wanen op zee

Omhoog, omlaag, omhoog en weer omlaag, in een eindeloze cadans door de nacht. De zee leek in de vroege ochtend veranderd in een bewegend berglandschap. Vreemd, ik waande mij ineens even in het golvende landschap van de Ardennen. Maar dat kon natuurlijk niet waar zijn, we zaten immers midden op zee, op 59º34'N en 0º41'W om precies te zijn, tussen Schotland en de Shetlandeilanden dus. De golven van de Atlantische Oceaan hadden hier vrij spel. Toch frappant, even zo'n waan op zee in de vroege ochtend.

Twee ogen zien meer dan één!

In mijn stukje 'Het oog wil ook wat!' schreef ik op 6 december j.l. o.m. dat een troebele lens het beeld grondig kan verpesten, je kan er bij wijze van spreken geen oogje meer mee in het zeil houden. Ik merkte toen echter dat een nieuw lensje in één oog al wonderen deed. Lastig was dat beide ogen toen wel een strijd aangingen, het was oog om oog (tand om tand laat ik in dit verband even weg). Het oog met het nieuwe lensje voelde zich meer en beter dan het andere, en ging er prat op dat het veel meer zag. Natuurlijk, in het land der blinden is eenoog koning! Om aan deze ongelijke strijd maar een eind te maken, is nu ook het andere oog van een nieuw lensje voorzien. En sindsdien gunnen ze elkaar weer het licht in de ogen, en ben ik ook blij, want twee ogen zien meer dan één!

Veilig Douchen

Of ik in onze nieuwe z.g. comfortdouche van de firma Z ook de sterren van de hemel zal zingen als ik mij veilig sta te douchen, weet ik nog niet. Ben in ieder geval de laatste dagen door het irritante gestuntel van de firma Z sowieso niet in de juiste stemming geraakt. Maar dat kan uiteraard veranderen, de tijd zal het leren. Want het resultaat is na ca. 2,5 dag klungelen i.p.v. max. 1 dag, waar ze zo prat opgaan, uiteindelijke toch nog acceptabel geworden!

Hart voor het Wad

Daarom hebben wij het Wad in ons hart gesloten!

Nieuwjaarsdag.

Zo, vanmiddag nog even op de borrel aan de Thorbeckegracht in Zwolle om de verjaardag van onze kleinzoon Daan en nieuwjaarsdag te vieren, en dan hebben we het voorlopig wel gehad met de geneugten van al die overdadige calorieën, blij toe! Mijn gedachten gaan op deze dag vaak even terug naar maandag 1 januari 2001, de dag dat de jarige job even na de jaarwisseling geboren werd in het AMC in Amsterdam. Maar het was ook de dag van de brand in café 'Het Hemeltje' in Volendam, waarbij 14 jonge mensen omkwamen en 180 gewonden vielen. Alweer 22 jaar geleden, maar het geloei van de vele ambulances in de nacht die we destijds op ons oppasadres hoorden, staat mij nog helder voor de geest. Ook daarom is 1 januari voor ons altijd een gedenkwaardige dag!

Waarheen leidt de weg?

Hoe sterk is de eenzame fietser die krom gebogen over zijn stuur tegen de wind zichzelf een weg baant. (Boudewijn de Groot, 1973) Geen idee eerlijk gezegd, waarheen, waartoe lijkt mij eerder de vraag. Het maakt nogal verschil of je naar je meisje onderweg bent of naar de tandarts. In het laatste geval heb je eerder last van knikkende knieën is mij ooit uit empirisch onderzoek gebleken. Enfin, waar je in het nieuwe jaar ook naar toe fietst, het is in alle gevallen simpel een kwestie van blijmoedig doortrappen en niet zeuren, desnoods met een leuk deuntje in je hoofd als bijvoorbeeld 'Once upon a time in the West'.

Over vulkanen.

Gisteravond zag ik The Volcano: Rescue from Whakaari'. Een dit jaar gemaakte film/documentaire, die per minuut de plotselinge en dodelijke vulkaanuitbarsting van de Whakaari in Nieuw-Zeeland volgt op 9 december 2019. Daarbij kwamen 22 mensen om het leven, argeloze toeristen die onder begeleiding van z.g. ervaren gidsen de krater van dichtbij wilden ervaren. De aangrijpende film/documentaire, gebaseerd op verhalen van overlevenden en reddingswerkers, vertelt over een dag waarop gewone mensen buitengewone dingen moesten doen, en plaatst deze tragische gebeurtenis in de grotere context van de natuur, veerkracht en de kracht van de medemenselijkheid.

