loot-Verlee. In 'Vleugels' zo las ik, gaat het uiteindelijk over mensen die buiten spel zijn komen te staan. Heel uiteenlopende types die elkaar aan de zijlijn ontmoeten.

De eerste eenakter ging over een ontmoeting tussen een Amsterdamse zwerfster en een truttig dametje uit de provincie. De conversatie tussen de twee dames was in het stuk bewust warrig en onsamenhangend, en ze praten aan één stuk zo door langs elkaar heen. Maar vooral ook saai vond ik, misschien kwam het ook een beetje van het dagje in de tuin werken, maar ik kon maar met moeite mijn ogen open houden. Wat ik nog wel heb meegekregen is, dat de twee types elkaar vonden in het praten over herkenbare gevoelens als eenzaamheid en wantrouwen jegens de medemens. Dicht tegen elkaar aanliggend vonden ze uiteindelijk troost bij elkaar.

De tweede eenakter ging over een ontmoeting tussen een hoer en een hoerenloper. Door de totaal buiten haar eigen belevingswereld liggende wensen van haar klant, had de prostituee nogal wat moeite eraan te voldoen. Ze zat al aardig wat jaartjes in het vak, maar zo'n merkwaardige klant had ze nog nooit gehad! Desalniettemin probeerde ze haar klant tegemoet te komen, maar uiteindelijk werd het niets. In het gesprek dat zich daarna tussen de twee tobbers ontspon, vonden ze elkaar in drama en onverwacht aan de oppervlakte komende emoties.

Ik heb wel eens mooiere dingen gezien, met name de eerste eenakter vond ik niet zo geweldig, maar uiteindelijk heeft theatergroep Punt mij in de Catharinakapel met 'Vleugels' toch tweemaal drie kwartier probleemloos aan de stoel weten te binden!

exposities

Twee tentoonstellingen over kunst uit nagenoeg dezelfde periode onder één dak! De ene gaat over de persoonlijke en artistieke relaties tussen kunstenaarsparen uit de periode vanaf eind 19e eeuw tot midden 20e eeuw, genaamd Liefde! Kunst! Passie! de andere, genaamd de XXste eeuw meer over de moderne en hedendaagse kunst in het algemeen.

De bereikbaarheid van het gemeentemuseum in Den Haag liet overigens wel even te wensen over. Door de 35ste editie van de Fortis City-Pier-Cityloop, van een kilometer voor de kleintjes tot een halve marathon voor de geoefenden, zat het verkeer in de stad helemaal vast. Hadden we dat maar geweten! Een eindeloos deinende massa, jong en oud, sjokte voort over een parkoers, dat voor een groot deel ook de onze was of zou moeten zijn. Natuurlijk met één en al opstopping als gevolg door al die wegversmallingen, afzettingen en omleidingen. Uiteindelijk behoorlijk irritant, geduld in het verkeer is nou eenmaal niet mijn sterkste kant.

Maar uiteindelijk kom je natuurlijk toch een keer op de plaats van bestemming aan, en toen hadden we het al snel nergens meer over. Het was een bijzondere tentoonstelling, werken van 17 beroemde kunstenaarsechtparen. Bijzonder waren ook de biografieën naast de kunstwerken. Verhalen over verweving van werk, liefde en creativiteit, variërend van blijmoedig tot diep tragisch. Ze speelden zich hoofdzakelijk af in de eerste helft van de twintigste eeuw. Om er een paar te noemen, het tragische verhaal van Auguste Rodin (1840-1917) en zijn 24 jaar jongere echtgenote Camille Claudel (1864-1943) of van het excentrieke stel Niki de Saint-Phalle (1930-2002) en Jean Tinguely (1925-1991). Maar ook het schrijnende verhaal van het joodse kunstenaarsechtpaar Else Berg (1877-1942) en Mommie Schwarz (1876-1942) die beiden in de tweede wereldoorlog in Auschwitz worden vermoord.

In een andere deel van het museum hebben we een indrukwekkende verzameling moderne kunst uit de vorige eeuw bekeken. Van Mesdag via van Doesburg tot Baselitz en van Mondriaan via Constant tot Richter. We hebben op grote schermen veel verhalen in zwart-wit beelden gezien. Verhalen over traditie, vernieuwing, verandering en continuïteit, tegen een achtergrond van maatschappelijke ontwikkelingen die de vorige eeuw zo hebben gekenmerkt.

We kwamen eigenlijk alleen maar voor de expositie Liefde! Kunst! Passie! naar Den Haag. Maar de tentoonstelling over de XXste eeuw vonden we zeker zo boeiend!
Dat we daarna wat laat op het verjaardagsfeestje van onze kleinzoon M aankwamen in A'dam, kwam niet doordat we te lang waren blijven hangen in het museum. Maar om Den Haag uit te komen, was door al die sjokkers zo mogelijk nog lastiger, dan om de stad in te komen een aantal uren geleden.

Boekenweek

De boekenweek die dit jaar nog tot 21 maart duurt, staat in het teken van tjielp, tjielp, tjielp uit het gedicht 'De Mus' dat Jan Hanlo (1912-1969) in 1949 schreef.



Tjielp, een toepasselijk woord las ik, in deze tijd van verruwd debat in de politiek, de meningenterreur, en het eindeloze gepraat over van alles en nogwat. Tja, tjielp, tjielp, iedereen opent zijn snavel, iedereen heeft een mening. Maar niet iedereen is deskundig genoeg om altijd maar iets zinnigs te vertellen. Vakmensen als journalisten, encyclopedianen en goeie schrijvers natuurlijk, blijven keihard nodig!

