The ball is round!!!

Inderdaad, de bal is rond en kan alle kanten oprollen. Dat die in drie wedstrijden in totaal zeven keer meer het doel van de tegenstander is ingerold dan in eigen doel, komt volgens kenners door het z.g. poldercatenaccio voetbal van de ploeg van Louis van Gaal. Wat een term trouwens, ik had er tot voor kort nog nooit van gehoord maar het staat voor zoiets als afbraakvoetbal. De stijlprijs zal ons nationale elftal er niet mee winnen, maar daar zijn ze ook niet op uit. Ze gaan hoe dan ook voor de titel las ik. Ik heb geen verstand van voetbal, maar ik kijk er vaak met plezier naar. Ik zie dus ook wel dat het z.g. poldercatenaccio voetbal niet de leukste beelden oplevert. Maar daar gaat het bij Oranje dus niet om. Punten moet het opleveren! En dat lukt aardig tot nu toe, voorlopig is het Nederlands elftal met negen punten groepswinnaar, en kunnen ze met hun ontregelende speelstijl hopelijk de volgende ronde ook naar hun hand zetten.

Normaliter repeteren we op maandagavond met de band 'Hodgepodge' van acht tot elf in mijn werkruimte. Maar afgelopen maandag hebben we daaraan vooraf samen met de eega's uiteraard wel eerst voetbal gekeken. Een gezellige boel, een juichpak zat er (nog) niet tussen, maar iedereen toonde evengoed in zijn of haar dress wel het nodige support middels één of ander oranjeachtig attribuutje. Krankzinnig eigenlijk, het lijkt wel of we in dit land massaal debiel aan het worden zijn. Zelf was ik niet van plan om aan oranjeachtige spullen ook maar één cent uit te geven, maar toen ik in de supermarkt een oranje opblaaskroon voor €. 1,50 zag liggen, dacht ik ach waarom ook niet, doe eens leuk! We hebben na afloop Nederland - Chili inderdaad nog een poosje gemusiceerd. Maar om de één of andere reden waren we het vrij snel zat, en hebben we ons heil maar weer boven bij de dames gezocht. Het werd uiteindelijk nog een doldwaas avondje dat tot in de kleine uurtjes heeft geduurd!

Hitler's aquarellen

Op de expositie 'Meer macht' in 'Museum de Fundatie' in Zwolle is veel te zien. We hebben werk gezien van o.a. Steve McQueen, Ai Weiwei, Anselm Kiefer, Constant, Anri Sala, Yael Bartana, Deimantas Narkevicius, Joseph Beuys, Renzo Martens, Gert Jan Kocken, Raphaël Zarka, Andres Serrano, Alec Soth, Asger Jorn, Hans van Houwelingen en Roy Villevoye. Teveel eigenlijk om in dit bestek verder op in te gaan, maar dat hoeft ook niet. De centrale vraag was of kunstenaars in deze tijd nog idealen kunnen nastreven. Is er voor kunstenaars nog macht weggelegd? Of is de kunstwereld definitief in de klauwen van het geld beland? En als kunstenaars hun idealen inderdaad kunnen verwezenlijken, zit de wereld daar dan wel op te wachten? Een interessante expositie die te denken gaf!

Op een gegeven moment stuitte ik op een viertal foto's van aquarellen van niemand minder dan Adolf Hitler. De foto's waren een bijdrage van de Nederlandse fotograaf/kunstenaar Gert Jan Kocken (1971). Hij heeft in 2005 de vier originele aquarellen gefotografeerd in Washington, waar ze bewaard worden in de archieven van het U.S. Army Center of Military History. Een rechter heeft ooit bepaald dat ze daar nooit meer uit mogen. Door de foto's, die praktisch identiek zijn aan de originele aquarellen, in deze expositie te tonen, kwam Gert Jan Kocken tot het stellen van intrigerende vragen. Of we bijvoorbeeld aan de werken konden zien wat voor geest er in Hitler huisde? Of kunst sowieso een adequate verbeelding is van de geest van de maker? Of het schadelijk is om deze werken nu nog te tonen? Van dat soort vragen.

Ik kan min of meer begrijpen dat Adolf Hitler (1889-1945) met z'n clichématige en zielloze kunstwerkjes werd afgewezen op de kunstacademie. Maar tegelijkertijd kwam de vraag bij me boven: Hoe zou de geschiedenis van de twintigste eeuw zijn verlopen, als in 1908 de toen 19 jarige Adolf Hitler wél was aangenomen? Het verhaal is immers dat Hitler, die graag kunstenaar wilde worden, nogal verbitterd raakte toen hij tot twee keer toe op de kunstacademie werd afgewezen. Mogelijk dat hij daarom uiteindelijk in 1914 als vrijwilliger in dienst trad van het Duitse leger. Daar raakte hij in 1917 twee keer gewond tijdens de slag om het Belgische Ieper in de Eerste Wereldoorlog. Maar of je met deze wetenswaardigheden ook kan zeggen dat Hitler's aquarelletjes het grootste kwaad van de twintigste eeuw vertegenwoordigen is de vraag.

ms HYDROGRAAF

We kwamen de voormalige ss Hydrograaf zo af en toe nog wel eens tegen toen we nog zeilden. Afgelopen weekend lag ze in Harderwijk tijdens de Aaltjesdagen. Een prachtig schip dat zeer tot de verbeelding spreekt, wat heeft ze niet allemaal meegemaakt in de dikke eeuw van haar bestaan. (Trouwens waarom ik een schip, wat een onzijdig woord is, altijd vrouwelijk benader weet ik eigenlijk zelf niet goed, temeer de meningen van taalkundigen daarover ook verdeeld zijn.) Maar ach wat maakt het ook uit, als de boodschap maar goed over komt. De in 1910 in de vaart genomen ss Hydrograaf, stond ten dienste van natuurkundigen die de leer van de zeeën onderzochten met het oog op de belangen van de scheepvaart. Als zodanig is de bij scheepswerf Feijenoord in Rotterdam gebouwde 'Hydrograaf' tot 1962 in actieve dienst geweest bij de Koninklijke Marine, waarbij ze met haar vrij geringe diepgang van 1,80 meter heel wat zeemijlen ondiepe Nederlandse kustwateren in kaart heeft gebracht!

