over maatwerk voor de massa

'Architectuur versus 3d printer' schreef ik op 24 juli 2013 in mijn blog. Het ging toen over het printen van een heus grachtenpand aan het Buiksloterkanaal in Amsterdam-Noord naar een ontwerp van DUS Architects Hedwig Heinsman en Hans Vermeulen. Dezelfde architecten hebben nu in de geest van het 100 jaar geleden door architect Walter Gropius opgerichte Bauhaus, het z.g. Tiny (Bau)haus van 8 m2 uit de 3d printer tevoorschijn laten komen. Maakte Bauhaus indertijd design betaalbaar door de massaproductie te omarmen, DUS Architects maakt design juist betaalbaar middels gepersonaliseerd ontwerp, dus maatwerk voor de massa. Het witte Tiny House is op tournee in Europa maar staat momenteel in Rotterdam bij 'Het Nieuwe Instituut', het museum voor architectuur, design en digiale cultuur.

Het begrip Tiny House is in Amerika ontstaan. Tiny Houses zijn primaire, volwaardige woningen op kleine schaal. Ze worden bewust gebouwd en bewoond vanuit de behoefte een meer eenvoudig leven te leiden, minder gericht op consumeren en met een kleinere ecologische voetafdruk. Bij het ontwerp en de bouw van de kleine woningen wordt slim gebruik gemaakt van ruimte en innovatieve technologieën. Een Tiny House is max. 50 m2, idealiter (deels) zelfvoorzienend, van goede kwaliteit en esthetisch gebouwd, functionerend als full-time bewoonde woning. Mobiel zijn is daarbij geen voorwaarde maar vaak een middel, volledig off-grid zijn is een mogelijkheid maar geen eis.

een dagje Houthaveneilanden

We hadden afgesproken om elkaar rond 11.00 uur te treffen achter amsterdam cs. Door file en ander oponthoud werd dat ongeveer drie kwartier later. Commentaar van de anderen natuurlijk, was dan ook net als wij met de trein gekomen. Maar evengoed waren ze toch blij dat we er waren. Voor de lunch gingen we vervolgens met de pont naar de IJ-kantine op het NDSM terrein aan de overkant van het IJ, ca. 10 minuten varen. Na de lunch gingen we wederom met de pont naar de overkant, maar nu naar het imposante Pontsteigergebouw van architecten Floor Arons en Arnoud Gelauff in het Houthavengebied. Te voet hebben we verder o.l.v. Jan van D. die daar op het z.g. Narva-eiland een woning heeft gekocht, het hele Houthavengebied verkend, dat bestaat uit totaal zeven autoluwe eilanden, met elk een eigen karakter dat tot uitdrukking komt in bijvoorbeeld de architectuur van de woningen. De eilanden hebben verschillende thema’s en liggen in een richting die gebaseerd is op de oorspronkelijke insteekhavens. De namen van de eilanden en de bruggen verwijzen naar de historie van het gebied, met name de houthandel die Amsterdam dreef met diverse Europese steden.

Op het terras van Eetcafé 'Het Punt' in de nabij gelegen Spaarndammerstraat hebben we na onze verkenningstocht onze grote dorst gelest.
Het Houthavengebied en de bestaande Spaarndammerbuurt worden één geheel. Dankzij de opening van de Spaarndammertunnel, vorig jaar, is de Spaarndammerdijk rustiger en veiliger. Erlangs komt het Houthavenpark, een groene schakel tussen beide wijken die er één ongedeelde buurt van maakt. Bewoners van de Houthaven zullen straks winkelen in de Spaarndammerbuurt, en bewoners van de Spaarndammerbuurt maken gebruik van scholen, pleinen en andere voorzieningen in de Houthaven. Bewoners van de Spaarndammerdijk krijgen uitzicht op het park, met erachter de eilanden.

