over vroege vogels en veren

Lekker zo'n wandeling 's morgens vroeg, en helemaal op het mooie sfeervolle landgoed Staverden. Hoe vaak we deze wandeling al niet gemaakt hebben weet ik niet, het doet er ook niet toe. Het blijft prachtig in welk jaargetij dan ook. Vanmorgen roken en voelden we de naderende herfst, verstilling alom. Af en toe een plofje van een vallende eikel, meer niet. Maar toch ook verse wildsporen op ons pad, stille getuigen van actief leven. De witte pauwen poetsten stil hun verenkleed met verborgen koppen of zaten te dutten. De murmelende beek accentueert de verstilling. Alles in balans en in afwachting van wat komen gaat.

Plotseling horen we een vliegtuig naderen. Afgaand op het geluidsniveau vliegt het niet al te hoog. Het is zo te horen ook een zwaar vliegtuig. Ineens zie ik het tussen de bomen door. Zo te zien een viermotorig Hercules transportvliegtuig, die heb ik vaker gezien. Even later komt er nog één voorbij en weer even later volgen er nog twee. Vier stuks, en ze komen alle vier terug ook, het lijkt wel of ze een rondje vliegen boven landgoed Staverden. Verbroken was de betoverende sfeer van verstilling.

Het niet alledaagse beeld van vier zware transportvliegtuigen, die een paar rondjes vliegen boven Staverden hield me bezig. Thuis kwam ik er al googelend achter dat het met de herdenking van operatie Market Garden van 71 jaar geleden te maken had. (Operatie Market Garden was een geallieerd offensief, in september 1944, aan het einde van de Tweede Wereldoorlog. Het is de grootste operatie op Nederlands grondgebied tijdens de Tweede Wereldoorlog. Het was voor de geallieerden en Nederland grotendeels een mislukking doordat de laatste brug nabij Arnhem niet kon worden ingenomen en het westen van Nederland mede hierdoor niet bevrijd kon worden. Hierop kreeg het westen van Nederland te maken met de Hongerwinter). In het kader van de herdenking van 71 jaar Market Garden zijn vandaag ongeveer 700 militaire parachutisten geland op de hei van het Houtdorperveld in Ermelo.

pedaalriddersgilde

Onze jaarlijkse familie-fietsdag, de 21 ste alweer, was dit jaar georganiseerd door Jan en Inge uit Leiden. In 'geuren en kleuren' heette de hap en trap tocht van om en nabij 52 km die ze in de omgeving van Leiden hadden bedacht. Voor mij en de meesten van ons was 'Happen en Trappen' een nieuw fenomeen. Een combinatie van sportief bezig zijn en culinair genieten. Vijf restaurants hebben we in de route aangedaan. We begonnen 's morgens rond 11.00 uur met koffie en gebak in Hilton Garden Inn in Leiden. Vervolgens fietsten we door de duinen naar Hotel Restaurant Savoy in Katwijk voor het voorgerecht, waarna we onze tocht door de duinen vervolgden voor een kom soep in Café Wels te Noordwijk. Voor het hoofdgerecht moesten we na al dit lekkers weer richting Leiden peddelen, naar Belgisch Bier Café Olivier aan de Hooigracht. En tot slot begaven we ons voor het toetje rond 18.00 uur naar Restaurant-Partycentrum De Tender in Valkenburg. Zie daar het concept 'Happen en Trappen'.

Leuk bedacht zo'n concept, toch doe ik het zelf liever anders. Gewoon lekker fietsen, niet te hard, niet te zacht en niet te ver, zodat iedereen goed mee kan doen, want daar gaat het uiteindelijk om. Onderweg hier of daar een pitstopje voor een drankje, en na afloop met z'n allen naar een gezellig restaurant voor het diner. Maar goed 'Happen en Trappen' was evengoed leuk voor een keer, bovendien werkte het weer boven alle verwachting ook nog aardig mee, de voorspelde regen- en onweersbuien bleven uit. Volgend jaar fietsen we weer op de eerste zaterdag van september hebben we afgesproken. De 22 ste tocht zal bij leven en welzijn worden georganiseerd door Hans of Ewout. Ben nu al benieuwd hoe zij het weer gaan aanpakken!

beide vijf decennia in de boot

We werden gisteren even flink in de bloemetjes gezet. Leuk natuurlijk, maar zoveel belangstelling hadden we nog niet verwacht. Behalve bij onze kinderen en een paar vrienden, was ons gouden jubileum volgens ons bij niemand bekend. En dat hadden we graag nog even zo gehouden. Een naïeve gedachte bleek achteraf, het moment suprême prijkt kennelijk op meer wc kalenders dan we konden bevroeden. En daar bovenop doet facebook uiteraard ook nog een forse duit in het zakje, 'Big brother is watching you' zullen we maar zeggen. Uit de meest onverwachte hoeken, van oude kennissen en collega's uit de prehistorie tot aan onze jonge burgemeester aan toe, kwamen de welgemeende felicitaties. Als gezegd, hardstikke leuk natuurlijk, daarom doen we de uitnodigingen voor de reeds geplande party in de late herfst binnenkort toch ook de deur maar uit.

in museum 'Het Warme Land'

Volgens bartjens vormt het kleine hanze- en vestingstad Hattem het pittoreske decor voor het grootste en leukste bakkerijmuseum van Nederland, en is het een belevingsmuseum voor jong en oud. Zien, proeven, ruiken, doen en voelen staan centraal als je in museum 'Het Warme Land' door de geschiedenis wandelt. Onze beleving bleef tijdens ons bezoek echter beperkt tot zien en hier en daar voelen. Hoewel ik eerlijk gezegd de geuren bij het zien in mijn herinnering nog ruiken kon. Maar bakdemonstraties werden er tijdens ons bezoek jammer genoeg niet gegeven, bovendien was de helft (pand nr. 16) van het museum niet toegankelijk vanwege een bruiloft. Gelukkig was het leeuwendeel van de vaste tentoonstelling wel te bezichtigen, en gaf het een mooi beeld van de historie van brood en banket van de prehistorie tot heden. Veel herinneringen kwamen boven tijdens m'n rondgang door het museum. Behalve dat ik vroeger een oom had die banketbakker was in Deventer waar ik nog wel eens logeerde (zie anekdote in mijn stukje 'gek' van 19 april 2007), had ik later ook een vriend wiens vader een brood- en banketbakkerij had. Bij de bakkersfiets zag ik hem weer door het dorp sjezen met die enorme mand voorop. Ik fietste wel eens met hem mee, als hij in zijn vrije tijd moest meehelpen de broden rondbrengen.

Het museum is gevestigd in twee voormalige stadsboerderijen, die middels een tunnel onder de weg door op kelderniveau onderling verbonden zijn. In de stad woonden vroegen nogal wat koeboeren. De historie van deze boeren gaat terug tot in de dertiende eeuw las ik. De laatste boer schijnt pas in 1968 uit de Hattemse binnenstad te zijn vertrokken.
Beide panden aan de Kerkhofstraat 13 en 16 hebben een gevelsteen. De gevelsteen van nr. 13 is op ca. 2,5 meter hoogte in de haakse gevelhoek Ridderstraat-Kerhofstraat ingemetseld en stelt Eleonora van Engeland (1318-1355) voor, Gravin (vanaf 1339 hertogin) van Gelre en gravin van Zutphen, die in amazonezit op haar paard een schenkbrief aan de burgers van Hattem overhandigt. Zie voor meer informatie over Eleonora van Engeland: http://www.graafschap-middeleeuwen.nl/gelre/eleonora-engeland.html De gevelsteen op nr. 16 in de Kerkhofstraat is in het rechte gevelvlak ingemetseld, eveneens op ca. 2,5 meter hoogte en moet een krakeling voorstellen, meer heb ik hierover niet kunnen vinden.

over Holendrecht en Bullewijk

Zeer waarschijnlijk vanwege Sail Amsterdam hebben we afgelopen zaterdagmiddag op de A1 vanaf Hoevelaken tot Diemen in file gereden. Stil staan, optrekken en weer stilstaan, het schoot niet op. Vervelend, en helemaal toen de airco het bij 30º C ook nog liet afweten! Maar goed, bijna anderhalf uur later dan afgesproken, kwamen we met een hoofd zo rood als een biet bij onze jarige zoon aan in Amsterdam Zuid-Oost. We hadden samen het plan opgevat, om alvorens ons rond vijf uur aan Bacchus over te geven, een lekker eindje te gaan fietsen in de prachtige omgeving. Maar een rondje van een kilometer of 40 à 50 zat er door tijdgebrek niet meer in, de helft zou kunnen als we gelijk vertrokken. En zo zaten we, amper bij gekomen van de vervelende autorit, al snel in het zadel van ons stalen ros.