De 'Hydrograaf' werd echter ook diverse keren gebruikt als koninklijk jacht tijdens bezoeken van koningin Wilhelmina, prins Hendrik en prinses Juliana aan plaatsen in de Zuid-Hollandse en Zeeuwse wateren. Maar in mei 1940 week de 'Hydrograaf' uit naar Engeland, waar ze gedurende de 2e Wereldoorlog werd gebruikt als logement voor o.a. de mijnenveegdienst. Na de oorlog heeft het kolen gestookte stoomschip zoals gezegd nog tot 1962 dienst gedaan bij de Hydrografische Dienst van de Koninklijke Marine.
Na een enigszins rommelige periode in haar bestaan, werd de 'Hydrograaf' in 1983 volledig gerestaureerd en van 2 dieselmotoren voorzien. Tijdens de zeilmanifestatie Sail Amsterdam 1985 maakte het schip haar debuut als een lux salon- en partyschip voor maximaal 150 opvarenden. Overigens wordt de 'Hydrograaf' in de rol van Pakjesboot 12 sindsdien ook gebruikt tijdens de jaarlijkse intocht van Sinterklaas! Wat ik als fervent Sinterklaas-hater natuurlijk wel een beetje een afgang vind voor een stoer schip als de 'Hydrograaf'.

Maar goed hoe dan ook, de 104 jaar oude 'Hydrograaf', 40,5 meter lang, 6,70 meter breed en een waterverplaatsing van 297 ton, zal denk ik in de hoedanigheid van lux salon-partyschip nog een aardig tijdje kunnen meedraaien op de Nederlandse binnenwateren.

klassieker uit 1943

Vrijdag j.l. las ik in de Volkskrant een stuk van Karin Veraart over 'The Fountainhead'. De in 1943 verschenen bestseller van Ayn Rand (1905, Sint-Petersburg - 1982, New York) pseudoniem van de in 1926 uit Rusland geëmigreerde schrijfster Alisa Zinovjevna Rozenbaum. Want in de ogen van de jonge schrijfster was Amerika immers het land waar een individu zichzelf kon zijn. Toneelgroep Amsterdam brengt de komende weken 'The Fountainhead' van Ayn Rand in de Amsterdamse Stadsschouwburg onder regie van Ivo van Hove op de planken. In het Nederlands is Rand's bestseller in de zeventiger jaren vertaald onder de titel 'De eeuwige bron'.

'The Fountainhead' op toneel, dat wil ik zien, het stuk in de Volkskrant van Karin Veraart maakte me zo enthousiast dat ik het boek weer even uit de kast heb gehaald. 'The Fountainhead' is het verhaal van Howard Roark, een jonge architect die weigert concessies te doen aan zijn opdrachtgevers en toonaangevende commissies. Roark is een architect die tegen alle conventionele standaarden en normen in blijft ontwerpen waar hij zelf achter staat en bovenal gelooft in zichzelf...Maar het is ook het verhaal van een hartstochtelijke liefdesrelatie met een mooie, geheimzinnige vrouw die haar liefde voor Roark ontkent door hem te proberen te vernietigen...
Zelf zegt Ayn Rand over de roman en haar denkbeelden: 'Mijn filosofie is het concept van de mens als een held. Met zijn eigen geluk als de morele zin van zijn bestaan. Productieve prestaties als zijn eervolste activiteit en logica als zijn leidraad.'

Gisteren was de try-out in de Stadsschouwburg, vandaag de première. Volle bak, en voor de rest van de week ook, ben benieuwd naar de recensies! Maar gelukkig speelt Toneelgroep Amsterdam het stuk ook weer in augustus en september a.s. en heb ik voor begin september een paar tickets kunnen bemachtigen. Dat duurt nog wel even, maar ik verheug me er nu al een beetje op!

bizarre picnic

Gisteravond weer samen met Joke, Jeannette, Hans en Carla naar Vis à Vis geweest, een theatergezelschap nabij het Almeerderstrand. De vorige keer met hetzelfde gezelschap was met de voorstelling 'HaRT', bijna twee jaar geleden (zie mijn stukje 'Theaterspektakel' van 27 juli 2012.). Een uitgelezen avond was het, prachtig weer, feestelijke stemming en lekker eten en drinken, het kon niet op. Rond halfnegen begon de voorstelling 'PICNIC' van regisseur Arjen Anker. 'PICNIC', een theaterhit van Vis à Vis uit 1999, is een verhaal over een enigszins truttig stelletje dat gedurende een weekendje kamperen hilarische maar knap bizarre dingen meemaakt. Maar aan de achterkant van het toneel, bij de technici zal ik maar zeggen, speelde zich ondertussen een heel ander leven af. Het openluchttheater was echter zo opgebouwd, dat we als toeschouwers beide kanten te zien kregen, de ene kant voor de pauze, de andere kant erna. Je was vrij in de keuze welke kant eerst en welke laatst. Wij zijn vóór de schermen begonnen, waar we achteraf blij om waren!



Maar aan welke kant je in feite ook begon, allemaal kregen we uiteindelijk te zien en te horen waar ze bij Vis à Vis beregoed in zijn: theaterspektakel in de open lucht, met de nadruk op visuele humor en technisch vernuft. Zowel aan de ene als aan de andere kant van het decor waren de achtervolgingen, ontploffingen en verkleedpartijen niet van de lucht. De dialogen, die doorgaans kennelijk bewust onverstaanbaar waren, waren van ondergeschikt belang. Het was een voorstelling die vijftien jaar na de première nog liep als een trein! Amusant, ik heb zeer genoten, toch vond ik de voorstelling 'HaRT' van bijna twee jaar geleden geloof ik iets boeiender.

een toekomstvisie

'De toekomst is ondenkbaar zonder robots' las ik vanmorgen in de krant. Een uitspraak onlangs van Neelie Kroes in München, die ze als Eurocommissaris voor de Digitale Agenda deed bij de opening van een Robotica evenement. Helemaal mee eens, kan goed uitpakken voor onze welvaart lijkt me, mits we er goed mee om leren gaan. Maar haar bewering dat de onmisbare apparaten ons op termijn geen banen gaan kosten, maar juist gaan opleveren vanwege de verwachte productieverhogingen, is op z'n minst twijfelachtig te noemen gezien de ervaringen in het vrij recente verleden met automatiseringsprocessen versus arbeidsplaatsen.



