Het weidse Groninger landschap.

Toen ik onlangs Veerkracht las, een artikel in de Volkskrant van Arno Haijtema met foto's van Dirk-Jan Visser over o.m. de Noordpolder in Groningen en wandelen in het Antropoceen, kwam op slag het verlangen in mij op om daar weer eens te zijn. Om daar in Noordpolderzijl bijvoorbeeld, in het uiterste noorden van het vasteland van de provincie om het kleinste open zeehaventje van Nederland te slenteren. Om dat unieke haventje waar eb en vloed nog vrij spel hebben, en waar je alleen bij hoogtij in en uit kan varen. 

Maar niet alleen dat haventje is prachtig, neem bijvoorbeeld het Mauritiuskerkje in Marsum, dat fraaie reeds uit de 12e eeuw daterende bakstenen kerkje, of dat oude dijkhuisje langs de oude deltadijk in 'the middle of nowhere', stuk voor stuk de moeite waard om eens nader te bekijken. Het is een ontdekkingstocht door het z.g. Antropoceen, het tijdperk waarin de mens overal zijn vingerafdruk heeft gezet en nog zet. Nergens in Nederland is dat volgens Bartjens zo zichtbaar als daar. 

En dat geloof ik zo, we zijn weleens met de zeilboot over het prachtige Reitdiep vanaf het Lauwersmeer naar de stad Groningen gevaren. Een zeldzaam mooie tocht, meanderend door een weids en verstild landschap, en helemaal bij het stralende zwerk dat ons toen ten deel viel. Het Reitdiep ligt weliswaar een stukje zuidelijker dan de Noordpolder, maar voor de landschappelijk en cultuurtechnische beleving maakt het weinig uit. Eeuwenlang was het diep de schakel tussen de stad Groningen en de Noordzee. Het Reitdiepgebied schijnt dan ook het oudste cultuurgebied van Nederland te zijn.

Gaasperdammertunnel, een mooi project

De Gaasperdammertunnel in de A9, met 3 km de langste landtunnel van Nederland, is een onderdeel van het tracébesluit Schiphol - Amsterdam - Almere, dat een grootscheepse uitbreiding van de A1, A6, A9 en A10 omvat. Ik las ergens dat het reeds in 2006 opgestarte project, met een kostprijs van 4,5 miljard euro, het grootste en duurste wegenproject is dat ooit in Nederland is uitgevoerd. Dat geloof ik graag, het dwingt wat mij betreft veel respect af wat ze daar in de laatste 14 jaar hebben gepresteerd! 

Maar respect of niet, toen ik gisteren voor het eerst door de Gaasperdammertunnel reed, miste ik wel mooi de afslag Gaasperdam. Noodgedwongen moest ik daarom de tunnel helemaal uitrijden totaan de eerst komende afrit nabij knooppunt Holendrecht. Geen probleem natuurlijk, wat is nou 3 km, maar toch irriteerde het mij dat ik niet goed had opgelet en daarna ook nog zo zat te klooien in een buurt die ik toch aardig goed ken. Stom, maar hoe dan ook, toen ik even later in Gaasperdam bij mijn jarige zoon genoeglijk zat te borrelen, waren mijn irritaties snel weer verdwenen.

 

Onverantwoorde koers langs Mauritius

Toen de 'Wakashio', de 300 meter lange Japanse bulkcarrier vorige maand bij Mauritius vastliep op het koraal, zat de bemanning volgens de berichtgeving een beetje te feesten om de verjaardag van een van hen. Meerdere malen had de kustwacht van Mauritius geprobeerd kontakt te maken met het vrachtschip, om te vertellen dat ze koers moesten verleggen, maar even zoveel keren kregen ze geen enkele reactie. De afloop kennen we, het enorme schip is inmiddels in tweeën gebroken, en in de wijde omgeving is het milieu ernstig vervuilt. En tot overmaat van ramp gaan ze de wrakstukken naar dieper water proberen te slepen omdaar te laten zinken. Veel goedkoper dan opruimen, en wat je niet ziet is er ook niet. Een milieudelict van formaat, het is godgeklaagd! Ze hebben overigens de kapitein van de 'Wakashio' gearresteerd, en dat lijkt mij gezien de gevolgen van de gevaarlijke en onverantwoorde koers die gevaren is, meer dan terecht!