Ik moest denken aan die keren dat ik zelf om een krater wandelde van een nog immer actieve stratovulkaan t.w. de Vesuvius in Italië en de Bromo op Java. De Vesuvius is voor het laatst uitgebarsten in 1944 en de Bromo nog in 2004, waarbij doden vielen te betreuren, evenals toen de Whakaari dus in 2019 een boertje liet. 

Maar het meest tot mijn verbeelding spreekt de Zuidwalvulkaan in de Waddenzee tussen Harlingen en Vlieland. (Zie o.m. mijn stukje 'dynamisch landschap' van 5/12'21) Een stratovulkaan in Nederland die sinds de late Jura, zo'n 160 tot 145 miljoen jaar geleden niet meer actief is geweest, en sindsdien met meer dan 2000 meter sedimentair gesteente is bedekt. Een in diepe rust zijnde vulkaan dus nabij het boorplatvorm Zuidwal, waar ik jarenlang zonder dat ik dat wist overheen heb gezeild! De Zuidwalvulkaan gloeit nog immer na, de aardtemperatuur op 2000 meter diepte is daar na al die miljoenen jaren nog steeds 35 à 40 % hoger dan de naast gelegen gebieden.

Als ze die (meer)warmte eens konden exploiteren hadden we hier waarschijnlijk tot sint-juttemis geen andere energiebronnen meer nodig!

Pork Wellington

Waar komt de naam Pork Wellington toch vandaan vroeg ik mij gisteravond in Amsterdam tijdens het kerstdiner bij E en A af. Pork Wellington is de klassieke variant van de Beef Wellington, en is bereid met varkenshaas in plaats van ossenhaas. Na een tijdje googelen kwam ik achter de z.g. geschiedenis van dit smakelijke gerecht.

Tijdens de beroemde Slag bij Waterloo delfde Napoleon eindelijk het onderspit. De hertog van Wellington – Arthur Wellesley – vierde deze overwinning door zijn koks een nieuw rundvlees recept te laten ontwikkelen. Zijn favoriet! Rundvlees verpakt in bladerdeeg, een gerecht dat wel wat weg had van de Wellington Boot, een laars. En niet zomaar een laars, maar een laars die de hertog liet maken gebaseerd op de Duitse Hessian laarzen. Het gerecht lijkt overigens verdacht veel op het Franse‘Filet de Boeuf en Croute’. Een gerecht dat al drie eeuwen eerder voorkwam in Franse kookboeken. Terwijl de eerste Engelse vermelding pas in de 1903 verscheen. Wellicht dat Sir Wellesley dit gerecht op Franse bodem had gegeten en het thuis heeft laten namaken. En de Fransen nog een trap na heeft willen geven met dit stukje geschiedvervalsing? 

Een woud van windmolens

Onlangs reed ik vanuit Amsterdam door de Flevopolder naar huis, dat doe ik zo af en toe. Een vanaf de A1 via de A6, A27, Vogelweg enz. ietwat omslachtige, maar altijd prima route. Ook deze keer weer, ondanks het vaak beperkte zicht door de laag hangende bewolking en vele mistflarden. Maar gek genoeg kwamen er ook nogal wat gaten voor in het lage wolkendek, waar zonnestralen vrolijk en bijzonder sfeervol doorheen piepten. En zo kwam uit de mistflarden op de Vogelweg, ineens even een door de zon beschenen woud van windmolens naar voren! 

De Flevopolder, het grootste kunstmatige eiland ter wereld, kenmerkt zich volgens Bartjens door veel open ruimte.  De polder, die gemiddeld 5 meter onder de zeespiegel ligt, is met bruggen verbonden met het vasteland.  Behalve de kenmerkende open ruimte heeft de polder voor mij een eigen fascinerende schoonheid. Of het noodzakelijke kwaad van duizenden windmolens in de polder een positieve bijdrage aan de schoonheid levert durf ik te betwijfelen. Het is sowieso een aanslag op de beleving van de open ruimte. Dat neemt allemaal niet weg dat ik het plaatje dat op de Vogelweg even voor de dag kwam van een zo mooi door de zon beschenen windmolenwoud in het grijs prachtig vond.

Jaarwisseling op komst.