Van één zo'n goeie schrijver t.w. Jan Brokken heb ik onlangs 'In het huis van de dichter' gelezen. Een prachtige roman! Maar eigenlijk vind ik het meer een hommage of een literair monument voor zijn, in 1988 aan aids gestorven jonge vriend Youri Egorov, de russische meesterpianist.



In 1976 vluchtte de 22 jarige pianist Youri Egorov weg uit Rusland, onder andere omdat hij homo was. Uiteindelijk kwam hij in Amsterdam terecht, waar hij een woning vond aan de Brouwersgracht. Hij gaf concerten en trad op met vele vooraanstaande orkesten in heel de wereld.
Maar Youri leefde ook roekeloos, alles kon, alles mocht. Hij genoot van elke seconde, altijd was het feest. Maar toen in de tweede helft van de jaren tachtig de aidsgolf slachtoffers begon te maken, kwam de kentering. Op 15 april 1988 was het over en uit, nog net geen 34 jaar oud overleed Youri Egorov thuis in Amsterdam als één van de eersten aan deze ziekte.

Ik ging met 'In het huis van de dichter' naar bed en stond ermee op, en dat heb ik lang niet gehad met een boek. Moeilijk te zeggen hoe dat zo komt. Het gaat over vluchten en afscheid, onzekerheid, muziek, tijdgeest, vriendschap en liefde, vreugde, verdriet en last but not least natuurlijk ook over Amsterdam. De in alle facetten ontroerend mooi beschreven combinatie van deze items maken het boek voor mij tenminste erg intrigerend!

En wat verder ook nog heel mooi is, is dat je behalve in de winkel, ook op internet nog behoorlijk wat muziek van de dichter onder de meesterpianisten, Youri Egorov kan vinden!

Alzheimer

Away from Her is een erg ontroerende film waarin de ziekte Alzheimer centraal staat. Tot nog toe heb ik gelukkig deze ziekte in mijn naaste omgeving niet ervaren, maar dat het verloop van het ziekteproces wreed is was mij wel bekend. Het verlies van herinneringen en liefde, is immers in feite het verlies van het leven, terwijl de persoon in kwestie fysiek nog gewoon onder ons is.

De Canadese film uit 2006 hebben we gisteravond in de Catharinakapel gezien. Een treurige film, de rollen worden door de acteurs zo inlevend goed gespeelt, dat het bij vlagen te hartverscheurend is om naar te kijken. De hoofdrolspelers in de film Julie Christie (Fiona) en Gordon Pinsent (Grant), spelen een ouder echtpaar dat al ruim veertig jaar getrouwd is.
Als ze na een tochtje langlaufen thuis gezellig gegeten hebben, openbaren zich bij Fiona tijdens het afwassen de eerste symptomen van de ziekte als ze de afgedroogde koekepan opbergt in de koelkast. Ze loopt daarna beschaamd de keuken uit. Daarna gaat het snel, ze wil haar man met haar problemen niet tot last zijn, en laat zich ondanks een tegenstribbelende Grant al in een vroeg stadium van de ziekte opnemen in een verzorgingshuis!

Als Grant haar daar na de gewenningsperiode van een maand komt opzoeken, heeft ze al moeite hem te herkennen. Bovendien is ze tot overmaat van ramp voor Grant, in het verzorgingshuis ook nog erg gehecht geraakt aan een mannelijke medepatiënt. De echtgenote van deze patiënt haalt haar man daarom weg uit het verzorgingshuis, waarop Fiona helemaal depressief wordt. Onverbloemd wordt er afgestevent op een schrijnend einde.



De centrale vraag in de film blijft, wie er nu het meest onder de situatie te lijden heeft: Fiona of Grant?
Zoals gezegd een treurige film dat wel, maar door het fantastische acteerwerk van de cast een prachtige film over de facetten van het leven. Niet voor niets hebben ze er veel prijzen mee gewonnen.

Lost and Found Orchestra

Afgelopen woensdag las ik een aardige recentie in de Volkskrant van Patrick van den Hanenberg over het Britse gezelschap 'Stomp' onder de titel 'Concertgebouworkest ontmoet De Efteling tijdens vurige dans'. Hij had in theater Carré een optreden van Lost and Found Orchestra, zeg maar het door Stomp samengestelde symfonieorkest, bijgewoond.

Wij zijn ook naar een optreden van dit orkest geweest, een unieke ervaring kan ik wel zeggen! Prachtig, een volwaardig toporkest met instrumenten bestaande uit holle vaten, zagen, pijpen, tuinslangen, watercontainers, skippyballen, potten, pannen en allerlei andere huishoudelijke troep. Een onweerstaanbaar symfonisch orkest door de wel heel bijzondere mix van geluid, show, dans en komedie!
Ontroerend goed vond ik het laatste nummer en de toegift, toen de groep werd bijgestaan door het Tilburgse studentenkoor 'Fontys Jazz Choir', de winnaars van het dit jaar gehouden Korenslag.

Rectificatie:
Niet, zoals in alle media stond vermeld, het 'Fontys Jazz Choir' heeft de groep in het laatste nummer en de toegift bijgestaan, maar een studentenkoor van DAPA (Dutch Academy Performing Arts) uit Zoetermeer! zie ook www.musicalopleiding.nl



Lost & Found Orchestra | Instruments: "instruments

Het was een bijzonder mooie avond daar in Carré. Een avond die me nog wel een poosje zal heugen ook, denk ik. Dat in alles muziek zit, dat is wel het mooist! Het theater was lang niet uitverkocht, maar ik ben het helemaal met Patrick van den Hanenberg eens, als hij schrijft dat het Lost and Found Orchestra net als de afgelopen maanden in Londen, ook in Amsterdam volle zalen verdient.