upcycling, een duurzame kunstvorm

 

In het oude stadhuis van Harderwijk hebben we onlangs een expositie van de Harderwijkse kunstenaar Monique Spapens (1967) gezien. Behalve bronzen sculpturen (o.m. de wisseltrofee van televisieprogramma 'De Slimste Mens'), maakt ze ook regelmatig wandobjecten van gerecycled materiaal, van lege waxinecups bijvoorbeeld, over duurzaam gesproken! Prachtige 3D wandobjecten hebben we daar gezien o.a. in de vorm van lippen en een hart, om er maar een paar te noemen. Werken met gerecycled materiaal is een kunstvorm die ook wel 'upcycling' wordt genoemd. Picasso was volgens Bartjens de eerst bekende kunstenaar die aan een vorm van upcycling deed, waarna menig kunstenaar tot op de dag van heden volgde. Monique Spapens, een fraaie expositie in een sfeervolle ruimte!

't Lalibellum, oude gemeenschapstraditie.

 

Gisteren hebben we met z'n allen onze vriend Henk R. naar zijn laatste rustplaats 't Lalibellum op Zorgvlied gebracht. Een gezamenlijke grafheuvel met herdenkingsplek, één van de oudste vormen van begraven. Het unieke grafkeldercomplex, dat rijk aan symboliek is en verwijst naar leven en dood en het koesteren van herinneringen, is rond 2012 door landschapsarchitecte Ada Wille (1965) ontworpen. De naam 't Lalibellum refereert aan de legende van Menelik, zoon van koning Salomo die de Ark des verbonds in veiligheid bracht in de onderaardse gewelven van Lalibella in Ethiopië. De ark als metafoor voor het koesteren en bewaken van het lichaam. 't Lalibellum, een eerzame laatste rustplaats voor mijn vriend Henk R., die bij leven al veel oog had voor milieu en duurzaamheid!

Een hilarische achtervolging in Berlijn.

 

Als de Galliërs Asterix en Obelix lekker wilden eten gingen ze zwijntjes vangen in het bos, daar waren er toen ook al genoeg van. Tegenwoordig zijn de rollen min of meer omgedraaid, de zwijntjes komen het bij ons halen. In diverse dorpen op de Veluwe worden hele tuinen omgewroet, en wegbermen zien er vaak uit als een slagveld. Tja, die beesten moeten wat nu de mens alsmaar meer ruimte voor zichzelf opeist. 

Ik heb me trouwens rot gelachen om de naturist die onlangs in een park nabij Berlijn bezoek kreeg van een wilde zwijnenfamilie. De man had volgens ooggetuige de zwijnen iets te dichtbij laten komen, ze worden ook steeds brutaler. Het gevolg was dat er eentje met zijn plastic tasje vandoor ging, kennelijk in de veronderstelling dat er iets eetbaars in zat. Maar het enige wat erin zat was zijn laptop, dus moest hij in z'n nakie als de bliksem achter dat varken aan. Hilariteit alom, een slapstick van niveau. Maar eind goed, al goed, ik las dat hij zijn laptop uiteindelijk wel weer heeft teruggevonden.

Vuurtoreneiland, een hemel op aarde.

 

Altijd als ik er langs zeilde, onderweg naar Amsterdam of IJmuiden, dacht ik als ik het huisje daar weer zag: Jeetje je zal daar toch wonen, een hemel op aarde lijkt mij. Ze moeten daarboven in ieder geval van goeie huize komen willen ze dit kunnen evenaren. Water, stilte, licht en lucht rond Amsterdams enige vuurtoren 'Hoek van 't IJ' op het Vuurtoreneiland in het IJmeer. Met een brug, als een soort van navelstreng, nog net verbonden met het vaste land met natuurgebiedje 'IJdoornpolder' aan de Uitdammerdijk en het nabije en pittoreske Durgerdam. In de verte, aan de overkant van het IJmeer, de contouren van IJburg en aan de andere kant het weidse Markermeer. 