De zeilen hingen er slap bij, maar de zee kleurde prachtig turquoise tot aan de praktisch lege einder aan toe. En dat maakte veel goed, zo prachtig. Zwoel windje erbij zou nog mooier zijn geweest, maar je kan als zeiler niet altijd maar alles hebben. Je hebt van die dagen die je nooit vergeet, dit was er zo een, temeer omdat hij zo contrasteerde met de winderige en regenachtige dag die erop volgde. Heeft ook z'n bekoring, maar dat terzijde. Op zoek naar inspiratie voor de jaarlijkse nieuwjaarskaart, kwam ik in een album deze foto tegen die ik ooit tijdens een vakantie in mijn zeilperiode heb gemaakt. En zie daar, een idee was geboren.

Een gedenkwaardig afscheid.

Afgelopen woensdag kwamen we met z'n allen bijeen in de Grote of Sint-Maartenskerk in Zaltbommel voor de afscheidsdienst, voorafgaand aan de begrafenis van Will, mijn lieve schoonzus sinds bijna 60 jaar. De indrukwekkende maar sfeervolle kerk, gebouwd in de veertiende en vijftiende eeuw, zat vol met familie, vrienden en andere genodigden. Het was koud in de kerk, erg koud zelfs, maar de warme woorden en mooie gedichten van kinderen, kleinkinderen en broer en zus van Will deden mij dat praktisch vergeten. En natuurlijk hielpen daar ook de woorden van de voorganger en het prachtige orgelspel aan mee. Evengoed was het wel lekker dat we na de afscheidsdienst in een afgesloten en verwarmd deel van de immense basiliek konden bijkomen met een kopje koffie en een broodje. 

Onder het indrukwekkende luiden van de grote zware Trierklok hoog in de toren, hebben we met z'n allen na afloop onze auto's weer opgezocht, om vervolgens naar Natuurbegraafplaats De Maashorst in Schaijk te rijden. En daar, in dat mooie verstilde landschap hebben we haar lichaam begraven. Ik moest daar even denken aan een gedichtje van Toon Hermans dat 'al wat sterft zal bloeien' heet en gaat als volgt: 

de bomen komen uit de grond 

en uit hun stam de twijgen 

en iedereen vindt het heel gewoon 

dat zij weer bladeren krijgen 

we zien ze vallen op de grond 

en dan opnieuw weer groeien 

zo heeft de aarde ons geleerd 

dat ál wat sterft zal bloeien. 

In pannenkoekenrestaurant De Tol in Velp hebben we daarna met zijn allen wat nagepraat. Over hoe een triest afscheid toch ook nog weer heel mooi kan zijn. En dat was het!

Een vooruitziende blik!

  

De Reichsbürger-beweging in Duitsland, de QAnon beweging in Amerika, die ook al in Nederland in opkomst is, het Forum voor Democratie in Nederland en ga zo nog maar even door. Het aantal partijen waar complottheorieën de plaats van het rationele denken hebben overgenomen lijkt zo te zien explosief te groeien.  Schrijver Willem Frederik Hermans publiceerde in 1988 de essaybundel 'Door gevaarlijke gekken omringd', een essay die voor een groot deel is samengesteld uit tientallen krantenpublicaties.

Hij geeft in de essaybundel over van alles en nog wat zijn eigengereide mening, vooral over taalgebruik en correcte formulering. Fout taalgebruik en incorrecte formuleringen liggen vaak ten grondslag aan veel ellende. Zijn opponenten beweerden echter dat hij spijkers op laag water zocht, maar dat vond ik niet. Hij heeft destijds, zeker achteraf gezien, een vooruitziende blik gehad!

Het oog wil ook wat!

Dat in het taalgebruik ooit een keer de gevleugelde uitdrukking 'Het oog wil ook wat!' is ontstaan kan ik mij wel voorstellen, er is zoveel moois te zien. Al moet je er natuurlijk wel oog voor hebben. En dan nog, de één ziet alleen maar de grote lijnen, de ander ziet meer de nuances. Maar hoe je ook kijkt, in alle gevallen is het van belang, dat je het scherp op je netvlies krijgt. Zo niet dan mankeert er vaak wat aan je lens. Een troebele lens verpest het beeld grondig, weet ik uit ervaring, nuances zijn niet zichtbaar. Maar zie, met reeds één nieuw aangebracht helder kunstlensje, waren de nuances terug. Het andere oog wil op korte termijn ook zo'n lensje, kun je nagaan wat je dan allemaal weer te zien krijgt!

