Heerenleed-avondje in A'dam

Er zijn legio trendy café's in Amsterdam, maar er gaat niets boven een traditionele bruine kroeg. Café Hegeraad in de Jordaan is zo'n kroeg, een echt ouderwets stadscafé met Perzische tapijtjes op de tafel, een genoeglijke bar en een amicale bediening. Al sinds de jaren tachtig beginnen we daar aan de Noordermarkt, vertrouwd mee-leuterend met een paar stamgasten, ons Heerenleed-avondje met een fluitje of een vaasje en een portie bitterballen met mosterd. En zo ging het er ook onlangs weer aan toe. Echter na deze Hegeraadse opkikker van relaxen en onthaasten waren we evengoed toe aan iets anders. In restaurant Noordwest, een paar deuren verderop, hebben we onszelf daarom verwend met o.m. wilde duif. Hoewel, wilde duif, het zou zomaar zo'n vliegend misbaksel van de Dam kunnen zijn. Maar als dat al zo was smaakte het er niet minder om!

Het voorjaar zit al in de lucht.

Februari, sprokkelmaand en wintermaand, maar desalniettemin voel je het voorjaar naderen. Licht en geuren zijn al anders en de zon voelt warmer aan. Het begint te kriebelen en niet alleen bij ons, ook de vogels in de tuin zijn druk met elkaar. Een heerlijk gevoel maakte zich in de toenemende dynamiek van ons meester. Wandelschoenen werden aangetrokken en banden opgepompt, samen zijn we eropuit getrokken, de winter had lang genoeg geduurd!

Holwerd, havenplaats in spe?

Volgens vergevorderde plannen moet Holwerd over dik vijf jaar aan zee liggen. Middels het doorsteken van de dijk en het graven van een geul dat tegen het dorp overgaat in een z.g. beleefmeer dat tevens een getijdenmeer is, wordt daar bovenin de kop van Friesland 'Holwerd aan Zee' gecreëerd. Een mooi en ambitieus plan, maar ik ben benieuwd of en hoe Holwerd en de regio er van gaat profiteren. De verwachtingen zijn hoog gespannen, maar ik ben bang dat je daar de forse aanzuiging van het nabij gelegen aantrekkelijke waddeneiland Ameland weinig mee veranderd.

Lunch in de oude vestingstad.

Gisteren zat ik met mijn oude vriend Ab, we kennen elkaar al sinds midden jaren zestig, in Weesp te lunchen in café restaurant De Eendracht. Sinds medio november 2018 gevestigd in het oude bankgebouw van ABN Amro aan het Grote Plein aldaar. Het pand heeft met name intern een indrukwekkende metamorfose ondergaan. Met natuurlijke materialen, veel steen en hout, hebben ze een ruim en licht interieur gecreëerd met een grote, uitnodigende bar en Chesterfield-achtige zitjes. Ben benieuwd of De Eendracht Weesp ook een buitenterras krijgt aan het Grote Plein of de Oudegracht, want daar valt of staat het succes denk ik wel mee. De Eendracht heeft namelijk ook al vestigingen met terrassen die volgens mij vaak vol zitten in Abcoude, (zie o.m. mijn stukje 'de old boys A'dam in Abcoude' van 19 februari 2017) en Maarssen.

Insecten, wat doen we ermee

Er komt in deze tijd veel op ons af. Om als eenvoudige sterveling duurzamer te leven, komen er van links en rechts zoveel adviezen en regels, dat je vaak door de bomen het bos niet meer ziet. Wat trouwens door de toenemende, vaak illegale, ontbossing wereldwijd sowieso al een probleem is.

Een tijd geleden las ik dat insecten als voedselbron kunnen bijdragen aan de toenemende vraag van de groeiende wereldbevolking. De traditionele vleesproductie legt een veel te grote claim op de ruimte en de natuurlijke hulpbronnen. Alternatieve en duurzame eiwitbronnen als insecten, die zich snel kunnen vermenigvuldigen, zouden daarom kunnen bijdragen aan een oplossing. Op de wereld schijnen circa 2100 verschillende soorten insecten te zijn die voor de mens eetbaar zijn. De voedingswaarde van insectenvlees is vergelijkbaar met die van gewoon vlees, terwijl de uitstoot van broeikasgassen wel honderd keer lager is dan bij een varken of rund. Insecten vormen dus een duurzame en economisch interessante oplossing voor het wereldvoedselvraagstuk.