Vuurtoreneiland, waar je tegenwoordig zowel in de zomer als in de winter lekker kan eten, dateert al van ruim 3 eeuwen geleden. De burgemeester van Amsterdam liet er destijds een stenen vuurtoren bouwen, de 'Lantaarn van IJdoorn'. De huidige gietijzeren vuurtoren, 'Hoek van 't IJ' staat er sinds 1893. In 1809 kreeg het eiland een militaire functie en werd in 1883 deel van de fameuze Stelling van Amsterdam. 

Maar tegenwoordig is Vuurtoreneiland volgens mij dus nog enkel een hemel op aarde. Water, stilte, licht, lucht en lekker eten, wat wil je nog meer. Hoewel, de regeling van het laatste element in deze wel enige voorbereiding kost.

Verkoelend drankje onder de parasol.

Het stikt doorgaans van de mussen in mijn tuin, maar ze lijken ineens verdwenen, ik hoor en zie er geen één meer. Hoe dat zo ineens gekomen is mag Joost weten, maar kennelijk niet door de hitte. Want op het idee gebracht door de gevleugelde uitdrukking 'De mussen vallen dood van het dak van de hitte', heeft een speurtocht onder mijn dakgoten geen opheldering gegeven. Het is niet anders, ze komen denk ik wel weer een keer tevoorschijn. Het is trouwens veel te heet om me daar nu druk over te maken. Proost!

Een spookstad aan de oceaan.

Lang geleden liep ik met mijn oudste dochter over de boulevard van Atlantic City. Geen gezellige boulevard, als je richting zee keek ging het wel, maar de tegenovergestelde richting was niet fraai. En van een kijkje in één van de vele casino's waren we ook al niet veel vrolijker geworden. De smakeloze bebouwing werd overschaduwd door de protserige, in 1990 door Donald Trump (1946) geopende torenhoge 'Trump Taj Mahal Casino', dat Trump zelf als het achtste wereldwonder beschouwde. Het moest Atlantic City opstuwen in de vaart der volkeren. Het omgekeerde is na zoveel jaren het geval, las ik ergens. 'Trump Taj Mahal Casino' is praktisch failliet, het drukt een zwaar stempel op de omgeving die toch al zo naargeestig is als de pest. Die Trump!

 

Die Trump krijgt met z'n mooie praatjes aanvankelijk wel vaak wat hij wil, tot het presidentschap van de Verenigde Staten aan toe zelfs. Maar ook al blaast hij zakelijk gezien vaak hoog van de toren, uiteindelijk maakt hij lang niet alles waar. De machtigste man van de wereld leent geld bij het leven, liegt consequent over wat hij waard is, en heeft heel wat faillissementen aan zijn broek hangen. Mede door zijn toedoen is Atlantic City een soort spookstad aan de oceaan geworden, waar voor wie niet van gokken houdt maar weinig te beleven valt.

oude normaal in Singer Laren

Bij de entree was het gelijk al duidelijk, hier is één-richting verkeer van toepassing. De pijlen op de vloer lieten niets te raden over. Bij de incheckbalie lieten we als gewoonlijk onze museumkaart zien, als reactie kregen we de vraag of we i.v.m. de corona-misère de tickets reeds online hadden besteld. Nee, dat hadden we niet, we wilden het zo proberen. We hadden mazzel, we mochten door, het was niet al te druk. Om het aantal bezoekers in het museum enigszins te doseren en te reguleren, hadden ze de volgende deur voorzien van een stoplicht. Dat leverde uiteraard wachttijd op. Toen we ook die barrière hadden geslecht, en eindelijk aan de bezichtiging konden beginnen, wees een suppoost ons nogmaals op het één-richting verkeer, waarbij we onderling anderhalve meter afstand in acht dienden te nemen. Tjonge jonge, wat verlang ik in deze weer naar het oude normaal, maar dat zal vrees ik nog wel even duren!

