Nul-kunst

Gisteren naar de nieuwe expositie genaamd 03 geweest in museum EICAS (European Institute for Contemporary Art and Science) in Deventer. Eerder dit jaar kon je daar al de exposities 02 en 01 bekijken. Waarbij de 0 staat voor het vertrekpunt van het museum t.w. de Nederlandse Nul-beweging die in de jaren 60 op eigengereide wijze afrekende met traditionele kunst. Daarmee plaveiden ze nieuwe wegen voor hedendaagse kunstenaars. De belangrijkste les? Dat er meer is dan alleen verf en doek. Het museum wil mensen inspireren op basis van de filosofie van de Nul- en ZERO-beweging. Het is een plek waar bezoekers, kunstenaars, filosofen en wetenschappers elkaar ontmoeten. Waar grenzen verlegd worden. Een broedplaats waar belangrijke thema’s van deze tijd, zoals kunstmatige intelligentie, identiteit en maatschappelijke veranderingen verkend worden. De 3 tenslotte staat voor de nieuwste presentatie dit jaar van hedendaags werk van : 

Carel Balth (NL 1939-2019) Oeuvre van continu onderzoek naar licht, tijd, ruimte en beweging; Jan Kuhlemeier (NL 1993) Fascinatie voor natuurfenomenen, kleurtonen en structuren; Marije Romme (NL 1946-2010) Van formeel en rechtlijnig naar vrije vorm; Sheng Shaopeng (CN 1961) Beeldhouwkunst op doek. In zwart, wit en grijs; Marena Seeling (NL 1953) Nieuw werk dat de essentie raakt van materiaal, vorm en ruimte. 

We vonden het alles bij elkaar genomen een heel bijzondere tentoonstelling. Lichtschilderingen op een muur. Natuurfenomenen die je meezuigen in het moment. Grafiekkunst geïnspireerd op minimal music en prehistorische rotstekeningen. Schilderkunst, of is het beeldhouwkunst uit China. En veel werk uitgevoerd in karton. Enigszins in verwarring, maar zeker ook in bewondering na het zien van dit alles, hebben we het Pontje van Deventer maar weer opgezocht, en ons naar de parkeerplaats aan de overkant van de IJssel laten varen. Nul- en ZERO-beweging, nog immer een kantelpunt in de kunst!

lekker slapen

'Paradoxale insomnie' noemen ze het met een moeilijke term, je denkt dat je wakker ligt terwijl je slaapt. En dat is knap vervelend! Maar volgens Bartjens slapen paradoxale slapelozen juist erg veel in vergelijking tot wat ze zelf denken. En dat is prima! Dus bij tijd en wijle een pseudo slapeloos nachtje is helemaal niet erg.

in dominica postmeridiana

Onderstaand alle stukjes over onze zondagen p.m. vanaf het begin t.w. 7/5'12 tot op heden. Zie Blogarchief. 

1e zondag p.m. 7 mei 2012; 2e zondag p.m. 28 augustus 2012; 3e zondag p.m. 27 november 2012;  4e zondag p.m. 25 februari 2013; 5e zondag p.m. 23 juni 2013; 6e zondag p.m. 26 augustus 2013; 7e zondag p.m. 13 november 2013;  8e zondag p.m. 28 januari 2014; 9e zondag p.m. 11 november 2014;  10e zondag p.m. 21 april 2015; 11e zondag p.m. 24 november 2015;  12e zondag p.m. 6 april 2016; 13e zondag p.m. 8 november 2016;  14e zondag p.m. 3 mei 2017; 15e zondag p.m. (za 23 sept.) 24 september 2017;  Over de zestiende zondag p.m. 21 februari 2018; 17e zondag p.m. (za 15 sept.) 17 september 2018;  Alles over de 18e zondag p.m. 16 januari 2019; 19e zondag p.m. Langs de IJssel 26 juni 2019; een gezellige 20e zondag p.m. 25 november 2019;  21e zondag p.m. (vr 06 mrt.) 8 maart 2020;  Op de 22e zondag p.m. 30 juni 2021;  de 23e zondag p.m. 29 maart 2022; de 24e zondag p.m. 26 oktober 2022;  de 25e zondag p.m. (za. 04 feb.) 6 februari 2023; de 26e zondag p.m. 20 juni 2023; de 27e zondag p.m. 17 oktober 2023;  de 28e zondag p.m. 3 februari 2024; de 29e zondag p.m. 1 juli 2024; de 30e zondag p.m. 28 oktober 2024.

de 30e zondag p.m.