Vanuit de Terletstraat, ons startpunt, fiets je in no time in de natuur. Bij het Abcoudermeer namen we de afslag langs het riviertje de Holendrecht aan de Noord-Hollandse kant tot aan het pontveer over de Holendrecht voor fietsers en voetgangers. Nadat we onszelf naar de overkant, ofwel de Utrechtse kant, hadden gezwengeld vervolgden we het pad langs de Holendrecht tot aan de brug over het riviertje de Waver nabij café-restaurant De Voetangel. Over de brug zaten we weer in Noord-Holland en vervolgden we onze fietstocht over het pad langs de Waver tot aan de brug nabij restaurant De Stokkelaar. Over de brug, wederom in de provincie Utrecht, fietsten we meanderend langs riviertje de Winkel richting Vinkeveen. Via de Vinkekade, een kort minder interessant stukje parallel aan de A2, doken we nabij restaurant De Viersprong onder de A2 door en vervolgden we onze weg over de Zuwe naar Baambrugge. Vandaar fietsten we over De Horn naar Abcoude voor een Italiaans ijsje van 'La Dolce Vita', een ijskiosk op 't Markvelt in het centrum. Na de pitstop zat ons fietsrondje er bijna op. Bij het Abcoudermeer zaten we weer in Noord-Holland en even later op ons balkon in de Terletstraat.

Tijd voor een aperitief en mooie vakantieverhalen over hun huis in Toscane. Genoten hadden ze en veel gezien, en strubbelingen waren er gelukkig niet geweest. Ja, op één incident na, toen Annet nietsvermoedend lekker naast het zwembad lag te lezen, en Evert pal naast haar bommetje deed. Dat was lachen, maar een kernachtige schrikreactie in zo'n geval kan ik me natuurlijk goed voorstellen. Ach ja, lekker vakantievieren met z'n allen, een kunst apart! Thijs en Mink, die na het fietstochtje hun plaats achter de computer weer hadden ingenomen, kwamen er weer even bij toen de fik in de barbecue ging. Wat Evert op zijn houtskooltjes had gegooid weet ik niet, maar het veroorzaakte even een groots walmend inferno. Het resultaat telt echter, want toen er ook nog even een ventilator aan te pas kwam, was het vuur in de barbecue in mum van tijd veranderd in een helse gloed, en kon het vlees erop. Lekker sfeertje, waaraan een prachtige zonsondergang ook nog een belangrijke bijdrage leverde! Alvorens naar huis te rijden, hebben we met koffie een punt gezet achter een leuke middag en avond met Evert, Annet, Thijs en Mink nabij de Holendrechter- en Bullewijkerpolder in Amsterdam Zuid-Oost.

naar haar laatste woonplekje

De verhuizing! Vrijdagochtend rond halftien waren we bij haar in Wezep. We waren een beetje gespannen, maar de verpleegster, die we op de parkeerplaats tegen het lijf liepen, vertelde ons dat ze goed gemutst was en er helemaal klaar voor zat. Op de galerij kwamen we vervolgens ook nog buurvrouw Betty tegen, die we gelijk alvast bedankten voor haar grote betrokkenheid en hulp in de laatste tijd. Geëmotioneerd liet ze blijken het vertrek van haar buurvrouw heel jammer te vinden, maar toch ook wel inzag dat zelfstandig wonen van moeder eigenlijk niet meer ging. Zacht uitgedrukt van haar, want als iemand weten kan dat het helemaal niet meer ging, is zij het wel. We zijn haar en haar man bijzonder dankbaar, dat ze als naaste buur de laatste tijd in eerste instantie zoveel hebben opgevangen!

En inderdaad, helemaal klaar en goed gemutst zat moeder ogenschijnlijk zo relax als maar zijn kan in haar hoekje achter een stapel kranten te wachten op de dingen die gingen gebeuren. Toen even later mijn jongste zus ook kwam binnenrollen, zijn we echter maar begonnen met een bakje koffie. En ja, toen was toch het moment van inpakken daar. Spulletjes die in haar laatste woonplekje t.w. een hospice ofwel palliatieve zorgunit in de afdeling Melmerhof, onderdeel van verpleeg- en revalidatiecentrum 'Myosotis' in Kampen, nog een min of meer eigen sfeer kunnen creëren. Een uurtje later waren we onderweg naar Kampen, alwaar we ons rond een uur of elf melden bij de receptie van 'Myosotis'.

We konden zo doorlopen naar de Melmerhof, een beschikbare zorgunit was reeds geregeld. Indeling: portaal, zit/logeerkamer, slaapkamer en badkamer, de indeling viel me qua maatvoering niet echt tegen. Over de neutrale materiaal- en kleurstelling van wanden en vloeren was ik minder enthousiast, en ik niet alleen. Om begrijpelijke reden helemaal gericht op efficiëntie en hygiëne, maar zeer gedateerd. Iets meer levendigheid lijkt mij geen kwaad kunnen. Dat kan volgens mij de palliatieve zorg, ofwel de zorg in de laatste levensfase van de mens alleen maar ten goede komen. Maar zoals gezegd, hebben we met de meegebrachte spulletjes van mijn moeder de sfeer in haar palliatieve zorgunit gelukkig enigszins aan haar leefstijl kunnen aanpassen.

Moeder zat er voor mijn gevoel maar een beetje bij en liet alles gebeuren. Fysiek kon ze overigens ook moeilijk anders. Maar ze was er ook met haar hoofd nauwelijks bij. Met van alles en nog wat bezig denk ik, behalve met haar verhuizing naar Kampen. Die onderging ze vrij stoïcijns. We leven in de verwachting dat ze hier alle zorg krijgt die ze nodig heeft in de laatste fase van haar leven. En we zullen binnen de mogelijkheden er uiteraard alles aan doen om ze hierin bij te staan!

over een scheve Fluweelboom

Achter in onze tuin stond tot voor vandaag een prachtige Fluweel- of Azijnboom, in het Latijns een Rhus typhina geheten. Slechts 25 jaar oud, maar in de storm van drie weken geleden (zie mijn stukje 'van geel tot rood, weeralarm!' van 25 juli 2015) heeft ze toch min of meer het loodje al moeten leggen. Geheel intact, doch scheef en onderuitgezakt heeft ze al die tijd amechtig over het trottoir en de erfscheiding gehangen. Vanmorgen heb ik haar uit haar lijden verlost, en de zaag erin gezet, het ging zo niet langer. In samenwerking met mijn buurman, heb ik haar weerbarstige kruin en stam tot mootjes gereduceerd, en met pijn in het hart in de groencontainer gedumpt. Wat nog rest is brandhout voor de openhaard!

onder invloed van brak water

De tussen 1620 en 1631 in rernaissancestijl gebouwde Westerkerk wordt momenteel gerestaureerd. Monnikenwerk, maar ze vorderen gestaag. Bij de bouw in de 17e eeuw naar een ontwerp van bouwmeester Hendrick de Keyser en zijn zoon Pieter de Keyser, is brak water uit de grachten gebruikt voor het metselwerk. Vele van de alsmaar door het zout vochtig blijvende bakstenen en voegen, zijn daardoor uiteindelijk ernstig aangetast en moeten worden vervangen. De operatie die in 2013 begonnen is, moet volgens planning in 2017 zijn voltooid. Het één en ander kost natuurlijk een bom duiten, om en nabij vier miljoen euro is begroot, en zoveel geld heeft de Stichting Vrienden Westerkerk niet in kas! Maar stoppen met de restauratie is natuurlijk geen optie, zeker niet nu ze al zover gevorderd zijn.