Er zijn economen die beweren, dat als economische groei bepaald wordt door technologische innovatie middels vervanging van de mens door een robot, deze geen enkele garantie biedt voor meer arbeid. Een structurele afname van vraag naar arbeid ligt sowieso in het verschiet, de zogenaamde middenklasse ligt zwaar onder druk. Politici en beleidsmakers zouden moeten anticiperen op deze afname van de vraag naar arbeid. Links- of rechtsom, er zal een manier gevonden moeten worden, hoe we in de nabije toekomst moeten omgaan met begrippen als basisinkomen en een arbeidsloze samenleving! Een utopie? Mogelijk, maar ik denk het niet! Dan hier, dan weer daar, en nu ook in Europees verband, als een ondergrondse veenbrand laaien de discussies over dit fenomeen al sinds de jaren zestig om de haverklap op. Neem even tijd en luister in dit verband ook maar eens naar wat de jonge historicus en schrijver Rutger Bregman (1988) te vertellen heeft in bovenstaande opname van VPRO's Tegenlicht.

meditatief tempo

De Estse componist Arvo Pärt (1935) heeft mooie muziek geschreven en doet dat nog steeds. Maar één van zijn mooiste composities voor viool of cello en piano vind ik 'Spiegel im Spiegel' uit 1978. Minimalistische muziek in een langzaam meditatief tempo. De zeggingskracht van 'Spiegel im Spiegel' ervaar ik als de ultieme muzikale vertolking van het oneindige. Steevast geraak ik als het ware in een tijdloze dimensie als ik deze muziek hoor. In een gemoedsstemming van harmonie en verstilling die ik op zee zo vaak heb ondervonden. Echter niet alleen op zee, het kan me op elk moment waar dan ook overkomen. (Zie o.a. mijn stukje 'silence' van 8 april 2013) Maar hoe dan ook, minimalistische muziek als 'Spiegel im Spiegel' maakt de momenten van harmonie en verstilling in mijn beleving vaak intenser.



Tijdens een zeiltocht met de 'Swing' van Den Helder naar Lerwick naderen we 's morgens in alle vroegte de Shetland Eilanden. Na bijna vier dagen en nachten op zee doemden ze op in de heiigheid. Een haast hallucinerende beleving toen we na een stormachtig nachtje aan kwamen zeilen. Vanuit de kajuit klonk 'Spiegel im Spiegel' zachtjes op de achtergrond. Momenten om nooit te vergeten!

Kunsthal in A'foort

Gisteren een kijkje genomen in 'Het Eemhuis' in Amersfoort, een multifunctioneel cultureel centrum, dat is ontworpen door Neutelings Riedijk Architects in Rotterdam, hetzelfde bureau dat ook het mediagebouw beeld en geluid in Hilversum ontworpen heeft (zie mijn stukje 'beeld en geluid' van 13 december 2006). Bouwkundig is het gebouw op 20 december 2013 opgeleverd, de officiële opening zal medio juni a.s. plaats vinden. Maar vier belangrijke culturele Amersfoortse instellingen zijn inmiddels in 'Het Eemhuis' gehuisvest t.w. Scholen in de Kunst, Bibliotheek Eemland, Archief Eemland en Kunsthal KAdE. Wij kwamen in de eerste plaats voor 'VENSTERS', de door Marc Mulders (Tilburg, 1958) samengestelde openingstentoonstelling in Kunsthal KAdE.

In deze tentoonstelling toonde hij recent werk van hemzelf, dat hij min of meer in dialoog plaatste met werk van andere kunstenaars. Twee polen stelde hij daarbij aan de orde t.w. de poëzie, het licht en het vergezicht, maar ook de begrenzing en de duisternis. Deze aspecten zag je vertegenwoordigd in de expositie, in zowel zijn eigen werk als in de keuze van het werk van andere kunstenaars als Erik Andriesse (1957-1993), Tessa Chaplin (1991), Wolfgang Laib (1950), Couzijn van Leeuwen (1959)en Bram van Velde (1895-1981) om er maar enkele te noemen. Marc Mulders had voor deze expositie een bepaalde klank en sfeer voor ogen. Van alle andere kunstenaars heeft hij specifiek werk gekozen dat volgens hem in het totaal plaatje paste. In de eerste plaats koos hij de kunstenaar om de schoonheid van zijn of haar werk. In de tweede plaats koos hij dan die werken uit hun oeuvre, die zich goed verhielden met de werken van andere kunstenaars in de door hem beoogde sfeer. Om eerlijk te zijn vond ik het een matige expositie!

Even iets over het gebouw zelf. 'Het Eemhuis' is eigenlijk georganiseerd als een verticale stapeling van de vier aanwezige instellingen, die de continuïteit van het publieke domein dienen te versterken in het gebouw. Op de begane grond loopt het publieke Eemplein a.h.w. door in een overdekte ruimte, die dienst zou kunnen doen als de foyer van het Eemplein. Aan de andere kant vormt het in het gebouw doorlopende Eemplein a.h.w. stapsgewijs de terrasvormige bibliotheek in het gebouw. Ruimtelijk zit 'Het Eemhuis' aardig in elkaar, een aanwinst voor de stad lijkt mij, maar de detaillering van met name het interieur vind ik in meerdere opzichten erg matig. Dat neemt niet weg, dat we ons in 'Het Eemhuis' een paar uurtjes goed hebben weten te vermaken.

terug naar Wezep

Na bijna 7 weken in 'De Kievitsbloem' in Zwolle was het mooi geweest en kon ze naar huis. Afgelopen vrijdag heeft Geke haar opgehaald, en haar weer naar haar eigen vertrouwde appartementje gebracht. Ben je blij ma, vroeg ik haar j.l. zondag, zeker, maar het is wel weer even wennen. In 'De Kievitsbloem' kreeg ik natuurlijk veel meer aandacht. Daar kwam nog wel eens iemand binnenlopen om te vragen of alles goed was. En sommigen bleven dan wel eens een poosje hangen voor een praatje. O ja, echt? Ik heb je daar toch ook wel eens anders horen praten! Ach ja, dat zal wel, maar hoe dan ook, ik ben best blij dat ik weer thuis ben, alleen, ik ben zo moe!

Zo zag ze er ook uit, moe en fragiel. Evengoed kwam ze me wel tegemoet lopen zonder rollator! Die vergat ze steeds zei ze, toen ik daar een opmerking over maakte. Ja ma, daar kan ik me wel iets bij voorstellen, ik weet ook niet hoe ikzelf met zo'n ding zou omgaan in jou situatie, maar wen je in godsnaam aan dat ding in huis consequent te gebruiken. Want als je een keer goed op je heup terecht komt, zijn de rapen pas echt gaar. Zou ze doen, maar vijf minuten later liep ze alweer solo de keuken in! Ik maak me geen illusies, die loopt als ze alleen in huis is consequent zonder rollator!

Veel, zo niet alles is geregeld, mede door de inzet van mijn twee zussen. Een anti-valbeugel aan weerszijde van haar bed, een papagaaibeugel om zich aan op te trekken, maximaal haalbare bijstand bij wassen en huishouden. Wat kan je meer doen voor een kwetsbare, bijna 91 jarige moeder, die zelfstandig wil leven. Weinig denk ik! Ik hoop alleen dat ze wat rustiger wordt en snel aansterkt!

