19e zondag p.m. Langs de IJssel

Het beeld van de IJssel bij Zwolle met zijn IJsselbruggen, uiterwaarden en rivierkribben om de paar honderd meter, is voor mij een oud en vertrouwd beeld, het staat mij m'n leven lang al voor ogen. Ook de gedachte aan de fysieke inspanning om tegen weer en wind in met je kinderfiets de brug over te komen hield mij even bezig. Of samen met m'n vader banjerend door de uiterwaarden, zoekend naar een leuk stekje op één van de vele kribben om te vissen. Waarbij m'n vader de koeien soms met z'n hengel te lijf ging om ze van ons af te houden. Hij dacht volgens mij nogal eens dat hij met een stier te maken had. Oude verhalen in een vertrouwde omgeving, die mij tijdens het door Addy en Magda georganiseerde fiets- en wandeltochtje langs de IJssel op de 19e zondag p.m. even in het verleden deed belanden.

Het feest der herkenning zou je kunnen zeggen. Tegelijkertijd beleefde ik echter ook alles als nieuw nu. Natuurlijk, er zijn wat jaartjes over heen gegaan. Alles is veranderd, niet alleen jezelf maar ook de omgeving. De skyline van Zwolle, de bruggen, de IJssel, ze hebben een z.g. nevengeul gegraven in de Vreugderijkerwaard, een soort bypass voor de IJssel, er is een vogelhut waar vanuit we Zalk aan de overkant van de IJssel ook mooi zagen liggen, en er zijn mooie fietspaden aangelegd in de uiterwaarden. Zelf kijk ik nu met andere ogen naar bijvoorbeeld Het Engelse Werk, de oude Ijsselbrug en zelfs de koeien in de uiterwaarden. Mijn gedachten gaan, nu ik geen kind meer ben, van romantische Engelse landschapsstijl uit de 19e eeuw naar de constructie van een klassiek ontworpen boogbrug uit de jaren 30 van de vorige eeuw. En dan die koeien waar mijn vader zo buitensporig op reageerde, Jan Voerman (1857-1941) ging ze met een penseel te lijf. En hoe, aanvankelijk schilderde hij ze in de impressionistische stijl van de Haagse school, maar later ontwikkelde hij een meer eigen en zorgvuldig uitgewerkte schildertrant. Ga maar eens kijken in het Voerman Museum Hattem.

Ik heb genoten van alles, van het fietstochtje, van het wandeltochtje in de Vreugderijkerwaard, van het drankje op het terras van de Vreugdehoeve en van de bbq in de tuin van Addy en Magda. Maar boven alles heb ik genoten van de goede sfeer en de gezelligheid. Op naar de 20e zondag p.m. die bij leven en welzijn op zondag 29 september a.s. in Harderwijk zal worden gehouden!

Prachtig Sallands fietstochtje.

Tegen twaalf uur zondagmorgen, na koffie met koek op de Thorbeckegracht bij Simone en Wilco te hebben genoten, werd het stalen ros bestegen en zette de tien koppige actieve cycling community zich langzaam maar zeker in beweging. Hoewel de Thörbeckegracht praktisch in het stadshart van Zwolle ligt, ben je op de fiets toch mog aardig vlug de stad uit. Het hele peloton zat in iedergeval al vrij snel op de door Simone en Wilco geplande knooppuntenroute van totaal 42,7 km, ofwel de fietsroute naar Vilsteren en langs de Vecht. Een prachtige route over mooie fietspaden bleek al snel, een route die ons door het Vechtdal leidde langs oude hoeves, havezates en natuurlijk landgoed Vilsteren. Prachtig, wat een sfeer, en het weer werkte ook goed mee, iedereen genoot volop.

Min of meer volgens afspraak kwamen we voor de lunch rond halftwee aan in Dalfsen bij Grand Café de Fabriek. Een fraaie plek aan de Vecht met een geschiedenis die teruggaat tot 1858 toen hier de cichoreifabriek gesticht werd. In de fabriek waar op het hoogtepunt ruim 40 mensen werkten, werd via een geheim procedé koffiestroop gemaakt die wereldwijd werd geëxporteerd. Voor de industrie en werkgelegenheid van Dalfsen is de fabriek van groot belang geweest. In 1965 is de productie in de fabriek definitief stilgelegd. In 1981 kocht de gemeente het pand en maakte het jaren onderdeel uit van het voormalige gemeentehuis. Sinds november 2016 is Grand Café de Fabriek er gevestigd. Op het terras hebben we met z'n allen heerlijk in het zonnetje geluncht. Er gingen stemmen op om maar te blijven zitten daar.