Gisteren beleefden we in Harderwijk alweer de 30e zondag p.m. (Over de 1e zondag p.m. van 6 mei 2012, eveneens in Harderwijk, deed ik op 7 mei 2012 verslag, zie in mijn blogarchief) Zo rond 14.00 uur kwamen we met z'n achten in het museumcafé van het stadsmuseum bijeen voor een kopje koffie of thee met een lekkere plak zeebeer en o.m. de tentoonstelling 'Gelaagd Landschap'.(Zeebeer is een authentieke Harderwijkse specialiteit t.w. een ambachtelijk gebakken meergranen cake-koek-brood, verrijkt met abrikozen, amandelschaafsel en noten). Lekker toch, wat wil je nog meer! Appelgebak met slagroom zei een grapjas, tja, jammer dan. De tentoonstelling 'Gelaagd Landschap' was prachtig. Het gaf een uitgebreid en representatief overzicht van het oeuvre van Siemen Dijkstra (1968), waarbij zowel houtsneden als tekeningen getoond werden. Het vakmanschap, maar vooral de schoonheid en de gelaagdheid van de houtsneden vond ik zonder meer betoverend! 

Na het museumbezoek hebben we ons thuis gezellig ouwehoerend over van alles en nogwat best weten te vermaken. En een beetje offerend aan Bacchus kwam de stemming uiteraard ook ten goede. Rustig aan natuurlijk, dat wel, want er moest nog gereden worden. Maar dat was pas veel later, en bovendien moest er ook nog gegeten worden. Op het menu stond een slaatje vooraf, waarna rendang, nasi en boontjes en een toetje met koffie met chocola na. Toen het één en ander, volgens mij naar genoegen was weggewerkt, zat de 30e zondag p.m. er alweer op, en ging een ieder zijns weegs. Tot over ca. 3 maanden maar weer, maar dan bij zus G in Kampen.

Groszraum

Concept en beleving van de z.g. 'Groszraum': 'De ene, ongedeelde werkplaats voor allen' werd door het prachtig invallend daglicht in de hoge, ijle en witte ruimte nog eens versterkt. Werkruimte voor 'Environmental Design', een mooiere werkplek was voor mij in de tijd tussen medio jaren 60 en begin jaren 70 nauwelijks denkbaar. De Elleboogkerk in de binnenstad van Amersfoort, prachtig! Evengoed heb ik na bijna 10 jaar deze sacrale plek verlaten voor een werkplek in een pand aan de Prinsengracht in Amsterdam. En ook dat was weer mooi, maar dit terzijde. 

Onlangs heb ik in de Elleboogkerk een expositie gezien van Krijn de Koning (1963) en Armando (1929-2018). Het concept 'Groszraum' is nog immer van toepassing, maar de beleving in de Elleboogkerk is na de alles verzengende brand in oktober 2007 en de rigoureuze wederopbouw daarna van een andere orde. Het sacrale van weleer is door de open kapconstructie en het weglaten van de kolommenrijen en twee zijbeuken verdwenen. Het is nu een expositieruimte, meer niet. Maar ook dat is mooi!

Nogmaals Herfst

Onderstaand een prachtig gedichtje van Willem Kloos (1859-1938) over de vallende bladeren in de herfst. Het is enerzijds zeer simpel qua woordgebruik, maar anderzijds bijzonder kernachtig in literaire zeggingskracht: 

De blâren vallen zacht... 

Ik kan alleen betreuren, 

Dat ik niet eens verwacht, 

Wat eens nog kan gebeuren... 

De blâren vallen zacht...