Kunst in Den Bosch

Onlangs in 'het noordbrabants museum' in De Bosch een tentoonstelling gezien van de Britse schilder Francis Bacon (1909-1992) en van de Nederlandse fotokunstenaar Ruud van Empel (1958).

Francis Bacon.

Een schilderij van zijn hand bracht begin dit jaar op een veiling nog ruim vijftig miljoen euro op. Ruim twintig jaar na zijn dood is er nog steeds heel veel belangstelling voor het werk van Francis Bacon, een van de grote kunstenaars uit de 20e eeuw. In het Noordbrabants Museum hebben we een reeks prenten gezien, gemaakt naar Bacons schilderijen.
Volgens Maureen Trappeniers van het Noordbrabants Museum was Bacon in eerste instatie helemaal geen liefhebber van prenten. Hij was een schilder die er van hield met zijn verf te werken en die voor een deel op het toeval vertrouwde. Twee dingen die moeilijk te combineren zijn met het maken van etsen en steendrukken. Maar tijdens Bacons leven was er al zo veel belangstelling voor zijn schilderijen dat Bacons vrienden er op aandrongen dat hij ook prenten naar zijn schilderijen liet maken. Bacon ging overstag. Een drietal etsen maakte hij zelf. Daarna ging hij over op steendrukken die hij door anderen liet maken. Wel keurde hij alle afdrukken en zette er ter goedkeuring zijn handtekening op. De prenten die nu in het Noordbrabants Museum hangen, komen van de Renschdael Foundation. Het is één van de sponsoren van het Noordbrabants Museum die zelf ook een grote kunstcollectie beheert. (info museum)



Ruud van Empel.

Na een zeer succesvolle, wereldwijde tournee is het werk van de uit Breda afkomstige kunstenaar Ruud van Empel nu voor het eerst te zien in een expositie in Brabant. Het Noordbrabants Museum toont dertig prachtige fotowerken, met daarbij vier nieuwe uit 2013 en een immense muurvullende print met Van Empels voorstudies. Elf van de getoonde fotowerken waren nooit eerder in Nederland te zien. Ruud van Empel behoort tot de meest bijzondere kunstenaars van dit moment. Hij maakt opzienbarende digitale fotocollages middels een zelf ontwikkelde techniek. We zien mensen – vaak kinderen - en landschappen in een sfeer van onschuld en kwetsbaarheid. Ook schoonheid en identiteit zijn belangrijke thema’s in zijn werk. De werken van Van Empel lijken foto’s, maar als je goed kijkt voel je dat er meer aan de hand is. Het zijn door hemzelf geconstrueerde wonderlijke werelden, opgebouwd uit honderden losse onderdelen. Eerst maakt Van Empel potloodschetsen van de scene die hij voor ogen heeft, daarna fotografeert hij modellen in zijn atelier. Met al het materiaal ontwerpt hij vervolgens achter de computer, met de grootste zorgvuldigheid, geheel nieuwe voorstellingen. Details van de oorspronkelijke modellen zien we alleen versnipperd terug. (info museum)



Alvorens, na al het moois in het museum, naar huis te rijden, hebben we in de binnentuin van restaurant 'Picasso', een fraai karakteristiek pand in de sfeervolle binnenstad, eerst ook de inwendige mens nog versterkt.

Gein in de Betuwe

Er was weer eens wat nieuws bedacht in de familie. Een soort verjaardagsformule, in plaats van alle verjaardagen af te sjouwen gewoon een paar ontmoetingsdagen per jaar organiseren. Hapje, drankje erbij en klaar is Kees! Alle vliegen in één klap, scheelt een hoop gedoe en energie. Zaterdag, (toevallig) op de verjaardag van schoonzus Will, hebben we in restaurant 'De Betuwe' in Tiel het nieuwe vieren voor het eerst met z'n allen gevierd! Maar niet alleen dat, we hebben het nieuwe vieren na het gevarieerde brunchbuffet ook gelijk maar geëvalueerd. Uitkomst: één ontmoetingsdag per jaar is wel genoeg! We hebben per slot van rekening ook al een georganiseerde zussen- en broersdag, een fietsdag en eens in de twee jaar een herfstvakantieweek. En wat de verjaardagen verder betreft, iedereen doet als gewoonlijk maar wat hij of zij wil! Al die strakke afspraken zijn onnodig en nergens goed voor. De spreuk 'Ze dronken een glas, deden een plas en alles bleef zoals het was' drong zich op! Met dit verschil, dat we er nu een dag extra per jaar bij hebben om te organiseren. Ach, waarom ook niet, uiteindelijk kan je het niet gauw te vaak gezellig hebben met elkaar!

Met een iets kleiner clubje zijn we vervolgens naar het oude pittoreske vestingstadje Buren gereden. Het stadje Buren of Oranjestad is circa zeshonderd jaar oud. De titel Oranjestad is onder anderen ingegeven door het huwelijk, dat hier in 1551 werd gesloten tussen Willem van Oranje en Anna van Buren. Onder het genot van een wijntje of wat dan ook, hebben we op een terras in het centrum, een tijdje van de zon genoten en van alles wat voorbij kwam. Bij 'De Pannekoekenbakker' een eindje verderop daarna pannenkoeken gegeten. Wat zou je bij een pannekoekenbakker overigens ook anders moeten eten?

Toen we weer buiten stonden hoorden we van alle kanten muziek op ons afkomen. Voornamelijk drumfanfares! Mogelijk is het genetisch bepaald of heeft het anderszins met m'n jeugd te maken, maar ik raak bij deze muziek altijd weer geroerd, kippenvel. Voorbij kwam o.a. het korps 'Reünisten Grenadiers en Verbindingsdienst'. Een vrijwilligerskorps, bestaande uit beroeps- en/of oud-dienstplichtig militairen. In een rustig marstempo marcheerden de mannen door de straten van Buren, op weg naar het taptoe terrein ergens buiten het centrum. Sportpark ‘t Hulster bleek later bij navraag. Toen we later op het idee kwamen om even te gaan kijken, en we de kortste weg er naar toe meenden te nemen, liepen we vast in een boomgaard. Jammer, dan maar geen taptoe, we hoorden ze in de verte evengoed nog wel spelen.