Maar dat is een actieve cycling community als wij zijn natuurlijk onwaardig. Dus hup in de benen en verder maar weer. Al meanderend door het schilderachtige landschap kwamen we uit bij een voetveer over de Vecht, die ons geheel op zonneenergie naar de overkant bracht. Overigens begon de zon het geleidelijk aan een beetje af te laten weten. En toen we af en toe ook al een regendruppel op ons gezicht voelden, werd het snel duidelijk dat het niet bij een enkele druppel zou blijven. En ja hoor, een groot schip met zure appels ontlade zich even later pal boven onze hoofden. We hadden een beetje het geluk dat we net onder een dicht bladerdak vertoefden. Zo bleven we de eerste vijf minuten nog een beetje droog, maar toen het eenmaal begon te lekken was het snel over. Na een halfuurtje onder de bomen te hebben gestaan was het voorbij. Verder maar weer, zon en wind deed ons nog weer aardig snel opdrogen. Echter een tweede bui, maar nu in het open veld, gooide al snel weer roet in het eten. Lachend maar zeiknat hebben we voor een boerderij een poosje onder een (te)klein groentekarretje staan schuilen, alvorens aan de laatste vijf kilometer te beginnen. Rond een uur of vijf waren we terug op de Thorbeckegracht en keken we onder het genot van een aperitief terug op een prachtig Sallands fietstochtje.

Bij 'Brass Boer Thuis', het gloednieuwe restaurant aan de Nieuwe Markt in Zwolle van Jonnie en Thérèse Boer, hebben we 's avonds met z'n allen een verrassend drie gangen menu genuttigd. Een verrassende afsluiting van een mooie fietsdag! Simone en Wilco, dank voor de organisatie en de gastvrije ontvangst. Voor herhaling vatbaar, dus volgende keer bij E in Amsterdam zullen we maar zeggen.

over het belang van mijlpalen

Zo Thijs, weer een mijlpaal gehaald, prachtig! Want zo mag je het behalen van een MBO diploma als ICTer toch wel zien. Je gaat nu iets nieuws tegemoet, zonder dat je de precieze route nog kent. Je vertelde mij dat het komende jaar zal uitmaken of er voor jou in dit vakgebied een vervolgopleiding zal komen op HBO niveau. Nou Thijs, dat wachten we dan maar rustig af. Je weet nu in iedergeval wel dat je voldoende bagage in huis hebt voor dit eventuele nieuwe traject van je tocht.

Maar de mijlpaal van ICT beheerder heb je nu sowieso behaald. En dat is niet mis, als ICT-beheerder ben jij immers het middelpunt van de ICT-afdeling. Je bent namelijk verantwoordelijk voor het beheer, de beveiliging en het onderhoud van netwerken, computers en telefoons. Zo ongeveer de zenuwstrengen van een bedrijf zal ik maar zeggen. Jij maakt de regels en handleidingen voor de verschillende systemen, en bepaald hoe ze door iedereen gebruikt moeten worden. Daarnaast regel jij het systeemonderhoud en heb je contacten met leveranciers van ICT-spullen en -diensten, en geef je als ICT-beheerder leiding aan een team van medewerkers die je bij de uitvoering van jouw plannen helpen.

Behalve inzicht en veel werkplezier bij de uitoefening van al deze bezigheden, wens ik je toe dat ze een solide basis mogen vormen voor het behalen van een volgende mijlpaal. Want Thijs, die komt er natuurlijk hoe dan ook sowieso!

herschepping van 'n landschap

Toen we onlangs een eindje aan het fietsen waren in het Leuvenumse Bos, viel ons oog bij de inrit van de voormalige vuilstortplaats de 'Ullerberg' aan de Jhr. Dr. C. J. Sandbergweg op een bordje 'The Links Valley'. Nieuwsgierig naar deze plek, waar ik in het verleden tijdens een verbouwing aan ons huis in de Bruggestraat menigmaal sloopafval heb gedumpt, besloten we een kijkje te nemen. We kwamen in een wonderschoon landschap terecht, dat in niets meer te herkennen was van wat het ruim 28 jaar is geweest. De voormalige vuilstortplaats 'Ullerberg' is een prachtig golfterrein geworden. En niet zomaar eentje, 'The Links Valley' is een 9-holes omkeerbare golfbaan, een baan die je twee kanten op kan spelen, dus eentje met achttien verschillende holes.
Maar dat terzijde, ik probeerde mij bij de aanblik van het lieflijk glooiende landschap voor de geest te halen hoe het eerder was. Een desolaat landschap met hoekige afgravingen, waarboven paraplu's van vogels, meest meeuwen, die als het ware met een uitroepteken de weeïg riekende afvalbergen accentueerden. Niets meer van dat alles, prachtig! Alvorens verder te fietsen hebben we met een drankje op het terras van 'The Links Valley' een poosje genoten van deze metamorfose van formaat.