Maar gisteren las ik in de krant, dat volgens een studie van een internationaal onderzoeksteam, insecten juist uitsterven. En wel zo snel dat er over 50 jaar nog maar de helft van de aantallen van nu over is, en over een eeuw alle insecten zijn uitgestorven, met een totale ineenstorting van onze ecosystemen tot gevolg. Een ecologisch armageddon dus. De studie is door het onderzoeksteam in het wetenschappelijke tijdschrift Biological Conservation gepubliceerd. Dat is allemaal nogal wat, ik kan en wil het vooralsnog niet geloven!

een vervelende stankoverlast

Piep, piep ging mijn mobiele telefoon vanmorgen. Een NL-Alert, ofwel alarm, hevige stankoverlast. In een te warm geworden tankwagen vol petrolatum ofwel versnellingsbakolie bij een tanktransportbedrijf in Alblasserdam, ontstond gas dat vervolgens ontsnapte. Mede door de harde zuidwestelijke wind schijnt de stankgolf zich over een fors deel van Nederland te hebben verspreidt, zelfs tot Groningen aan toe. Ik heb rond een uur of drie een poosje buiten staan snuffelen maar nog niets geroken, terwijl ik toch ongeveer halverwege de lijn Alblasserdam-Groningen zit. Hopelijk blijft dat zo, maar wat ze in Groningen dan wel hebben mogen ruiken is mij een raadsel.
Zo'n NL-Alert is uiteraard een goede zaak, je schrikt wel even, maar als je dan leest dat het gezondheidsrisico nihil is ben je toch weer gerustgesteld. Of toch niet? Ik niet dus, wat mij vaak irriteert bij de melding van branden en ongelukken als dit, is juist het snelle bericht dat het gezondheidsrisico nihil is. Ik hoop natuurlijk dat dat ook het geval is, maar de snelheid waarmee de instanties deze uitspraken altijd brengen geeft mij te denken!

ode aan historische rockgroep

Het bovenzaaltje in de Catharinakapel zat stampvol filmliefhebbers. Aan de orde was 'Bohemian Rhapsody', de film uit 2018 van Queen, of beter gezegd een ode aan de muziek van Queen en zijn uitzonderlijke zanger Freddie Mercury. Een zanger die weinig ophad met conventionele stereotypes en uitgroeide tot één van de populairste entertainers ter wereld. De film gaf de snelle opkomst van Queen te zien middels de bekende sound waarmee ze hun liedjes doorgaans brachten. Maar ook zagen we in de film Mercury's ondergang aankomen door zijn levensstijl en ziekte. Dat weerhield de filmmaker echter niet om 'Bohemian Rhapsody' af te sluiten met een spetterend optreden van Queen op Live Aid. Eén van de meest legendarische optredens in de geschiedenis van de rockmuziek. Een prachtige film, we hebben genoten!

Bruggen, hou ze in de gaten!

Toen een paar jaar geleden de Merwedebrug in de A27 wegens bij toeval ontdekte haarscheurtjes voor het vrachtverkeer een tijdlang werd gesloten, krabden we achter onze oren. Het scheelde achteraf gezien zelfs maar een haar of de brug was ingestort. Een vergelijkbare ramp als de ramp j.l. augustus met de Ponte Morandi, de tuibrug in de Italiaanse havenstad Genua, had dus ook zomaar hier kunnen gebeuren. Ik moet hier tegenwoordig vaak aan denken als ik ergens over een brug rijdt. Bij toeval ontdekt! Hoe is het mogelijk, altijd gedacht dat Rijkswaterstaat zijn periodieke controles serieus uitvoert, kennelijk niet dus.

De IJsselbrug (Katerveerbrug II) in de A28 bij Zwolle houdt mij ook vaak bezig. Toen die in 1970 werd opengesteld, ging men nog uit van een toename van de verkeersintensiteit tot 37.000 voertuigen per dag in 1980. Het zijn er inmiddels rond de 120.000 per dag, en de vluchtstroken zijn tijdens een noodzakelijke renovatie beginjaren negentig al opgeofferd. De renovatie was destijds, goed 20 jaar na de oplevering, nodig omdat er door de verzakte brugpijlers een grote knik in het wegdek was ontstaan. En dat niet alleen, ook het voorgespannen staal in de brugconstructie moest worden vervangen vanwege roest. Bruggen, boeiende kunstwerken in het wegennet, maar hou ze in de gaten!