Alvorens afscheid te nemen van elkaar, hebben we op het ons inmiddels bekende terras in het centrum, nog een kopje koffie genomen. In een prachtig ondergaande zon zijn we binnendoor via Asch, Wijk bij Duurstede, Cothen, Doorn, Maarn en Amersfoort naar huis gereden. Voor ik in slaap viel trok de dag nog weer even als een film voorbij. Vooral het gedoe over die verjaardagen intrigeerde me nog steeds. Ik ken verscheidene mensen die een hekel aan verjaardag vieren hebben, maar ik ken er ook zat, waaronder ikzelf, die dat niet hebben. Ik zie het als een uiting van 'het leven vieren' samen met familie en vrienden, de mensen waarvan ik hou. Daar geniet ik van, ook al laat de doos met feestslingers die ik op wil hangen zich af en toe moeilijk vinden!

struweel en ruigte

Vegetatiekunde heb ik niet gestudeerd, maar de verschillende begroeiingsvormen in onze wilde tuin doen me het meest aan ruigten en struwelen denken. De combinatie van hoge kruidachtige planten die zijn ontstaan doordat we het organisch materiaal op diverse plekken al jaren laten liggen, en het dichte struikgewas heeft er in ieder geval veel van weg. Bovendien barst het van de vogels, vooral mussen en merels, die hierin foerageren en kennelijk een ideale broed- en schuilplek vinden.

Mijn liefde voor wilde tuinen is al in 1972 ontstaan, toen ik het boek 'Natuur uitschakelen, natuur inschakelen' van Louis G. Le Roy (1924-2012) had gelezen. De prachtige verhalen en de dia's van zuring, paardenbloemen en brandnetels die hij een keer als gastdocent op de Academie van Bouwkunst in Amsterdam liet zien, gaven de doorslag. (zie m'n stukjes 'mens en natuur' en 'mens en natuur II' van resp. 16-8-'10 en 4-10-'10) Weg met de nette tuintjes! Geef de natuur de ruimte in onze parken en tuinen, begeleid haar op z'n hoogst een beetje.

In dat beetje begeleiden zit trouwens wel de kneep. Ondanks dat we onze tuin, helemaal in het huidige stadium, prachtig vinden, heeft onze manier van begeleiden er momenteel niet toe geleidt, dat we het idee hebben dat alles in evenwicht is. De Aegopodium podagraria ofwel zevenblad is volgens ons aan de winnende hand. We laten het maar zo, maar we voorzien dat we in de nabije toekomst onze manier van begeleiden wel enigszins moeten veranderen!

bijtkracht reductie

Een beetje ontdaan belde ze me 's morgens al vroeg op. Haar ondergebit was gisteravond van de wastafel gevallen en in twee stukken gebroken. Dat wordt dan soep eten zei ik, beetje flauwe grap die trouwens niet overkwam. Of we nog plannen hadden voor vandaag? Nou ma, toevallig wilden we net weer eens even langskomen. O prachtig, want het zou wel mooi zijn als m'n gebit vandaag nog kan worden gemaakt! Dankzij het onvolprezen internet was een afspraak met een gebitsreparateur in Zwolle snel gemaakt. Snel brengen, snel klaar was de boodschap, maar twee uurtjes hadden ze minimaal nodig. Prima konden we mooi even een eindje gaan toeren!

En zo reden we even later met z'n drietjes keuvelend over dit en dat door het mooie Sallandse landschap naar 'Kasteel het Nijenhuis' in Heino. Het kasteel dat op circa vijftien kilometer vanaf Zwolle ligt, is één van de locaties van museum 'De Fundatie'. De fraaie havezate werd tot in de jaren tachtig van de vorige eeuw nog bewoond door Dirk Hannema, de grondlegger van museum 'De Fundatie'. Behalve wisselende presentaties uit eigen collectie, zijn in het kasteel jaarlijks diverse tentoonstellingen te zien. Maar deze keer kwamen we alleen naar Heino voor een wandeling door de prachtige beeldentuin rond 'Kasteel het Nijenhuis'. In de beeldentuin van ongeveer 4,5 hectare zijn beelden te zien van kunstenaars uit binnen- en buitenland. Van Zadkine, Dolz, Appel, Van Pallandt, Castagna, Mitoraij en Dodeigne om maar enkele namen te noemen.

Na de wandeling zijn we voor de lunch neergestreken op het zonnige terras van Hannema's museumcafé, gevestigd in één van de voormalige koetshuizen op het terrein van 'Kasteel het Nijenhuis'. We hadden alle drie een beetje trek gekregen, al was de keuze voor ma, gezien haar gereduceerde bijtkracht uiteraard beperkt. Maar aan de romige pomodorisoep met een scheut groene pesto had ze gelukkig ruimschoots voldoende. Meanderend door het eeuwen oude agrarische landschap reden we terug naar Zwolle, alwaar we ons rond halftwee weer melden bij de gebitsreparateur. Stevig gearmd met Joke liep ze even later met een brede prodent smile het pand uit. Alvorens huiswaarts te keren, hebben we op haar kamer nog even gezellig een kopje thee gedronken.

tijdreis met boot en stoomtram

De broertjes mochten al eerder mee met de jaarlijkse zusjesdag. Dit jaar werden de handen wederom over de zusterlijke hartjes gestreken, en mochten de zwagertjes ook van de partij zijn. Een nieuwe familiedag was geboren! Daarbij werd ik voor het gemak gelijk maar tot chauffeur gebombardeerd. En zo kon het gebeuren dat ik afgelopen dinsdag goed gemutst in een stralend zonnetje met drie zusjes en één aankomend zwagertje over de Houtribdijk naar de veersteiger in Enkhuizen reed, alwaar we de rest van de familie zouden ontmoeten. Hans en Carla hadden een spannende tijdreis bedacht die ons van daaruit met boot en stoomtram naar respectievelijk Medemblik en Hoorn zou voeren!

Al zo geschiedde! Klokslag kwart voor elf werden de trossen van de MS Friesland los gegooid, en voeren we even later via het Krabbersgat het IJsselmeer op, richting Medemblik. De MS Friesland, gebouwd in 1955 voor Rederij Doeksen, is een historische veerboot die lang tussen Harlingen en Terschelling dienst gedaan heeft. Leuk, toen ik dit las aan boord van de MS Friesland gingen mijn gedachten een heel eind terug in de tijd. En wel naar 1958, toen ik als 15 jarige met m'n toenmalige vriendje zo goed als zeker met deze boot v.v. naar Terschelling moet zijn gevaren. Een gedenkwaardige vakantie destijds (zie o.a. mijn stukje 'Afsluitdijk' van 5 oktober 2008) maar dit terzijde. Rond het middaguur meerde MS Friesland in Medemblik af aan de veersteiger achter het stationnetje. De stoomtram zou rond half twee vertrekken, we hadden dus mooi even de tijd om Medemblik in te gaan voor de lunch.