in en om Kasteel het Nijenhuis

Kasteel het Nijenhuis, gelegen tussen de dorpen Heino en Wijhe en onderdeel van Museum de Fundatie in Zwolle, is en blijft voor ons altijd een prachtige plek om te komen. Kasteel het Nijenhuis, de geschiedenis begint reeds in de late middeleeuwen, is één van de best bewaard gebleven havezaten in Overijssel en is omgeven door een prachtig landschap. Het kasteel werd van 1958 tot 1984 bewoond door Dr. Dirk Hannema (1895-1984), de grondlegger van Museum de Fundatie. Het museum zet Hannema's werk voort en toont daarom een deel van zijn omvangrijke collectie. Daarnaast vinden er in het kasteel en de beeldentuin met de regelmaat van de klok wisselende exposities plaats. Zo was er ook deze keer weer aardig wat nieuws te zien.

Enkele kunstwerken wil ik noemen, bijvoorbeeld een 30tal grafische werken van de Duitse kunstenaar Michael Triegel (1968). En een autobiografisch verhaal in stripvorm getekend door de Nederlandse kunstenaar Pjotr Müller (1947) en in de beeldentuin een beeld van hem genaamd 'Architectuur Studie, 2019'. Maar ook zagen we een intrigerend schilderij genaamd 'Life' van de Zweedse kunstenares Birgitta Sundström Jansdotter (1966). En 'El Sombrero de Bruja' (de Heksenhoed) van Joël Bonk (1980), een beeldend kunstenaar uit Zwolle. Van de Nederlandse beeldhouwer en kunstschilder Hans Blank (1952-2019) zagen we tenslotte in de beeldentuin de 'Passage' in brons.

Een kunst-historisch museum

Met enige regelmaat komen wij op het voormalige eiland Schokland voor een wandeling of een museumbezoekje. Onlangs hebben we daar in de pastorie van het pittoreske kerkje de tentoonstelling Musée d’histoire Artificielle - schilderkunst van Mark Bosselaers bekeken. Mark Bosselaers is een veelzijdig Vlaamse kunstenaar die zich vanuit zijn grafische achtergrond uiteindelijk heeft toegelegd op olieverf schilderijen.
Met de schilderijen in Museum Schokland, in totaal zo'n 20 doeken, brengt Bosselaers natuurhistorie en kunst samen vanuit zijn liefde voor beide. Zijn werk is een persoonlijke aanklacht tegen de beklemmende zekerheden van geloof, instituties en de gevestigde orde.

zeg maar novis avibus in horto

Het blijven blikvangers van formaat, de vreemdevogels op de voorgrond van Nancy Muns. Eerst stonden ze kleurrijk en gezellig samen met enkele andere blikvangers als de Gele Zuiltaxus (Taxus baccato Fastigiata Robuusta (K) en het Japanse Wilgje (Salix integra Hakuro Nishikii) buiten in weer en wind, maar voor hun vitale uitstraling, zeg maar hun lijfsbehoud, hebben we ze uiteindelijk toch maar binnen op de vensterbank gezet. Zo blijven ze gezond en hebben ze vanachter het glas nog mooi oogcontact met hun oude buurtjes buiten!

voor dag en dauw de paden op

'Voor dag en dauw de paden op' las ik in de Volkskrant, verluchtigt met een grote foto uit het Amsterdamse stadsarchief van dauwtrappende heren in 1911 van effectenkantoor H.J. van Ogtrop. Dauwtrappen op Hemelvaartsdag, een traditie waar met name mijn moeder vroeger nogal tuk op was. Ik herinner mij nog goed dat ik als klein jongetje eens op een vroege ochtend met haar naar de weilanden fietste via IJsselvliedt en het Jan Boerswegje. We gingen dus niet zoals de heren van het effectenkantoor met onze blote voeten door het gras, maar op de fiets. De dauw hing her en der laag boven de weilanden, koeien leken op eilandjes, je zag alleen ruggen.

Een mooie herinnering, maar ook zo'n beetje mijn enige over het fenomeen dauwtrappen van huis uit. Als puber sliep ik 's morgens liever uit, en hoewel het spreekwoord 'de ochtendstond heeft goud in de mond' min of meer mijn levensmotto is, kan ik mij niet herinneren dat ik daarna ooit op eigen initiatief aan dauwtrappen op Hemelvaartsdag heb gedaan.