Herfst

De Wilde Wingerd ofwel de 'Veitchii' Parthenocissus tricuspidata op de schutting in onze tuin is getooid in herfstkleuren. De kleur van de bladeren verschiet van groen naar oranje tot vuurrood en alles daar tussen in. Prachtig, die orde ook, het deed mij ineens denken aan die uit stippen opgebouwde serie schilderijen van Jan Wolkers (1925-2007). Een soort van pointillisme dat hij rond 2003 begon toe te passen. Het één en ander naar een idee dat hij volgens Bartjens kreeg in New York waar hij sneeuwvlokken zag dwarrelen langs het raam van zijn hotelkamer.

In de Ardennen

In 1976, lang geleden dus, hebben we samen met een paar vrienden enkele nachten doorgebracht in 'Les Gattes', een natuurvriendenhuis in de Ardennen nabij het gehucht Logbiermé. Een prachtig wandelgebied in the middle of nowhere voor iedereen die van rust in de vrije natuur houdt. Echter onze vriend André had op één van onze wandelingen zijn doedelzak meegenomen. Klonk interessant daar in die bossen, maar van 'rust in de vrije natuur' kon zodoende geen sprake meer zijn, temeer door z'n belabberde instrumentbeheersing. Maar goed, we gunden hem desalniettemin toch maar even zijn moment, en probeerden daarom lacherig een beetje in de maat te marcheren. 

En zo stuiten we daar in the middle of nowhere op een gegeven moment op een groepje mensen met in hun midden kunstschilder en graficus Aat Veldhoen (1934-2018) achter een schildersezel. Grappig, hij stond daar de kaarsrechte stammen van het bos te schilderen onder toezicht van zijn tweede vrouw fotografe Kabul Mohamed (1944) en hun drie kinderen. We hebben daar even een praatje gemaakt, dat was vermakelijk, maar of het gezelschapje daarna André's serenade op de doedelzak ook nog vermakelijk vond durf ik te betwijfelen!

over een sprinkhaantje

Er zat een sprinkhaantje op m'n ruit, een volle dag lang zat het met die zes dunne pootjes bewegenloos tegen het gladde glas geplakt. Hoe houd zo'n beestje dat toch vol? Trouwens, wat zou het eigenlijk voor een soort sprinkhaan zijn? Ik heb er met m'n mobieltje een foto van gemaakt, en ben maar eens gaan googlen. 

En zo kwam ik op de z.g. Struiksprinkhaan terecht. Een volgens Bartjens vrij kleine, groene sprinkhaan met lange antennes en zeer kleine vleugels, waardoor het vleugelloos lijkt. En dat verder verspreid over het lijf kleine donkere stipjes heeft. Mooi om te weten toch? 

Al googlend kwam ik echter nog meer te weten over de sprinkhaan. Bijvoorbeeld dat ze symbolisch staan voor astraal reizen en over obstakels heen stappen en nieuwe grote stappen vooruit maken. Dat ze boodschappers zijn die ons wil inspireren om hetzelfde te doen, om ook een sprong in het diepe te wagen! 

Tja, zo leer je nog eens wat.

in het Wolferswoud

In het Wolferswoud, een fraai kleinschalig vakantieparkje in de Achterhoek nabij Zelhem, hebben we ons als familie de afgelopen week goed weten te vermaken. Buiten de vijf comfortabele huisjes die we met z'n tienen hadden gehuurd, was de prachtige omgeving met z'n historische plaatsjes, kastelen, mooie coulisselandschappen en vooral de goede sfeer in ons groepje er debet aan. 

Vaste prik tijdens onze gezamenlijke herfstvakanties is altijd, dat we deze op de 1e zaterdagavond beginnen met een door Hans en Carla georganiseerd schaaktoernooitje. En zo werd ook deze keer met 13 personen (waarvan 6 weekend gasten) op zes borden de strijd aangegaan, waarvan Jan v D. uiteindelijk de winnaar werd en zo een paar mooie schaaksokjes won, waarin ik hem de hele verdere week trots als een pauw heb zien rond paraderen. 