Of toch niet? Werd ik hier soms op mijn wenken bediend? Want het eerste schilderij dat ik daar zag was van de kubistisch-expressionist van de Bergense School Frans Huysmans (Utrecht, 1885 - Zwolle, 1954). Het schilderij uit 1914 heette 'Feest in de Rustende Jager in Bergen'. Prachtig, een verbeelding van het oude normaal van een dikke eeuw geleden, maar het had net zo goed ook vijf maanden geleden geschilderd kunnen zijn. Een teken aan de wand, het komt goed, mijn dag kon niet meer stuk! En een wandeling door Singer's prachtige beelden- en bloementuin, naar een ontwerp van de internationaal bekende landschapsarchitect Piet Oudolf (Haarlem, 1944), maakte de dag alleen maar feestelijker.

...typisch Hollandse landschap

Zeezeilen is prachtig, maar als het weer niet meezit en een harde wind al dagenlang uit de hoek komt waar jij net heen wil, zijn er ook leukere bezigheden denkbaar. Daarom zijn wij in het verleden al diverse keren vanaf het IJsselmeer i.p.v. over zee, via de staande mastroute naar Zeeland gevaren. En vaak niet alleen maar omdat het weer niet meezat, maar vooral ook omdat de staande mastroute door het typisch Hollandse landschap zo boeiend is. Over mooie wateren als de Ringvaart Haarlemmermeerpolder, Oude Rijn, Gouwe, Hollandse IJssel, Nieuwe Maas, Noord en meer. En natuurlijk langs en door oud-Hollandse steden als o.m. Amsterdam, Haarlem, Leiden, Gouda en Dordrecht.

De invloed van de zee is op de staande mastroute naar Zeeland voor het grootste deel verwaarloosbaar, behalve op de Hollandse IJssel tussen Gouda en Krimpen a/d IJssel. Op dat gedeelte van de rivier, prachtig meanderend langs de Krimpenerwaard, is de dynamiek van de getijstroom weer merkbaar. Via de Nieuwe Maas staat de Hollandse IJssel hier immers tot aan de sluis bij Gouda in open verbinding met de zee. Het verschil tussen eb en vloed is hier gemiddeld ruim anderhalve meter. Echter de Hollandse IJssel is hier niet alleen om de getijstroom een dynamisch vaarwater. Het is van oudsher een werkrivier. Langs de oevers lagen werven, zeilmakerijen, touwslagerijen en steenbakkerijen. Veel bedrijvigheid is inmiddels historie, maar de geest is min of meer gebleven. Het laatste gedeelte van de rivier is behoorlijk verstedelijkt, op de linkeroever ligt Krimpen aan den IJssel en er tegenover Capelle aan den IJssel. En tussen beide plaatsen in ligt sinds 1958 een stormvloedkering, het was één van de eerste projecten in het kader van de Deltawerken.

De staande mastroute van IJsselmeer naar Zeeland, is veel op de motor varen en weinig zeilen, maar volop genieten van het mooie en typisch Hollandse landschap!

Een maalstroom van gedachte.

Eén van de opmerkelijkste boeken die ik de laatste tijd gelezen heb is de roman Cliënt E. Busken van Jeroen Brouwers (1940). In de roman, begin dit jaar door DWDD-boekenpanel tot boek van de maand gekozen, is cliënt E. Busken een 'grumpy old man on speed' in het verzorgingshuis waarin hij is opgenomen. Hij is daar echter niet enkel een 'knorrige oude man op snelheid', nee, ondanks dat hij het verdomd om in het verzorgingshuis ook maar een woord te wisselen met wie dan ook, dicht Jeroen Brouwers hem daar een virtuoos taalgebruik toe. De oude en in vele opzichten, lichamelijk en geestelijk versleten E. Busken, speelt vanuit zijn rolstoel als z.g. doofstomme cliënt van verzorgingshuis 'Huize Madeleine' met de Nederlandse taal in een lange innerlijke monoloog. Prachtige zinnen, al hapert het geheugen wel steeds vaker gedurende de dag en komen er steeds meer vraagtekens. De warrige gedachtestroom is soms moeilijk te volgen, maar blijft evengoed boeien. Cliënt E. Busken heb ik a.h.w. in één adem uit gelezen.