Toen we ons een goed uurtje later weer melden bij het stationnetje, stond de stoomtram al klaar. Met een schepje kolen zo af en toe werd de druk op de ketel al sissend instant gehouden. Prachtig die oude techniek! Even over halftwee zette de stoomtram zich langzaam al knarsend en fluitend in beweging. Luisterend naar de cadans van de wielen, ontvouwde het eeuwenoude Westfriese landschap zich voor onze ogen. Meanderend langs plaatsjes als Opperdoes en Twisk kwamen we voor een korte pitstop op station Wognum-Nibbixwoud aan, waar we een kwartiertje hadden om dit nostalgische stationnetje eens goed van nabij te bekijken. Toen het hele zaakje zich vervolgens weer in beweging zette waren we zo in Hoorn. Een ticket kopen per automaat voor de hedendaagse trein naar Enkhuizen had nog even wat voeten in de aarde, maar uiteindelijk kwam het goed. En zo zaten we een klein uurtje later op een terrasje in Enkhuizen te borrelen.

In restaurant 'Onder de Wester' in Enkhuizen hebben we vervolgens het familiedagje met een genoeglijk etentje besloten. Ben benieuwd of het manlijk smaldeel van de kouwe kant volgend jaar ook weer van de partij mag zijn. Ik denk eerlijk gezegd van wel, want ik verdenk de zusjes ervan dat ze daarnaast gewoon ook weer een echte zussendag zullen organiseren. En geef ze eens ongelijk!

rond de Ooijpolder

IJkpunten waren het 'Afrika Museum' in Berg en Dal en 'Museum Kurhaus' in Kleve. Hoe we de dag verder in gingen vullen zouden we een beetje aan het toeval overlaten. Zie daar het grootse plan voor een dagje stappen met Henk R. en Jan Z. uit A'dam. In de stromende regen pikte ik de boys even over halftien op voor het CS in Amersfoort. Keuvelend over van alles en nog wat reden we vervolgens met z'n drieën in mijn auto richting het 'Afrika Museum' in Berg en Dal. In Berg en Dal aangekomen stopten we op verzoek van Jan Z. even voor een kiekje bij het beeld van zijn opa. Een gestileerd beeld van de schrijver Nescio, (Latijn voor 'Ik weet niet'), pseudoniem voor Jan Hendrik Frederik Grönloh (1882-1961). Het bronzen beeld, een mannenfiguur die staande een boek leest, is in 1991 gemaakt door beeldhouwer, schilder en graficus Ronald Tolman (Amsterdam 1948). Zijn eerste boek, waarin de drie novellen Dichtertje, De uitvreter en Titaantjes zijn opgenomen, verscheen in 1918. Het zijn voor mij trouwens ook de enige werken die ik ooit van Nescio heb gelezen.

Na de sessie rond Nescio zijn we het even verderop gelegen 'Afrika Museum' ingedoken. Het museum, dat bestaat uit een binnen- en buitengedeelte, is geheel gewijd aan de kunst en cultuur van het Afrikaanse continent. We keken onze ogen uit bij de collectie Afrikaanse kunst. Er was ook veel aandacht besteed aan Afrikaanse architectuur, visies op kunst en schoonheid en hedendaagse Afrikaanse kunst en religie in de samenleving. In het buitenmuseum, het was inmiddels weer droog geworden, hebben we diverse woonsituaties bekeken o.a. een Kusasi-woonerf uit Ghana, een kampement van Baka-pygmeeën uit Kameroen, een palaverhuis, een Sotho-woonerf uit Lesotho, Toffinou-paalwoningen uit Benin, Dogon-woonerf uit Mali en beelden uit Zimbabwe.

Terug in de auto zijn we naar Kleve gereden, naar Museum Kurhaus aan de Tiergartenstraße. Het museum is gehuisvest in een langgerekt complex van voormalige badgebouwen uit de 19e eeuw. De geschiedenis van het kuren in Kleve gaat terug tot het midden van de 18e eeuw toen een mineraalhoudende bron op de Springenberg ontdekt werd. We hebben daar werk bekeken van diverse kunstenaars uit zowel het heden als het verleden. Van middeleeuwse laatgotische heiligenbeelden tot Ewald Mataré (1887-1965), Joseph Beuys (1921-1986), Robert Angerhausen (1901-1966), David Novros (1941) en vele anderen. Na een klein hapje in het museumcafé op het dak, zijn we via de Ooijpolder en Nijmegen weer huiswaarts gereden. Echter niet eerder, nadat we eerst nog heerlijk in het zonnetje op het terras van café-logement 'Oortjeshekken' in Ooij een aperitiefje genomen hadden.

Met een bescheiden maar gezellig etentje in Bistro 't Kannetje aan het Lieve Vrouweplein, midden in het historische centrum van Amersfoort, hebben we aan ons dagje stappen in en nabij de Ooijpolder een mooi eindje gebreid.

genoeglijk dinertje

Pasen is de belangrijkste christelijke feestdag. Het is het feest van de opstanding van Jezus uit de dood op de derde dag na zijn heengaan aan het kruis. Het is het feest van het leven! Pasen is niet elk jaar op de zelfde datum, maar op de eerste zondag die volgt op de volle maan na het begin van de lente. Om de komst van de lente een handje te helpen, worden in sommige delen van Nederland nog (paas)vuren ontstoken. (Zie o.a. mijn stukje 'vuurtradities' van 28 maart 2012). Op die manier worden de koude geesten van de winter verjaagd en wordt de komst van de lente gevierd. Eindelijk voorbij die koude, energie verslindende periode, waarin al het voedsel van het vorige jaar is opgeraakt. De natuur gaat opnieuw beginnen en komt tot bloei, er wordt nieuw leven geboren en overal kom je het ei tegen, symbool van het nieuwe leven!

Maar behalve eieren, ben ik afgelopen Pasen op met name het culinaire vlak meer tegengekomen, en wel het 'Lammetje van God'! In de Volkskrant had ik het recept van Marcus Huibers al eerder ontdekt in de rubriek Volkskeuken, maar tot uitvoering was dit typische paasmaal voor mij nog niet gekomen. Immers wordt Jezus in het christendom niet als het 'Lam van God' voorgesteld? Het onschuldige (paas)lam dat geofferd wordt om de mensheid van zijn zonden te verlossen. Vreemd eigenlijk om Jezus als iets eetbaars te presenteren, of het nou een hapje lamsbout is of een hostie. Het is niet anders! Behalve het feest van het leven is Pasen dus ook een behoorlijk bruut feest. Want wat aan de opstanding van Jezus vooraf ging was niet mals. Dat was een bloederig gedoe, de wrede ondervraging van Jezus door de mannen van Pilatus, de doornenkroon en martelgang naar Golgotha, het getimmer aan het kruis en het uiteindelijke sterven.