Strandvertier

Onlangs heb ik in het Noord-Veluws Museum in Nunspeet de expositie Ben Viegers springlevend! gezien. De Haagse schilder Ben Viegers (1886-1947) heeft in zijn leven van alles en nog wat geschilderd in zijn kenmerkende vrolijk impressionistische stijl, landschappen, stadsgezichten, stillevens, boerenleven, zee- en strandleven, noem maar op. Mijn blik bleef even wat langer hangen bij Strandvertier, dat hij zo'n honderd jaar geleden schilderde.

Aan de outfit van de badgasten is duidelijk te zien dat betamelijkheid en goede zeden het motto was. De mensen hadden destijds op het strand zo ongeveer evenveel kleding aan als elders. Maar ze vermaakten zich er zo te zien niet minder om, het is een plezierig en ontspannen tafereel. 

Vergeleken met de huidige badmode is er in honderd jaar wel het één en ander veranderd. De offset-litho Naakten met Strandbal uit 1994 van de Amerikaanse popart kunstenaar Roy Lichtenstein (New York, 1923-1997) laat dat in extentie zien. Maar de laatste tijd hoor je nogal eens dat er sprake is van een nieuwe preutsheid in de samenleving. Het zij zo, als het dan maar bij verpreutsing in het strandvertier blijft!

een muziektempeltje pur sang

Het Badhuistheater aan het Boerhaaveplein in de Oosterparkbuurt, is begin jaren twintig van de vorige eeuw gebouwd als badhuis, naar een ontwerp van architect Arend Jan Westerman (1884-1966). Het badhuis gold in de jaren twintig als het ideale badhuisontwerp. Het was het eerste speciaal voor die functie ontworpen badhuis dat vrij stond. Daardoor kon het een ronde vorm krijgen. Hij maakte de schoorsteen tot de centrale as van het gebouw. Daaromheen plaatste hij halfronde wachtkamers. Een gang scheidde de wachtkamers van de buitenste ring met de bad- en douchecellen. Mannen en vrouwen werden strikt gescheiden gehouden, er waren zelfs twee ingangen. Pas rond de midden jaren tachtig van de vorige eeuw werd het badhuis gesloten en verbouwd tot Badhuistheater. 

En sindsdien is het een veelzijdig theater dat zowel op regionaal, nationaal en internationaal niveau van alles en nogwat te bieden heeft. Vele theatergroepen en bands hebben er in de loop der jaren een podium gevonden, maar ook voor een discussieavond of een feestje kan je er goed terecht. 

Zo was daar afgelopen vrijdagavond de soul en jazzband 'The Stubbs' van de partij. 'The Stubbs' wordt gevormd door 5 muzikanten t.w. Theo van Kampen – trumpet, percussion; Paul Pollmann – drums; Lode de Roos – Hammond & keys; Evert Veldkamp – bass en Roy van Oost – guitar & flute. Ze spelen met z'n vijven mooie instrumentale soul- en jazzgrooves die alles in en aan je doen bewegen. Veel oude en goed uitgevoerde Motown en souljazz grooves uit de jaren 60 en 70 staan daarvoor garant. En natuurlijk de authentieke klank van het Hammond-orgel, de strakke ritmesectie, groovy gitaar en funky blazers!

Prachtig toch, het Badhuistheater is denk ik voor menig muzikant een muziektempeltje pur sang!

Concert in de Achterstraat

Het heeft, waarschijnlijk mede door de coronamisère van de afgelopen tijden, een poosje geduurd, maar gisteren heeft Kleinkoor Cantiamo uit Putten dan toch eindelijk weer eens van zich laten horen. En hoe, zoals onderstaand programma laat zien was het reperetoire weer van een verrassend veelzijdig niveau. Meerstemmige liederen à capella gezongen in verschillende talen van klassiek tot meer hedendaags. Het klonk daar in dat kerkje in de Achterstraat weer allemaal als vanouds, heel mooi. En het ensemble Bleijenberg bestaande uit Dorothea Bleijenberg, piano en Erik Bleijenberg, klarinet gaf met hun mooie optreden extra cachet aan het prachtige middagconcert!

etentje met ongemakken

Witlof-ovenschotel met gehakt, een recept voor 2 personen, 20 min. + 20 min. in voorverwarmde oven op 200 graden. Benodigdheden: 3-4 stronkjes witlof 150 gr gehakt 1 ui 3 el creme fraiche geraspte kaas 450 gr aardappelschijfjes 1 tl kerriepoeder 1 tl peterselie snufje zout en peper. 