...over poëtische assemblages

De Zwolse kunstenaar en postmodernist Pim Trooster (1954), combineert allerlei kunstvormen en creëert zo a.h.w. een nieuwe eclectische beeldtaal. In de expositie 'De Renovatie' in Kasteel het Nijenhuis hebben we nieuw en oud werk van hem gezien, waarin hij o.m. reageert op de collectie van de Fundatie. Bijzonder, hij heeft daartoe in elke kamer van het kasteel één of meerdere werken toegevoegd aan de opstelling, variërend van tekeningen, beelden (poppen), schilderijen, geluidswerken, foto’s, fotokopieën en een videowand.

...hemeltergende architectuur

De in 1944 in min of meer Spaanse stijl gebouwde 'Church By The Sea' in Tampa Bay, Florida, blijkt een toeristische trekpleister te zijn. Het heeft namelijk een toren die er volgens velen uitziet als een kwaaie kip. Maar hoewel ogen, snavel en vleugels van de vogel duidelijk worden gesuggereerd, berust de gelijkenis volgens Bartjens toch op puur toeval. Zou kunnen, maar lijkt mij sterk.
Volgens de Spaanse architect Santiago Calatrava (Valencia, 1951) kan architectuur, techniek en industriële vormgeving een bijdrage leveren aan de kunst. Ontwerpen van zijn hand als bijvoorbeeld het station van Luik-Guillemins en het Olympische Stadion van Athene doen dat inderdaad.
Wie de architect is van de 'Church By The Sea' weet ik niet, maar voor mij levert het kinderachtige ontwerp geen bijdrage aan de kunst. 'Faces in things', toeval of niet, is architectuur van een hemeltergend niveau!

een omweg naar het Nijenhuis

Er zijn vele wegen die naar Rome leiden, zo ook naar 'Kasteel Het Nijenhuis' in Heino/Wijhe. Daarom gingen we deze keer vanuit Harderwijk eens niet over Zwolle, maar via Wezep, Wapenveld en Wijhe naar ons doel. Voor mij van oudsher een route langs allerlei min of meer bekende punten, zoals daar zijn:

de 'Filipsberg'
De Filipsberg is met 50 meter boven N.A.P. het hoogste punt in de stuwwal tussen Wezep en Wapenveld. Vanaf de top had je vroeger een weids uitzicht in oostelijke richting, waar zich bij helder weer de toren van Wijhe in Overijssel aan de horizon aftekende. Ik zie mijn vader nog zo staan met zijn verrekijkertje. Daar is nu geen sprake meer van, de herbeplanting, op het door de Duitsers in de Tweede Wereldoorlog gekapte stuk bos op de oostelijke helling van de Filipsberg voor de aanleg van een lanceerbaan voor V1-raketten, is al decennia geleden weer tot volwassen hoogte gegroeid.

de Klapperdijk in Wapenveld
Aan de Klapperdijk, in het centrum van Wapenveld, woonden mijn grootouders vroeger op nr. 44. Zowel vanuit de keuken als vanuit de woonkamer had je een mooi uitzicht op de Manenbergerbrug over het Apeldoorns Kanaal en de Ned. Hervormde kerk incl. de pastorie. Tijden veranderen, dat is bekend, niet alles kan blijven zoals het was, gelukkig maar. Maar hier zijn ze wel even met de botte bijl bezig geweest. Een appartementencomplex die qua schaalgrootte van een totaal andere orde is dan de rest van de bebouwingen aan de Klapperdijk, hebben ze ook nog eens op minimale afstand van de zijgevel van nr. 44 gebouwd. Geen uitzicht en zon meer, waar hebben we nog een welstandscommissie voor?