Met een etentje in restaurant 'Freud', even verderop in de Spaarndammerstraat, hebben we een punt gezet achter een mooi enerverend dagje Houthaveneilanden.

eeuwenoud cultuurlandschap

Onlangs in de buurt van Delden in Twente een mooie wandeling gemaakt op landgoed Twickel. Volgens Bartjens is het 4.300 hectare grote landgoed met beken en vennen rondom kasteel Twickel al bijna zeven eeuwen oud. Een prachtig en kleinschalig coulissenlandschap met karakteristieke boerderijen, houtwallen en eeuwenoude eiken, waarin cultuur en natuur harmonieus samengaan.

een mooi dubbelconcert in Epe

Zaterdagavond 6 april j.l. naar een optreden geweest in de Grote- of Sint Maartenskerk in Epe van het Gelders Politie Mannenkoor en Kleinkoor Cantiamo uit Putten. Een mooie avond, dat bewijst onderstaande opname wel, gemaakt door de lokale omroep van Heerde/Epe RTV794.

aardig zondags wandelingetje

Gisteren in Natuurpark Lelystad een rondje om de centrale plas gelopen. Volgens Bartjens hadden we oog in oog kunnen komen te staan met o.m. Przewalskipaarden en Wisenten, maar ze hadden zich kennelijk verstopt want we hebben ze niet gezien. Vogels wel, van diverse pluimage, en ze lieten zich op deze prachtige voorjaarsdag goed horen ook. Waarbij de ooievaars nabij het bezoekerscentrum met hun dominante geklepper behoorlijk de boventoon voerden!

zie glaskunst in optima forma

Ik kan mij voor de expositie van de Amerikaanse kunstenaar Dale Chihuly (1941) nauwelijks een betere locatie voorstellen dan het bontgekleurde spectaculaire Groninger Museum in Groningen. Het in 1994 geopende postmoderne museumgebouw, ontworpen door de Italiaanse architect Allessandro Mendini (1931-2019), dat ik opzich nog steeds de moeite van een bezoek waard vindt, is momenteel veranderd in een veelkleurig glaspaleis. In de kunst- en museumwereld word glaskunst vaak min of meer als een B-kunst gezien, maar daar is wat ons betreft bij CHIHULY in Groningen geen sprake van. Twee complete verdiepingen en een deel van de buitenruimte van het museum zijn ingericht met de wonderlijkste glazen kunstwerken van de Amerikaanse kunstenaar. We hebben er een eindje voor moeten rijden, maar het was de moeite meer dan waard!

kunst aan de kust in het groen

Voor kunst aan de kust in het groen moesten we naar het in september 2016 geopende Museum Voorlinden in Wassenaar. Alleen het gebouw, ontworpen door architect Dirk Jan Postel van architectenbureau Kraaijvanger, is de moeite van de reis al waard. Door toepassing van glas en natuursteen in de kleur van duinzand, voegt het museumgebouw zich naar de omgeving, die omstreeks 1912 is ingericht naar een ontwerp van landschapsarchitect Leonard Springer. Het museumrestaurant is gevestigd in een eveneens omstreeks 1912 gebouwd landhuis, ontworpen door de Britse architect R.J. Johnston in Engelse landhuisstijl. De tuin direct rondom het museum is rond 2016 ontworpen door tuinarchitect Piet Oudolf.

De collectie van het museum voor moderne en hedendaagse kunst is de afgelopen 50 jaar verzameld door de Haagse zakenman Joop van Caldenborgh. Behalve een vaste collectie biedt Voorlinden ook plaats aan tijdelijke tentoonstellingen. Zo hebben we daar o.a. een prachtige tentoonstelling van Armando gezien. Het streven is dat museum Voorlinden voor een breed publiek toegankelijk is. Het laat zich aanzien dat dit tot op heden voortreffelijk is gelukt!

Dagje met de 'good old boys'.

Wind en regen troef buiten, maar ik zat met Jan Z bij Henk R in A'dam Noord lekker binnen met koffie en gevulde koek. Ons plan omwat rond te gaan banjeren op het HEMbrugterrein, en daarna met de pont naar de overkant naar Ruigoord en de nieuwe zeesluizen in IJmuiden tegaan, zagen we vanachter het glas letterlijk in het water vallen. Uiteindelijk besloten we het HEMbrugterrein er toch maar in te houden, en de rest van het plan te veranderen in een bezoek aan museum Kranenburgh in Bergen. Aldus geschiedde.

Het Hembrugterrein is een gebied van 42,5 hectare op de grens tussen Amsterdam en Zaandam. De naam HEMbrug verwijst naar de vroegere spoorbrug over het Noordzeekanaal tussen Zaandam en Amsterdam. HEM is de historische naam voor buitendijks land, in dit geval in het voormalige IJ. Na de aanleg van het Noordzeekanaal werd deze landtong opgehoogd en kwam het beschikbaar voor gebruik.
Op het mysterieuze terrein, achter hoge hekken en strenge beveiliging, produceerde de Artillerie Inrichtingen vanaf 1895 vuurwapens, artillerie en munitie voor het Nederlandse leger. De plek is zorgvuldig gekozen achter de verdedigingslinie van de stelling van Amsterdam, vanuit het hart van de stelling kon de fabriek het leger van wapens en munitie voorzien.