Van alles wat in een museum.

Op een vereniging heb je allerlei soorten mensen.

Vanaf de Compagnieshaven, waar we de auto geparkeerd hadden, liepen we gisteren via het bekende Staverse Poortje in de zeemuur, praktisch zo het binnenmuseum van het Zuiderzeemuseum in. We kwamen voor de tentoonstelling 'Mooi samen', die een beeld geeft van de diversiteit aan verenigingen en persoonlijke verhalen rond de voormalige Zuiderzee anno nu. Een samenstelling van de fotografen Koos Breukel (1962) en Sander Troelstra (1976), die daar de afgelopen tijd samen rond de voormalige Zuiderzee reisden om hun visies vast te leggen. Daarbij beschrijft journalist Thijs Broer (1970) de soms heel persoonlijke verhalen achter de (groeps)portretten. Waarom worden mensen lid van een vereniging en zetten ze zich hiervoor soms jarenlang in? Hoe verhouden hun persoonlijke verhalen zich tot die van hun vereniging? En wat verbindt de leden van al die oude en nieuwe clubs langs de kusten van de vroegere Zuiderzee? Een leuke expositie van wat mensen bezig houdt in deze regio, en niet hier alleen natuurlijk, van muziekverenigingen en koren tot sport- en visclubs.

Buiten zag ik op de ons zo vertrouwde Compagnieshaven een Waarschip 1010 liggen en aan de andere kant in de Oosterhaven lag een zeiljacht te dobberen dat veel gelijkenis had met de Jaguar 30. Mijn gedachten gingen even een poos in de tijd terug. De 1010 had ik vroeger bijna aangeschaft, lekker racen leek mij wel wat. Echter het gemis aan comfort en vooral de grote diepgang gaf de doorslag om er uiteindelijk toch van af te zien. Maar aan de Jaguar 30, ofwel de 'Felis Onca', heb ik goeie herinneringen. Tien jaar van mooie zeiltochten op het IJsselmeer en de Wadden, maar ook naar de Engelse oost- en zuidkust. Ik dwaalde even helemaal af, je moet in een museum ook niet uit het raam kijken! Met een lekker visje hebben we uiteindelijk een punt gezet achter alle opgedane gedachtenroerselen van ons museumbezoekje.

Warm winters wandelingetje.

De zon vertoeft nog op zuiderbreedte, en het duurt nog ruim zes weken voordat ze boven de evenaar staat en aan de driemaandelijkse lente-tocht naar de kreeftskeerkring op ca. 23,5º noorderbreedte kan beginnen, maar gisteren leek het tijdens onze wandeling in Hulshorst even of ze daar nu alvast aan begonnen was. Want terwijl ze nog amper 38º boven de zuidelijke horizon uitkomt, werden we eenmaal uit de schaduw van het lommer blij verrast door de weldadige warmte waarmee ze ons al even overgoot. Heerlijk, de winter heeft soms meer in petto dan je denkt.

afsluitdijk krijgt loodzware jas

Vele honderdduizenden tonnen basaltzuilen zijn tijdens de aanleg van de Afsluitdijk, tussen de jaren 1927 en 1933, in het talud verwerkt. Steenzetters verwerkten de zware basaltzuilen, met een gewicht tussen de 27 en 132 kg, met de hand, ze konden zo 15 à 20 m2 per dag aanleggen. Zwaar werk, totaal ondenkbaar met de huidige arbowetgeving, en terecht. Het talud van bijna 33 km dijk is destijds op deze manier voorzien van basaltzuilen met een s.g. van ca. 2.800 tot 3.050 kg/m3. Je zou dus kunnen zeggen dat de Afsluitdijk al aardig gewend is aan een zwaar jasje.

Dwarsdoorsnede van de oorspronkelijke Afsluitdijk.