Aviodrome

De grote en oudste broer van de Boeing 737-800 van Turkish Airlines die afgelopen woensdag crashte bij Schiphol nabij de Polderbaan, staat sinds eind 2004 op het themapark Aviodrome in Lelystad. Het is een verhaal apart, hoe de ruim 30 jarige als PH-BUK geregistreerde KLM Boeing 747-206B, een jumbojet classic en vernoemd naar luchtvaartpionier Louis Blériot, daar terecht gekomen is.

Gisteren heb ik samen met Thijs en Mink het vliegtuig, dat vanaf 1978 tot 2004 onafgebroken gevlogen heeft voor de KLM, eens goed bekeken. Vreemd daar, zo'n enorm vliegtuig in de polder, en helemaal leeg! Ik ken ze alleen maar vol, als passagier. Wie weet, misschien heeft ditzelfde vliegtuig ons in het verleden wel van of naar New York gevlogen. Op een plakkaat bij de cockpit las ik de namen van alle captain's die in deze kist hebben gevlogen. Grappig, de namen K en P, twee bekenden van me, die beiden al enige jaren met pensioen zijn, stonden er ook bij. Zo zie je maar, als je maar lang genoeg meeloopt kan zelfs bij leven je naam al onderdeel worden van een museumstuk!

Drie bemanningsleden en zes passagiers van Turkish Airlines die in de gecrashte Boeing 737-800 TC-JGE, vluchtnummer TK 1951 zaten, zullen iets dergelijks bij leven niet meer mee kunnen maken. Op de reconstructie van de crash is goed te zien hoe het ongeveer gebeurd moet zijn. Een merkwaardig ongeluk, als een blad in de herfst naar beneden komen dwarrelen! Ik las dat het drama nog veel groter geweest zou zijn, als ze in plaats van op de absorberende klei, op een hardere ondergrond terecht waren gekomen. Vonken, brand, dat soort dingen. De komende dagen zullen we wel meer te horen krijgen, over hoe het nou zo heeft kunnen gebeuren.



Op 27 juni a.s. viert Nederland het 100-jarig bestaan van de gemotoriseerde luchtvaart. De tijdmachine in de centrale hal geeft een mooi beeld over dit item van 100 jaar terug in de tijd. Ongelooflijk eigenlijk, als je ziet wat de mens op technisch gebied niet allemaal bereikt heeft. Maar toch ook wel weer ten koste van een aaneenschakeling van soms wel heel domme ongelukken. Met vallen en opstaan, op een andere manier schijnen wij niet te kunnen leren.
Benieuwd welke lering uit de Poldercrash getrokken wordt!

spaghetti

Wat hebben we toch een hoop rotzooi in huis waar een snoer aan vast zit! Computers, beeldschermen, scanners, printers, faxen, dvd en cd spelers, speakers, telefoons, tv's, tuners en ga zo maar door. Zolang je er maar niet aan hoeft te komen is er niks aan de hand, maar o wee als er iets mis is met zo'n apparaat, of als er iets verplaatst moet worden. Om maar te zwijgen over als je iets nieuws moet aansluiten en integreren in die zooi!

Van de spaghettiachtige wirwar aan snoeren, adapters en stekkerdozen die ik achter de apparaten aantref, wordt ik acuut moedeloos en chagrijnig. Desalniettemin probeer ik de snoerenbende zo goed mogelijk te ordenen. Eén voor één sluit ik de apparaten aan, en leid ik de snoeren en adapters in zo overzichtelijk mogelijke banen. Maar het eindresultaat is in mijn ogen keer op keer een onbevredigende warboel. Een warboel die ik dan toch maar zo laat, ik ben al lang weer blij dat de hele rotzooi is aangesloten!

En dan komt er steevast ook nog weer een moment, dat de aangesloten handel niet goed draait! Wat te doen? Je loopt alle inmiddels moeilijk te volgen aansluitingen maar weer eens langs, drukt hier en daar een stekker wat aan, en probeer vervolgens de handel opnieuw goed aan de praat te krijgen. God zij dank lukt dat uiteindelijk in de meeste gevallen dan ook nog.

Over de sores die ik regelmatig heb met (vergeten) gebruikersnamen, wachtwoorden en al die verschillende afstandsbedieningen zeg ik verder maar niks meer. Ik geloof dat ik zolangzamerhand behoefte heb aan een persoonlijke systeembeheerder. Eentje die altijd voor me klaar staat en mij af en toe een glas wijn inschenkt, en verder bereid is me al het werk dat met snoeren en elektronica te maken heeft tot in lengte van dagen uit handen te nemen!

Valentijnsdag

Zaterdag 14 februari j.l. Valentijnsdag! Op het Museumplein in A'dam hing voelbaar het voorjaar al een beetje in de lucht, je rook het gewoon. Zelfs de gouden harp op het concertgebouw leek wel meer te blinken dan anders. Dat wij niet de enige waren met voorjaarskriebels in het lijf, was goed te merken aan de mensen om ons heen. Op het gras dolden kinderen en honden om het hardst met van alles en nog wat, en de bankjes in de zon waren allemaal al bezet.