Er is door de jaren heen flink bijgebouwd en ook gesloopt op het terrein. Door de functie van de fabriek en het explosiegevaar kent het terrein kenmerkende gebouwen zoals die met halfronde daken die een eventuele schok moesten geleiden. Ook de positie van de gebouwen en de inrichting van de buitenruimte, zoals de aarden wallen en het plof bos, waren gericht op het beperken van de schade in geval van een explosie. Het resultaat is een voor Nederland uniek fabrieksterrein.
Het Hembrugterrein kent een bewogen geschiedenis. Van werkplek voor 8500 mensen na het uitbreken van de eerste wereldoorlog tot de bezetting en bijna vernietiging tijdens de tweede. Met behulp van het Marshallplan de productie weer gestart.

Inmiddels Eurometaal geheten, sloot het bedrijf in 2003 definitief de deuren. De natuur nam het verlaten gebied over en de gebouwen raakte in verval. Met uitzondering van een aantal creatieve ondernemers die er een tijdelijke plek hadden gevonden, was het terrein jarenlang afgesloten van de buitenwereld.
In 2011 werd de eerste stap in de ontwikkeling van het verlaten terrein gezet toen 3 monumentale gebouwen werden gerenoveerd. Het Rijksvastgoedbedrijf, eigenaar van het terrein, tekende vervolgens in 2012 een samenwerkingsovereenkomst met de Provincie Noord-Holland en de gemeente Zaanstad. Het doel was het terrein nieuw leven in te blazen als bedrijventerrein voor creatieve en innovatieve ondernemers.

De grootse verandering vond plaats in januari van 2014 toen voor het eerst in de geschiedenis de hekken opengingen voor het publiek. Verschillende ondernemers werken inmiddels in de gerenoveerde, industriële gebouwen en er vinden verschillende evenementen en festivals plaats. Sinds de opening in 2014 is een steeds groter gebied te bezoeken. Het terrein doet inmiddels ook dienst als een stadpark en is een aanwinst voor de regio.

Interessant gebied, echter vanwege het slechte weer hebben we lang niet alles kunnen zien. Maar we komen hier in betere tijden absoluut een keer terug. Voor nu was het op naar Bergen en het Vlaams Expressionisme in Museum Kranenburgh!
In een omvangrijke tentoonstelling hebben we daar meer dan zestig werken gezien van drie voormannen van het Vlaams expressionisme t.w. Gustave de Smet (1877-1943), Constant Permeke (1886-1952) en Frits van den Berghe (1883-1939).
We konden het uiteraard niet laten om daarna even naar Bergen aan Zee te rijden. Boeiend, zover het oog reikte was de zee wit van de brandinggolven. Maar omdat we zo ongeveer gezandstraald werden, was ons verblijf op het strand van korte duur. Niet erg, we waren toch al toe aan een aperitief.
Tenslotte hebben we bij Mei Wah, een Oriëntaals restaurant in Amsterdam, een punt gezet achter een geslaagde 'good old boysday'.

varia in kunst en verzameling

Er was weer veel te zien in het CODA Museum in Apeldoorn. We begonnen met 'Naked Eye', een tentoonstelling van de Rotterdamse fotograaf Nathan Mooij (44), waarin hij probeert de spiegels van het brein te laten zien. Daar onze hersenen uit een emotionele/creatieve rechterhelft bestaan en een rationele/analytische linkerhelft, is volgens Mooij de vraag of dat dan ook in onze ogen te zien is. Daartoe heeft hij van diverse personen twee portretten gemaakt: één met twee rechterogen en één met twee linkerogen. De verschillen vond ik soms wel heel erg subtiel.

De schilderijen van de Duitse kunstenares Bettina van Haaren (1961)in de tentoonstelling 'Spiegelingen', weerspiegelen op een authentieke manier haar innerlijk leven én de wereld om haar heen. Indrukwekkend, monumentaal en kwetsbaar tegelijk, maar mij sprak het niet aan.