de 'Evergunne of Evergeune'
Vanaf de Klapperdijk kom je via de Kerkstraat en de Werverweg bij de Evergunne uit. De beek waarin ik ooit zwemmen heb geleerd, stroomde vroeger door en langs weilanden naar de Zwarte Kolk. Nu is er tot aan bijna het Kloosterbos een hele woonwijk aan haar oever ontstaan, en ze zijn er nog lang niet klaar mee. Weidevogels zijn hier allang niet meer te bekennen, hoewel dat niet alleen aan de woningbouw te danken is.

de Werverdijk, Marledijk en IJsseldijk
Vanaf de Werverweg draai je de Werverdijk op, die een eind verderop resp. Marledijk en IJsseldijk heet, en bevind je je gelijk in het decor waar o.m. kunstschilder Jan Voerman (1857-1941) zijn inspiratie vandaan haalde, het aloude IJssellandschap. Niets veranderd, nog net als vroeger. Of toch niet? Want even voorbij gemaal Pouwel Bakhuis, waar ik vroeger met een vriendje tijdens schoolvakanties vaak zat te vissen, hebben ze nieuwe stukken dijk aangebracht met daarin verwerkt, de van beweegbare kleppen voorziene in- en uitlaten van de z.g. hoogwatergeul, die bij waterstanden boven 5,65 meter N.A.P. worden opengezet. Een mini-stormvloedkering, een stuk techniek die het aloude IJssellandschap ter plekke toch wel een heel ander aanzien geeft.

Wijhese Veer
Op de afslag Veerweg aan de IJsseldijk, zagen we op de IJssel de veerpont al aankomen, met op de achtergrond de toren van Wijhe. De toren die we dus vroeger vanaf de Filipsberg al konden zien. Het was vrij druk, maar we konden nog mee. Ik sta er altijd weer van te kijken hoeveel auto's op zo'n pontje passen. Hoewel ik bijgeval ook vaak aan het 'Veerpont' lied van Drs. P. moet denken. We moesten voor de oversteek even wachten tot een groot binnenvaartschip voorbij was, maar daarna stonden we met enkele minuten aan de overkant. Heen en weer, 200 keer per dag las ik, je zal toch schipper op zo'n pontje zijn.

'Kasteel Het Nijenhuis' in Heino/Wijhe
Eenmaal aan de overkant reden we over de Dijkstraatweg een eind in noordelijke richting tot aan de afslag Bremmelerstraat aan de rechterzijde, waarna we vervolgens via de Duisterendijk, Wechterholt en 't Nijenhuis mooi rond lunchtijd ons eigenlijke doel bereikten.
We begonnen na de lunch met een wandeling door de ons zeer bekende, maar altijd weer mooie beeldentuin. Daarna hebben we in het kasteel werk bekeken van Augustinus en Mattheus Terwesten, Jan Lievens, Isaac Israels, Jan Baptist Weenix, Bernardo Strozzi, Jan Fabre, Paul Citroen en Jan Cremer. Maar ook werk van de Zwolse kunstenaar en postmodernist Pim Trooster (1954), die met grote vrijheid allerlei kunstvormen combineert en zo a.h.w. een heel nieuwe eclectische beeldtaal creëert.
Tenslotte hebben we de tentoonstelling Relics of the Cold War van Martin Roemers (1962) nog bekeken. Hij fotografeerde tussen 1998 en 2009 de in verval geraakte fysieke resten van de Koude Oorlog, vanuit de gedachte dat die grimmige periode voorgoed geschiedenis zou zijn, maar dat is nog maar de vraag. De foto serie krijgt een enigszins benauwende actualiteit, nu de oude tegenstellingen min of meer lijken te herleven.

Thorbeckegracht Zwolle
Op de terugweg naar huis, met een pitstop in Zwolle, hebben we aan het eind van de middag in de tuin bij onze dochter op de Thorbeckegracht, nog een heel poosje lekker in het zonnetje en een koel biertje zitten ouwenelen.