Verval in Grand Hotel Europa.

'La Superba' (de hoogmoedige), een monumentale roman uit 2013 over de stad Genua van Ilja Leonard Pfeijffer (1968), heb ik praktisch in één adem uitgelezen. Toen eind vorig jaar zijn grote roman 'Grand Hotel Europa' uitkwam heb ik dan ook geen moment getwijfeld om die aan te schaffen. Ik heb het net uit, een fascinerende roman over liefde, kunst, verval en nog meer, maar die primair over de alsmaar uitdijende toeristenindustrie gaat, die vervolgens alles wat Europa Europa maakt naar de ratsmodee helpt.

Infantilisering en debilisering van de hedendaagse toerist is daar debet aan las ik ergens. Maar ook de onstuitbare opkomst van de horden, de vulgarisering van het toerisme dankzij spotgoedkope vliegtickets en Airbnb. En wat te denken van de pretparkisering van de stedelijke ruimte, de opwaardering van nep, de uitverkoop van de hoogwaardige traditie. Allemaal een uitvloeisel van marktwerking en onstuitbaar kapitalisme. Het is het einde van de elite, van de kunst, de waardering van schoonheid. En zo kunnen we nog wel een tijdje doorgaan met fulmineren tegen het (over)toerisme. Ilja Leonard Pfeijffer doet dat in 'Grand Hotel Europa' goed, soms subtiel, soms grof. Een prachtig boek!

Kleinkoor Cantiamo in Ermelo

De Zendingskerk is een oecumenische geloofsgemeenschap die deel uitmaakt van de hervormde gemeente in Ermelo. De zendingskerk is niet wijkgebonden en heeft een unieke identiteit, die onder meer wordt gekenmerkt door het geven van ruimte aan de ander en door niet dogmatisch te zijn.
Dat ze hun unieke identiteit niet alleen in woorden belijden heb ik afgelopen zaterdagmiddag gemerkt, toen hun 160 jaar oude zaalkerkje, met overigens een perfecte ruimteakoestiek, diende als podium voor een mini concert van het bekende kleinkoor CANTIAMO uit Putten. CANTIAMO is een gemengd a-capella koor met een heel divers repertoire. Hun voornaamste doel is volgens de site, zingen met plezier in een goede onderlinge sfeer, waarbij de kwaliteit uiteraard niet vergeten wordt. Ze zingen voornamelijk licht klassieke liederen van diverse componisten vanaf de middeleeuwen tot op heden, maar wisselen dit ook wel eens af met een volkslied of musicalsong. Het mini concert zaterdagmiddag, dat ongeveer drie kwartier duurde, was als vanouds weer een prachtige representatie van het hiervoor geschetste doel. Top!

sacrale architectuur en kunst

Architectuurcriticus Kirsten Hannema schreef afgelopen dinsdag in de Volkskrant:

Wat hebben de opkomst van yoga, tijdschriften als Happinez en opruimgoeroe Marie Kondo met elkaar gemeen? Ze geven uitdrukking aan de behoefte aan contemplatie, zingeving en leegte, in een tijd van secularisatie en steden die drukker worden. Ze tonen onze zoektocht naar een 'nieuwe kerk' of 'een huis voor de geest', zoals de tentoonstelling heet die op 16 mei is geopend in de voormalige priorij op buitenplaats Doornburgh bij Maarssen, over het werk van de Bossche Schoolarchitecten Dom Hans van der Laan (1904-1991) en Jan de Jong (1917-2001). Hans van der Laan, een benedictijner monnik, stelde dat de natuurlijke ruimte te groot is voor de mens. Hij beschouwde het als de taak van de architect om daarbinnen ruimten af te bakenen die optimaal zijn afgestemd op mensen. Daartoe ontwikkelde hij een ontwerpinstrument: het Plastische Getal. Een ruimtelijk verhoudingsstelsel - tevens de grondslag van een architectuurtheorie - waarmee zijn tovenaarsleerling Jan de Jong in de jaren zestig deze priorij bouwde, in een basale, sobere bouwstijl.

Architectuur, een sacrale discipline, zij is de meest sacrale der kunsten. In de afbakening van de steeds chaotischere wereld vinden we orde, richting en betekenis, aldus Nadia Sels, docent cultuurgeschiedenis (UA). De architecten Dom Hans van der Laan en Jan de Jong wisten dit ook als geen ander. In het verleden werkte ik bij een bureau dat zich een aantal jaren veel met kerkelijke architectuur bezig hield. We hadden het toen vaak over van der Laan's ruimtelijke verhoudingsstelsel, en bezochten relevante projecten voor inspiratie. Een mis in Abdij Sint Benedictusberg in Vaals ben ik in het bijzonder door de prachtige lichtval in de ruimte nog niet vergeten. Die rustgevende sfeer, ik moest daar o.m. aan denken toen ik het stuk van Kirsten Hannema las, en was eigenlijk gelijk getriggerd. Een gemoedstoestand die ik ook op Joke wist over te brengen. En zo kon het gebeuren dat we even later opweg waren naar Maarssen, naar 'een huis voor de geest' in de voormalige priorij op buitenplaats Doornburgh.