Behalve wandel- en fietstochtjes en museumbezoekjes werden er diverse spelletjes gedaan, vooral aan Jeu de boules op een zeer krikkemikkige baan werd veel plezier beleeft. De ballen stuiterden alle kanten op. En ja 's avonds zaten we natuurlijk bij elkaar met een glaasje vaak tot diep in de nacht gezellig over van alles en nogwat te ouwehoeren. Als het uiteindelijk dan toch bedtijd was, moesten we natuurlijk nog in ons eigen huisje zien te komen. Een hele toer, maar hoe is het mogelijk, hoe suggestief, elke avond werd ons aardedonkere pad fantastisch verlicht door een mooie volle maan! 

In eetcafé De Groes in het centrum van het eeuwenoude Zelhem hebben we ter afsluiting van dit mooie weekje Wolferswoud met z'n allen nog een gezellig hapje gegeten. En zo was het allemaal voorbij voor we er goed en wel erg in hadden. Bij leven en welzijn komen we hier dan ook graag nog eens terug!

Mooi fietstochtje

Lucht in de banden, tentjes, karrimatjes en slaapzakken achterop en fietsen maar. Met z'n vijfjes waren we, in leeftijd variërend van 38 tot 11 jaar. Vanuit Putten via Schoonhoven, Scheveningen, Zandvoort, IJmuiden, Castricum aan Zee, Den Oever, Harlingen, (Terschelling) Sneek, Assen, Emmen en Ommen terug naar Putten. Totaal ca. 700 km (excl. afstand tijdens 7 daagse break in een huisje op Terschelling) in 12 etappes. Een mooi tochtje, af en toe wat gesputter onder de gelederen als de wind even de verkeerde kant opblies, maar dat mocht de stemming amper drukken. En als het dan af en toe toch even tegenzat, bracht de lekkere op benzinebrandertjes gemaakte hap aan het eind van de etappe de stemming weer snel op peil!

het Zwolse Bos

Onlangs las ik ergens de volgende waarschuwing: In het Zwolse Bos nabij Wapenveld is een wolf gesignaleerd op een wildcamera. Gezien het fraaie weer worden er in het weekend veel wandelaars, al of niet met kinderen, in het bos verwacht. Wij willen er bij deze echter op wijzen dat dit niet meer zonder risico is! 

Uit welke hoek deze waarschuwing kwam is me niet duidelijk, maar je creëerd er duidelijk wel onnodig angst mee! 

Het Zwolse Bos is het bos uit mijn jeugd. Met m'n ouders, zusjes en broertjes op onze fietsjes er dwars doorheen. Vanaf Wezep en de Kamperweg, kwamen we via een slingerende route door het bos op de Dreefseweg uit, en uiteindelijk bij onze oma aan de Klapperdijk in Wapenveld. We waren altijd blij als we daar zonder kleerscheuren aankwamen. Onze stuurmanskunsten op het slingerende paadje door het bos schoten nog weleens tekort. Jonge fietsertjes als wij nog waren namen een bochtje weleens eens te ruim, en dan stond er een boompje in de weg, en dan was het uiteraard huilen. Fietsen over slingerende paadjes was dus niet geheel zonder risico! Maar gelukkig viel de schade meestal erg mee!

Goed, dat was het Zwolse Bos in de jaren vijftig, lang geleden dus. Nu lopen er wolven, en dat is natuurlijk wel even wennen, al is de kans dat je er één tegenkomt klein. Na 150 jaar zijn ze terug in Nederland. Sinds ze wettelijk beschermd zijn, verspreiden ze zich op eigen kracht naar de plekken waar ze ooit leefden. Ik geloof graag dat het een aanwinst is voor de biodiversiteit in ons land. De wolf heeft zijn plek weer gevonden, ook al ziet Nederland er totaal anders uit dan anderhalve eeuw geleden! Mooi, misschien dat er teveel van komen in ons kleine landje, maar dat lossen we dan op termijn ook wel op. Mogelijk door afzwakking van de beschermde status!