Maar na ca. 86 jaar trouwe dienst wordt deze jas nu toch te licht bevonden. Ze mag of moet hem zelfs aanhouden, maar in het kader van de nodige dijkversterking krijgt ze er in de komende vier jaar nog een jas overheen. De jas is opgebouwd uit 75.000 betonblokken van maar liefst 6.500 kg per stuk, die in elkaar grijpen als dakpannen. De betonblokken die in Harlingen worden gemaakt, zijn maar liefst 1,13 m hoog, 2,30 m breed en 2,80 m diep. De handmatige steenzetter heeft hier dus niets meer te zoeken. De blokken worden vanaf het water aangebracht middels een grote kraan.

Betonblok, waar ze er voor de nieuwe overjas maar liefst 75.000 van nodig hebben.

Maar behalve deze dijkversterking gebeurt er in en op de Afsluitdijk de komende vier jaar nog meer. Aan de kant van Den Oever worden de spuisluizen vernieuwd en wordt er een pompgebouw gebouwd. Aan de kant van Kornwerderzand wordt nabij de schutsluizen aan de Waddenkant een nieuwe keersluis gebouwd en komt er verder een z.g. vismigratierivier in de dijk. Genoeg te beleven en te zien dus, ga gauw eens kijken.

over een bijzondere expositie

Het grootste gedeelte van museum de Fundatie was ingeruimd voor de expositie Vrijheid - de vijftig Nederlandse 'kernkunstwerken' vanaf 1968. Volgens de samensteller Hans den Hartog Jager (1968) stond zijn geboortejaar in het teken van de vrijheid voor het breken met burgerlijke normen. En kunst is vrij, het is de plek waar dingen kunnen worden uitgeprobeerd, nieuwe vormen, nieuwe normen. In de greep hoogtepunten (een vrij subjectieve greep natuurlijk) uit de recente Nederlandse kunstgeschiedenis, zijn werken van o.m. Armando, Dumas, Sassen, Dibbets en nog vele anderen. Sommige kunstwerken komen zo uit het ateliers van de kunstenaars, andere werken hebben daarentegen de afgelopen ­decennia in een museumdepot gelegen. Veel werken lopen qua omvang en materiaalgebruik uiteraard ook sterk uiteen. Het eerste wat ik van de expositie zag was trouwens een sombere foto (met handtekening van Paul Tibbets (1915-2007), de piloot van de bommenwerper Enola Gay) van de atoomexplosie boven Hiroshima in 1945 waarbij, zij het ten koste van 140.000 mensenlevens, wel een einde kwam aan de Tweede Wereldoorlog. Vrijheid, maar niet voor niets. Een bijzondere en boeiende expositie!

.....vechten tegen de bierkaai?

Volgens Ilja Gort op Twitter is onderstaand filmpje de besluitvorming klimaatakkoord kort uitgelegd. Wim Daniëls noemt het Sisyfusarbeid. Cynisch? Ik weet het niet, daar ben ik nog niet over uit, maar zeker is dat de klimaatverandering het grote verhaal van onze tijd is. Vragen, vragen en nog eens vragen over o.m. energietransitie, hoe moet het, op welke termijn, en wie gaat het allemaal betalen.

Besluitvorming klimaatakkoord kort uitgelegd. pic.twitter.com/7FfiaMXQqw

— Ilja Gort (@iljagort) 24 januari 2019

De schoonheid van het verval

Aan de westkant van Wezep, grofweg ingeklemd tussen de A28, de Zuiderzeestraatweg en de Bovenheigraaf ligt een mooi gebiedje dat ze 'De Soppe' noemen. Van oudsher een drassig gebied, vandaar de naam wellicht. In de jaren vijftig, toen de A28 nog niet was aangelegd, ving ik daar met mijn vriendjes stekelbaarsjes en donderkopjes in de glasheldere sloten en zagen we daar vaak ringslangen. Een prachtig gebied, nog steeds ook al is de structuur van het landschap veranderd, het gebied is nu droger. Volgens het bestemmingsplan komen in dit landschappelijk waardevolle gebied gelukkig geen uitbreidingen maar is het in de toekomst wel aangewezen als retentie voor afgekoppeld hemelwater uit het dorp.

Onlangs hebben we daar gewandeld, een korte wandeling maar heel mooi. De Heigraaf met zijn prachtige eiken, en De Steeg met zijn oude boerderijen. Maar ook de in verval geraakte schuren en de rommelige erven met hopen puin en mest voor de deur heeft wonderlijk genoeg zijn bekoring. Het is en blijft één van de mooiste gebiedjes van Wezep!