Alleen jammer dat de tentoonstelling op dinsdag niet geopend was, we waren een paar dagen te vroeg, donderdag a.s. waren we welkom. Foutje, ik had van tevoren voor de openingstijden nog wel eerst op hun site gekeken, maar kennelijk niet goed dus. Een rondje lopen om de voormalige priorij, meer zat er even niet in. Gelukkig loopt de tentoonstelling nog tot 1 september a.s.

sfeervol samentreffen aan zee

Gezelligheid, familie, dagje strand, terrasje pakken, ijsje,lekker eten, borreltje, genieten van elkaar, dat is de kern van Strandhuys las ik op de site. Maar met iets minder was het gisteren met z'n zestienen ook al genoeglijk toeven op het terras van het vertrouwde Strandhuys in Nijkerk aan Zee. Eén keer per jaar vieren we ergens in het land collectief dat we met z'n allen weer een jaartje ouder zijn geworden. Dit jaar hadden Reinie en Wim v.D. deze schitterende locatie georganiseerd, en we troffen het ook nog bijzonder met het weer. En daar kunnen we met z'n allen weer mooi een jaartje opteren!

expressionisme en krijgsmacht

Een dagje eropuit, samen met beide zussen en eega, altijd leuk. Eerst de binnenwereld van de Duitse expressionisten in Singer Laren verkend. Het expressionisme is per slot van rekening primair een uiting van gevoel weergeven in vaak felle kleuren in expressieve en grove penseelstreken. Mooi maar doorgaans lastiger te doorgronden dan de werkelijkheid, zoals die meestal in het impressionisme wordt weergegeven. Meest aangrijpend vond ik zo bezien het zelfportret van Max Beckmann (1884-1950). Zijn vermoeide ogen weerspiegelden de ellende die deze schilder had gezien en meegemaakt. Zijn schilderijen werden door de nazi's als z.g. 'entartete Kunst' bestempeld.

Na de lunch in Singer Laren zijn we naar het Nationaal Militair Museum in Soesterberg gereden. In dit museum op de voormalige vliegbasis Soesterberg komen verleden, heden en toekomst van de Nederlandse krijgsmacht tot leven. Behalve spannende verhalen en films hebben we daar een indrukwekkende collectie tanks, vliegtuigen, pantservoertuigen, helikopters en weet ik allemaal niet wat nog meer gezien. In de tentoonstelling 'Als de Russen komen' over de Koude oorlog, was een replica tezien van de 'Fat Man'. De atoombom die ze op 9 augustus 1945 op de Japanse stad Nagasaki hebben gegooid. Het imposante namaakding van 3,25 meter lang en 4545 kg zwaar, hangend aan het plafond, boezemde mij gewoon angst in.

Op het terras van het nabij gelegen restaurant 't Hoogt hebben we de opgedane indrukken verwerkt onder het genot van een aperitiefje. En toen het buiten een beetje frisjes begon te worden, hebben we ons dagje eropuit binnen maar afgebouwd met een eenvoudig doch lekker en voedzaam hapje.

gekraakt door Boomhommels

Bij mijn stukje 'Het voorjaar zit al in de lucht' van 23 februari 2019, had ik een foto van 'Kasteel De Koolmeeshof' gevoegd. Ik zag toen dat mijn nieuwe nestkastje al regelmatig door koolmeesjes werd verkend, en dat niet alleen, na verloop van tijd werd er ook genesteld. Af en aan vlogen ze, een drukte van belang. Maar ergens halverwege april was het ineens voorbij met de drukte, geen koolmees meer te bekennen. Even nog dacht ik dat er al gebroed werd, maar dan had je toch op z'n minst zo af en toe één van beide meesjes bij het nestgat moeten zien voor de fourage. Eind april was het mij wel duidelijk dat er geen koolmeesleven meer in de brouwerij aanwezig was, waarschijnlijk is één van beide verongelukt dacht ik nog. Echter toen ik het nest leeghaalde om een ander paartje hier nog een kans te geven, het was per slot van rekening nog steeds voorjaar, bleek er een hommelnest in te zitten!