Ik denk dat ik binnenkort een eindje ga fietsen in het Zwolse Bos. Risico? Ja natuurlijk, wat je ook doet, overal zitten risico's aan vast. Trouwens fietsen is tegenwoordig sowieso een risicovolle bezigheid in het verkeer. In het bos is het nog het veiligst, al zou mijn vader voor de zekerheid nu wel een flinke knuppel in zijn fietstas doen!

kleurrijke weerspiegelingen

Wie raakt niet onmiddellijk onder de betovering van de wonderlijke kleuren van de vogels van Nancy Muns? En als ze dan door de speling van het licht ook nog mooi worden weerspiegeld, kan mijn dag niet meer stuk!

aan de keukentafel

Met z'n zessen een avondje ouwehoeren aan de keukentafel. Deze keer bij A en H in Putten. Lekker soepje erbij en Zuid-Afrikaanse bobotie, rijst, ijs, vruchten en koffie met chocola. En natuurlijk een uitstekend wijntje ter bevordering van de losse tongen. 't Was gezellig, het avondje was voorbij voor we het goed en wel beseften. Gelijk maar weer een afspraak gemaakt voor een volgende keer, maar dan bij J en E in H'wijk.

Mondriaan, een abstract-realist.

De tentoonstelling 'Aan het Gein' in het Mondriaanhuis in Amersfoort toont de schoonheid van het landschap rond deze kleine rivier gezien door de ogen van o.m. Piet Mondriaan. Het Gein tussen Abcoude en Driemond is een riviertje van ongeveer zes kilometer lang, en meandert nog immer door een oer-Hollands landschap van water en weiden, boerderijen en molens. Een bijzonder gebied, waar Piet Mondriaan (1872-1944) aan het begin van zijn artistieke loopbaan vaak te vinden was. Het landschap net buiten zijn woonplaats Amsterdam inspireerde de jonge schilder steeds weer om te experimenteren met kleur, lichtval en compositie. Tussen 1905-1907 was het landschap rond het Gein vrijwel het enige dat Mondriaan schilderde. 

Door Mondriaans belangstelling voor abstracte schilderkunst, ging hij er zich na deze periode steeds meer in verdiepen, en werden zijn werken in toenemende mate minder naturalistisch. Maar pas toen hij in 1911 naar Parijs verhuisde, gaf hij hier ook echt handen en voeten aan. Elk schilderij dat hij toen maakte vond zijn oorsprong in de werkelijkheid, in iets dat hij hij zag en vervolgens terug bracht tot het minimale in zowel de vorm als de kleur. Dat minimaliseren heeft zich steeds verder doorgezet en mondde uiteindelijk uit in het schilderen van schilderijen met slechts een paar lijnen, kleuren en vlakken. Mondriaan noemde zichzelf dan ook een abstract-realist. Hij verwoorde dit verder in een brief uit 1914 als volgt:

Ik construeer op een plat vlak lijnen en kleurcombinaties met ‘t doel algemeene schoonheid zoo bewust mogelijk uit te beelden. Ik wil de waarheid zoo dicht mogelijk benaderen en daarom alles abstraheeren tot ik kom tot het fundament der dingen.

tijdsbesef

Als de dag van gisteren, waar is de tijd gebleven? Geen idee, maar wat ik wel weet is dat hij voorbij gevlogen is! Veel werk en een volle agenda zijn synoniem met een succesvolle tijd. Maar met een met afspraken en deadlines volgepropte tijd vergeten we mogelijk een andere ervaring van tijd, die minstens even belangrijk is. De ledige tijd, die niets oplevert en tot niets dient, maar die wel uitnodigt tot contemplatie!

Aan zee!

Zeeën en oceanen kunnen ons verbazen las ik eens. Ze vormen de grootste bron van leven en bedekken een enorm deel van onze Aarde. Ze kunnen aanzetten tot bescheidenheid en bezinning en inspireren tot wezenlijke levenslessen en filosofieën. Ze leren ons om beter naar ons innerlijke ritme te luisteren en te kiezen voor diepgang in plaats van oppervlakkigheid. Prachtig!

familiedag

Op de wisseltrofee die wordt uitgereikt aan de beste verbinder op de jaarlijkse familiedag, staat nog steeds 'jaarlijkse fietsdag', maar die is vorig jaar na decennia om een aantal reden afgeschaft. Jammer, maar gisteren hebben we voor de 2e keer op rij gemerkt, dat de jaarlijkse familiedag die ervoor in de plaats is gekomen, sportief gezien misschien wat minder maar verder minstens zo gezellig is. 