Daartoe is een origineel plan bedacht en werden wij, en velen met ons de afgelopen week door Stichting Vrienden Westerkerk uitgenodigd om letterlijk een steentje aan het restauratieproject bij te dragen. Er moeten momenteel nog minstens zo'n 1000 bakstenen vervangen worden, en daar kunnen we bij helpen. Voor driehonderd euro kopen we een baksteen met eigen inscriptie, gebakken in kleur en structuur als bestaand. De steen, die een levertijd heeft van ca. 3 weken, mag je vervolgens zelf in de oude muur van de Westerkerk inmetselen.
In de muren aan de kant van de Westermarkt kan dat onder meer op de volgende dagen: 29 augustus, 12 september, 26 september, 10 oktober en 24 oktober. Goed plan, inderdaad letterlijk een steentje bijdragen, dat gaat volgens mij helemaal goed komen met de Westerkerk.

Ik heb iets met de Westerkerk, en ik ben niet de enige. Jarenlang heb ik op een architectenbureau gewerkt aan de Prinsengracht, min of meer onder de schaduw van de bijna 400 jarige Westertoren, en heb ik de klokken en het carillon kunnen beluisteren. De Westerkerk staat in het hart van Amsterdam. Het is een symbool van de stad en de Amsterdamse Gouden Eeuw. Het is de kerk waar Rembrandt van Rijn, Lucas Bols en vele andere beroemdheden begraven liggen. Het is ook de kerk waar Prinses Beatrix en Prins Claus met elkaar getrouwd zijn. En wereldwijd is de Westerkerk beroemd geworden door het dagboek van Anne Frank. Vanuit haar kamertje in het naastgelegen onderduikadres heeft ze dagelijks de Westertoren kunnen zien en de klokken kunnen horen!

ingetogen verjaardagsfeestje

Onlangs is mijn moeder 92 jaar geworden, en zoals we dat wel van haar gewend zijn, wilde ze dat ook deze keer weer vieren. Malheur aan lijf en leden of niet, een reden temeer juist, het is waarschijnlijk mijn laatste verjaardag. De grote feesten zijn helaas voorbij, maar een mooi klein ingetogen feestje van een uurtje of drie met kinderen, kleinkinderen en nog wat familieleden en kennissen rond mijn generatie moet kunnen!

Een voor dit doel passend zaaltje was snel gevonden. 'Samenhof' in het nabij haar appartement gelegen gebouw 'Weidebeek' paste als gegoten. Thuis was geen optie, de grote feesten kunnen dan helaas wel voorbij zijn, maar evengoed rekende ze nog wel op zo'n 50 feestgangers. Over een klein feestje gesproken, enfin, oké natuurlijk.
De mail die vervolgens de deur uitging liet aan duidelijkheid niets te wensen over: Aanvang 14.30 uur voor koffie, thee en gebak. Aansluitend wat drinken en een borrelhapje tot 17.30 uur. We hadden als kinderen met z'n allen de catering e.d. op onze nek genomen, dus waren we al een tijdje voor aanvang in de 'Samenhof' aan het rommelen en de boel aan het klaar zetten. Klokslag half drie, het feestvarken zelf was amper gearriveerd, stroomden de eerste feestgangers binnen, en kon het serveren van koffie, thee en gebak beginnen.

Glunderend in haar rolstoel nam ondertussen de jarige de felicitaties, bloemen, enveloppen en weet ik wat nog meer van de feestgangers in ontvangst. Er stond ook nog een orgel in de zaal, dat verleide ons natuurlijk tot het zingen van een feestlied. Broer Jan kroop daartoe achter het klavier en zette met luide stem meezingend het alom bekende: Er is er een jarig, hoera, hoera; Dat kun je wel zien, dat is zij; Dat vinden wij allen zo prettig, ja, ja; En daarom zingen wij blij! Hoewel de uitvoering van het lied enigszins te wensen overliet, was er geen woord van gelogen. Aansluitend lieten we vervolgens met veel enthousiasme de drankjes en de borrelhapjes rondgaan en rondgaan. Op een gegeven moment begaf de jarige zich zowaar naar het midden van de zaal voor een dankwoord. De souplesse waarmee dat in het verleden ging heeft ze niet meer, maar wie het oor goed te luister legde kon haar volgen. Met een als grap bedoelde opmerking van mijn broer t.w. Degene die het niet goed hebben verstaan: 'De ondertiteling komt zo' had hij overigens niet alle lachers op zijn hand.

Even voor sluitingstijd hield de jarige het voor gezien. Voldaan, maar moe verliet ze het feestgedruis, om zich met behulp van kinderen en kleinkinderen weer huiswaarts te begeven. Einde van een mooi, ingetogen maar bovenal gedenkwaardig verjaardagsfeestje.

sfeerimpressie van een eiland

Een paar dagen Terschelling, en je hebt het gevoel dat je minstens een week bent weggeweest. We zijn blij dat we de uitnodiging van Simone en Wilco, om een paar dagen bij hun aan boord van de 'Poolster' te komen logeren, niet aan onze neus voorbij hebben laten gaan. De gebeurtenissen van alle dag ontgaan je min of meer, je bent even helemaal weg. Terschelling, eiland van de frisse bries, waarop zelfs in het druk bezochte hoogseizoen nog op meer dan de helft van het totale oppervlak een haast sacrale stilte en rust heerst!

Met een veerboot van Rederij Doeksen t.w. de m.s. 'Friesland' (gebouwd in 1989, lengte 69 meter, snelheid 13,7 kn. cap. 1350 personen en 120 auto's) vertrokken we 's morgens vijf voor tien uit Harlingen. Twee uur later meerden we af in de veerhaven van West-Terschelling, waar Simone en Wilco ons reeds met fietsen en al op stonden te wachten. Altijd weer prachtig, arriveren op Terschelling!
Over de kleuren van de Terschellinger vlag las ik eens:
Rood zijn de daken,
Blauw is de lucht,
Geel zijn de helmen,
Groen is het gras,
Wit is het zand.
En dat zijn uiteraard ook de kleuren van Schellingerland.

Terschelling kennen we min of meer als onze broekzak, en toch is het iedere keer weer nieuw als we er komen. Zelf kampeerde ik er met mijn vriendje voor het eerst toen ik 15 was. (Zie anekdote in m'n stukje 'Afsluitdijk' van 5 oktober 2008) Later kwamen we er regelmatig met onze kinderen kamperen of huurden we er een huisje. En weer later, zeg maar de laatste 30 jaar, zeilden we er op eigen kiel regelmatig naar toe met resp. de 'Aurora', de 'Felis Onca IV' en de 'Swing'.

Er ontvouwd zich voor je ogen een soort van mediterrane landschap als je op Terschelling komt aanvaren, prachtig en echt heel on-Nederlands. Het eiland bekend om o.a. de oude vuurtoren de 'Brandaris' (1593) en het 'Oerol Festival' kent een scala aan variërende landschappen, uitgestrekte zandstranden en bos-, weide- en waddengebieden. De natuur op Terschelling is ongerept en ongekend gevarieerd. Nergens in Nederland schijn je in een dergelijk leefgebied zo’n grote verscheidenheid aan landschappen, planten- en diersoorten te vinden.

Maar goed, van al dat moois gaan we als het een beetje meezit dus een paar dagen genieten. Om te beginnen hebben we ons echter eerst maar eens naar 'Jachthaven Dellewal' ofwel de 'Passantenhaven Terschelling' begeven, om er in alle rust aan boord van de 'Poolster' wat te eten en bij te praten in de schaduw van hun onvolprezen biminitop. Het was gezellig in de kuip, en voor we er goed en wel erg in hadden was de halve middag voorbij. Geen probleem natuurlijk, dat is nou vakantie! Desalniettemin zijn we toch maar in de benen gekomen om met z'n viertjes een eind te gaan fietsen. Daan en zijn vriendje Stefan bleven in de haven bij de boot. Die gingen liever zwemmen en spelevaren met de dinghy.

Onze fietstocht ging vanuit West-Terschelling op en neer over het fietspad langs het Groene Strand, Noordvaarder en Kroonpolders al slingerend verder door bos en duin richting Paal 8. Dat heerlijke geknisper onder het fietsen van schelpenpaden, altijd weer een oud en vertrouwde beleving op het eiland. Bij 'Paviljoen West Aan Zee' nabij Paal 8 hebben we met een drankje en een hapje een tijdje op het terras zitten genieten van het prachtige uitzicht over het brede strand en de zee.