In het van Gogh Museum hadden we net de prachtige tentoonstelling 'Van Gogh en de kleuren van de nacht' gezien. De eerste tentoonstelling die rond Van Goghs avond- en nachtcomposities is gemaakt, is een gezamelijk project van het van Gogh Museum en het Museum of Modern Art in New York. Voor deze unieke tentoonstelling hebben musea en particulieren uit heel de wereld, schilderijen van Van Gogh rond het nachtthema in bruikleen gegeven.
Van Gogh streefde ernaar om met kleur de stemmingen en lichteffecten van de nacht uit te beelden. Het was één van de uitdagingen die hij tijdens zijn korte kunstenaarsleven aanging. Verder zo las ik, bood het nachtthema Van Gogh ook de gelegenheid om verschillende facetten van zijn complexe psyche te onderzoeken. Hij heeft dit heel aansprekend onder woorden gebracht in de honderden brieven aan zijn broer Theo en aan bevriende kunstenaars als Emile Bernard en Paul Gauguin.

Nu we toch zo dicht in de buurt waren van het Rijksmuseum, kon een bezoek ondanks het prille en aangename voorjaarszonnetje natuurlijk ook niet uitblijven. Het grootste deel van het Rijksmuseum is vanwege de verbouwingsaktiviteiten al jaren gesloten voor het publiek. Maar toch is er nog genoeg moois te zien, zoals nu bijvoorbeeld het geval is met de tentoonstelling 'De Meesterwerken' Prachtige schilderijen uit de 17de eeuw! De Gouden Eeuw was een periode van grote bloei in de geschiedenis van Nederland. De gefortuneerde kooplieden spendeerden veel in kunst en cultuur. De schilderijen uit die tijd hebben we zaterdag weer eens kunnen bewonderen. Schilders als Frans Hals, Gerard ter Borch, Rembrandt van Rijn, Johannes Vermeer, Paulus Potter, Bartholomeus van der Helst, Jacob van Ruisdael en nog vele anderen.

Veel schilderijen van deze kunstenaars zijn aardig bekend en hebben we wel vaker gezien, toch was het boeiend om al die meesterwerken in één tentoonstelling te zien!

VendéeGlobe

Nummer drie is ook gefinisht! De VendéeGlobe 2008-2009 ging op 9 november 2008 van start in de Franse havenplaats Les Sables-d'Olonne met 30 zeilboten, excl. de drie reeds gefinishte deelnemers zitten er nu nog acht in de race!
De race zal ik nu niet meer zo frequent blijven volgen als ik tot nu toe steeds gedaan heb, de spanning is er een beetje af nu de koplopers binnen zijn. Daar wil ik trouwens niet mee zeggen dat mijn waardering en respect voor de overblijvers minder is. Winnen of niet, het is en blijft een prestatie van groot niveau als je deze race alleen al uitzeild!

Op 1 februari j.l. kwam Michel Desjoyeaux, nadat hij in 84 dagen, 3 uur, 9 min. en 8 sec. een afstand van 28303,2 Nm had afgelegd, met zijn schip 'Foncia' als eerste over de finish. (Een wedstrijdrecord, het vorige record stond op naam van Vincent Riou, die in 2005 een tijd had neergezet van 87 dagen, 10 uur, 47 min. en 55 sec.) Een week later op 7 februari j.l. kwam Armel Le Cléac'h na 27232,6 Nm zeilen met zijn 'Brit Air' als tweede over de finish in 89 dagen, 9 uur, 39 min. en 35 sec. En nu, op Valentijnsdag, weer een week later is ook Samantha Davies, de nummer drie met haar schip 'Roxy' terug in Les Sables-d'Olonne, na in haar eentje in 95 dagen, 4 uur, 39 min. 1 sec. een afstand van 27470,2 Nm te hebben afgelegd.



Rectificatie:
De Fransman Marc Guillemot heeft met de 'Safran' in een tijd van 95 dagen, 3 uur, 19 min. en 36 sec. een afstand van 28401,2 Nm afgelegd en is daarmee toch nog 3e geworden. Hij finishte weliswaar later dan Samantha Davies, maar dankzij 50 uur bonificatie voor zijn hulp onderweg bij de redding van de gewonde Yann Eliès, springt hij over de tijd van de eerder gefinishte Davies. Een zeer opmerkelijke prestatie van Eliès, temeer hij ook nogeens de laatste 1000 zeemijlen zonder kiel tegen een oostelijke bries heeft moeten opkruisen!

De zesde editie van de moeder aller zeilwedstrijden t.w. een non-stop solowedstrijd om de wereld, kent ondanks de vooraf extra genomen veiligheidsmaatregelen, ongekend veel uitvallers. Kapotte zeilen, gebroken masten, roer- en kielbeschadigingen, kapseizing en gebroken ledematen. Door de zware storm in de Golf van Biscaje, ging het voor een aantal deelnemers bij de start al direct mis.
Ook Michel Desjoyeaux liep kort na de start averij op, en moest terugkeren naar Les Sables-d'Olonne om het euvel te verhelpen. Toen dat gebeurd was had hij een achterstand van ruim 40 uur op de andere favorieten. Binnen een maand was hij echter iedereen voorbij gelopen en lag hij aan kop, een positie die hij vervolgens ook niet meer heeft afgestaan, sterker nog, hij liep steeds meer uit.
Het werd zijn tweede overwinning in de Vendée Globe, ook bij zijn eerste deelname in 2001 won de Breton deze mythische en prestigieuze non-stop solowedstrijd om de wereld.