Lamsvlees met Pasen wordt meestal klaargemaakt met lichte groene kruiden en andere frisse smaken om vooral de vrolijke, lenteachtige aard van het paasfeest te accentueren. Maar we zijn daarmee volgens Marcus Huibers compleet afgedwaald van waar het werkelijk omgaat. Hoog tijd dus om enkele heilige huisjes omver te kegelen en een alternatief paasmaal te presenteren. Vandaar zijn 'Lammetje van God' ofwel 'Paaslam met bloedrode wijnsaus, opdat wij nimmer vergeten'. Enfin boeiend gebracht allemaal door Marcus Huibers, maar het doet er natuurlijk helemaal niet toe welke diepzinnige zielenroerselen aan zijn recept ten grondslag liggen. Wat telt is uiteraard het resultaat van zijn culinaire ontboezemingen. Subliem, daar waren we het na de maaltijd met z'n vijven roerend over eens, helemaal in combi met doperwten en gebakken piepertjes. Een mooi en bevredigend resultaat, een toetje als beloning zal ik maar zeggen voor een half middagje kokkerellen!

cyborgs & privacy

'Bereid u voor op een bestaan zonder privacy' las ik vorige week in een artikel van Bard van de Weijer in 'Sir Edmund' de weekendbijlage van de Volkskrant. Want met metadata wordt iedereen een geheime dienst. Mooi is dat, maar dat wil ik helemaal niet! Ook al heb ik sinds jaren een blog en kun je me de laatste tijd op facebook tegenkomen. Maar met zowel het één als het ander ga ik vrij selectief om, sowieso hang ik mijn privézaken niet aan de grote klok. Een naïeve conclusie, als ik het artikel van Bard van de Weijer serieus moet nemen, en dat doe ik! Wetenschappers en juristen schijnen al jaren te waarschuwen voor de gevaren van de verzameling van metadata door opsporings- en inlichtingendiensten. Als je iemand afluistert weet je niet zeker dat diegene de waarheid spreekt. Maar metadata liegen niet, je ziet gewoon hoe iemand zich gedraagt!

Komt bij dat ik onlangs 'The Circle' gelezen heb, het nieuwste boek van de Amerikaanse schrijver Dave Eggers (1970) een soort Orwelliaanse roman. Een dikke pil waar ik niet vanaf kon blijven, maar waar ik desalniettemin in toenemende mate onrustiger van werd. Het boek gaat over Mae Holland, een 24-jarige vrouw die komt te werken bij The Circle. Een modern technologiebedrijf dat in eerste instantie doet denken aan een combinatie van Facebook, Google en Twitter. Ze ervaart daar een hoge werkdruk, en voelt ze zich tevens gedwongen haar persoonlijke leven te delen. De slogans 'Geheimen zijn leugens' en 'Privacy is diefstal' heeft het bedrijf hoog in het vaandel staan. Slogans die min of meer ontleend lijken te zijn aan Orwells 1984. Daarin houdt de staatspartij haar burgers immers de volgende slogans voor 'Oorlog is vrede, Vrijheid is slavernij en Onwetendheid is kracht'.

En dan is er ook nog de Google Glass. Je ziet hem nog niet veel, maar hij is volop in ontwikkeling en komt er aan. De bril bestaat uit een camera en een knop waarmee foto’s gemaakt kunnen worden, een touch pad aan de zijkant, overvloed aan gyroscopen en versnellingsmeters, een kompas, meerdere radio’s, een micro USB-lader-poort, diverse microfoons, en een kleine speaker. Een bril waarmee een hoop leuke dingen mee kunnen worden gedaan. Maar ook een bril waarmee je iemand ongemerkt kan filmen of informatie over kan inwinnen!

Hoe kunnen we onze privacy in de nabije toekomst nog beschermen? Niet dus, volgens Bard van de Weijer. Alles in openheid, als je daar niet tegen kan, zit er niets anders op dan gemaskerd door het leven te gaan. Ik moet aan zowel het ene als aan het andere niet denken!

Willem I, II en III

In Nationaal Museum Paleis Het Loo waren we zeker 3 jaar niet geweest, anders hadden we gisteren niet zo opgekeken van het nieuwe, reeds in 2011 opgeleverde entreegebouw. Het door architect Koen van Velsen ontworpen bouwwerk was volkomen nieuw voor ons. Een mooi helder transparant bouwwerk, en daarmee uiteraard het modernste gebouw van het paleisterrein. Vanuit het gebouw heb je een prachtig zicht op de omgeving en het paleis aan het eind van de lange oprijlaan. Ik las dat het entreegebouw in 2011 de Apeldoornse Architectuurprijs heeft gewonnen.

De tentoonstelling 'Wij Willem' in de westvleugel van het paleis, volgens ons terecht objecttheater genoemd, ging over koning Willem I, II en III. De koningen die Nederland bouwden. Met multimediale presentaties, theatrale effecten en filmscènes, werd het verhaal verteld over het leven van de koningen en de rol die zij speelden in de totstandkoming van de monarchie en Nederland. Wat waren de ambities en dromen van de koningen van Nederland, en hoe was hun relatie met de politiek en met de bevolking? Een geschiedenis van 200 jaar die tot leven werd gewekt in verschillende ruimtes met ieder een eigen aanpak. We liepen van scene naar scene door het leven aan het hof in de 19de eeuw. Na een introductie op de koningen en hun tijdgenoten, namen we plaats in een klein theatertje. Een multimediale voorstelling toonde ons daar de eerste periode van de monarchie t.w. de aankomst van Willem I in Scheveningen, de slag bij Waterloo, de afscheiding van België, de opbouw van Nederland en het huwelijk van Willem II. Vervolgens liepen we over een brug door de tweede helft van de 19de eeuw t.w. het aannemen van de grondwet, het overlijden van koning Willem II en de regeerperiode van koning Willem III. Tot slot werd in de laatste ruimte aan de hand van koningin Emma, de overgang gemaakt naar de moderne invulling van het koningschap.