'Northern Light - sieraden uit Finland' gaf een diversiteit aan sieraden te zien met veelal de natuur als inspiratiebron, vervaardigd met nieuwe en verrassende technieken. Fascinerend om te zien, was bijvoorbeeld hoe in het CODA een ontwerp met een hoogwaardige 3D printer werd gemaakt.

Ten slotte hebben we de tentoonstelling 'Verzamelingen van Vrienden' bekeken d.w.z. diverse werken uit de privécollecties van vrienden van CODA. De boeiende variatie aan kunstvormen en -stromingen vonden we een mooie afsluiter van ons bezoek aan het CODA Museum.

over een Amersfoortse jongen

In Kunsthal KAdE in Amersfoort is momenteel de tentoonstelling MAESTRO VAN WITTEL te zien. Caspar van Wittel (Amersfoort, 1653 - Rome, 1736) was in Nederland een vrij onbekende landschapsschilder. Maar toen hij zich in 1674 in Italië had gevestigd, ontwikkelde hij zich al snel tot de grote meester van Stadsgezichten. Hij werd vanwege zijn genre één van de meest gewilde schilders van de (adelijke) Europese kunstwereld. De verkorte versie van de documentaire 'De Toorts: La Vita Bella di Caspar van Wittel' die we daar gezien hebben, gaf een aardig beeld over het leven van de Amersfoortse schilder, die overigens na 1674 nooit meer in Nederland is teruggekeerd.

Heerenleed-avondje in A'dam

Er zijn legio trendy café's in Amsterdam, maar er gaat niets boven een traditionele bruine kroeg. Café Hegeraad in de Jordaan is zo'n kroeg, een echt ouderwets stadscafé met Perzische tapijtjes op de tafel, een genoeglijke bar en een amicale bediening. Al sinds de jaren tachtig beginnen we daar aan de Noordermarkt, vertrouwd mee-leuterend met een paar stamgasten, ons Heerenleed-avondje met een fluitje of een vaasje en een portie bitterballen met mosterd. En zo ging het er ook onlangs weer aan toe. Echter na deze Hegeraadse opkikker van relaxen en onthaasten waren we evengoed toe aan iets anders. In restaurant Noordwest, een paar deuren verderop, hebben we onszelf daarom verwend met o.m. wilde duif. Hoewel, wilde duif, het zou zomaar zo'n vliegend misbaksel van de Dam kunnen zijn. Maar als dat al zo was smaakte het er niet minder om!

Het voorjaar zit al in de lucht.

Februari, sprokkelmaand en wintermaand, maar desalniettemin voel je het voorjaar naderen. Licht en geuren zijn al anders en de zon voelt warmer aan. Het begint te kriebelen en niet alleen bij ons, ook de vogels in de tuin zijn druk met elkaar. Een heerlijk gevoel maakte zich in de toenemende dynamiek van ons meester. Wandelschoenen werden aangetrokken en banden opgepompt, samen zijn we eropuit getrokken, de winter had lang genoeg geduurd!

Holwerd, havenplaats in spe?

Volgens vergevorderde plannen moet Holwerd over dik vijf jaar aan zee liggen. Middels het doorsteken van de dijk en het graven van een geul dat tegen het dorp overgaat in een z.g. beleefmeer dat tevens een getijdenmeer is, wordt daar bovenin de kop van Friesland 'Holwerd aan Zee' gecreëerd. Een mooi en ambitieus plan, maar ik ben benieuwd of en hoe Holwerd en de regio er van gaat profiteren. De verwachtingen zijn hoog gespannen, maar ik ben bang dat je daar de forse aanzuiging van het nabij gelegen aantrekkelijke waddeneiland Ameland weinig mee veranderd.

Lunch in de oude vestingstad.

Gisteren zat ik met mijn oude vriend Ab, we kennen elkaar al sinds midden jaren zestig, in Weesp te lunchen in café restaurant De Eendracht. Sinds medio november 2018 gevestigd in het oude bankgebouw van ABN Amro aan het Grote Plein aldaar. Het pand heeft met name intern een indrukwekkende metamorfose ondergaan. Met natuurlijke materialen, veel steen en hout, hebben ze een ruim en licht interieur gecreëerd met een grote, uitnodigende bar en Chesterfield-achtige zitjes. Ben benieuwd of De Eendracht Weesp ook een buitenterras krijgt aan het Grote Plein of de Oudegracht, want daar valt of staat het succes denk ik wel mee. De Eendracht heeft namelijk ook al vestigingen met terrassen die volgens mij vaak vol zitten in Abcoude, (zie o.m. mijn stukje 'de old boys A'dam in Abcoude' van 19 februari 2017) en Maarssen.