En mensen kijken natuurlijk, altijd weer leuk. Ik kan me voorstellen dat onze nationale cineast wijlen Bert Haanstra daar veel plezier aan ontleende toen hij bijvoorbeeld 'Alleman' filmde. Van alles kwam voorbij paraderen, lang, kort, dik, dun, mooi, lelijk ga maar door. We hebben erg moeten lachen om een stel oudere mensen, die zich vlak naast ons terras installeerden. Hij op z'n rug in een ligstoel, een buik als een duintop, grote sandalen, een enorme sigaar in z'n mond die hij met z'n linker hand af en toe moest ondersteunen of corrigeren, en een flesje bier in z'n rechter hand. Met een innig tevreden blik lag hij zo van zich af te kijken, met zijn enigszins kuis geklede vrouw in een rotanstoeltje braaf aan z'n rechterzijde, alsof ze de wacht over hem moest houden. Alles bij elkaar een vredig maar ook bijzonder tafereeltje.

Ach ja, gewoon leuk natuurlijk, ook de getatoeëerde macho's die ik een eindje verderop hun borst breed zag maken voor een paar aardige dames, die trouwens gewoon door liepen en net deden of ze niks zagen. Prachtig, het is en blijft van alle tijden en altijd weer vermakelijk om te zien.

En met een hapje en een biertje, wijntje of watertje was het nabij Paal 8 dus goed uit te houden op het terras van 'Paviljoen West Aan Zee'.

Op de terugweg zijn we even langs 'Camping Terpstra' aan de Oosterburen in Midsland gefietst. Mogelijk vingen we een glimp van Roos op die daar met een paar vriendinnen bivakkeerde. Dat 'Camping Terpstra' dé jongerencamping bij uitstek wordt genoemd, wil ik graag geloven. De herrie die ons van achter de hoge begroeiing tegemoet kwam, had meer weg van een kermis op volle toeren. Een vrolijke boel zo te horen, op ons telefoontje kwam geen reactie. Maar goed ook denk ik, laat ze toch lekker lol hebben met elkaar. Over de hoofdweg zijn we terug gefietst naar de 'Poolster' in de 'Passanten Haven' van West-Terschelling. Alles bij elkaar hebben we zo'n 22 km gefiets, niet veel maar het was een begin. Morgen meer!

In restaurant 'De Zee' aan de Boomstraat in West-Terschelling hebben we met z'n allen lekker buiten op het terras zitten eten. Wat een leuk restaurantje! We voelden ons er helemaal welkom, en het eten was eerlijk, puur, vers maar bovenal lekker. Originele kaart ook, beetje Italiaans getint. Wat mij betreft was de Zeebaars een culinaire beleving van niveau, en ook van de anderen hoorde ik alleen maar positieve geluiden. Toen we even over elf terug waren in de haven, was het inmiddels een beetje te fris geworden voor de kuip. Maar alvorens op één oor te gaan, hebben we het in de kajuit nog wel een tijdje volgehouden met een babbel en een snabbel.

Verkwikt en verzadigd na een goede nachtrust en een voortreffelijk ontbijt, hebben we 's morgens rond een uur of elf het stalen ros maar weer beklommen. Deze keer hadden we de Waddenkant in het vizier. Een prachtig fietspad aan de zeezijde van de dijk vanaf West-Terschelling tot aan Oosterend.

Het uitzicht op het dynamische Terschellingerwaddengebied is vanaf het fietspad fenomenaal, vooral bij laag water. Een onmetelijke ruimte, vormgegeven door water en wind, onder een uitspansel waarin het licht voortdurend lijkt te veranderen! Het landschap van de Waddenzee heeft een eigen karakter, dat bijna nergens anders in Europa schijnt voor te komen. Eigenlijk is er geen sprake van één landschap. Het Waddengebied is een aaneenschakeling van heel verschillende soorten landschap: duingebied, kwelders, ondiep water met droogvallende platen en uitgestrekte zandbanken met diepe geulen. Deze afwisseling in het landschap en de uitgestrektheid daarvan zijn voor mij in hoge mate bepalend hoe ik het Waddengebied beleef. Maar ook al die grazende schapen langs het fietspad dragen voor mij een steentje bij aan het Waddenbeleven. En helemaal als je ze ook nog eens aantreft op de drooggevallen platen. Wat doen die beesten daar?

Ik kan me voorstellen dat ze in een kweldergebiedje nog een hapje bij elkaar kunnen grazen, maar daar was hier geen sprake van. Mogelijk hadden ze een beetje last van de warmte. Enfin, het was een prachtig gezicht.

Ter hoogte van Hoorn zijn we de dijk maar weer eens overgestoken, en zijn we door het prachtige weidegebied van de 'Terschellinger Polder' naar café de 'Groene Weide' van zanger Hessel gefietst. Achterna gezeten door een paar Grutto's zagen we een Bruine Kiekendief onderweg de vreemdste capriolen maken, prachtig gezicht. Die Grutto's hadden zeker een paar jongen te verdedigen. Nadat we op het terras van de 'Groene Weide' onze dorst hadden gelest, vervolgden we de fietstocht door het prachtige duingebied van 'De Koegelwieck' richting Noordzee, naar het terras van strandpaviljoen 'Zandzeebar' in Formerum aan Zee. Enkele kroketten op oerbrood en een paar tosti's ham/kaas later, werd het stalen ros wederom beklommen voor de laatste etapppe. Door bos en duin terug naar de 'Poolster' in de haven van West-Terschelling. Al fietsend door het prachtige bos- en duinlandschap, kwam het gesprek tussen Simone en mij even op het duinmeertje 'Doodemanskisten' nabij West-Terschelling. Het is een sage van Terschelling. Eeuwen en eeuwen geleden heeft daar eens een kasteel gestaan. Er is niets meer van over, geen steen in de grond. De plek waar het gestaan heeft is nu een duinmeertje dat ze 'Doodemanskisten' noemen.

Terug aan boord was het borreltijd, de vijf zat zeg maar in het uur. Aanvankelijk zouden we vandaag met de laatste veerboot weer vertrekken, maar dat plan hebben we mooi kunnen cancelen en een nachtje kunnen opschuiven. Het was in de schaduw van de biminitop wederom goed toeven in de kuip. Altijd leuk om vanuit een dergelijk riante positie nieuwkomers te zien binnenvaren. Dat gaat in zo'n druk bezette haven niet altijd van een leien dakje. Soms, als een jacht na veel gehannes net lekker is afgemeerd, komt de havenmeester roet in het eten gooien, en moet ze weer verkassen. Enig leedvermaak is mij dan niet vreemd, trouwens ik ken de weerstand die dat bij de schipper oproept wel een beetje, omdat het mezelf ook wel overkomen is. Inmiddels kwam ons vanuit de kombuis, waar Wilco aan het kokkerellen was, een verfijnd aroma tegemoet drijven. De heerlijke pasta die aan de geur ten grondslag lag, smaakte ook voortreffelijk.

Na de maaltijd moest er natuurlijk wel worden afgewassen. Om nou te zeggen dat Daan en Stefan zich daarvoor vrijwillig aandienden, gaat misschien een beetje te ver, maar ze hebben de klus evengoed wel met verve geklaard, en dat was mooi. Daarna zijn we met z'n allen voor een lekker ijsje naar 'IJssalon MIN12' in de Boomstraat gefietst. We konden daar kiezen uit ik weet niet hoeveel smaken ijs, maar als ze maar malaga-ijs hebben vind ik het eigenlijk al genoeg. En dat hadden ze gelukkig, heerlijk!

Terug aan boord hebben we nog een tijdje in de kuip zitten kletsen, en heb ik met Daan nog een partijtje geschaakt. Op een gegeven moment, Daan en Stefan waren inmiddels weer naar West vertrokken om zich daar in de disco uit te leven, werd het een beetje te fris buiten. Aanvankelijk zetten we de conversatie over van alles en nog wat voort in de behaaglijke kajuit, maar geleidelijk aan ging de één na de ander over tot iets anders, en pakte de één een boek en zette de ander een filmpje op. Zo rond middernacht kropen we onze kooi in, hoewel ik van Wilco 's morgens hoorde dat hij nog tot één uur op Daan en Stefan heeft zitten wachten.