Door het paleis zijn we vervolgens de achterliggende tuinen ingewandeld. Bekend terrein, we zijn er vaker geweest, maar nu zag het er toch anders uit. Of mogelijk moet ik zeggen, nog anders, want een gedeelte tuin lag volop op de schop. In verband met een vernietigende schimmel in de buxushaagjes (totaal 27 km) worden/zijn deze vervangen door Japanse hulst, die veel op buxus lijkt. En passant wordt het één en ander aan de tuin verbetert. Ik heb een poosje staan kijken hoe dat allemaal in z'n werk ging, een immense klus! Uiteindelijk zijn we tot achter in de tuin gewandeld en hebben we in de colonnades een poosje in de zon zitten niksen. We hadden het plan opgevat om ter afsluiting van deze leuke ochtend in de westvleugel van het paleis in restaurant 'De Balzaal' te lunchen. Dat konden we echter wel vergeten vanwege de grote drukte op dat moment, en in wachten hadden we geen zin. Maar gelukkig hadden ze een eindje verderop, in 'Grand Café Prins Hendrik Garage' nabij de stallen en de uitgang nog wel plek voor een paar gasten met trek.

opsporen roofkunst

Na een kwartiertje zat ik al te knikkebollen, slecht teken, dit wordt niks. Ik had veel meer spanning verwacht van 'The Monuments Men', de meest recente film van en met George Clooney naar de gelijknamige non-fictie bestseller van Robert M. Edsel.
Een ongewone groep Amerikaanse militairen - bestaande uit museumdirecteuren, curators en kunsthistorici - krijgt aan het eind van de Tweede Wereldoorlog de opdracht om door de Nazi’s geroofde kunstwerken uit Duitsland te halen om ze terug te kunnen geven aan de rechtmatige eigenaars. Een welhaast onmogelijke missie aangezien de mannen meer verstand hebben van Michelangelo dan van een semi-automatisch geweer.

Af en toe leek het wel of we naar een lachfilm zaten te kijken. Ik vond weinig samenhang in de film, a.h.w. een beetje hinken op twee gedachten. De separate avonturen van de heren kunstbeschermers oogden vaak als een kluchtige schelmenkomedie. Maar toen er doden vielen, werd het ineens serieus, en werd de film een plechtig eerbetoon aan de mannen die hun leven in de waagschaal stelden voor het achterhalen van historische kunstwerken. Anders dan de eerste helft van de film, maar ik vond het evengoed toch ook weer lachwekkend.

Ik had meer verwacht van deze film met George Clooney, Matt Damon, Bill Murray, Cate Blanchett en Jean Dujardin. Een z.g. sterrencast, maar ze slaagden er met z'n allen niet in om de juiste snaar bij mij te raken. Een slaapverwekkend middagje was me bespaard gebleven, als ik vooraf de recensies goed gelezen had. Enfin volgende keer beter!

'De Kievitsbloem'

Na een dag- en nachtopname in de Isala kliniek hadden we haar j.l. dinsdag naar zorgcentrum 'De Kievitsbloem' gebracht. Daar zat ze dan in haar nieuwste onderkomen, warrig, linker arm in een mitella en ondanks morfine nog steeds veel pijn. Geen beeld waar het geluk van af straalde, begrijpelijk, hoewel ze het fijn vond dat we er weer even waren. Als jullie thee willen moet je het zelf maar even zetten, en neem dan ook maar een stukje appelgebak van G uit de koelkast. Onwennig allemaal, maar ze probeert er wat van te maken ondanks de misère. Een gebroken sleutelbeen is geen pretje, sowieso niet met de broze botten van een ruim 90 jarige. Een déjà vu-gevoel overviel me, bijna vijf jaar geleden zaten we immers in 'Myosotis' in Kampen in een gelijksoortige situatie. (Zie o.a. m'n stukjes 'Myosotis' van 8 november 2009 en 'weer thuis' van 17 januari 2010) Al was het toen wel omdat ze nog nauwelijks kon lopen door malheur in haar bovenkamer. Een gebroken sleutelbeen is van een andere orde, maar evengoed denk ik dat ze er minimaal zes weken mee zoet zal zijn. En het zal me geenszins verbazen dat er daarna nog een periode van fysiotherapie op volgen moet om haar arm weer enigszins op gang te krijgen. Hoe dan ook, het is niet anders, voorlopig is rust en een beetje geloof in de toekomst voor haar van alle belang!

de trauma locatie

Haar opmerking dat 'De Kievitsbloem' wel haar laatste adres zal zijn, wijd ik aan de morfine en haar totale staat van verwarring. Inhoudelijk ben ik verder dan ook niet op haar opmerking ingegaan, maar evengoed ging het gesprek daarna wel over de diverse periodes in haar leven. Bekende verhalen voor mij, alle woonsituaties in het verleden passeerden de revue. Dat het de eerste twee jaar van haar huwelijk nog oorlog was, en ze bovendien geen woning hadden. Afwisselend woonden ze in Wapenveld en Wezep bij hun wederzijdse ouders in, en op het laatst nog een poosje in een gammel golfplaten zomerhuisje in Wezep. Direct na de oorlog konden ze gelukkig een tussenwoning huren waar ze 10 jaar met plezier in hebben gewoond. Mijn twee zussen en oudste broer zijn er geboren. De tijd in het nieuwe huis, dat ze een eindje verderop aan dezelfde weg hadden laten bouwen, duurde 40 jaar en was daarmee de meest ingrijpende periode in haar leven. Lange tijd hebben ze in dit huis, waarin m'n jongste broer geboren is, één van de meest schilderachtige uitzichten van de dorpskern gehad! Zie de foto van het winterlandschapje in de collage die ik rond 1960 vanuit de woonkamer heb genomen. Niet lang nadat ze alleen was komen te staan, is ze verhuisd naar een seniorenwoning elders in het dorp. Daar woont ze nu alweer 19 jaar. Een periode die één keer voor bijna drie maanden is onderbroken door opname in 'Myosotis' in verband met die beroerte van bijna vijf jaar geleden.

En nu zit ze dus voor een poosje in zorgcentrum 'De Kievitsbloem' waar ze voor zover ik het nu kan inschatten goed behandeld wordt. Aan alles komt een eind! In zover ga ik wel met M mee, maar voorlopig ga ik nog niet mee in haar ge-somber. Natuurlijk, ze kan zelf even helemaal niets, heeft bovendien pijn en is warrig van de morfine en de hele toestand. Dat je dan zegt, als het zo moet hoeft het voor mij niet meer, kan ik wel een beetje begrijpen. De wens is de vader van de gedachte, 't zou kunnen, maar m'n moeder enigszins kennende, denk ik dat als de pijn en de verwarring wat is weggeëbd, ze weer graag naar haar seniorenwoninkje terug zal willen!