'Kasteel De Koolmeeshof' was gekraakt door hommels, enwel door de Bombus hypnorum ofwel de Boomhommel. Komt vaker voor las ik op internet. Boomhommelnesten worden gemaakt bovengronds in allerlei holtes, onder daken, in schuren en stallen, in oude vogelnestjes of in opgehangen nestkastjes. Maar dat ze ook in staat zijn met hun gezoem een koolmezenpaartje te verjagen en hun nest in aanbouw te kraken is wel erg brutaal. Boomhommels, aan mijn hoela, kloothommels zullen ze bedoelen!

ons gevecht met de zoute zee

Het Watersnoodmuseum in Ouwerkerk in Zeeland is gevestigd in vier caissons die gebruikt zijn voor de sluiting van het laatste stroomgat in de dijk van 1953. Als je het museum binnenloopt, stap je zo in de geschiedenis van het water van 1953 tot nu toe. Het museum vertelt je veel, zo niet alles over de gevaren van het water, en drukt je ter plekke met de neus op de feiten en het belang van waterveiligheid. Een belang waar je als burger niet elk moment bij stil staat, maar wat eigenlijk wel zou moeten. Een fragment van de songtekst 'Aan de kust' van de Zeeuwse nederpopgroep Bløf spreekt wat dat betreft voor zichzelf:

'De zoute zee slaakt een diepe zilte zucht
Boven het vlakke land trilt stil de warme lucht
He, iemand slaat soms onverwacht maar zeker op de vlucht
Alarmfase Twee is hier nauwelijks nog berucht
Maar men weet het niet
En zwijgt van wat men hoort en ziet'

Nederland kent een waterrijke historie. Het land is door de eeuwen heen sterk verbonden geweest met water in het algemeen en met de zee in het bijzonder. De strijd met de zee is daarmee al zo oud als de historie van ons land. De Watersnoodramp van 1953 ligt al weer goed 66 jaar achter ons. Bij deze ramp zijn grote delen van ons Zeeuwse en een deel van ons Zuid-Hollandse laagland overstroomd, zijn bijna tweeduizend mensen verdronken en werden tweeënzeventigduizend bewoners van huis en haard verdreven. Kort na de fatale stormnacht van 1 februari 1953 was de algemene teneur in ons land dat een dergelijke ramp nooit meer mocht gebeuren. Het Deltaplan werd ontwikkeld en een ingrijpend pakket aan voornamelijk technische voorzieningen werd getroffen. De veiligheid van Zeeland, Zuid-Holland en Brabant zou hiermee worden gewaarborgd. Echter veranderingen van klimaat en inzichten hebben de laatste jaren alweer tot herbezinning geleidt op het gevoerde waterkeringbeleid. Zoals meer ruimte voor water, want één ding staat wel vast, de dijken kunnen niet eindeloos worden verhoogd. Onze strijd met de zoute zee is een immer aflatend gevecht!

Met dat besef reden we na het museumbezoek over de Zeelandbrug naar Goes, waar we waren uitgenodigd bij Marjon en Jos in hun nieuwe huis. Samen met hun en Will en Ad hebben we daar een leuke namiddag en avond gehad, en werden we door Marjon en Jos vergast op exquise amuses en een voortreffelijk diner. Zeeland, a way of life!

Artist's Shit, ultieme nulkunst

In mijn stukjes 'Goeie shit' van 13 juli 2013 en 'Gouden toilet met Artist's Shit' van 29 april 2016 had ik het o.m. over Piero Manzoni's conceptuele kunst en de Nederlands Nul-beweging. Een kunstvorm waarbij het idee ofwel het concept belangrijker is dan esthetische of materiaal-technische afwegingen. In het Stedelijk Museum Schiedam is momenteel werk van de in 1963 op slechts 29 jarige leeftijd overleden Manzoni nog tot de volgende maand te zien. Piero Manzoni’s nulkunst is nog altijd geinig, quasi-artistiek en bloedserieus tegelijk. Zoals zijn blikjes Merda d’artista. Inderdaad: 30 gram ingeblikte poep van de kunstenaar zelve. Prijs: hetzelfde bedrag als 30 gram goud (destijds althans, want op de veiling van 2016 bracht een blikje 275 duizend euro op). Als Marcel Duchamp een pispot kon tentoonstellen, waarom dan niet ook de inhoud ervan? Zeker, maar er zijn naar mijn mening ergens grenzen, ook in de nulkunst!