We waren vrij vroeg op, want we moesten de veerboot van half negen naar Harlingen halen. We hoefden het hele eind gelukkig niet te lopen, want Wilco en Simone fietsten met ons mee, en zouden daarna onze gehuurde fietsen terug brengen, dus dat scheelde een stuk in tijd. Even vóór half negen stonden we op het bovendek van de m.s. 'Midsland' (gebouwd in 1974, lengte 77,9 meter, snelheid 15,5 kn. cap. 1200 personen en 55 auto's) een heel ander schip dus van Rederij Doeksen dan op de heenweg. Na een krachtig signaal van de scheepshoorn kwam de 'Midsland' exact om half negen in beweging en maakte ze zich los van de kade. Ons reisje richting Harlingen, alwaar we twee uur later zouden aankomen, was begonnen. Nog even zwaaien naar Simone en Wilco op de kade tot ze uit zicht verdwenen waren, en we konden gaan zitten, plek zat.
Klein stukje Schuitegat, waarna bakboord uit de smalle Slenk wordt opgevaren. Aangekomen bij de Noord Meep stuurboord uit richting West Meep tot aan de Vliestroom. Aldaar weer bakboord uit tot aan het Pannengat, waarna vervolgens bakboord uit de Blauwe Slenk wordt opgevaren, die uiteindelijk uitmond in de vaargeul langs de Pollendam c.q. de haven van Harlingen.

Ik kan de vaarroute wel dromen. Hoevaak ik die in het verleden met m'n eigen bootjes heb gezeild, zou ik echt niet weten, maar heel vaak. Het kriebelde behoorlijk kan ik zeggen, toen ik vanaf m'n hoge positie op het bovendek van m.s. 'Midsland' de zeiljachtjes zag varen. Het was prachtig weer, zacht briesje en laag water, dus het wad op z'n mooist! Vaak zie je met al die droog gevallen platen wel zeehonden liggen, maar die heb ik deze keer jammer genoeg niet kunnen ontdekken. Het zij zo! Klokslag half elf lagen we afgemeerd in de veerhaven van Harlingen en konden we van boord.

Een minuut of twintig later reden we de parkeerplaats af en draaiden we de rondweg om Harlingen op, richting Afsluitdijk en verder. Onderweg aardig wat oponthoud, caravans, wegwerkzaamheden en weet ik allemaal niet wat nog meer, het schoot niet op. Maar uiteindelijk waren we rond half één weer thuis. Vreemd, we zijn amper twee dagen op Terschelling geweest, maar het lijken er veel meer. Wat een eiland en de Waddenbeleving met me doet had ik natuurlijk al lang ervaren, toch verrast de uitwerking me keer op keer weer!

over opbouw en best. beperk.

De tentoonstelling ‘De zomer van ’45’ in het Nationaal Militair Museum (NMM) te Soesterberg gaf middels filmbeelden, foto's, muziek en allerlei objecten een uniek moment uit de Nederlandse geschiedenis weer. Het één en ander gebaseerd op het in kleur gefilmde portret van fotograaf en cineast Alex Roosdorp (1897-1965) over het dagelijks leven in Nederland in de zomermaanden direct na de bevrijding. Gewapend met filmcamera fietsten Alex Roosdorp en zijn vrouw in de zomer van 1945 door het in mei bevrijde Nederland. Behalve dat ze de verwoestingen vastlegden van bebouwingen en de infrastructuur zoals bruggen, wegen en spoorwegen, werd de camera vooral ook op het dagelijks leven van de bevrijde Nederlanders gericht. Noodwoningen gebouwd in kippenhokken, kinderen spelend met achtergelaten munitie en wapens, en het getob en geploeter om met beperkte middelen de verwoestingen (provisorisch) te kunnen herstellen. Maar het mocht de pret allemaal niet drukken, iedereen was vol goede moed, de wederopbouw van vrij Nederland was begonnen!

(Door de bestedingsbeperking in de jaren daarop, zal de goede moed bij menig bevrijde Nederlander weleens in de schoenen zijn gezakt. De bestedingsbeperking heeft ongeveer tot aan het eind van de jaren vijftig geduurd. Door vereniging van krachten en hulp van o.a. het Marshallplan, kwam Nederland er uiteindelijk weer bovenop).

Een bijzondere tentoonstelling. Mooi om te zien hoe destijds veel bevrijde Nederlanders hun schouders onder een gemeenschappelijk doel wisten te zetten, iedereen op zijn of haar manier.

Ons fietstochtje daarna vanaf het NMM was trouwens ook mooi. Het z.g. NMM Soesterberg rondje van om en nabij 30 km hebben we tegen de wijzers van de klok in gefietst. We begonnen dus met de oversteek van de enorme start- en landingsbanen van weleer. Mijn gedachten gingen een eind terug in de tijd, tijdens vakanties met m'n ouders in het nabije Austerlitz, heb ik daar als jongetje heel wat straaljagers zien stijgen en dalen. Vóór we in het bos- en heidegebied fietsten tussen Soesterberg en Amersfoort, moesten we eerst door de bebouwde kom van Soesterberg, en dat was even minder leuk. Hetzelfde gold uiteraard voor Amersfoort, het waren ook maar eindjes, stukje bos, stukje heide en we zaten alweer in de bebouwde kom, waar we een tijdje op een terras hebben gezeten. Vervolgens hadden we enige tijd moeite met het vinden van het juiste knooppunt, maar na wat gepuzzel hadden we de juiste koers gelukkig weer snel te pakken. Over een mooi slingerend fietspad door het bos ging het richting Soest. Maar zover kwam het niet helemaal, even voor Soest boog ons pad linksaf, richting NMM, ons startpunt. En zo kwamen we uiteindelijk via het terrein van 'Herman van Veen Arts Center' weer op de parkeerplaats van het NMM uit. Fietsen achterop en rijden maar, het was een leuk dagje.

op avontuur met hobbyjagers

Mensen snijden elkaar de kop af om een geloof of ideologie. Behalve dat ze zo'n gesnelde kop hier en daar op een hek spietsen, hangen ze deze voor zover ik weet nog niet als jachttrofee aan de muur, dat doen alleen hobbyjagers. Maar het zou natuurlijk wel zomaar kunnen, zo'n lekker wereldje is het niet. En aan onze politici heb je ook weinig, die zijn als het erop aankomt enkel met de volgende verkiezingen bezig. Soms denk ik weleens als ik alle ellende van de dag weer gezien en gelezen heb, ik doe niks meer, ik ga vandaag lekker met een natje en een droogje op de bank zitten en m'n knopen tellen. Maar ja, dat is natuurlijk ook niks, kop in het zand steken noemen ze dat. En daar hou ik helemaal niet van, dus probeer ik elke dag het leven voor mezelf en m'n omgeving toch zo gezellig mogelijk in te richten!

Maar als ik dan op een ochtend in de krant lees, dat hobbyjagers in Afrika voor grof geld met pijl en boog op wilde dieren mogen jagen, zit ik eerst toch wel weer een tijdje hartgrondig te vloeken. Honderdduizenden euro's worden door rijke hobbyjagers voor een vergunning betaald, om voor de lol een olifant, leeuw, neushoorn, luipaard of buffel, 'the big five' zal ik maar zeggen, te mogen afschieten. Wat bezielt iemand om in ruil voor grof geld een leeuw om te leggen? En waarom werken Afrikaanse landen daar trouwens aan mee? Uiteraard lijkt mij de Amerikaanse leeuwendoder Walter Palmer die onlangs Cecil, de z.g. 'trots van Zimbabwe' naar de eeuwige jachtvelden hielp, een enge malloot. Maar als ik dan een hevig verontwaardigde Zimbabwaanse functionaris hoor zeggen, dat Cecil minstens 100.000 euro waard was, terwijl Palmer maar 45.000 euro voor zijn vergunning betaald heeft, geeft dat natuurlijk wel te denken. Hoezo de 'trots van Zimbabwe', ammehoela, niks dierenliefde, de 'the big five' is 'big business' voor Zimbabwe, met omzetten tot in de vele miljoenen.