Veenhuizen

Midden in een uitgestrekt en verlaten veengebied in het noorden van Drenthe, begon in 1823 de Maatschappij van weldadigheid met de bouw van een gesticht voor arme gezinnen, wezen, landlopers en bedelaars. Onder leiding van ene Johannes van den Bosch werd het één en ander voortvarend aangepakt. Van de arme sloebers die daarna van heinde en verre, al dan niet vrijwillig naar dit Hollands Siberië toe kwamen, werd dan vervolgens verwacht dat ze er een nieuw bestaan als bijvoorbeeld boer zouden opbouwen.

Na verloop van tijd werd het de 'Maatschappij van weldadigheid' duidelijk, dat het proces van resocialisatie in het pauperparadijs (Suzanna Jansen 1964) niet in alle opzichten succesvol was. Wat wil je ook, mensen uit grote steden zijn niet zomaar boer, en al helemaal niet in 'the middle of nowhere' van het Hollands Siberië. De meeste mensen die daar terecht kwamen waren al niet bepaald gelukkig, maar dáár moeten ze zich volgens mij wel ongelukkig in het kwadraat hebben gevoeld! Ze waren in een fuik beland van waaruit ontsnappen niet of nauwelijks mogelijk was.

Toen het rijk in 1859 de gestichten overnam, veranderden deze dan ook geleidelijk aan in gevangenissen. Veroordeelden leefden zij aan zij met de eerste bewoners, de armen, wezen, landlopers en bedelaars. Alleen aan de verplichte kleding kon men het onderscheid zien. Om het gevangenisterrein werden tientallen woningen gebouwd voor het gevangenispersoneel. De ambtelijke hiërarchie spiegelde zich af in de grandeur van de woningen. Woningen met stichtelijke spreuken als: Orde en Tucht, Werkzaamheid, Toewijding, Plichtgevoel, Hou en Trouw, Werken is Leven en ga zomaar door. De alles overtreffende spreuk staat volgens mij op het hospitaal t.w. Vertrouw op God. Wat een ontzettende moraalridders waren het toch in die tijd, enge betuttelaars! Trouwens de hedendaagse samenleving kent ook nog genoeg betuttelaars, kijk maar naar ons kabinet.

Een gedeelte van het complex is momenteel als een echte gevangenis ingericht. Er huizen in de strafinrichting dan ook alleen nog echt veroordeelden. De rest van het complex t.w. de diverse woningen die her en der staan, het oude hospitaal en het 2e gesticht dat is ingericht als gevangenismuseum, is rijksmonument geworden.



Gisteren hebben we met de kinderen en de kleinkinderen het gevangenismuseum eens goed bekeken. De gids die J in het kader van haar 65 verjaardag had ingehuurd, had aan ons groepje van 13 een goed gehoor. Af en toe was het voor een paar kleine gasten even moeilijk om bij de les te blijven, maar dat kon ook haast niet anders met zo'n stel. De rit in de boevenbus over het gevangenismuseum-terrein en de omgeving van Veenhuizen maakte weer veel goed.
Een druk dagje was het, we waren na de excursie dan ook behoorlijk hongerig en dorstig geworden. Maar bij de open haard in 't Wapen van Norg was het leed gauw geleden!

verkeerde zaal

Vrijdagavond, filmavond! Over 'Australië' hadden we aardige recenties gelezen, dus hadden we kaartjes gereserveerd voor deze film. Uiterlijk een kwartier voor aanvang moesten we onze tickets hebben afgehaald, anders zou de reservering als vervallen worden beschouwd. Dat lieten we natuurlijk niet gebeuren, precies kwart over negen zaten we dus in een al redelijk vol Atlantic 2 naar de reclame te kijken. Precies om half tien werd het licht helemaal gedempt, en begon het gebruikelijke voorprogramma met de bekende trailers van films, die we op korte termijn in deze bioscoop konden verwachten.

Maar op een gegeven moment echter, begon het idee tot ons door te dringen dat de trailer van de film 'Valkyrie' waar we naar keken, wel erg lang aanduurde. Eerst wil je er niet aan, maar even later weet je het zeker, we zaten in de verkeerde zaal! In plaats van Atlantic 2 zaten we in Atlantic 3! Aanvankelijk baalde ik van deze stommiteit als een stekker, mijn eerste impuls was om op te staan en alsnog de goede zaal te pakken. Maar mede door de besmuikte lol die J naast mij over dit voorval maar nauwelijks kon onderdrukken, zij zag de humor er eerder vanin dan ik, hebben we het maar zo gelaten. De knop moest even om, dat wel, maar per slot van rekening was het ook nog eens zo dat we 'Valkyrie' toch al een keer wilden zien!

'Valkyrie' is het trieste, maar boeiende en waar gebeurde verhaal van het Duitse verzet en de mislukte aanslag op Adolf Hitler door kolonel Claus von Stauffenberg (Tom Cruise), tijdens de tweede wereldoorlog. Ook twee Nederlandse actrices hebben in de film nog een bijrolletje t.w. Carice van Houten als de echtgenote van Claus von Stauffenberg, en Halina Reijn als één van diens secretaresses.
Na de mislukte aanslag worden de daders opgepakt en standrechtelijk geëxecuteerd!
Een totaal ander verhaal dan 'Australië' waar een Engelse aristocrate haar luxe leventje verlaat, en het afgelegen en overweldigende Australische binnenland intrekt, om haar geërfde land en bezittingen te redden.