Zes vrienden, dus alles maal drie, makkelijk zat, toch was er iets mis gegaan. De oorzaak is zo goed als zeker mijn onzorgvuldige omgang met oventijd en oventemperatuur geweest, waardoor de reeds voorgekookte aardappelschijfjes niet gaar waren geworden. Niemand zei er iets van, maar dat was op zich al een teken aan de wand. Al kon er achteraf nog wel een mager 'de smaak was goed' vanaf. Maar ja, de textuur he, praktisch rauwe aardappelschijfjes in je mond voelt niet echt fijn. En dat de nestor in ons midden op een zeker moment onwel werd en helemaal van de wereld raakte, hielp natuurlijk ook al niet mee aan het 'feel good' gevoel. Dat was behoorlijk schrikken, maar hoewel 112 zelfs online werd geraadpleegd, liep het gelukkig met een sisser af, en kwam onze nestor langzaam maar zeker weer bij de les. Jammer allemaal, de volgende keer bij R en H in Putten beter. Trouwens het voor- en nagerecht heeft iedereen zich goed laten smaken!

Zeezeilers

Met het overlijden onlangs van onze notoire catamaranzeiler Henk de Velde (1949-2022) is zo ongeveer mijn laatste grote voorbeeld van Nederlandse lange afstandzeilers naar de eeuwige zeilwateren vertrokken. Andere geliefde voorbeelden gingen hem daarin al voor. Om er maar enkele te noemen Eerde Beulakker (1944-2013), zeilde naar menig koude kust met zijn gele zeiljacht 'Taeke Hadwych'. Henk Bezemer (1946-2016), zeilde met nota bene een Waarschip 570, de 'Zeilen' genaamd, naar de Azoren. Ben Hoekendijk (1938-2020) zeilde in zijn vertrouwde 'Shalom', een Victoire 933, naar o.m. Spitsbergen. En hoe het gaat met vakgenoot en zeezeiler Wietze van der Zee, die in de jaren tachtig opzien baarde in een race naar de Azoren met het futuristisch ogende zeiljacht 'New Magic Breeze' weet ik even niet. Het doet er ook niet meer toe, het is evenals mijn eigen zeilperiode allemaal voorbij. Het is niet anders, maar ik leef gelukkig nog!

Expositie over, door en voor vrouwen.

De tentoonstelling 'De Nieuwe Vrouw' in Singer Laren is een tentoonstelling over vrouwen, door vrouwen en voor vrouwen. Ze laat echter schilderijen en tekeningen van zowel vrouwelijke als mannelijke makers zien. We zagen o.m. werk van Charley Toorop, Iris Kensmil, Marlene Dumas, Jan Sluijters, Lou Loeber, Eva Besnyö, Isaac Israels, Helen Verhoeven, Thérèse Schwartze, Rineke Dijkstra en Leo Gestel. 

De tentoonstelling vertelt het verhaal van de moderne vrouw en de beeldvorming die in de loop der tijd verandert. Het is niet alleen een succes verhaal, maar ook een verhaal over een weg vol obstakels en beperkingen die 'De Nieuwe Vrouw' in de loop der tijd van zich af heeft moeten schudden. De focus van de tentoonstelling ligt op de periode 1880-1950. Een periode waarin o.m. een betaalde baan en het vrouwenkiesrecht opkwam. Grenzen werden verlegd, met menige conventie werd gebroken, en het aanrecht was niet meer het enige recht. Ze gingen, om maar enkele items te noemen, sporten, roken en een broek dragen i.p.v. een keurslijf en een rok. 

Mooi is dat de tentoonstelling wordt aangevuld met meer actuele kunst die uitnodigt tot reflectie op het heden. Education permanente, helemaal op het vlak van vrouwenemancipatie. Gelijke berechtiging op o.m. juridisch, politiek, economisch, sociaal en cultureel vlak. Beschamend en te gek voor woorden dat we ons daar in 2022 nog immer mee bezig moeten houden!

ouverture van een voetbalopera

    Een kater die je niet achteraf hebt maar al vooraf, is een Qatar. 

      Aldus onze geliefde taalvirtuoos Wim Daniëls. Een mooie en treffende woordspeling vind ik!