De Steeg: de schoonheid van het verval.

De Steeg: een hoop mest naast de entree, maar dan wel met een fraaie straatlantaarn. 

Militaire muziek in het koninkrijk

Gisteren hebben we in het Nationaal Militair Museum in Soest Voorwaarts marsMUZIEK! gezien. Een tentoonstelling over de geschiedenis van militaire muziek als onderdeel van onze krijgsmacht. Op 3 december 1818 beschikte koning Willem I bij Koninklijk besluit dat elk regiment zijn eigen muziekkapel kreeg, waarmee vanaf 1 januari 1819 de Nederlandse militaire muziek een feit was. Reeds twee eeuwen militaire muziek in het koninkrijk, een tentoonstelling waardig! Militairen en muziek, ze horen bij elkaar en dat gaat terug tot de oudheid. Toen al gaven bevelhebbers via trom-en trompetsignalen commando's aan de strijdende manschappen door.
In onze tijd heeft elk regiment zijn eigen tradities en militair muziekgezelschap, al is daar overigens de laatste decennia behoorlijk op bezuinigt.

Ik moest in dit verband denken aan het afscheidsconcert op 20 december 1993 van het Artillerie Trompetter Korps, (wat overigens al sinds 1963 feitelijk een fanfarekorps was), waarin mijn zoon destijds als dienstplichtige speelde in de slagwerksectie. Het repertoire dat werd gespeeld, (zie programma-overzicht), zegt eigenlijk al iets over de superieure veelzijdigheid van het ATK. Het concert werd afgesloten met de z.g. Artillerie-mars inclusief het 'Lied van de Veldartillerie' waarbij de hele zaal enthousiast mee brulde:

Programma-overzicht afscheidsconcert ATK op 20-12-'93.

1. Wat dreunt daar op die heide, Wat blinkt daar in het verschiet ? Wat dondert tussenbeide Dat men door 't stof niet ziet ? Hoe flikkeren die zwaarden Wat forse melodie, Hoe rennen daar die paarden, 't Is Veldartillerie!

2. De kruitdamp is hun leven, 't Kanon is hun banier. De hoop daarvoor te sneven Bezielt elk Kanonnier. Zij haken naar den strijde Voor Vaderland en Vorst. Voor Land en Koning beide Klopt steeds hun mannenborst.

3. Van 't paard naar 't stuk gevlogen, Dra dondert reeds het schot. Weer vlug vooruit getogen, Vernielt hij 's vijands rot. Rent d' overmacht hem tegen, Manmoedig staat hij pal. Koopt door zijn dood de zege, En juicht nog in zijn val.

4. Maar ook in tijd van vrede, Blinkt steeds de kanonnier. En meisjes schoon van leden, Zijn op hun liefde fier. Waarmoed zit heerst ook trouwe,
Door kracht nooit uitgeblust. Daarom de schoonste vrouwen, Heeft hij naar hartelust.

5. Hoera dus voor ons wapen, Lang leevl de kanonnier. Lang leev' die forse knapen, Des legers schoonste sier. Hun leus zij, steeds te strijden,
Werwaarts ook d' eer hen zendt. Voor land en Koning beide, Tot roem van 't Regiment

Bron: Saluutbatterij Atkins

Over een kat in de zak kopen.

Wat er bij Rijkswaterstaat aan de hand is weet ik niet, want ze blunderen wat af daar. In 2015 was er het debacle met twee nutteloze speedboten die na oplevering niet geschikt bleken voor het doel waarvoor ze werden aangeschaft. De speedboten, bedoeld voor de Kustwacht, bleken niet in staat om op hoge snelheid door golven te varen. Omdat ze gebruikt zouden worden op de Noordzee, waar bijna altijd golven zijn, werden de boten à 1,1 miljoen niet in gebruik genomen en moest er een nieuwe aanbesteding worden gestart.