Iris, de wisseltrofeehouder van vorig jaar, en daarmee ook de organisator van dit jaar was, had op het achterterras van Restaurant 'Het Vuursche Bos' in Lage Vuursche een leuke ontmoetingsplaats voor ons allen geregeld. Alles werkte mee, de stemming, het weer, de ambiance van de plek, de bediening enz. Na het ontmoetingsproces met kusjes links en rechts en het bijpraten met koffie, thee en gebak, hebben we met z'n allen een boswandeling rond kasteel 'Drakensteyn' gemaakt, het fraaie onderkomentje van Beatrix onze voormalige vorstin. 

Het metershoge hekwerk rond 'Drakensteyn' heeft voorkomen dat we ook maar een glimp hebben kunnen opvangen van het kasteeltje, laat staan van de bewoonster. Maar dat mocht de pret niet drukken, de boswandeling was er niet minder om. 

Terug op ons gezellige achterterrasje was het tijd voor een drankje en de lunch. Waarna Wim door Iris dit jaar als beste verbinder werd uitgeroepen, en de wisseltrofee kreeg uitgereikt. Applaus natuurlijk voor de gelukkige, en uiteraard benieuwd wat hij volgend jaar voor ons in petto heeft! Met nog enkele gezellige versnaperingen, maar nu op het voorterras, hebben we uiteindelijk een punt gezet achter een leuke 2e familiedag. 

Architectuur

Met het manifest 'New Babylon' uit 1963 van de Nederlandse kunstenaar Constant Nieuwenhuys (1920-2005), waarin hij zijn visie geeft op de stad van de toekomst waarin de creatieve, spelende mens als uitgangspunt centraal staat, laten momenteel vijf hedendaagse kunstenaars hun visie middels sculpturen, installaties en werken op papier in het CODA Museum zien. 

Graficus, beeldhouwer en installatiekunstenaar Rob Voerman (1966) is één van de vijf reflecterende kunstenaars op de toekomstige wereld, waarin in vrijwel al zijn werk architectuur zijn leidmotief is. In tegenstelling tot Constant Nieuwenhuys, die destijds in zijn New Babylon-project in vele vormen en uitvoeringen een optimistisch beeld gaf van de vooruitgang en een ideale samenleving, schetst Rob Voerman maar een tobberig toekomstbeeld. 

Zijn werelden zijn eerder dystopisch en apocalyptisch dan utopisch of idealistisch. Fictieve, door destructie aangetaste, hybride bouwsels, etsen en geënsceneerde foto’s werpen een schaduw vooruit naar een nog onbekende wereld waarin niets zeker of eenduidig is. Van een ‘high tech new world’ is in het werk van Voerman geen sprake; grootse constructies staan op het punt te vervallen en tot ruïne te verworden. Zijn grafisch werk roept daarbij een diepe verlatenheid op; het zijn visioenen van door chaos en verval aangetaste landschappen en steden.

Zijn kijk op de wereldberoemde Parijse kantorenwijk 'La Défense' spreekt wat dat betreft boekdelen!    

Pieremachochel

Volgens de dit jaar op 82-jarige leeftijd overleden Amerikaanse filosoof, zeiler en levensgenieter Daniel Dennett, waren er veel overeenkomsten tussen zeilen en filosoferen. Hij hield ervan om het spannend te maken voor zijn studenten. Om met ze hoog aan de wind te varen en lekker schuin te gaan bijvoorbeeld. Ook in de filosofie ging het Dennett erom risico’s te nemen en vooral mensen op te schudden met controversiële standpunten en uitspraken! 

Ik vraag mij ineens af, of hij inplaats van hoog aan de wind en lekker schuin gaan, ook weleens heeft overwogen om met zijn studenten in een zeilende klomp een pieremachocheltocht door de Amsterdamse grachten te maken.