Insecten, wat doen we ermee

Er komt in deze tijd veel op ons af. Om als eenvoudige sterveling duurzamer te leven, komen er van links en rechts zoveel adviezen en regels, dat je vaak door de bomen het bos niet meer ziet. Wat trouwens door de toenemende, vaak illegale, ontbossing wereldwijd sowieso al een probleem is.

Een tijd geleden las ik dat insecten als voedselbron kunnen bijdragen aan de toenemende vraag van de groeiende wereldbevolking. De traditionele vleesproductie legt een veel te grote claim op de ruimte en de natuurlijke hulpbronnen. Alternatieve en duurzame eiwitbronnen als insecten, die zich snel kunnen vermenigvuldigen, zouden daarom kunnen bijdragen aan een oplossing. Op de wereld schijnen circa 2100 verschillende soorten insecten te zijn die voor de mens eetbaar zijn. De voedingswaarde van insectenvlees is vergelijkbaar met die van gewoon vlees, terwijl de uitstoot van broeikasgassen wel honderd keer lager is dan bij een varken of rund. Insecten vormen dus een duurzame en economisch interessante oplossing voor het wereldvoedselvraagstuk.

Maar gisteren las ik in de krant, dat volgens een studie van een internationaal onderzoeksteam, insecten juist uitsterven. En wel zo snel dat er over 50 jaar nog maar de helft van de aantallen van nu over is, en over een eeuw alle insecten zijn uitgestorven, met een totale ineenstorting van onze ecosystemen tot gevolg. Een ecologisch armageddon dus. De studie is door het onderzoeksteam in het wetenschappelijke tijdschrift Biological Conservation gepubliceerd. Dat is allemaal nogal wat, ik kan en wil het vooralsnog niet geloven!

een vervelende stankoverlast

Piep, piep ging mijn mobiele telefoon vanmorgen. Een NL-Alert, ofwel alarm, hevige stankoverlast. In een te warm geworden tankwagen vol petrolatum ofwel versnellingsbakolie bij een tanktransportbedrijf in Alblasserdam, ontstond gas dat vervolgens ontsnapte. Mede door de harde zuidwestelijke wind schijnt de stankgolf zich over een fors deel van Nederland te hebben verspreidt, zelfs tot Groningen aan toe. Ik heb rond een uur of drie een poosje buiten staan snuffelen maar nog niets geroken, terwijl ik toch ongeveer halverwege de lijn Alblasserdam-Groningen zit. Hopelijk blijft dat zo, maar wat ze in Groningen dan wel hebben mogen ruiken is mij een raadsel.
Zo'n NL-Alert is uiteraard een goede zaak, je schrikt wel even, maar als je dan leest dat het gezondheidsrisico nihil is ben je toch weer gerustgesteld. Of toch niet? Ik niet dus, wat mij vaak irriteert bij de melding van branden en ongelukken als dit, is juist het snelle bericht dat het gezondheidsrisico nihil is. Ik hoop natuurlijk dat dat ook het geval is, maar de snelheid waarmee de instanties deze uitspraken altijd brengen geeft mij te denken!

ode aan historische rockgroep

Het bovenzaaltje in de Catharinakapel zat stampvol filmliefhebbers. Aan de orde was 'Bohemian Rhapsody', de film uit 2018 van Queen, of beter gezegd een ode aan de muziek van Queen en zijn uitzonderlijke zanger Freddie Mercury. Een zanger die weinig ophad met conventionele stereotypes en uitgroeide tot één van de populairste entertainers ter wereld. De film gaf de snelle opkomst van Queen te zien middels de bekende sound waarmee ze hun liedjes doorgaans brachten. Maar ook zagen we in de film Mercury's ondergang aankomen door zijn levensstijl en ziekte. Dat weerhield de filmmaker echter niet om 'Bohemian Rhapsody' af te sluiten met een spetterend optreden van Queen op Live Aid. Eén van de meest legendarische optredens in de geschiedenis van de rockmuziek. Een prachtige film, we hebben genoten!

Bruggen, hou ze in de gaten!