En nu las ik onlangs weer dat ze drie nieuwe vaartuigen voor o.m. de vaarwegmarkering, kosten 26,3 miljoen euro, door een ontwerpfout niet in gebruik kunnen nemen. De drie schepen t.w. de Merwestroom, Waddenstroom en Scheldestroom hebben bij nader inzien een te grote diepgang en een belemmerde zichtlijn vanuit de stuurhut. De z.g. MPV-30 schepen (multi-purpose vessels) zouden voor meerdere doelen worden ingezet op de grote binnenwateren, de Waddenzee en de Noordzee tot dertig mijl uit de Nederlandse kust. Het was de bedoeling dat het eerste schip eind 2018 in gebruik zou worden genomen. Maar de veiligheid is ontoereikend, schreef minister Cora van Nieuwenhuizen (Infrastructuur en Waterstaat) onlangs aan de Tweede Kamer, dus dat ging even niet door.



Om de problemen op te lossen, wat m.b.t. de diepgang nog niet zo eenvoudig is, moet het scheepsontwerp worden aangepast. Wat dit allemaal weer gaat kosten en hoe lang het gaat duren om dit op te lossen, is nog de vraag. Op dit moment wordt onderzocht wie aansprakelijk is en op wie de extra kosten kunnen worden verhaald: de bouwer t.w. scheepswerf Bijlsma Wartena of de opdrachtgever t.w. Rijkswaterstaat. Bij het ontwerp en de bouw van de MPV-30 stond duurzaamheid voorop. Kennelijk hebben ze aan het duurzaamheidsproces zoveel energie en aandacht besteed, dat ze daarbij primaire aandachtspunten m.b.t. de praktische werkbaarheid van de MPV-30 uit het oog zijn verloren. Erg onprofessioneel, wat een geblunder! 't Is haast niet te geloven dat geen van de partijen de problemen tijdens het ontwerp- en uitvoeringsproces heeft opgemerkt. Dat blijkt ook nog eens uit bovenstaand filmpje, waarin de tewaterlating met trots en de nodige aplomb wordt gebracht.

Om nieuwe debacles te voorkomen, worden plannen voor de vervanging van andere schepen nog eens grondig gecheckt, voordat bedrijven zich mogen melden om ze te bouwen, meldt minister Cora van Nieuwenhuizen. In totaal vervangt de Rijksrederij de komende jaren zo'n 20 schepen omdat die aan het eind van hun levensduur zijn.

alles over de 18e zondag p.m.

Op de 18e zondag p.m., die werd georganiseerd door Jan & Yvonne, werden we in Echten rond kwart over één verwacht op het parkeerterrein van 't Huus met de Belle'. Een karakteristiek plattelandswinkeltje waar je ambachtelijke producten, kunstnijverheid en kunst uit Echten en wijde omgeving kunt kopen. Zeg maar van een pot honing tot handgemaakte sieraden en van ansichtkaarten tot bronzen beelden. Maar dit terzijde, wij kwamen daar nu enkel om te parkeren. Want van daaraf was het amper een kwartier lopen naar 'Tea Time', een authentiek Engelse tearoom gevestigd in een sfeervolle villa uit 1914, alwaar we door Jan & Yvonne werden getrakteerd op een heerlijke Tea & Cake.

Na een uurtje 'Tea Time' waren we toe aan de volgende beleving, die daar in het z.g. Kraaienbosch a.h.w. om de hoek lag, namelijk een wandeling van een paar kilometer over het z.g. Roekpad. De langs het pad opgestelde Roeken, (Loek de Roek) fraaie uit hout gesneden beelden, wezen ons daarbij stilzwijgend de weg. Terug bij 't Huus met de Belle' besloten we even een kijkje te nemen in een verderop gelegen authentieke plaggenhut met poepdoos. In 1981 gebouwd door bewoners van Echten als versiering tijdens het 800 jaar bestaan van het dorp. Later wilde niemand de hut nog kwijt en werd het een toeristisch trekpleister.

Voor de finale beleving van de 18e zondag p.m. zijn we vervolgens in Hoogeveen neergestreken in huize Jan & Yvonne. De vijf zat inmiddels in het uur, dus tijd voor hapjes en een gezellig al of niet alcohologisch aperitief, waarin ruimschoots werd voorzien. Desalniettemin bleef er na al dit lekkers ook nog ruimte over voor een heerlijk klaargemaakte Chinese maaltijd. En zo kwam er met z'n achten rond de grote tafel, keuvelend over van alles en nog wat, rond een uur of negen een eind aan een genoeglijke zondag p.m. in Echten en Hoogeveen.