sterke licht-donker contrasten

De expositie van Arthur Briët (1867-1939) in het Noord-Veluws Museum in Nunspeet geeft een mooi overzicht van zijn werk. Behalve intieme interieurstukken en sfeervolle landschappen schilderde Briët magistrale portretten. Zijn bijnaam ‘Rembrandt van de Veluwe’ had hij te danken aan het feit dat hij in zijn schilderijen, net als zijn wereldberoemde voorganger, met een sterk licht-donker contrast werkte. Die speciale techniek is een belangrijk kenmerk van de stijl van Rembrandt (1606-1669), ‘clair-obscur’ genoemd, die weer geïnspireerd was door de bekende en beruchte Italiaanse schilder Caravaggio (1571-1610), waar ik toevallig net in 'Grand Hotel Europa', de grote roman van Ilja Leonard Pfeijffer (1968) een spannende passage heb gelezen over zijn zoektocht naar het laatste schilderij van Caravaggio, maar dat terzijde. Ook in de hantering van zijn schildersgereedschap is te zien dat Briët veel had geleerd van Rembrandt. Hij combineert in zijn werk, net als zijn grote voorbeeld, a.h.w. een naturalistische en impressionistische penseelstreek. Arthur Briët, Rembrandt van de Veluwe, een mooie contrastrijke expositie!

Een indrukwekkend moment.

Iets voor 8 uur ging de bel en stokte het geroezemoes. Uit respect voor de mensen die stierven voor onze vrijheid werd het muisstil in restaurant 'De Zwarte Boer'. Indrukwekkend en ontroerend te merken hoe iedereen in gedachten verzonken de kaken twee volle minuten op elkaar hield. Herdenken op 4 mei dient voor ons als reflectie. Opdat wij nooit vergeten wat de verschrikkingen uit de 2e Wereldoorlog waren en waartoe fascisme en haat kunnen leiden, tegen welke bevolkingsgroep dat ook gericht is. Leve de vrijheid! Een thema dat nooit slijt en dat we na de stilte met onze dochter en schoonzoon tijdens het heerlijke diner maar weer eens uitvoerig hebben belicht.

Een ontwapenende expositie.

De tentoonstelling 'de naakte waarheid' in Rijksmuseum Twenthe laat in meer dan 110 kunstwerken zien, wie we zijn en hoe we zijn geworden. Aan de hand van zes eeuwen beeldende kunst van verschillende kunstenaars is 'de naakte waarheid' in vier delen samengevat. Een vierluik waarin de naakte mens centraal staat, als metafoor voor kwetsbaarheid en kracht, erotiek, vrijheid, zelfbeeld en zelfbewustzijn. Het is de naaktheid die ons laat zien dat het lichaam, zoals de Nederlands-Amerikaanse dichter en wetenschapper Leo Vroman (1915-2014) ooit dichte, een zachte machine is en die ons de zoektocht toont naar onszelf. Bij een werk van Bart Hess (Geldrop, 1984) las ik op de muur 'Stuifzand dit leven, vliegend schuim' een versregel uit 'Overwintering aan zee' van de Nederlandse dichter Anton Ent (Rotterdam, 1939). 'De naakte waarheid' is een mooie en ontwapenende tentoonstelling die gaat over ons allemaal.

Middagje FilmhuisHarderwijk.

Als er gistermiddag twintig mensen zaten in het bovenzaaltje van de Catharinakapel is het veel. In de film 'Woman at War' uit 2018 van de IJslandse regisseur Benedikt Erlingsson, gaat de radicale milieuactiviste Halla, die normaal een rustig en vredig leventje leidt in een klein IJslands dorpje, waar ze in haar vrije tijd zelfs een dorpskoor dirigeert, in haar eentje de strijd aan met de vervuilende aluminiumindustrie aldaar. Genoeg gepraat vindt ze, wie niet horen wil moet maar voelen, de oorlog tegen moeder aarde moet stoppen. Met pijl en boog en een handvol explosieven legt ze de elektriciteitscentrale plat en blaast ze af en toe een hoodspanningsmast op. De IJslandse autoriteiten tasten in het duister over wie er achter zit en maken met behulp van de CIA jacht op de onbekende dader(s).