Al zou je met een beetje fantasie wel kunnen zeggen, dat er parallellen te bespeuren zijn in het feit dat beiden op hun eigen manier het beste voor hebben met de mensen en hun land, in een tijd dat grote delen van de wereld in brand staan. Beide films spelen zich af tijdens de 2e wereldoorlog, in de periode van de Duitse en Japanse bezettingen of pogingen daartoe.

Lectoribus Salutem

'Lectoribus Salutem' (ofwel 'Heil den lezer') is de aanhef van de bul, die J en ik afgelopen zaterdag 31 januari hebben gehaald in de 'Harderwijkologie' aan de 'Nieuwe Gelderse Academie' gevestigd in het Stadsmuseum te Harderwijk. Na een oprechte studie en vertoonde deskundigheid in genoemde wetenschap, zijn we beiden cum laude gepromoveerd bij Prof.J. te Gortig, Prof. J. Zevensloten en Prof. H. Plagenlegger.

Of de behaalde bul ons qua beleving ook zoveel heil zal brengen, als ons bezoek aan de tentoonstelling 'Konings Kunst' in het Stadsmuseum, valt nog te bezien!
De schilderijen en tekeningen van de impressionisten Arnold & Edzard Koning zijn in iedergeval een lust voor het oog. De beide broers Koning resp. 1860-1945 en 1869-1954 uit een Gronings geslacht, woonden en werkten ook een poosje in Parijs waar ze in contact kwamen met de impressionisten en postimpressionisten van hun tijd. In m.n. het werk van Arnold zijn invloeden van schilders als Manet, Degas, Monet, van Gogh en Gauguin terug te vinden. Edzard verwierf vooral bekendheid als illustrator van o.a. De Kleine Johannes en de Verkade-albums.

Beiden waren ze onvervalste romantici, ze geloofden in een bezielde natuur. Van Parijs naar de natuur op de stille Veluwe, of de oevers langs de IJssel. Hun grote inspiratiebron was het gebied om en nabij de Zuiderzee. Maar zoals we j.l. zaterdag in het Stadsmuseum hebben kunnen zien, hebben ze ook van menig andere plek in de Lage Landen prachtige impressies in beeld gebracht.

l'homme exotique

Een bizarre tentoonstelling 'De exotische mens'! Vrolijk werd ik er zeker niet van, bij vlagen werd ik overvallen door een gevoel van plaatsvervangende schaamte. Tot medio mei a.s. nog te zien in museum Teylers aan het Spaarne in Haarlem. Het eerste en oudste museum (1784) van ons land! Hottentotten, Bosjesmannen, Indianen, Eskimo's, Singalezen, Ashanti's enz. Een bonte stoet z.g. exotische medemensen trekt aan het oog voorbij. In de grote volkerenshows die tussen ruwweg 1870 en 1940 in de Europese circussen en dierentuinen plaatsvonden, illustreerden deze mensen met hun afwijkend uiterlijk en levenstijl, zoals men toen vond, vooral de superioriteit van het blanke ras.

Amper honderd jaar geleden, de theorieën van Darwin hadden net post gevat, was de wetenschap op zoek naar de 'missing link'. Middels mensonterende onderzoeken werd bijvoorbeeld gezocht naar de schakel tussen aap en mens. Een groot deel van het gewone volk amuseerde zich ondertussen met het schaamteloos kijken, exploiteren en uitbuiten van de gekleurde medemens en zijn cultuur. Daar had onze natie per slot van rekening tijdens de lange periode van slavernij ook al aardig wat ervaring mee opgedaan. En als die periode toen al achter ons lag, dan toch nog niet zolang!

De andere kant van de medaille is, dat de nieuwsgierigheid naar de andere mens, blank of gekleurd van alle tijden is. Wat is er leuker dan op een terrasje in de stad naar mensen te kijken? De culturen van verre en vreemde landen op te snuiven, of te genieten van de prestaties van de sportieve medemens. Zolang men elkaar in alle opzichten respecteert is daar natuurlijk ook niets op tegen. Wat dat betreft zijn we met z'n allen, zeker in onze contreien wel wat beschaafder geworden. Toch denk ik dat het vlies over onze hedendaagse beschaving flinterdun en kwetsbaar is. Excessen zien we dagelijks op tv of in de nabije omgeving. Eigenlijk wil ik ook niet weten, wat de uiteindelijke effecten van de huidige wereldwijde kredietcrisis zullen zijn, als deze nog lang aanhoudt. Ik mag toch hopen, dat de geschiedenis zich in dat opzicht niet zal herhalen.

'Marskamp'

Als je vanuit Harderwijk over de N302 (Leuvenumseweg/Flevoweg) richting Garderen en verder rijd, zie je op een gegeven moment rechts op de Ermelose Heide, ter hoogte van de Postweg, een beeld van een Romeinse wachter zitten. Rijdend vanuit de auto was mij het beeld al vaak opgevallen, maar bekeken had ik het tot aan vanmiddag nog nooit. Ik vind het een idiote creatie!

Vaak als ik langs het mij zo bekende heidegebied rij, gaan mijn gedachten terug naar de jaren zeventig en begin jaren tachtig van de vorige eeuw. Naar de wandelingen, fietstochtjes en autoritjes die ik met J en de kinderen vanuit Putten regelmatig ondernam naar deze plek. Dan denk ik aan die keer dat we op een Kerstavond in het donker daar rondreden met de auto en vast kwamen te zitten in de sneeuw, en dat wij dank zij E jr. toch nog weer thuis kwamen. En aan zweefvliegen in de zomer met 'Der Kleine Huhu'. Het duurde even voordat we hem in de lucht hadden, maar daarna hebben we ons zelfgebouwde modelletje ook nooit meer gezien. Verdwenen in het heiige zwerk! Ik denk aan tekenen en aquarelleren met z'n allen op zondagochtend, en aan die keer dat ik er met mijn bijenkasten stond toen de hei bloeide. Ik ken(de) deze plek dus redelijk goed!