Toen een paar jaar geleden de Merwedebrug in de A27 wegens bij toeval ontdekte haarscheurtjes voor het vrachtverkeer een tijdlang werd gesloten, krabden we achter onze oren. Het scheelde achteraf gezien zelfs maar een haar of de brug was ingestort. Een vergelijkbare ramp als de ramp j.l. augustus met de Ponte Morandi, de tuibrug in de Italiaanse havenstad Genua, had dus ook zomaar hier kunnen gebeuren. Ik moet hier tegenwoordig vaak aan denken als ik ergens over een brug rijdt. Bij toeval ontdekt! Hoe is het mogelijk, altijd gedacht dat Rijkswaterstaat zijn periodieke controles serieus uitvoert, kennelijk niet dus.

De IJsselbrug (Katerveerbrug II) in de A28 bij Zwolle houdt mij ook vaak bezig. Toen die in 1970 werd opengesteld, ging men nog uit van een toename van de verkeersintensiteit tot 37.000 voertuigen per dag in 1980. Het zijn er inmiddels rond de 120.000 per dag, en de vluchtstroken zijn tijdens een noodzakelijke renovatie beginjaren negentig al opgeofferd. De renovatie was destijds, goed 20 jaar na de oplevering, nodig omdat er door de verzakte brugpijlers een grote knik in het wegdek was ontstaan. En dat niet alleen, ook het voorgespannen staal in de brugconstructie moest worden vervangen vanwege roest. Bruggen, boeiende kunstwerken in het wegennet, maar hou ze in de gaten!

Van alles wat in een museum.

Op een vereniging heb je allerlei soorten mensen.

Vanaf de Compagnieshaven, waar we de auto geparkeerd hadden, liepen we gisteren via het bekende Staverse Poortje in de zeemuur, praktisch zo het binnenmuseum van het Zuiderzeemuseum in. We kwamen voor de tentoonstelling 'Mooi samen', die een beeld geeft van de diversiteit aan verenigingen en persoonlijke verhalen rond de voormalige Zuiderzee anno nu. Een samenstelling van de fotografen Koos Breukel (1962) en Sander Troelstra (1976), die daar de afgelopen tijd samen rond de voormalige Zuiderzee reisden om hun visies vast te leggen. Daarbij beschrijft journalist Thijs Broer (1970) de soms heel persoonlijke verhalen achter de (groeps)portretten. Waarom worden mensen lid van een vereniging en zetten ze zich hiervoor soms jarenlang in? Hoe verhouden hun persoonlijke verhalen zich tot die van hun vereniging? En wat verbindt de leden van al die oude en nieuwe clubs langs de kusten van de vroegere Zuiderzee? Een leuke expositie van wat mensen bezig houdt in deze regio, en niet hier alleen natuurlijk, van muziekverenigingen en koren tot sport- en visclubs.

Buiten zag ik op de ons zo vertrouwde Compagnieshaven een Waarschip 1010 liggen en aan de andere kant in de Oosterhaven lag een zeiljacht te dobberen dat veel gelijkenis had met de Jaguar 30. Mijn gedachten gingen even een poos in de tijd terug. De 1010 had ik vroeger bijna aangeschaft, lekker racen leek mij wel wat. Echter het gemis aan comfort en vooral de grote diepgang gaf de doorslag om er uiteindelijk toch van af te zien. Maar aan de Jaguar 30, ofwel de 'Felis Onca', heb ik goeie herinneringen. Tien jaar van mooie zeiltochten op het IJsselmeer en de Wadden, maar ook naar de Engelse oost- en zuidkust. Ik dwaalde even helemaal af, je moet in een museum ook niet uit het raam kijken! Met een lekker visje hebben we uiteindelijk een punt gezet achter alle opgedane gedachtenroerselen van ons museumbezoekje.

Warm winters wandelingetje.

De zon vertoeft nog op zuiderbreedte, en het duurt nog ruim zes weken voordat ze boven de evenaar staat en aan de driemaandelijkse lente-tocht naar de kreeftskeerkring op ca. 23,5º noorderbreedte kan beginnen, maar gisteren leek het tijdens onze wandeling in Hulshorst even of ze daar nu alvast aan begonnen was. Want terwijl ze nog amper 38º boven de zuidelijke horizon uitkomt, werden we eenmaal uit de schaduw van het lommer blij verrast door de weldadige warmte waarmee ze ons al even overgoot. Heerlijk, de winter heeft soms meer in petto dan je denkt.