Diervriendelijk of niet, de hobbyjacht in Zimbabwe en de grootschalige vleesproductie bij ons hebben dus gemeen dat het 'big business' is.

van boom tot lijnfragmentjes!

In Winterswijk hebben ze aan de Zonnebrink 4 sinds mei 2013 museum 'Villa Mondriaan'. Een museum over de jonge jaren van Piet Mondriaan, die daar zijn schildercarrière is begonnen. Mondriaan woonde in deze villa met zijn ouders van zijn achtste tot zijn twintigste jaar, en ontdekte er zijn passie voor tekenen en schilderen. Het waren de jaren waarin zijn kunstenaarschap werd gevormd, dat uiteindelijk zou uitgroeien tot één van de belangrijkste vernieuwers van de schilderkunst.

Het sprak erg tot mijn verbeelding toen ik in de villa voor een raam stond met uitzicht op een appelboom en de middeleeuwse Jacobskerk. Het uitzicht zal zeker niet meer zo onbelemmerd zijn als een dikke honderd jaar geleden, en de appelboom is ook allang vervangen door een jonger exemplaar, maar het idee dat de jonge Piet het tafereel vanaf deze plek meerdere keren op het doek heeft vereeuwigt vond ik heel bijzonder. 'Villa Mondriaan', een interessant museumpje met veel, voor mij tenminste, vroeg en onbekend werk van Piet Mondriaan.

In 1892, op zijn twintigste, vertrok Piet Mondriaan naar Amsterdam waar hij zich verder ontwikkelde aan de Rijksacademie voor Beeldende Kunsten. Hij kwam echter nog vaak terug bij zijn ouders in Winterswijk, en schilderde er nog menig boerderijtje, stilleven of bos- en dorpsgezicht, de z.g. 'Winterswijkse groep'. Allemaal prachtige kunstwerken waarvan we er in 'Villa Mondriaan', de plek waar ze min of meer vervaardigd zijn, een aantal hebben gezien.
De ontwikkeling van Piet Mondriaans kunstenaarschap is uniek. Weinig kunstenaars hebben vanaf het begin van hun artistieke ontwikkeling tot aan hun dood zich steeds weer weten te vernieuwen en tegelijkertijd een hoog niveau weten te handhaven. De vele stadia van deze grootmeester van de moderne kunst vindt dan ook zijn weerslag in honderden kunstwerken. Zijn laatste (onvoltooide) meesterwerk, de 'Victory Boogie Woogie' (1942-1944), verbeeldend een monument voor New York waar hij op het laatst woonde, de stad die ritme en ongeremde vitaliteit ademt, staat lichtjaren af van zijn z.g. 'Winterswijkse groep'.

Papier en karton in Apeldoorn

Gisteren weer eens naar het CODA museum geweest in Apeldoorn, naar de tweejaarlijkse tentoonstelling CODA Paper Art. Beeldende kunst en sieraden van papier en karton van kunstenaars uit binnen- en buitenland. Dat papier in de kunst een fantastisch materiaal is, wisten we al van twee jaar geleden toen we hier ook waren (zie m'n stukje 'even Apeldoorn doen' van 4 augustus 2013, zie trouwens ook 'een feestje van papier en afval' in het Stedelijk Museum Zwolle van 3 juni 2015). Desalniettemin worden we steeds weer verrast door de eindeloze mogelijkheden en de verbluffende zeggingskracht van dit materiaal. Een reusachtig edelhert, de immense vleugel van Ikaros, sprookjesachtige maskers, schulpturen, techniek, sieraden van papier en nog veel meer. We keken onze ogen weer eens uit in het CMA.

Over de Veluwe terugrijdend naar huis, woei ons van alles al om de oren, bladeren, takken en wat nog meer. Echter amper thuis brak de storm pas goed los. Code geel, oranje of rood, 't was takken alom, klein en groot, grondstof voor papier en kunst!

van geel tot rood, weeralarm!

Nederland, las ik, beleefde volgens Weerplaza.nl vandaag de zwaarste julistorm sinds de start van de metingen in 1901. Op het KNMI-meetpunt IJmuiden stond tussen 13 en 14 uur gemiddeld 25,0 m/s wind uit N.W. richting. Dat is rond de 10 Bft. en dan is er sprake van een zware storm. Nog nooit heeft er in juli langs de Nederlandse kust zo'n zware storm gestaan sinds de metingen. Maar zoals je uit onderstaand filmpje wel kan opmaken, ging het in ons tuintje ook aardig tekeer. Behoorlijk wat afgebroken takken. vooral grote!

Zinnenprikkelende metaforen

Een paar weken geleden stond ik in Museum Belvédère naar 'Mantelmeeuwen op Razende bol' te kijken, een schilderij van Emo Verkerk uit 1999 dat me aansprak (zie mijn stukje 'nautisch weekje in Friesland' van j.l. 16 juli). Langs deze zandplaat voor het Marsdiep heb ik via het Schulpengat of het Molengat vaak zat gezeild, ik ken de situatie daar vrij goed. Door toenemende ondiepten en grondzeeën is het tegenwoordig maar beter om het Molengat tussen de zuidpunt van Texel en de Razende bol of Noorderhaaks te mijden als je naar zee wilt of er juist vandaan komt, maar dat is lange tijd anders geweest. Ik moest daar aan denken toen ik die 'mantelmeeuwen in de brekers' van Emo Verkerk zag.

Vooral aan een gedenkwaardige zeiltocht met de 'Swing', toen ik uit Larvik in Noorwegen kwam, en in de Duitse Bocht de hele nacht 8 Bft. W/NW voor de kiezen had gehad (zie o.m. m'n stukje 'berg en dal op zee' van 16 februari 2014). Toen in de vroege ochtend de wind eindelijk afnam, was daarmee de deining uiteraard nog lang zover niet. En toen ik later in de ochtend vanuit zee in de verte de enorme zeeën boven de Gronden van Stortemelk wit schuimend zag breken, was er geen haar op m'n hoofd die er nog aan dacht om hier bakboord uit te gaan, richting Waddenzee c.q. Vlieland. In mijn beslissing om ondanks onze vermoeidheid toch nog een poosje op zee te blijven, en door te varen naar Den Helder konden m'n twee mede-zeilers zich goed vinden. En zo bereikten we in een nog immer woelig zeetje tegen de middag Den Helder via het Molengat en het Marsdiep.

De Gronden van Stortemelk zijn berucht bij storm, ook al is die net gaan liggen. Menigeen is daar bij een plotselinge grondzee al te grazen genomen. Daar weet de KNRM (Koninklijke Nederlandse Redding Maatschappij) alles over te vertellen!
Grondzeeën zijn op zee lopende golven, die tengevolge van afnemende waterdiepte hoger en steiler worden, vergelijkbaar met de wijze waarop golven van de branding zich verheffen. De onderkant van de golf wordt afgeremd in snelheid, terwijl de golftop nog wil doorlopen. De golfhoogte neemt niet af; de golven komen korter op elkaar en halen elkaar in, waarbij de golftoppen uiteindelijk over hun eigen golfvoet struikelen en breken. De zeeën zijn verzadigd van zand, daardoor massiever en zwaarder dan een gewone golf en extra gevaarlijk. Aan de lijzijde van een ondiepte van beperkte omvang kan bovendien een concentratie van energie optreden, doordat de golven er omheen lopen en aan de achterzijde samenkomen (convergeren).