Maar nooit heb ik geweten dat ook de Romeinen daar hebben gebivakkeerd. Middels een aantal gevonden potscherven hebben ze dit ontdekt. Je moet trouwens wel goed kijken, anders zie je nog niks. Het is maar goed dat ze er een wachtpost hebben neergezet. Het marskamp, zo las ik, is in 170 jaar na Christus in één dag aangelegd door 6000 legionairs. Het meet 250 x 350 meter en is omringd door een wal van bijna 1 meter hoog en een greppel van 1,5 meter diep. Dat is nogeens een veilige vesting!

Om de heide instant te houden, loopt er nu ook een kudde schapen rond en hebben ze een prachtige schaapskooi gebouwd. Het staat er allemaal al weer een tijdje, maar ik had het daar tot vanmiddag nog nooit gezien. Mooi? De Ermelose Heide is wel een stukje veranderd in 30 jaar, maar dat kan ook haast niet anders!

'Fluctuat nec mergitur'

Laat Cliff Arnall van het 'Centre for Lifelong Learning' in Cardiff maar op dak gaan zitten met zijn deprimerende onzin over de somberste dag van het jaar. Mooie tijden zijn het juist! Nieuwe relaties gaan goed volgens mij, en elke dag is het weer een stukje langer licht. Nog een paar weekjes dan komen de sneeuwklokjes al weer tevoorschijn. En in Amerika en de rest van de wereld hebben we met Obama ook wat meer hoop gekregen. Alhoewel ik toch mag aannemen, dat iedereen zal begrijpen dat ook de president van het machtigste land op aarde niet over water kan lopen!

En wij? Wij hebben op de zogenaamd somberste dag van het jaar het mooiste toneelstukje van de wereld gezien! 'Homines dum docent discunt' ofwel 'Mensen leren terwijl ze les geven' (Seneca). Er werd prachtig gezongen in het stuk, ook al zat er in het publiek een meisje van een jaar of twaalf, die erg moest lachen omdat ze met name haar moeder een beetje vals vond zingen. Maar het mocht de pret niet drukken, iedereen was blij en er werden mooie cijfers uitgedeeld. Weer een stapje dichter bij het doel!

Een kleine dissonant in de pret, was het telefoontje tijdens het aperitief na afloop. Wateroverlast in de keuken van J tijdens een hoosbui! Het bizarre van de avond was, dat we voor de pauze een stuk hadden gezien over omgaan met water in het gezin, en na de pauze hoe men zich kan verzekeren tegen allerlei calamiteiten, zoals bijvoorbeeld wateroverlast in je keuken. Niet leuk natuurlijk, maar ook dat zal ongetwijfeld weer goed komen!

De latijnse spreuk in het wapen van de stad Parijs 'Fluctuat nec mergitur' ofwel in begrijpelijk nederlands 'Geschud door de golven, maar zij zal niet zinken' vind ik wel passend bij dit, uit waardering opgedragen stukje proza.

schilderkunst

Caspar David Friedrich en het Duitse romantische landschap. Een bijzondere finale voor de Hermitage aan de Nieuwe Herengracht in Amsterdam. Veel werken van de schilder (1774-1840) uit de collectie van de Hermitage in St. Petersburg zijn voor deze gelegenheid uitgeleend. Door gastconservator prof. dr. Henk van Os samengesteld in nauwe samenwerking met de conservator van de Hermitage in Sint Petersburg. Omgeven door tijdgenoten, voorgangers en navolgers als Hackert, von Kugelgen en Koch staan de schilderijen van Friedrich in de tentoonstelling centraal.

Hermitage Amsterdam - Museum Hilversum
Romantiek , realisme en impressionisme.



Voorlopig was dit weekend de laatste mogelijkheid voor een bezoek aan de Hermitage in Amsterdam. Ze gaan het museum aan de Nieuwe Herengracht grondig verbouwen en uitbreiden. In juni gaan de deuren van de dependance van het Staatsmuseum in Sint-Petersburg weer open voor het publiek. Met een oppervlak van ongeveer 13.700 m2 zal het dan tot de grotere musea behoren in Amsterdam.

In het Hilversumse museum hebben we vervolgens de expositie 'De boer op; erfgooiers hoeders van het landschap' bezocht. Het Gooise landschap, in uiteenlopende stijlen als realisme, pointillisme en impressionisme een eeuw geleden al prachtig in beeld gebracht door schilders als Anton Mauve, Ferdinand Hart Nibbrig en Leo Gestel.
Het typische Gooise landschap is grotendeels intact gebleven dankzij de inspanningen van de erfgooiers: boeren die in een lange traditie stonden en onderling afspraken maakten over het gebruik, beheer en behoud van gemeenschappelijk gelegen gronden. Lange tijd wisten de erfgooiers hun gebruiksrechten op die gronden te behouden. Nu wordt het gebied beheerd door het Goois Natuurreservaat en nog enkele boeren.

De expositie bestaat uit een combinatie van beeldende kunst, cartografie, film en fotografie. De combinatie van de bijeen gebrachte zaken zorgt voor een bijzondere kijk in het verleden, het heden en de toekomst van het Gooise landschap.

l'amour!