Pluktuin en 'Pasta con le fave'

'Pasta con le fave'

'Pasta con le fave', in het Nederlands 'Pasta met tuinboontjes', dat leek mij wel wat. Eens een keer wat anders dan vroeger, toen we de enkel gedopte tuinboontjes volgens mij vaak met ui, spekblokjes, boter, bloem en melk met wat peper, zout en bonenkruid kregen voorgeschoteld, al vond ik dat ook best lekker.

Misschien kijk ik nooit goed, maar in de supermarkt zie ik praktisch nooit verse tuinbonen liggen. Daarvoor moest ik naar een pluktuin in de buurt. Na een halfuurtje plukken had ik mijn mandje vol, circa 3,3 kg verse tuinbonen. Thuis gekomen gelijk begonnen met de peulvruchten van hun met dons gevoerde jasjes te ontdoen, waarna de oogst tot circa 1 kg geslonken was. Even blancheren en toen het tweede jasje eraf, want dat was nodig volgens het recept. In het zonnetje overigens een haast meditatief klusje waar volgens mij geen yoga tegenop kan. Van de circa 1 kg enkel gedopte boontjes bleef na de tweede behandeling nog circa 0,5 kg over, amper 15% van mijn geplukte oogst die morgen, maar wel precies genoeg voor twee personen.

'Pasta con le fave' voor twee personen dus. Ik moest, nu ik alle ingrediënten bijeen had, er maar eens aan beginnen. Behalve de dubbel gedopte tuinboontjes had ik rode ui, sjalotjes, knoflook, kookroom, spaghetti, peper, Parmezaanse kaas, olijfolie, pesto en verse basilicum op het aanrecht staan, en ergens in de hoek nog een beetje zeezout. Na een half uurtje koken, hakken, versnipperen en roeren was de 'Pasta con le fave' bijna klaar. Als laatst nog een handjevol geraspte parmezaan en vers gescheurde blaadjes basilicum er doorheen en opscheppen maar. Lekker, maar in verhouding met de tijd die ik er aan besteed heb, had ik 'heel lekker' verwacht, en dat kon ik echt niet zeggen. Volgende keer toch maar een ander tuinbonenrecept proberen.

'Vermoorde Kunst' doet leven

Gerookte makrelen, een boeren familie op de Veluwe, een gezicht op het meer van Genève, het Kurhaus in Scheveningen, een zelfportret van de kunstenaar. Zomaar een greep uit de tentoongestelde schilderijen van joodse kunstenaars in de expositie 'Vermoorde Kunst' in het Noord Veluws Museum in Nunspeet en Museum Sjoel in Elburg.
Het zijn geen afspiegelingen van een bepaalde kunststroming, het gaat bij wijze van spreken van realisme en impressionisme tot expressionistisch modernisme. En ze gaan ook zelden of nooit over joodse thema's. Het enige wat de kunstenaars in deze tentoonstelling gemeen hebben, is dat ze kunstenaar en joods waren, en dat ze in de 2e wereldoorlog zijn vermoord in Auschwitz, Theresienstadt, Bergen-Belsen, Sobibor, of onderweg naar één van deze bestemmingen.
De tentoonstelling, die gemaakt is in het kader van de herdenking van 75 jaar vrijheid, laat werk van in totaal 26 kunstenaars zien, 24 in Nunspeet en 2 in Elburg. Een indrukwekkende expositie waar we stil van werden!

een mooi & innovatief project

Een jaar of zes geleden al hebben de bestuurders van de Afsluitdijk opdracht gegeven voor de realisatie van de z.g. vismigratierivier, zie o.a. mijn stukje 'rivier in Afsluitdijk' van 10 december 2014. Inmiddels zijn ze nabij de Lorentzsluizen bij Kornwerderzand met de aanleg van dit prachtige en innovatieve project begonnen. De oplevering zal naar verwachting in 2023 plaats vinden.
De Vismigratierivier gaat de Waddenzee en het IJsselmeer weer 24/7 met elkaar verbinden. Door een 'open' verbinding tussen de zoute Waddenzee en het zoete IJsselmeer kunnen verschillende soorten trekvissen hun paai- en leefgebieden weer bereiken. De Vismigratierivier is dan ook niet zomaar een 'gat' in de dijk. De vijf belangrijkste kenmerken, aldus een update onlangs van de Waddenvereniging zijn:

1. Lengte
De Vismigratierivier heeft een lengte van ongeveer drie kilometer. Door deze lengte kunnen vissen geleidelijk wennen aan de overgang van zout naar zoet water en bootst daarmee de natuurlijke situatie het beste na. Dit gebeurt zonder dat er zout water uit de Waddenzee het IJsselmeer instroomt.

2. Vorm
Mede door het slingerende karakter van de Vismigratierivier ontstaat er een verschil in stroomsnelheden. Door het verschil in stroomsnelheden krijgen ook zwakke zwemmers de kans om van de Waddenzee naar het IJsselmeer te trekken. Niet alle vissen zijn sterk genoeg om tegen de stroming op te kunnen zwemmen. Deze vissen kunnen zich laten meevoeren met de vloedstroom. Ook is er voldoende ruimte voor de vissen om te kunnen schuilen, eten en rusten.

3. Getijdenwerking
De Vismigratierivier is zoals eerder gezegd niet zomaar een ‘gat’ in de dijk. Dankzij het specifieke ontwerp krijgt het water de ruimte om natuurlijk in en uit de rivier te stromen. Dit geeft ook getijdenmigranten (dit zijn vissen die afhankelijk zijn het getij om te migreren) de kans om de Afsluitdijk te passeren.

4. Lokstroom
Via de Lorentzsluizen bij Kornwerderzand wordt zoet water uit het IJsselmeer op de Waddenzee gespuid. Dat spuien gebeurt bij eb, dan staat het water in de Waddenzee lager dan in het IJsselmeer. Vissen ‘ruiken’ dit zoete water van grote afstand en komen er op af. De zoete lokstroom ‘lokt’ de vis naar de spuikom. De ingang van de Vismigratierivier sluit aan op deze spuikom.

5. Locatie
Daarnaast sluit de Vismigratierivier aan op de grote geulen in Waddenzee die uitkomen bij Kornwerderzand.

Kan mij nu al verheugen om straks een bezoek te brengen aan de Vismigratierivier. Het is straks zelfs mogelijk om langs het water te wandelen dwars door de Afsluitdijk. Daarnaast wordt een Beleefcentrum ingericht met informatie over de vele verhalen van de Afsluitdijk, waaronder de vismigratie.

licht, lucht & kleur in zomertijd

De in totaal 16 kunstenaars hebben met hun voorstellingen van 'Zomerse Streken' aardig wat licht, lucht en kleur in het Stadsmuseum van Harderwijk weten te brengen. Kleurrijke boeketten, ja zelfs hele velden met bloemen, zover het oog reikte. Idyllische landschappen, spelende kinderen op het strand, grazende koeien onder mooie wolkenluchten en nog veel meer. Volgens mij had kunstschilder Marius van Dokkum de lachers op zijn hand met zijn humoristische tafereeltjes van een burenruzie over de schutting en een racend omaatje op een e-bike, en terecht, prachtig. Alle voorstellingen zijn figuratief en herkenbaar, maar in diverse technieken in een eigen stijl gemaakt. Van verfijnd en precies tot los en impressionistisch, en van pointillistisch tot geabstraheerd. 'Zomerse Streken', een kleurrijke en gevarieerde visie op de zomertijd!

fashion & bacchus, een keuze

Onlangs heb ik een blik geworpen in de grootste modewinkel van Nederland. Verschrikkelijk, ik zag door het bos de bomen niet meer. Maar min of meer bij toeval ontdekte ik toch nog een broekje dat mij paste, waarna het biertje mij op het buitenterras, want dat hadden ze daar godzijdank ook, mij heerlijk smaakte!