Bovenstaand filmpje (Gabi Aymat Photography) kwam ik eens tegen op het net. Het illustreert op een bloedstollende wijze hoe het kan gaan met zon brekende zee. Naar mijn idee had de schipper bij zo'n zware deining voor de haven van Zumaia in Spanje, regio Baskenland, er verstandiger aan gedaan door op zee te blijven. En als je dan toch zo nodig wel naar binnen wilt, zorg dan als schipper dat er in zo'n situatie niemand op het voordek dan wel in het gangboord zit, en al helemaal niet onaangelijnd! Maar goed, de beste stuurlui staan aan wal wordt vaak gezegd. Misschien is dat ook wel zo, want achteraf kan ik zeggen dat ik in al die jaren in m'n zeilbootjes toch ook vaak zat domme dingen heb gedaan. Domme dingen die we denk ik allemaal weleens doen, en die gelukkig nog vaak goed aflopen ook.

de Goldbergvariaties en meer

Toen we zondagochtend rond halftwaalf op de Emmalaan nabij de Koningslaan een parkeerplekje hadden gevonden, regende het pijpenstelen. En het zag er niet naar uit dat daar snel verandering in zou komen. Echter een blik op de buienradar leerde ons dat de zon wel degelijk in aantocht was. Zo te zien zou de vlag er rond halféén heel anders bij gaan hangen. En dat klopte gelukkig, even over twaalf zijn we nog in de naweeën van de bui naar het openluchttheater gewandeld, en pikten we nog net een staartje mee van 'Duo Caprice' bestaande uit saxofoniste Lisa Wyss en pianist Daan Boertien, studenten aan het Conservatorium van Amsterdam. Mooi, maar we kwamen primair voor wat na 12.30 uur zou komen t.w. pianist 'Jan Willem Rozenboom' met de Bach Goldbergvariaties BWV 988 en van 15.00 tot 18.00 uur een Dox Family Afternoon concert met achtereenvolgens 'Charlene' met op Scandinavische electro-pop geïnspireerde nummers, de jazzmusici van het 'Benjamin Herman Trio' met medewerking van zanger/pianist 'Daniël von Piekartz' en als laatste Soul & Jazz talent 'Sarah-Jane' met haar band. En inmiddels was het zonnetje echt doorgebroken, het beloofde een mooie middag te worden.

Hoewel ik persoonlijk niet zo hou van het genre van Guus Meeuwis, weet ik wel dat Jan Willem Rozenboom (1974) zijn vaste pianist en muzikaal leider is. Samen hebben ze grote hits als o.a. Tranen Gelachen, Alleen met Vrienden en Brabant op hun naam staan. Maar wat ik tot voor kort niet wist, is dat hij als meesterpianist één van de meest getalenteerde klassieke pianisten van Nederland is. En hoe, sinds hij zo'n elf jaar geleden afstudeerde aan het conservatorium oefent hij al op de Goldbergvariaties van Bach. Een compositie die voor iedere zich zelf respecterende pianist een uitdaging van het hoogste niveau is. Rozenboom had zich tot doel gesteld om de grootste compositie van de achttiende eeuw, een razend moeilijk stuk van zeventig à tachtig minuten, voor zijn veertigste op cd op te nemen, en dat is hem bijzonder goed gelukt. Volgens de overlevering schreef Bach voor een Russische graaf dertig variaties op een aria. De graaf liet een jonge musicus, Johann Gottlieb Goldberg, de variaties spelen om zijn slapeloosheid te verlichten: de Goldberg-variaties.



Alvorens Rozenboom achter de vleugel plaats nam, kregen we uitvoerig tekst en uitleg van hem hoe we het één en ander moesten duiden. De stilte voor het podium werd af en toe ruw onderbroken door het hevige gekrijs van overvliegende Halsbandparkieten. Deze standvogel die ooit exoot was, tiert al vele decennia welig in het Vondelpark. Het mocht de pret niet drukken, natuurlijk niet, het is juist ook één van de charme's van het openluchttheater. We hebben genoten van de Goldberg-variaties maar vooral ook van het virtuoze spel van Jan Willem Rozenboom. Daarna hebben we ons tot het optreden van 'Charlene' even voor een drankje verpoost in het naast gelegen theehuis.

Over de bands 'Charlene' en 'Sarah-Jane' kan ik vrij kort zijn, die waren aan mij niet zo besteed. Mogelijk dat ik hun muziek meer ga waarderen als ik het vaker zou beluisteren, maar dat is het juist, dat zal niet of nauwelijks gebeuren ben ik bang! Het 'Benjamin Herman Trio' met medewerking van zanger/pianist 'Daniël von Piekartz' was daarentegen weer fantastisch. Jazzmuziek waarbij we op het ene moment gewoon niet konden blijven zitten, maar waar we op een ander moment weer bij weg konden dromen. Prachtige muziek met saxofoon, contrabas en drums, en deze keer dus ook met zanger en pianist 'Daniël von Piekartz'.

Op het terras van Le 4 Stagioni aan de Johannes Verhulststraat, hebben we met een gezellig hapje en drankje een punt gezet achter een mooi muzikaal intermezzo op een zondagmiddag in het Vondelpark.

een mooie ochtendwandeling

De wandeling over het z.g. Giezenpad naar de vogelkijkhut in natuurgebied 'Harderbroek' bij Harderwijk, zal vanaf de parkeerplaats v.v. hooguit 3,5 km zijn geweest. Maar het was een prachtige wandeling door wilgenbos, rietvelden, waartussen allerhande bloemen, en weilanden, waarbij het verkeersgeluid van de N302 langzaam naar de achtergrond verdween, en het gekwinkeleer van honderden vogels de boventoon voerde. We waren er vroeg bij maar toch zat er al een mevrouw in de vogelkijkhut door een verrekijker te turen. Wat ze allemaal niet zag: kemphanen, tureluurs, grutto's, lepelaars, krakeenden, pijlstaarten, tafeleenden, ganzen, zwanen en weet ik allemaal niet wat nog meer. Maar op een gegeven moment ontdekte ze met haar kijkertje tussen alle fauna zowaar een steltkluut, haar ochtend kon niet meer stuk. In een haast euforische staat van opwinding bood ze ons haar kijker even aan, om ook te kunnen meegenieten van het heuglijke feit, want deze gracieuze waadvogel zie je hier echt niet vaak. Het was inderdaad een prachtige vogel!

Na een praatje en een kopje koffie uit de thermoskan, lieten we de enthousiaste vogelaarster met haar kijkertje weer alleen in het vogelparadijs. 'Harderbroek', het is maar een klein natuurgebiedje, slechts 187 ha (natuurgebied de 'Oostvaardersplassen' is 5600 ha) maar evengoed met een zeer gevarieerde flora en fauna.

nautisch weekje in Friesland

We hebben met z'n tweetjes in Lemmer een weekje gebivakkeerd op de 'Poolster', het prachtige goed onderhouden schip van onze schoonzoon en dochter Wilco en Simone, die daarmee sinds 2008 het hele Waddengebied afstruinen. De 'Poolster' (157 VB) is een Lemsteraak van 11,50 x 4,25 meter met een diepgang van 0,95 meter en ruim 15 ton aan waterverplaatsing, in 1984 in Lemmer gebouwd bij de gebroeders Hummel naar een ontwerp van A. de Boer. Gezeild hebben we deze keer niet, maar andere bezigheden hebben we des temeer gedaan. Fiets- en autotochtjes in het mooie Gaasterland, museumbezoeken in Oranjewoud, Drachten en Leeuwarden, bezoek ir. D.F. Woudagemaal in Lemmer, het grootste nog werkende stoomgemaal ter wereld, en last but not least voor de tweede keer 'Het raadsel van de Wadden' (The Riddle of the Sands) van Erskine Childers (1870-1922) gelezen, de eerste uitgave dateert n.b. al uit 1903. Ik vond het boek, dat ik vroeger al eens gelezen had, aan boord, en voor ik het goed en wel besefte was ik verkocht. Het is en blijft een bijzonder boek, waarin je met behulp van zeekaarten de vaarplannen van de twee Britse zeilers uit het begin van de vorige eeuw mooi kan volgen. De sfeer van de Wadden in het najaar, grijze luchten, mist, storm, donkere golven, stroming en eindeloze zandplaten, is in dit boek bijzonder pakkend en realistisch beschreven.