Onlangs zag ik op tv een herhaling van 'Bye'. De film die Ed van der Elsken (1925-1990), nadat hij te horen had gekregen dat hij ongeneeslijk ziek was, van zichzelf gemaakt heeft in 1990. Zonder enige vorm van terughoudendheid laat hij zijn aftakeling, verdriet en wanhoop zien tot een paar maanden voor zijn dood. Bizar en indrukwekkend!

In eerste instantie heb ik van der Elsken leren kennen door zijn camerawerk bij de VPRO televisie in de jaren zeventig. En later door zijn exposities en prachtige foto boeken. Het werk van deze Amsterdamse "enfant terrible" associeerde ik vaak met branie, voyarisme en vrijheid, maar ook en vooral met liefde en gevoel voor de medemens. Een treffend voorbeeld van deze kwalificaties, een liefdespaar op een kade aan de Seine in Parijs, hangt al decennia bij ons aan de muur.

Maar ook in L'Amour! het prachtige fotoboek van Ed van der Elsken, ooit een keer aangeschaft tijdens een bezoek aan de Kunsthal in Rotterdam, komen deze kwalificaties goed uit de verf. Liefde en erotiek gevangen in zwart-wit beelden, poëtisch en humoristisch zoals hij dat kon als geen ander.
Het is het eerste fotoboek van Ed van der Elsken dat na zijn dood is uitgegeven. De liefdesfoto's uit zijn nalatenschap, gesorteerd en samengesteld door zijn weduwe Anneke en vormgever Anthon Beeke, dateren uit zijn Parijse periode, begin jaren vijftig.
Ik zie L'Amour eigenlijk een beetje als een vervolg op zijn eerste fotoboek 'Een liefdesgeschiedenis in Saint Germain des Prés' uit 1956, waarmee hij destijds doorbrak in zijn fotografiecarriére.

dezeenaarharderwijk

In het St. Jansdal ziekenhuis kun je sinds j.l. dinsdag vanaf je ziekbed 24 uur per dag op tv naar live-beelden van de zee kijken. "De Zee naar Harderwijk" dat een jaar lang gaat duren, is een project van de Stichting Kunst en Openbare Ruimte (SKOR). Het is bedacht door de duitse kunstenaar en graficus Luna Maurer (36), die in 2005 een soortgelijk project vanaf het dak van 'De Balie' heeft gedaan in Amsterdam, maar dan van de lucht boven het Museumplein.

Deze keer worden om de 5 minuten beeld- en geluidsopnames van de zee gemaakt. De vaste camera op het dak van het centrale bedieningsgebouw van de Oosterscheldekering in Vrouwenpolder, is in noord-noord-westelijke richting gepositioneerd. Totaal 288 opnames per etmaal van een stukje zee dat continu in beweging is, licht en donker, dan is het weer eb, dan is het weer vloed en soms komt er een schip voorbij.

Spectaculair is het allemaal niet wat je ziet. De nuances zijn vrij subtiel, toch boeit het mij. Kijken en luisteren naar de zee, ruim honderd kilometer verder op of daar omtrent. Juist omdat er ogenschijnlijk zo weinig gebeurd, kan ik mij alleszins voorstellen dat de beelden en geluiden een rustgevende uitwerking hebben. Dat ze het eigen leed van de patiënt een beetje relativeren. Het ritme van de dag in het ziekenhuis, het ritme van de zeebeweging, een proces van tijdbeleving, berusting en éénwording.

Ik heb een poosje zitten googelen, maar die Luna Maurer doet fascinerende dingen. Daar zullen we vast nog meer van te zien krijgen. Met haar werk maakt ze processen zichtbaar.

levensfasen

Een nieuw jaar met nieuwe kansen, of een nieuwe dag met nieuwe kansen, ook goed, want zo moet je het natuurlijk wel zien.
Carpe Diem!
Wat het allemaal gaat worden dit jaar? De tijd zal het leren! Donkere wolken genoeg aan de horizon, maar daar laat ik mij niet door frustreren, al steek ik mijn kop nou ook weer niet helemaal in het zand. Maar ik heb er zin in, ik ga er weer fris tegen aan, plannen zat!

Ik heb trouwens net gelezen dat ik aan mijn derde en laatste levensfase begonnen ben, dat is dus toch een beetje nieuws zo aan het begin van het nieuwe jaar. De westerse mens kent momenteel een gemiddelde levensduur van ca. 74 jaar voor mannen en ca. 80 jaar voor vrouwen. Een tijd die vanaf de geboorte tot aan de dood grofweg in drie levensfasen is in te delen t.w.
1e levensfase: vanaf de geboorte tot aan het 21e jaar;
2e levensfase: vanaf het 21e jaar tot aan het 65e jaar;
3e levensfase: vanaf het 65e jaar tot aan het overlijden.
Er is ook een meer gedetailleerde indeling van levensfasen, maar ook daarvan begint de laatste levensfase rond het 65e jaar.
Natuurlijk wisten we dit allemaal al lang, dus is het ook geen nieuws. Maar als je het allemaal zo op een rijtje ziet staan, sta je er toch weer even een moment wat langer bij stil!



Vanmorgen hebben we de troep van de kerstdagen weer opgeborgen. Het was leuk, maar ik ben blij dat de maand december voorlopig weer achter ons ligt. Op naar het voorjaar en het licht, al gaat het volgens bartjes eerst nog een poosje heel hard vriezen, maar dat is ook leuk!