Naast actievoeren is de alleenstaande Halla ook nog druk bezig om een kind te adopteren uit de Oekraïne. Merkwaardig, een alleenstaande vrouw en activist moet in IJsland kennelijk ook een kinderwens hebben. Maar mogelijk is dat wat tever gezocht. Alles bij elkaar genomen vond ik 'Woman at War' een komische en amusante film, maar ook een film die ons hoe dan ook op de actuele veranderingen in de wereld attendeert.

over maatwerk voor de massa

'Architectuur versus 3d printer' schreef ik op 24 juli 2013 in mijn blog. Het ging toen over het printen van een heus grachtenpand aan het Buiksloterkanaal in Amsterdam-Noord naar een ontwerp van DUS Architects Hedwig Heinsman en Hans Vermeulen. Dezelfde architecten hebben nu in de geest van het 100 jaar geleden door architect Walter Gropius opgerichte Bauhaus, het z.g. Tiny (Bau)haus van 8 m2 uit de 3d printer tevoorschijn laten komen. Maakte Bauhaus indertijd design betaalbaar door de massaproductie te omarmen, DUS Architects maakt design juist betaalbaar middels gepersonaliseerd ontwerp, dus maatwerk voor de massa. Het witte Tiny House is op tournee in Europa maar staat momenteel in Rotterdam bij 'Het Nieuwe Instituut', het museum voor architectuur, design en digiale cultuur.

Het begrip Tiny House is in Amerika ontstaan. Tiny Houses zijn primaire, volwaardige woningen op kleine schaal. Ze worden bewust gebouwd en bewoond vanuit de behoefte een meer eenvoudig leven te leiden, minder gericht op consumeren en met een kleinere ecologische voetafdruk. Bij het ontwerp en de bouw van de kleine woningen wordt slim gebruik gemaakt van ruimte en innovatieve technologieën. Een Tiny House is max. 50 m2, idealiter (deels) zelfvoorzienend, van goede kwaliteit en esthetisch gebouwd, functionerend als full-time bewoonde woning. Mobiel zijn is daarbij geen voorwaarde maar vaak een middel, volledig off-grid zijn is een mogelijkheid maar geen eis.

een dagje Houthaveneilanden

We hadden afgesproken om elkaar rond 11.00 uur te treffen achter amsterdam cs. Door file en ander oponthoud werd dat ongeveer drie kwartier later. Commentaar van de anderen natuurlijk, was dan ook net als wij met de trein gekomen. Maar evengoed waren ze toch blij dat we er waren. Voor de lunch gingen we vervolgens met de pont naar de IJ-kantine op het NDSM terrein aan de overkant van het IJ, ca. 10 minuten varen. Na de lunch gingen we wederom met de pont naar de overkant, maar nu naar het imposante Pontsteigergebouw van architecten Floor Arons en Arnoud Gelauff in het Houthavengebied. Te voet hebben we verder o.l.v. Jan van D. die daar op het z.g. Narva-eiland een woning heeft gekocht, het hele Houthavengebied verkend, dat bestaat uit totaal zeven autoluwe eilanden, met elk een eigen karakter dat tot uitdrukking komt in bijvoorbeeld de architectuur van de woningen. De eilanden hebben verschillende thema’s en liggen in een richting die gebaseerd is op de oorspronkelijke insteekhavens. De namen van de eilanden en de bruggen verwijzen naar de historie van het gebied, met name de houthandel die Amsterdam dreef met diverse Europese steden.

Op het terras van Eetcafé 'Het Punt' in de nabij gelegen Spaarndammerstraat hebben we na onze verkenningstocht onze grote dorst gelest.
Het Houthavengebied en de bestaande Spaarndammerbuurt worden één geheel. Dankzij de opening van de Spaarndammertunnel, vorig jaar, is de Spaarndammerdijk rustiger en veiliger. Erlangs komt het Houthavenpark, een groene schakel tussen beide wijken die er één ongedeelde buurt van maakt. Bewoners van de Houthaven zullen straks winkelen in de Spaarndammerbuurt, en bewoners van de Spaarndammerbuurt maken gebruik van scholen, pleinen en andere voorzieningen in de Houthaven. Bewoners van de Spaarndammerdijk krijgen uitzicht op het park, met erachter de eilanden.

Met een etentje in restaurant 'Freud', even verderop in de Spaarndammerstraat, hebben we een punt gezet achter een mooi enerverend dagje Houthaveneilanden.

eeuwenoud cultuurlandschap

Onlangs in de buurt van Delden in Twente een mooie wandeling gemaakt op landgoed Twickel. Volgens Bartjens is het 4.300 hectare grote landgoed met beken en vennen rondom kasteel Twickel al bijna zeven eeuwen oud. Een prachtig en kleinschalig coulissenlandschap met karakteristieke boerderijen, houtwallen en eeuwenoude eiken, waarin cultuur en natuur harmonieus samengaan.

een mooi dubbelconcert in Epe

Zaterdagavond 6 april j.l. naar een optreden geweest in de Grote- of Sint Maartenskerk in Epe van het Gelders Politie Mannenkoor en Kleinkoor Cantiamo uit Putten. Een mooie avond, dat bewijst onderstaande opname wel, gemaakt door de lokale omroep van Heerde/Epe RTV794.