Een bezoek aan de intrigerende tentoonstelling 'Wind, Water en Wad' in 'Museum Belvédère' in Oranjewoud hadden we al min of meer op ons lijstje staan. Een thematentoonstelling met werk van kunstenaars uit binnen- en buitenland. 'Museum Belvédère' gebouwd in 2004 naar een ontwerp van Eerde Schippers (1956) van Inbo, is dwars op het achttiende eeuwse 'grand canal' van de Prinsenwijk gesitueerd. Een strak vormgegeven gebouw dat praktisch opgaat in het omringende landschap, met een transparant gedeelte tussen beide museumvleugels in, waarin het museumcafé is gesitueerd dat pal boven het 'grand canal' ligt. Het uitzicht vanuit het museumcafé op 'Landgoed Oranjewoud' aan de ene zijde en het weidelandschap aan de andere zijde biedt prachtige panorama's. In het museum gaat de kunst boven de architectuur, met eenvoudige, regelmatig verdeelde open ruimten zijn mooie overzichtelijke exporuimten gecreëerd. Glazen stroken zorgen hier en daar voor daglicht en een summiere oriëntatie op de omringende omgeving van het museum. Tot zover het museumgebouw.
Want we kwamen uiteraard voor 'Wind, Water en Wad', een associatieve tentoonstelling rond het thema natuurbeleving. In de expositie, georganiseerd omdat de Waddenvereniging dit jaar 50 jaar bestaat, tonen kunstenaars hoe ze zich door het unieke natuurgebied hebben laten inspireren. Daarbij wordt het hoofdthema van de Wadden vanuit verschillende invalshoeken en disciplines belicht, door onder meer schilderkunst, fotografie en installaties. Met werken van kunstenaars uit Nederland en Duitsland waaronder: Gerrit Benner, Jan Loman, Emil Nolde, Emo Verkerk en Jan Wolkers. Een scala aan improvisaties, teveel om in dit stukje te belichten. Eén van de topstukken vond ik 'Mantelmeeuwen op Razende bol' van Emo Verkerk (Amsterdam, 1955), een olieverf op doek uit 1999.

Museum Drachten, ook Museum Dr8888 (voorheen Museum Smallingerland) genoemd, is gevestigd in een deel van een oud Franciscaner klooster uit 1936 aan het Museumplein in het centrum van Drachten. Ik kende het niet, maar nu wel, een juweeltje van een museum. We zagen een boeiend overzicht van de beeldende kunst van de twintigste eeuw met de nadruk op werken uit de jaren tussen de twee wereldoorlogen, het interbellum. De kerncollectie richte zich op de gebroeders Thijs en Evert Rinsema, die in het begin van de twintigste eeuw in contact kwamen met de internationale avant-garde en zo vertegenwoordigers van De Stijl en de Dada-beweging naar Drachten haalden. De filosofische bespiegelingen van Evert Rinsema (1880-1958), zijn z.g. aforismen en de beeldende kunst van zijn broer Thijs Rinsema (1877-1947) waren ruim vertegenwoordigd in de vaste opstelling van het museum in de Rinsema-vleugel.

In de kerncollectie waren ook een aantal topwerken van Theo van Doesburg (1883-1931) opgenomen en werken van de Duitse dadaïst Kurt Schwitters (1887-1948). Ook waren er een fors aantal werken te zien van Ploeg-kunstenaar H.N. Werkman (1882-1945), waarmee Museum Dr8888 met recht hét interbellummuseum van het Noorden genoemd kan worden. Maar naast de werken van genoemde kunstenaars bevatte de collectie nog vele werken van andere kunstenaars die tijdens het interbellum werkzaam waren.
Verder hebben we daar een expositie van het naoorlogse (Friese) expressionisme gezien dat werd vertegenwoordigd middels een grote collectie werken van o.a. Pier Feddema (1912-1983). Prachtig allemmal, maar uiteraard teveel om in dit stukje verder te belichten. Echter één schilderij van Tap Werkman (1921), zoon van H.N. Werkman, t.w. een olieverf op paneel, voorstellende een 'Italiaans havengezicht' uit 1954, vond ik te leuk om niet in dit stukje mee te nemen.

Een rondje Gaasterland hebben we deze keer met de auto gedaan. Er stond een stevige wind, en we hadden geen zin om daar tegen in te trappen. Wat een prachtig gebied is het toch, totaal anders dan de rest van Friesland dat een overwegend vlak weidekarakter heeft. De begroeide, in de ijstijd opgestuwde keileemruggen, met mooie namen als Oude Mirdumer Klif, Mirnser Klif en Roode Klif, deden me vanaf m'n bootje op het IJsselmeer altijd on-Nederlands aan, een beetje alsof je langs de Engelse zuidwestkust zeilde. Maar goed nu zaten we niet op het IJsselmeer, maar keken we er vanaf de dijk naar. Wat hebben we toch een mooie grote binnenzee voor zo'n klein landje. Beetje jammer trouwens dat de horizon in toenemende mate wordt vervuild door al die windmolens. Bij het stille haventje van Laaxum hebben we op een bankje een poosje naar de horizon zitten staren. Op internet kwam ik een leuk filmpje van dit ruim 100 jaar oude haventje tegen, zie https://youtu.be/QCO3eONE6tg

Er stond nog steeds een forse bries, maar in tegenstelling tot gisteren hadden we nu wel zin deze te trotseren. Met de wind pal tegen peddelden we vanaf onze ligplaats in jachthaven 'Lemmer Binnen' eerst een eind richting Balk. Ter hoogte van knooppunt 45 gingen we stuurboord uit richting knooppunt 44 in Sloten. Dat ging door de weilanden met halve wind uiteraard weer een stuk makkelijker, we zaten dan ook voor we het goed en wel beseften in Sloten op een terrasje. Het pittoreske stadje Sloten staat bekend als de kleinste van de elf steden van Friesland. De muren, wallen, grachten en stadspoorten van weleer zijn nog steeds in originele staat te zien. Het is dat de Nutreco fabriek, die melkvervangers produceert voor jongvee, belangrijk is voor de lokale economie, maar het is natuurlijk een dissonant van formaat in het verder zo fraaie stadje Sloten.
Na Sloten fietsten we vóór de wind richting Spannenburg tot aan knooppunt 43. Weer stuurboord uit, waarna we parallel aan het Prinses Margrietkanaal naar het pontje zijn gefietst dat ons over de Rijnsloot heeft gebracht. Daarna was het voor we thuis waren nog ca. 5 kilometer aan de wind tot aan knooppunt 46, alwaar bakboord uit nog ca. 3 kilometer vóór de wind tot aan knooppunt 51 in Lemmer.

Het moest er eindelijk maar eens een keer van komen: een bezoek aan het ir. D.F. Woudagemaal in Lemmer. Ik was het al zo vaak van plan, maar om de één of andere reden kwam het er alsmaar niet van. Het was een imposante beleving om op deze schaal kennis te maken met de prachtige techniek uit het stoomtijdperk. Onder leiding van een gids hebben we het gemaal met zijn majestueuze machinehal en ketelhuis van binnen en van buiten kunnen bekijken. Het in 1920 door koningin Wilhelmina geopende gemaal staat te boek als het grootste nog werkende stoomgemaal ter wereld. Nog steeds zorgt het monumentale gemaal bij hoge waterstanden voor droge voeten in Friesland. De 'kathedraal van stoom' pompt dan maar liefst vier miljoen liter water per minuut vanuit de Friese boezem naar het IJsselmeer. Het is een monument van uitzonderlijke waarde, het staat dan ook niet voor niets sinds 1998 op de Werelderfgoedlijst van UNESCO.

Het nieuwe Fries Museum in Leeuwarden, gebouwd naar een ontwerp van architect Hubert-Jan Henket (dezelfde architect als van museum de Fundatie in Zwolle) is op 13 september 2013 geopend door koningin Máxima. Het is een prachtig gebouw geworden, maar er was destijds behoorlijk wat weerstand tegen nieuwbouw. Er is zelfs een referendum gehouden, waarbij de overgrote meerderheid van de kiezers zich tegen de nieuwbouw uitsprak. De uitslag van dit referendum was echter conform de referendumverordening nietig, omdat niet voldaan werd aan de eis dat minimaal 30% van de stemgerechtigden tegen (of voor) moeten stemmen voor een geldige uitslag. Hoop gedoe, maar nu het er staat heeft niemand het daar meer over.
Een prachtig museum met vele exposities, teveel om allemaal tijdens één bezoek te bekijken. Maar een paar exposities hebben we goed bekeken t.w. 'Vissers' foto's van Kadir van Lohuizen (1963), het thema is het wad en zijn vissers. Op de foto worden de netten uitgezet! En verder 'Horizonnen', kunst in een veranderend Friesland, dat laat zien hoe mensen hun horizon steeds willen verbreden.

Ter afsluiting van een mooi nautisch weekje in Friesland, hebben we 's avonds in 'beachclub lemmer' een lekker visje gegeten met uitzicht op ons prachtige IJsselmeer!