WAD, onwerelds mooi gefilmd

Al sinds mijn 15e jaar kom ik in elk seizoen regelmatig op het wad. En toen ik een zeilboot had was ik er helemaal niet weg te slaan. Op een gegeven moment goed bekend met de geulen en de wantijen in het uitgestrekte gebied, ervoer ik het wad bij hoog- en laagwater als een thuiswater. De vertrouwde beelden aan de horizon van wolkenluchten, eilanden, duintoppen, kerktorens, vuurtorens werden a.h.w. geaccentueerd door zeiltjes, vissersboten, veerboten en andere uitingen van menselijk bestaan. De meeuwen, visdiefjes, sterns en nog veel meer vogels met daarbij een af en toe opduikende zeehond maakten het plaatje compleet, en deden je in een hemel op aarde wanen. Dat is het wad dat ik bij goed en slecht weer al zo'n 60 jaar ken!

Gisteren heb ik echter een heel ander wad gezien, een wad wederom van een adembenemende schoonheid, maar toch anders. Een wad zonder enig teken van menselijk bestaan. Nergens een veerboot of een toren in de verte te bekennen. Een vervreemdende ervaring in een gebied dat je al zo lang anders kent. Je kan de mens in een kwetsbaar natuurgebied als de wadden niet wegdenken. Niet in het verleden en al helemaal niet in het heden. De mens speelt hier in de huidige tijd immers een steeds grotere rol van betekenis. Wat die allemaal niet doet om te overleven op de grens van water en land is niet gering. Een belangrijk item waaraan in de onwerelds mooie film WAD vreemd genoeg totaal geen aandacht is geschonken.

Wie leest Simon Vestdijk nog?

Vanmorgen las ik in de krant dat Mieke van der Hoeven (1938-2018), de weduwe van schrijver Simon Vestdijk (1898-1971), onlangs op 80 jarige leeftijd is overleden. De veertig jaar jongere weduwe heeft haar man, waarmee ze slechts vijf jaar getrouwd was, dus bijna een halve eeuw overleefd. Al die tijd heeft ze zich als bewaker van het literaire nalatenschap van haar man opgeworpen. Maar wie leest Vestdijk nu nog, vroeg ik mij af, één van de beste schrijvers uit mijn jeugd. Zijn oeuvre werd wel een gebergte in de Nederlandse literatuur genoemd. Van zijn 52 romans horen er heel wat tot de pieken in dat gebergte. Genoeg romans voor een herdruk zou je zeggen, maar ik zie er nooit één in de winkel liggen, om over zijn essays maar helemaal te zwijgen. Zo gaat dat kennelijk, jarenlang, van het begin van de jaren dertig tot zijn dood in 1971, ben je een vast en belangrijk onderdeel van de Nederlandse literatuur geweest, en zo ben je een vergeten schrijver.
Maar ik heb gelukkig nog een paar aardige herinneringen. 'De koperen tuin', 'Ivoren wachters' en vooral 'Ierse nachten', volgens mij zijn beste historische roman. Een verhaal dat zich afspeelt in Ierland tussen 1852 en 1860. Hoofdpersoon Robert Farfrae groeit op als zoon van een rentmeester bij een kasteel, waarvan de Engelse eigenaren de landgoederen als wingewest beschouwen. Een moeilijke tijd waarover Vestdijk dus schreef, maar waarover de band 'Hodgepodge' nog regelmatig een aantal prachtige balads ten gehore brengt.

een museumbezoek in Gorssel

Gisteren in museum MORE in Gorssel o.m. de kunstcollectie gezien van Hans Melchers. Het museum is volgens eigen zeggen het grootste museum voor Modern Realisme. Met de semi-permanente tentoonstelling DWARS KIJKEN presenteert Museum MORE momenteel een dwarsdoorsnede van de eigen kunstcollectie. Ruim 100 werken van 44 verschillende kunstenaars geven een gevarieerd en eigenzinnig beeld van precies één eeuw modern realisme in Nederland. Topwerken van modern realisten als Carel Willink, Jan Mankes, Pyke Koch, Raoul Hynckes, Wim Schuhmacher en Charley Toorop. Maar ook invloedrijke hedendaagse kunstenaars zoals o.m. Marlene Dumas, Erwin Olaf, Ruud van Empel en Paul de Lussanet zijn in het museum vertegenwoordigd. Eem museumbezoek in Gorssel, beslist de moeite waard!